Shloka 78

प्रह्लादचरितम् (हिरण्यकशिपोः स्वर्गापहरणं, प्रह्लादस्य विष्णुभक्तिः, उपदेशः)

Devanagari script

आयासः स्मरणे को ऽस्य स्मृतो यच्छति शोभनम् पापक्षयश् च भवति स्मरतां तम् अहर्निशम्

Transliteration

āyāsaḥ smaraṇe ko 'sya smṛto yacchati śobhanam pāpakṣayaś ca bhavati smaratāṃ tam aharniśam

Translation

Anong hirap ang pag-alala sa Kanya? Kapag inaalala Siya, ipinagkakaloob Niya ang mapalad; at sa mga nag-aalaala sa Kanya araw at gabi, tiyak na nauubos ang kasalanan.

Word by Word

• आयासः: effort, exertion
• आयासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आयास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्मरणे: in remembering
• स्मरणे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कः: what?/who?
• कः: Karta (Interrogative subject)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक

• अस्य: of him/this (Vishnu)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम्/अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• स्मृतः: remembered
• स्मृतः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (he, when remembered)

• यच्छति: gives, bestows
• यच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शोभनम्: auspicious good
• शोभनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पापक्षयः: destruction of sins
• पापक्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पापस्य क्षयः)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• भवति: becomes, occurs
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्मरताम्: of those who remember
• स्मरताम्: Sambandha (Genitive/possessor)
• Type: Noun
• Root: स्मृ (धातु) → स्मरत् (शतृ)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of those who remember’

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अहर्निशम्: day and night, constantly
• अहर्निशम्: Kriya-vishesana (Temporal adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अहर् (प्रातिपदिक) + निशा (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (काल-अर्थे)

Speaker

Sage Parāśara (teaching Maitreya in the main Vishnu Purana dialogue frame)

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the significance of constant remembrance (smaraṇa) in the Vishnu Purana?

This verse teaches that remembering Vishnu is itself an accessible discipline that yields auspicious results and steadily destroys sin for those who practice it continuously.

How does Sage Parāśara explain the practical path to spiritual purification here?

He emphasizes an uncomplicated method—day-and-night remembrance of Vishnu—presented as both easy to do and powerful in effect, leading to pāpakṣaya (sin-attenuation).

What is the theological importance of Lord Vishnu in this context?

Vishnu is portrayed as the supreme beneficent Lord: merely being remembered, He dispenses śobhana (auspicious good) and dissolves the devotee’s sins, highlighting His sovereign grace.