Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

ध्रुवस्य तपः — देवमायाविघ्नाः, विष्णोर्दर्शनम्, स्तुतिः, ध्रुवस्थानप्रदानम्

सुनीतिर् नाम तन्माता सास्रा तत्पुरतः स्थिता पुत्रेति करुणां वाचम् आह मायामयी तदा

sunītir nāma tanmātā sāsrā tatpurataḥ sthitā putreti karuṇāṃ vācam āha māyāmayī tadā

Pagkatapos, ang kanyang ina na si Sunīti ay tumayo sa harap niya na may luha, at dahil sa pagkabalot ng māyā ay nagsalita nang mahabagin: “Anak ko…”.

सुनीतिःSunīti
सुनीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुनीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Qualifier (विशेषणार्थक)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (अव्यय-प्रयोगः)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (by name/indeed)
तत्-माताhis mother
तत्-माता:
Apposition to Karta (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + माता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (his mother)
स-अस्राtearful
स-अस्रा:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अस्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि—‘having tears’ (tearful)
तत्-पुरतःin front of him
तत्-पुरतः:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुरतः (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb); ‘in front of him’
स्थिताstood
स्थिता:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing/placed’
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (उक्तिसम्बोधन)
इतिthus
इति:
Quotation marker (उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यन्त-निपात (quotative particle)
करुणाम्compassionate
करुणाम्:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeNoun
Rootकरुणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणार्थे (वाचम् विशेषयति)
वाचम्speech / words
वाचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आहsaid
आह:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मायामयीmade of illusion / illusory
मायामयी:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमाया + मय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सुनीतिः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

S
Sunīti
D
Dhruva

FAQs

They mark the human cost of royal rivalry and māyā, setting the emotional ground from which Dhruva’s resolve matures into devotion to Vishnu.

By describing Sunīti as “māyāmayī,” the narrative shows how worldly identity and suffering can bind the mind—yet also become the catalyst for turning toward the Supreme Lord.

The verse prepares the movement from worldly grief to reliance on Vishnu as the higher refuge beyond courtly power, a key Vaishnava emphasis of the Dhruva story.