Verse 36
Yogatattva
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् । तत्रोपविश्य मेधावी पद्मासनसमन्वितः ॥
ऋजुकायः प्राञ्जलिश्च प्रणमेदिष्टदेवताम् । ततो दक्षिणहस्तस्य अङ्गुष्ठेनैव पिङ्गलाम् ॥
निरुध्य पूरयेद्वायुमिडया तु शनैः शनैः । यथाशक्त्यविरोधेन ततः कुर्याच्च कुम्भकम् ॥
पुनस्त्यजेत्पिङ्गलया शनैरेव न वेगतः । पुनः पिङ्गलयापूर्य पूरयेदुदरं शनैः ॥
धारयित्वा यथाशक्ति रेचयेदिडया शनैः । यया त्यजेत्तयापूर्य धारयेदविरोधतः ॥
जानु प्रदक्षिणीकृत्य न द्रुतं न विलम्बितम् । अङ्गुलिस्फोटनं कुर्यात्सा मात्रा परिगीयते ॥३५–४०॥
न । अत्युच्छ्रितम् । न । अतिनीचम् । चैल-अजिन-कुश-उत्तरम् ।
तत्र । उपविश्य । मेधावी । पद्मासन-समन्वितः ।
ऋजु-कायः । प्राञ्जलिः च । प्रणमेत् । इष्ट-देवताम् ।
ततः । दक्षिण-हस्तस्य । अङ्गुष्ठेन एव । पिङ्गलाम् ।
निरुध्य । पूरयेत् । वायुम् । इडया तु । शनैः शनैः ।
यथा-शक्ति । अविरोधेन । ततः । कुर्यात् च । कुम्भकम् ।
पुनः । त्यजेत् । पिङ्गलया । शनैः एव । न । वेगतः ।
पुनः । पिङ्गलया । पूर्य । पूरयेत् । उदरम् । शनैः ।
धारयित्वा । यथा-शक्ति । रेचयेत् । इडया । शनैः ।
यया । त्यजेत् । तया । पूर्य । धारयेत् । अविरोधतः ।
जानु । प्रदक्षिणी-कृत्य । न । द्रुतम् । न । विलम्बितम् ।
अङ्गुलि-स्फोटनम् । कुर्यात् । सा । मात्रा । परिगीयते ॥३५–४०॥
nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājina-kuśottaram | tatropaviśya medhāvī padmāsana-samanvitaḥ ||
ṛjukāyaḥ prāñjaliś ca praṇamed iṣṭadevatām | tato dakṣiṇahastasya aṅguṣṭhenaiva piṅgalām ||
nirudhya pūrayed vāyum iḍayā tu śanaiḥ śanaiḥ | yathāśakty-avirodhena tataḥ kuryāc ca kumbhakam ||
punas tyajet piṅgalayā śanaireva na vegataḥ | punaḥ piṅgalayāpūrya pūrayed udaraṃ śanaiḥ ||
dhārayitvā yathāśakti recayed iḍayā śanaiḥ | yayā tyajet tayāpūrya dhārayed avirodhataḥ ||
jānu pradakṣiṇīkṛtya na drutaṃ na vilambitam | aṅgulisphoṭanaṃ kuryāt sā mātrā parigīyate ||35–40||
Ang upuan ay huwag masyadong mataas o masyadong mababa, na may patong na tela, balat ng usa (antelope), at damong kuśa. Doon uupo ang marunong, nakalagay sa padmāsana; tuwid ang katawan, magkadikit ang mga palad, at yumukod sa piniling diyos. Pagkaraan, sa hinlalaki ng kanang kamay ay pigilin ang piṅgalā, at dahan-dahang humigop ng hininga sa iḍā. Ayon sa kaya, nang walang pamimilit, isagawa ang pagpigil ng hininga (kumbhaka). Muli, ilabas ang hininga sa piṅgalā nang marahan, hindi biglaan. Muli, humigop sa piṅgalā at punuin ang tiyan nang dahan-dahan. Pagkapigil ayon sa kaya, ilabas sa iḍā nang marahan. Sa butas ng ilong na pinaglilabasan, doon din humigop, at pigilin nang walang pag-igting. Gawing sukat ang tuhod sa ‘pag-ikot pakanan’ na pantay, hindi mabilis at hindi mabagal, at pumitik ng daliri; ito ang tinatawag na isang mātrā (yunit ng panahon).
This verse reproduces the same instructional passage as Yogatattva.35 in the provided input: it prescribes a properly prepared seat, padmāsana, salutation to the chosen deity, and a measured, non-straining prāṇāyāma sequence involving iḍā and piṅgalā with kumbhaka and mātrā timing.