Brahmavidya

Ang Brahmavidyā Upanishad (kaugnay ng Atharvaveda) ay karaniwang itinuturing na kabilang sa mga huling Upanishad na nagbibigay-diin sa brahma-vidyā bilang kaalamang nagpapalaya. Sentro nito ang tuwirang pagkamalay na ang Ātman at Brahman ay hindi magkaiba, kaya ang mokṣa ay hindi nakasalalay sa panlabas na ritwal bilang sukdulang layunin, kundi sa pagtalikod paloob sa pamamagitan ng viveka (pagkilatis), vairāgya (pagbitaw), at pagmumuni. Ipinapaliwanag ng teksto na ang pagkaalipin ay nagmumula sa avidyā—ang maling pagkakakilanlan sa katawan at isip bilang “ako”—samantalang ang kalayaan ay ang pagkilala sa Ātman bilang saksi-kamalayan na sumasaksi sa paggising, panaginip, at mahimbing na tulog. Binibigyang-diin ang konsepto ng nirguṇa Brahman: lampas sa pangalan at anyo ngunit siyang saligan ng lahat ng karanasan. Itinatampok din ang papel ng guro at ang śravaṇa–manana–nididhyāsana (pakikinig–pagmumuni-muni–malalim na pagninilay), kasama ang diwa ng saṃnyāsa (panloob na pagtalikod), at ang kahalagahan ng etika, pagpipigil ng pandama, at katatagan ng isip upang maging matatag na pagsasakatuparan ang kaalamang Vedānta.