Verse 5
Akshi
विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्बिभेति सततं न च भोगमपेक्षते ॥ स्नेहप्रणयगर्भाणि पेशलान्युचितानि च । देशकालोपपन्नानि वचनान्यभिभाषते ॥
विरागम् उपयाति । अन्तः-वासना-आस्व् अनु-वासरम् । क्रिया-सूदार-रूपासु क्रमते । मोदते अन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जड-चेष्टासु सततम् विचिकित्सते । न उदाहरति मर्माणि । पुण्य-कर्माणि सेवते ॥ अनन्य-उद्वेग-कारीणि मृदु-कर्माणि सेवते । पापात् बिभेति सततम् । न च भोगम् अपेक्षते ॥ स्नेह-प्रणय-गर्भाणि पेशलानि उचितानि च । देश-काल-उपपन्नानि वचनानि अभिभाषते ॥
virāgam upayāty antarvāsanāsv anuvāsaram | kriyāsūdārarūpāsu kramate modate 'nvaham || grāmyāsu jaḍaceṣṭāsu satataṃ vicikitsate | nodāharati marmāṇi puṇyakarmāṇi sevate || ananyodvegakārīṇi mṛdukarmaṇi sevate | pāpād bibheti satataṃ na ca bhogam apekṣate || sneha-praṇaya-garbhāṇi peśalāny ucitāni ca | deśa-kālopapannāni vacanāny abhibhāṣate ||
Araw-araw niyang nararating ang vairāgya, ang paglayo sa pagkapit, hinggil sa mga nakatagong hilig sa loob. Kumikilos siya sa mga gawaing dalisay at maayos, at nagagalak araw-araw. Sa mga gawaing makamundo at manhid, lagi siyang may pag-unawa at paghiwalay; hindi siya bumibigkas ng salitang tumatama sa maselang bahagi, kundi nagsasagawa ng mga gawaing may bisa ng kabutihan. Gumagawa siya ng banayad na kilos na hindi nakagugulo sa iba; palagi siyang nangingilag sa pagkakamali at hindi naghahangad ng pagkalugod. Nagsasalita siya ng mga salitang may pag-ibig at mabuting kalooban—kaaya-aya, angkop, at naaayon sa lugar at panahon.
He attains dispassion day by day with respect to the latent tendencies within. He proceeds among actions that are pure and well-ordered, and rejoices daily. In worldly and inert activities he remains continually discerning; he does not utter words that strike at vital points; he practices meritorious deeds. He performs gentle actions that do not cause agitation to others; he continually fears wrongdoing and does not seek enjoyment. He speaks words containing affection and goodwill—pleasant, appropriate, and suited to place and time.