Adhyaya 3

Sa Adhyāya 3, nagsisimula ang aral sa isang diyalogong pangdoktrina: pinuri ni Nārada si Vāsudeva at nagtanong—kung si Vāsudeva ay inaawit sa Veda at Purāṇa bilang walang hanggang lumikha at tagapag-ayos, at sinasamba ng lahat ng varṇa at āśrama sa maraming anyo, sino naman ang diyos na sinasamba pa ni Vāsudeva bilang ama o Panginoon? Sumagot si Śrī Nārāyaṇa na maselan ang turo, at inilahad ang pagkakakilanlang maka-Upaniṣad: ang Kataas-taasan ay satya–jñāna–ananta brahman, lampas sa tatlong guṇa, na nahahayag bilang banal na Puruṣa—ang Mahāpuruṣa—na tinatawag ding Vāsudeva, Nārāyaṇa, Viṣṇu, at Kṛṣṇa. Itinatag niya ang “maryādā” para sa daigdig: dapat gampanan ang mga tungkuling daiva at pitṛ, ngunit sa huli ang dalawang ito ay iniaalay sa iisang Panginoon na siyang “sarili” ng lahat. Pagkatapos, hinati ang karmang Veda sa pravṛtti at nivṛtti: ang pravṛtti ay mga tungkuling nakaugat sa lipunan (pag-aasawa, matuwid na yaman, mga handog na nakatuon sa pagnanasa, gawaing pangkomunidad), na nagbibigay ng pansamantalang gantimpalang makalangit; kapag naubos ang puṇya, bumabalik sa lupa. Ang nivṛtti ay pagtalikod, pagpipigil-sa-sarili, tapas, at mas mataas na yajña (brahma/yoga/jñāna/japa), na umaakay sa mas matataas na loka lampas sa tri-loka, ngunit saklaw pa rin ng pagkalusaw ng kosmos. Ang mahalagang pagliko ng aral: ang karma na batay sa guṇa ay nagiging “nirguṇa” kapag isinagawa bilang viṣṇu-sambandha (nakaugnay kay Viṣṇu), kaya nagbubunga ng akṣaya na di-nasisira at humahantong sa dhāma ni Bhagavān. Ipinakita ang mga huwaran ng pravṛtti (mga Prajāpati, mga deva, mga ṛṣi) at ng nivṛtti (Sanaka at mga kaugnay na pantas, mga naiṣṭhika muni) bilang sumasamba sa iisang Panginoon sa kani-kanilang disiplina. Sa wakas, binibigyang-diin ang pagtugon ng Panginoon: kahit munting gawa na may bhakti ay nagdudulot ng dakila at pangmatagalang bunga; ang mga tapat na eksklusibo ay nakakamit ang transendenteng paglilingkod sa di-materyal na katawan; at anumang tunay na ugnayan sa Kanya ay pumipigil sa saṃsāra at sumusuporta sa tagumpay sa karma-yoga at jñāna-yoga.