
Sa Kabanata 1, inilalarawan ni Īśvara ang “kṣetra-garbha” o panloob na kabanalan ng Vastrāpatha, at itinatampok ang Raivataka-giri, ang ilog Suvarṇarevā, at ang mga kuṇḍa na nagbubunga ng dakilang puṇya—lalo na ang Mṛgīkuṇḍa—kung saan ang śrāddha ay nagbibigay ng mas matinding kasiyahan sa mga ninuno. Humiling si Devī ng mas malawak na paliwanag; kaya isinalaysay ni Īśvara ang isang naunang kasaysayan: sa banal na pook sa pampang ng Gaṅgā, si Haring Gaja at ang reyna niyang si Saṅgatā ay nagsikap sa paglilinis at pagsamba. Dumating si Bhadrarṣi kasama ang iba pang mga ascetic; tinanong ng hari kung paano makakamit ang “akṣaya” na langit sa pamamagitan ng tamang panahon, lugar, at ritwal. Ipinasa ni Bhadrarṣi ang tradisyong mula kay Nārada, na naglilista ng mga gantimpala ayon sa buwan sa iba’t ibang tanyag na tīrtha, at nagwakas sa pahayag na walang tīrtha na kapantay ng Damodara. Sa buwan ng Kārttika—lalo na sa Dvādaśī at sa Bhīṣmapañcaka—ang pagligo sa tubig ng Damodara ay nagdudulot ng pambihirang bunga. Pagkaraan, inilalarawan ang heograpiya ng Vastrāpatha malapit sa Somnātha at Raivataka: lupang may mineral, sagradong halaman at hayop, at ang diwang “kalayaan sa pagdikit” sa banal na pook. Tinutukoy ang mga halimbawa ng dāna at gawaing ritwal—pag-aalay ng dahon/bulaklak/tubig, pagpapakain, pag-aalay ng ilawan, pagtatayo ng templo, paglalagay ng watawat—na may iba’t ibang antas ng phalaśruti. Itinataguyod din ang dobleng landas ng debosyon: ang pagsamba kay Hari (Damodara) at kay Bhava (Śiva) ay kapwa humahantong sa marangal na mga daigdig. Sa wakas, nagsagawa si Haring Gaja ng paglalakbay-panrelihiyon sa Kārttika, naghandog ng maraming yajña at austeridad kasama ang sari-saring nagsasanay; dumating ang mga vimāna ng langit at umakyat ang hari. Ang pangwakas na phalaśruti ay nangangakong ang bumibigkas o nakikinig ay malilinis at makakamit ang sukdulang layon.
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि क्षेत्रगर्भं महोदयम् । तद्वस्त्रापथमाहात्म्यं यत्र रैवतको गिरिः
Wika ni Īśvara: Ngayon ay ipahahayag ko sa iyo nang ganap ang “pinakaloob na puso ng banal na pook,” isang dakila at mapalad na paksa—ang pagpupuri sa Vastrāpatha, kung saan naroroon ang bundok na Raivataka.
Verse 2
दामोदरं रैवतके भवं वस्त्रापथे तथा । एतद्रैवतकं क्षेत्रं वस्त्रापथमिति स्मृतम्
Si Dāmodara ay nananahan sa Raivataka, at si Bhava (Śiva) ay gayundin sa Vastrāpatha. Kaya ang banal na pook na ito ng Raivataka ay inaalala sa pangalang “Vastrāpatha”.
Verse 3
सुवर्णरेवा यत्रस्था नदी पातकनाशनी । यत्र साक्षात्स्थितः कृष्णो दामोदर इति स्मृतः
Doon ay umaagos ang ilog na Suvarṇarevā, tagapuksa ng mga kasalanan; at doon mismo nananahan si Kṛṣṇa, na inaalala sa pangalang Dāmodara.
Verse 4
यत्र स्थितं मृगीकुण्डं महापातकनाशनम् । सकृच्छ्राद्धे कृते यत्र कल्पकोटिसहस्रकम् । पितॄणां जायते तृप्तिरपुनर्भवकांक्षिणी
Naroon ang Mṛgīkuṇḍa, na pumupuksa maging ng malalaking kasalanan. Kapag isinagawa roon ang śrāddha kahit minsan lamang, ang mga ninuno ay nagkakamit ng kasiyahang katumbas ng libu-libong krore ng mga kalpa—isang kaganapang hindi na naghahangad ng muling pagsilang.
Verse 5
देव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि दामोदरमहोदयम् । क्षेत्रगर्भस्य माहात्म्यं कर्णिकारूपसंस्थितम्
Wika ng Diyosa: O Panginoon, ipaliwanag nang masinsinan ang dakilang kaluwalhatian ni Dāmodara, at ang kadakilaan ng panloob na diwa ng kṣetra—na nakatatag sa anyong karṇikā, ang ubod sa gitna ng lotus.
Verse 6
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि दामोदरहरिं प्रति । इतिहासं पुराख्यातमृषिभिः कल्पवासिभिः
Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Diyosa; isasalaysay ko hinggil kay Dāmodara-Hari ang isang sinaunang kasaysayan, na noon pa’y ipinahayag ng mga ṛṣi na namuhay sa mga kalpa.
Verse 7
गंगातीरे शुभे रम्ये पुण्ये जनपदाकुले । ऋषिभिः सेविते नित्यं स्वर्गमार्गप्रदे ध्रुवम्
Sa mapalad na pampang ng Gaṅgā—marikit, banal, at matao ng mga pamayanan—ang lugar na yaon ay laging dinadalaw at pinaglilingkuran ng mga ṛṣi, at tiyak na nagkakaloob ng landas tungo sa langit.
Verse 8
तत्र ज्ञानविदो विप्रा यजंति विविधैर्मखैः । ऋषयः सांख्ययोगेन दानेनैवेतरे जनाः
Doon, ang mga Brahmanang bihasa sa banal na kaalaman ay nagsasagawa ng pagsamba sa iba’t ibang paghahandog (yajña); ang mga rishi ay tumatahak sa landas ng Sāṃkhya at Yoga; at ang iba pang tao ay sa pamamagitan ng banal na pagkakawanggawa.
Verse 9
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा स्वर्गमभीप्सवः । सेवंते तज्जलं दिव्यं देवानामपि दुर्लभम्
Ang mga Brahmana, Kshatriya, Vaishya, at Shudra—na nagnanais ng langit—ay lumalapit sa banal na tubig na yaon, na maging sa mga deva ay mahirap makamtan.
Verse 10
तत्र राजा गजोनाम बली सर्वजनाधिपः । गंगाजलाभिषेकार्थं त्यक्वा राज्यं जगाम ह
Doon ay may isang makapangyarihang haring nagngangalang Gaja, panginoon ng buong bayan; upang tumanggap ng abhisheka sa tubig ng Gaṅgā, tinalikuran niya ang kaharian at naglakbay.
Verse 11
भार्या तस्य सती साध्वी पुत्रिणी रूपसंयुता । साऽप्ययात्सह तेनैव भर्त्रा वै भर्तृवत्सला
Ang kanyang asawa—isang satī na banal at matuwid, may mga anak at may kagandahan—ay sumama rin sa kanyang asawa, sapagkat siya’y tapat at mapagmahal sa kanyang panginoon.
Verse 12
संगता नाम नाम्ना च दक्षा दाक्षायणी यथा । एवं निवसतोस्तत्र वर्षाणामयुतं गतम्
Ang kanyang pangalan ay Saṅgatā, mahusay at matalino tulad ni Dakṣāyāṇī, anak ni Dakṣa. Kaya habang silang dalawa’y naninirahan doon, lumipas ang sampung libong taon.
Verse 13
आजगाम ऋषिस्तत्र भद्रोनाम महायशाः । सहितो बहुभिर्विप्रैर्जपहोमपरायणैः
Pagkaraan, dumating doon ang bantog na rishi na nagngangalang Bhadra, kasama ang maraming brahmana na nakatuon sa japa at homa.
Verse 14
त्यक्त्वा संसारमार्गं तु स्वर्गमार्गजिगीषवः । गंगानिषेवणं कृत्वा स्फोटयित्वाऽत्मजं मलम्
Tinalikuran nila ang landas ng samsara at nagnasang makamtan ang daan ng langit; sa pagdarasal at paglilingkod sa Ganga, inihagis nila ang karuming nagmumula sa sarili.
Verse 15
जलं दत्त्वा तु भूतेभ्यः पूजयित्वा जनार्द्दनम् । यावद्यांति नदीतीर ऋषयो भद्रकादयः । तावत्पश्यंति राजानं गजं वरगजोपमम्
Matapos maghandog ng tubig sa mga nilalang at sumamba kay Janardana, habang ang mga rishi na pinangungunahan ni Bhadra ay patungo sa pampang ng ilog, namataan nila si Haring Gaja—marilag na gaya ng marangal na elepante.
Verse 16
तेनैव दृष्टा मुनयो राज्ञा निहतकल्मषाः । सप्तर्षयो यथा स्वर्गे सुरराजेन धीमता
Nakita sila ng haring iyon—na napawi na ang mga kasalanan—gaya sa langit na nakikita ng marunong na hari ng mga deva ang Pitong Rishi.
Verse 17
तमृषिं स च संप्रेक्ष्य पदानि दश पंच च । आगच्छन्त्वत्र पूजार्हा भवतो मम मन्दिरम्
Nang makita niya ang rishing iyon, lumapit siya ng labinlimang hakbang at nagsabi: “Halina rito, mga kagalang-galang na karapat-dapat sambahin—pumarito sa aking tahanan.”
Verse 18
पश्यंतु संगतां सर्वे मम भार्यां यशस्विनीम् । तस्याः पूजां समादाय यो मार्गो मनसि स्थितः
Masdan nawa ng lahat ang aking marangal at bantog na asawa, si Saṅgatā. Pagkatanggap nang may paggalang sa kanyang pagsamba, sundin ninyo ang landas na nakatatag sa inyong isipan.
Verse 19
तं गच्छध्वं महाभागाः पुण्याः पुण्यमभीप्सवः । एवमुक्तास्तु ते राज्ञा ऋषयः कौतुकान्विताः । आजग्मुर्मंदिरं शुभ्रं पुरंदरपुरोपमम्
O mga pinagpala, kayong banal na naghahangad ng kabutihang-loob, magtungo kayo roon. Nang masabi ito ng hari, ang mga rishi na puno ng pagkamangha ay dumating sa maningning na tahanan, na wari’y lungsod ni Purandara (Indra).
Verse 20
आसनानि विचित्राणि दत्त्वा तेषां मनस्विनी । संगता राजराजेन सार्द्धमग्रे व्यवस्थिता
Si Saṅgatā, ang marunong at matatag ang loob, ay naghandog sa kanila ng sari-saring mariringal na upuan. Pagkaraan, siya’y pumuwesto sa unahan, kasama ang Hari ng mga hari.
Verse 21
कृत्वा करपुटं राजा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम् । बभाषे वचनं राजा भद्रो भद्रं सुसंगतम्
Ang hari, na nakatiklop ang mga palad bilang paggalang sa mga rishi na gumagawa ng banal na gawa, ay nagsalita ng angkop at mapalad na mga salita—tamang-tama sa lugar at sa panahon.
Verse 22
वसुधा वसुसंपूर्णा मंडिता नगरी पुरी । पर्वतैश्च समुद्रैश्च सरिद्भिश्च सरोवरैः
Ang lupa, na hitik sa mga kayamanan, ay nagpaganda sa lungsod na iyon—pinalamutian ng mga bundok at dagat, ng mga ilog at mga lawa.
Verse 23
ग्रामैश्चतुष्पथैर्घोरैर्गोकुलैराकुलीकृता । नररत्नैरश्वरत्नैर्गजरत्नैस्तु संकुला
Siksik iyon sa mga nayon at sa masisiglang sangandaan; abala rin sa mga pamayanang pastol ng baka; at punô ng “hiyas na tao,” mahuhusay na kabayo, at maringal na mga elepante.
Verse 24
दुस्त्यजा भोगभोक्तृणां परं ज्ञानमजानताम् । संसारेऽत्र महाघोरे पुनरावृत्तिकारिणि
Para sa mga nabubuhay upang magtamasa lamang ng kalayawan at hindi nakakakilala sa pinakamataas na karunungan, ang kakila-kilabot na saṃsāra na ito ay mahirap talikdan—laging nagdudulot ng paulit-ulit na pagbabalik (muling pagsilang).
Verse 25
पतंति पुरुषा भद्र पत्राणीव पुनःपुनः । कृतेन येन विप्रेंद्र स्वर्गं प्राप्नोति निर्मलम् । दानेन तपसा चैव तत्त्वमा चक्ष्व सुव्रत
Nalalaglag ang mga tao nang paulit-ulit, O Bhadra, na parang mga dahon. O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, sa anong gawa nakakamit ang walang dungis na langit? Ipaalam mo sa akin ang katotohanan—sa pamamagitan ng kawanggawa at pag-aayuno/pagtitika, O may dakilang panata.
Verse 26
भद्र उवाच । तीर्थानि तोयपूर्णानि देवाः पाषाणमृन्मयाः । आत्मस्थं ये न पश्यंति ते न पश्यंति तत्परम्
Wika ni Bhadra: “Ang mga tīrtha ay tubig na punô ng tubig; ang mga diyos ay mga larawang bato o luwad. Yaong hindi nakakakita sa Kataas-taasang nananahan sa loob ng Sarili—sila ang hindi tunay na nakakakita sa Pinakamataas.”
Verse 27
संति तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । पुण्यतोया पवित्रश्च सरितः सागरास्तथा । बहुपुण्यप्रदा पृथ्वी स्थानेस्थाने पदेपदे
Maraming tīrtha at maraming banal na santuwaryo. Ang mga ilog at mga dagat ay nakapagpapadalisay din; ang kanilang tubig ay hitik sa kabutihang-loob. Ang daigdig ay nagkakaloob ng saganang bisa—sa bawat pook, sa bawat hakbang.
Verse 28
यद्यस्ति तव राजेंद्र ज्ञानं ज्ञानवतां वर । विष्णुं जिष्णुं हृषीकेशं शंखिनं गदिनं तथा
Kung tunay na taglay mo ang karunungan, O hari ng mga hari, pinakamainam sa mga marurunong—kilalanin si Viṣṇu: ang Mapagtagumpay (Jiṣṇu), si Hṛṣīkeśa, ang may tangan ng kabibe at gayundin ang may tangan ng pamalo (gada).
Verse 29
चतुर्भुजं महाबाहुं प्रभासे दैत्यसूदनम् । वाराहं वामनं चैव नारसिंहं बलार्जुनम्
Apat ang bisig at makapangyarihan ang mga braso, tagapagpuksa ng mga daitya sa Prabhāsa—kilalanin Siya bilang Varāha at Vāmana, at gayundin bilang Narasiṃha, ang malakas na bayani (matapang na gaya ni Arjuna).
Verse 30
रामं रामं च रामं च पुरुषोत्तममेव च । पुंडरीकेक्षणं चैव गदापाणिं तथैव च
“Alalahanin at purihin si Rāma—Rāma—Rāma; at gayundin ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona; ang Panginoong may matang-lotó; at ang may hawak na pamalo (gada) sa Kanyang kamay.”
Verse 31
राघवं शक्रदमनं गोविंदं बहुपुण्यदम् । जयं च भूधरं चैव देवदेवं जनार्द्दनम्
“Alalahanin si Rāghava, ang nagpapasuko kay Indra; si Govinda, ang nagbibigay ng saganang kabanalan; si Jaya; ang Tagapasan ng daigdig; ang Diyos ng mga diyos; at si Janārdana.”
Verse 32
सुरोत्तमं श्रीधरं च हरिं योगीश्वरं तथा । कपिलेशं भूतनाथं श्वेतद्वीपपतिं हरिम्
“Alalahanin ang Pinakamainam sa mga deva; si Śrīdhara; si Hari; ang Panginoon ng mga yogin; si Kapileśa; ang Panginoon ng lahat ng nilalang; at si Hari, ang Soberano ng Śvetadvīpa.”
Verse 33
बदर्याश्रमवासौ च नरनारायणौ तथा । पद्मनाभं सुनाभं च हयग्रीवं विशां पते
(Dapat alalahanin) sina Nara at Nārāyaṇa na nananahan sa Badarī-āśrama; si Padmanābha; si Sunābha; at si Hayagrīva—O panginoon ng mga tao.
Verse 34
द्विजनाथं धरानाथं खड्गपाणिं तथैव च । दामोदरं जलावासं सर्वपापहरं हरिम्
(Dapat alalahanin) ang Panginoon ng mga dwija; ang Panginoon ng daigdig; ang May tangan ng tabak; si Dāmodara; ang may tahanan sa mga tubig; at si Hari na nag-aalis ng lahat ng kasalanan.
Verse 35
एतान्येव हि स्थानानि देवदेवस्य चक्रिणः । गच्छते यत्र तत्रैव मुच्यते सर्वपातकैः
Tunay nga, ito ang mismong mga banal na tahanan ng Diyos ng mga diyos, ang May tangan ng cakra. Saan man siya magtungo (sa mga pook na iyon), doon din siya napapalaya sa lahat ng mabibigat na kasalanan.
Verse 36
गंगा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती । दृषद्वती गोमती च तापी कावेरिणी तथा
Ang Gaṅgā at Yamunā, at gayundin ang diyosang Sarasvatī; ang Dṛṣadvatī at Gomatī; ang Tāpi at ang Kāverī rin.
Verse 37
नर्मदा शर्मदा चैव नदी गोदावरी तथा । शतद्रुश्च तथा विंध्या पयोष्णी वरदा तथा
Ang Narmadā at Śarmadā, at gayundin ang ilog Godāvarī; ang Śatadru at ang (ilog) Vindhyā rin; ang Payoṣṇī at Varadā din.
Verse 38
चर्मण्वती च सरयूर्गंडकी चंडपापहा । चंद्रभागा विपाशा च शोणश्चैव पुनःपुनः
Ang Carmaṇvatī at Sarayū; ang Gaṇḍakī, ang mabagsik na tagapuksa ng kasalanan; ang Candrabhāgā, Vipāśā, at gayundin ang Śoṇa—na paulit-ulit na pinupuri.
Verse 39
एताश्चान्याश्च बहवो हिमवत्प्रभवाः शुभाः । तासु स्नातो नरः स्वर्गं याति पातकवर्जितः
Ang mga ito at marami pang ibang mapalad na ilog na nagmumula sa Himavat; ang taong naligo sa mga iyon ay tutungo sa langit, na walang bahid ng kasalanan.
Verse 40
वनानि नंदनादीनि पर्वता मंदरादयः । नामोच्चारेण येषां हि पापं याति रसातले
Ang mga gubat na gaya ng Nandana at mga bundok na gaya ng Mandara—sa pagbigkas pa lamang ng kanilang mga pangalan, ang kasalanan ay nahuhulog sa kailaliman ng daigdig-ilalim.
Verse 41
गज उवाच । भद्रं हि भाषितं भद्र आख्यानममृतोपमम् । पृच्छामि सर्वधर्मज्ञ त्वामहं किंचिदेव हि
Sinabi ni Gaja: “O Bhadra, mapalad ang iyong sinabi; ang salaysay na ito’y tulad ng amṛta. O nakaaalam ng lahat ng dharma, may nais pa akong itanong sa iyo.”
Verse 42
यस्मिन्मासे दिने यस्मिंस्तीर्थे यस्मिन्क्रमान्नरैः । अक्षयं सेव्यते स्वर्गस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत
Sa anong buwan, sa anong araw, sa aling tīrtha, at sa anong pagtalima na ginagawa ng mga tao nagiging ‘di-nauubos’ ang bunga ng langit? Ipaalam mo sa akin, O may dakilang panata.
Verse 43
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । अक्षयो येन वै स्वर्गस्तन्मे गदितुमर्हसि
Ang banal na pagligo, pagkakawanggawa, pagbigkas ng mantra, paghahandog sa apoy (homa), pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa diyos—alin sa mga ito ang nagdudulot ng gantimpalang langit na di nauubos? Ipaalam mo sa akin.
Verse 44
भद्र उवाच । श्रूयतां राजशार्दूल कथां कथयतो मम । यां श्रुत्वा मुच्यते पापान्नरो नरवरोत्तम
Sinabi ni Bhadra: “O tigre sa mga hari, makinig habang isinasalaysay ko ang kuwentong ito. Ang sinumang makarinig nito ay mapapalaya sa mga kasalanan, O pinakamainam sa mga tao.”
Verse 45
ऋषीणां कथितं पूर्वं नारदेन महात्मना
Noong una, ito’y isinalaysay sa mga rishi ni Narada, ang dakilang kaluluwa.
Verse 46
एवं पृष्टश्च तैः सर्वैर्नारदो मुनिसत्तमः । कथयामास संहृष्टो मेघदुदुभिनिस्वनैः
Kaya nga, nang tanungin siya ng lahat, si Narada—pinakamainam sa mga muni—ay masayang nagsimulang magsalaysay, na ang tinig ay umuugong na parang tambol ng ulap at kulog.
Verse 47
रम्ये हिमवतः पृष्ठे समवाये मया श्रुतम् । तदहं तव वक्ष्यामि श्रोतुकामं नरर्षभ
Sa isang marikit na pagtitipon sa mga dalisdis ng Himalaya, narinig ko ito. Ngayon ay sasabihin ko sa iyo, O toro sa mga tao, sapagkat nais mong makinig.
Verse 48
तीर्थान्येव हि सर्वाणि पुनरावर्त्तकानि तु । अक्षयांल्लभते लोकांस्तत्तीर्थं कथयामि ते
Tunay nga, ang lahat ng ibang tīrtha ay nagbibigay ng bunga na muling pagbabalikan; ngunit sa tīrtha na iyon, nakakamtan ang mga daigdig na di-nasisira. Ang tīrtha na iyon ay aking isasalaysay sa iyo.
Verse 49
मार्गशीर्षे कान्यकुब्ज उषित्वा राजसत्तम । न शोचति नरो नारी स्वर्गं याति परावरम्
Sa buwan ng Mārgaśīrṣa, kapag nanatili sa Kānyakubja, O pinakamainam sa mga hari, lalaki man o babae ay hindi na magdadalamhati; sila’y tutungo sa langit, sa kataas-taasang dako.
Verse 50
पौषस्य पौर्णमासी या यदि सा क्रियतेऽर्बुदे । वर्षाणामर्बुदं स्वर्गे मोदते पितृभिः सह
Kung sa Arbuda ay ganap na isinasagawa ang ritwal ng kabilugan ng buwan (Paurṇamāsī) sa buwan ng Pauṣa, magagalak siya sa langit sa loob ng isang krore ng taon, kasama ang mga Pitṛ (mga ninuno).
Verse 51
माघ्यां यदि गयाश्राद्धं पितॄणां यच्छते नरः । त्रयाणामपि देवानां चतुर्थः स प्रजायते
Kung sa buwan ng Māgha ay nag-aalay ang isang tao ng Gayā-śrāddha para sa mga Pitṛ (mga ninuno), siya’y nagiging wari’y “ikaapat” sa tatlong uri ng mga deva—isinilang sa kalagayang dibino.
Verse 52
फाल्गुन्यां हिमवत्पृष्ठे वसन्नेकां निशां नरः । स याति परमं स्थानं यत्र देवो जनार्द्दनः
Kung sa buwan ng Phālguna ang isang tao’y manahan kahit isang gabi lamang sa mga dalisdis ng Himavat, makakamtan niya ang kataas-taasang tahanan kung saan nananahan ang Panginoong Janārdana.
Verse 53
चैत्र्यां श्राद्धं प्रभासे तु ये कुर्वंति मनीषिणः । न ते मर्त्त्या भवन्तीह कुलजैः सह सत्तमाः
Ang mga pantas na nagsasagawa ng śrāddha sa Prabhāsa sa buwan ng Caitra ay hindi na nananatiling karaniwang mortal dito; kasama ang kanilang angkan, sila’y nagiging dakila at marangal.
Verse 54
चतुर्भुजे तु वैशाख्यां ये कुर्वंति जलप्रिये । तथावंत्यां नरः कश्चित्स याति परमां गतिम्
Sa buwan ng Vaiśākha, ang sinumang magsagawa ng itinakdang ritwal sa Caturbhuja—O minamahal ng mga tubig—at gayundin ang sinumang gumawa nito sa Avantī, ay makaaabot sa pinakamataas na hantungan.
Verse 55
ज्यैष्ठ्यां ज्येष्ठर्क्षयुक्तायां श्राद्धं च त्रितकूपके । कुर्युर्युगानि ते त्रीणि वसंति नाकसद्मनि
Sa buwan ng Jyaiṣṭha, kapag ang asterismong Jyeṣṭhā ay nagkatugma, ang mga nagsasagawa ng śrāddha sa Tritakūpaka ay mananahan sa tahanang makalangit sa loob ng tatlong yuga.
Verse 56
यो व्रजेशवने नद्यां दिनानि नव पंच च । तिष्ठते च नरः स्वर्गं वैकुण्ठमभिगच्छति
Sinumang manatili sa tabi ng ilog sa Vrajeśavana sa loob ng labing-apat na araw ay makakamtan ang langit—tunay na makararating sa Vaikuṇṭha.
Verse 57
श्रावणस्य तु मासस्य पूर्णायां पूर्वसागरे । स्नानं दानं जपं श्राद्धं नरः कुर्वन्न शोचति
Sa kabilugan ng buwan ng Śrāvaṇa, sa Silangang Karagatan, ang taong nagsasagawa ng paliligo, pagkakawanggawa, pagbigkas ng japa, at śrāddha ay hindi na magdadalamhati kailanman.
Verse 58
तथा भाद्रपदे क्षेत्रे प्रभासे शशिभूषणम् । पूजयित्वा नरो लिंगं देवलिंगी भवेत्ततः
Gayundin, sa buwan ng Bhādrapada, sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, kapag sinamba ng tao ang liṅga na tinatawag na Śaśibhūṣaṇa, siya’y magiging “deva-liṅgī” paglaon—may kaloob na maka-diyos na kalagayang liṅga.
Verse 59
आश्विने चंद्रभागायां श्राद्धं स्नानं करोति यः । स्थानं युगसहस्राणां कृतं तेन त्रिविष्टपे
Sinumang sa buwan ng Āśvina ay magsagawa ng banal na pagligo at śrāddha sa Candrabhāgā, pagkakalooban siya ng tahanang-dangal sa Triviṣṭapa (langit) sa loob ng sanlibong yuga.
Verse 60
अष्टाक्षरैश्चतुर्बाहुं ध्यायंति मुनिसत्तमाः । बहुनाऽत्र किमुक्तेन गजाहं प्रवदामि ते
Sa pamamagitan ng mantrang may walong pantig, ang pinakamahuhusay na muni ay nagmumuni sa Panginoong may apat na bisig. Ano pa ang kailangan pang sabihin dito? O Elepante, ipahahayag ko ito sa iyo nang malinaw.
Verse 61
दामोदरसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । मासानां कार्त्तिकः श्रेष्ठः कार्त्तिके भीष्मपंचकम्
Walang tīrtha na kapantay ng Dāmodara ang nagkaroon noon, ni magkakaroon pa sa hinaharap. Sa mga buwan, ang Kārttika ang pinakadakila; at sa Kārttika, ang Bhīṣma-pañcaka ay lalo pang banal.
Verse 62
तत्रापि द्वादशी श्रेष्ठा राजन्दामोदरे जले । किमन्यैर्बहुभिस्तीर्थेः कि क्षेत्रैः कि महावनैः । दामोदरे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
Kahit doon man, O Hari, ang Dvādaśī ang pinakamainam na araw para sa mga tubig ng Dāmodara. Ano pa ang kailangan sa napakaraming tīrtha, sa ibang banal na pook, o sa malalawak na gubat? Ang sinumang maligo sa Dāmodara ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 63
गज उवाच । भद्र भद्रं त्वया प्रोक्तं रसायनमिवापरम् । भूयोऽहं श्रोतुमिच्छामि तीर्थस्यास्य महाफलम्
Wika ng Elepante: O Bhadra, ang iyong sinabi ay mapalad, na wari’y isa pang eliksir na nagbibigay-buhay. Nais kong marinig pa ang dakilang bunga ng tīrtha na ito.
Verse 64
के देशाः किं प्रमाणं तु का नदी केः च पर्वताः । जना वसंति के तत्र ऋषयः के तपस्विनः
Aling mga lupain ang naroon, gaano kalawak ang saklaw, anong ilog ang naroon, at aling mga bundok? Sinong mga tao ang naninirahan doon, at aling mga rishi at mga asetiko ang nananahan sa pook na iyon?
Verse 65
भद्र उवाच । पृथिवी वसुसंपूर्णा सागरेण तु वेष्टिता । मंडिता नगरैर्ग्रामैः सुरैः परपुरंजय
Sinabi ni Bhadra: Ang daigdig ay puspos ng kayamanan at tunay na napalilibutan ng karagatan. Ito’y pinalalamutian ng mga lungsod at nayon—at maging ng mga diyos, O manlulupig ng kuta ng kaaway.
Verse 66
वाराणसी प्रभासं च संगमं सितकृष्णयोः । एवं साराणि तीर्थानि यस्मान्मृत्युहराणि च
Ang Vārāṇasī, ang Prabhāsa, at ang tagpuan ng Ilog na Puti at Ilog na Itim—ito ang mga pangunahing tīrtha, sapagkat inaalis nila ang kamatayan (ang takot at gapos ng pagkamatay).
Verse 67
दामोदरेति ये नूनं स्मरंतो यत्र तत्र हि । ते वसंति हरेर्गेहं न सरंति कदाचन
Tunay nga, ang mga umaalaala sa pangalang “Dāmodara”—saan man sila naroroon—ay nananahan sa tahanan ni Hari, at kailanma’y hindi nahuhulog mula sa kalagayang iyon.
Verse 68
सोमनाथस्य सान्निध्य उदयन्तो गिरिर्महान् । तस्य पश्चिमभागे तु रैवतक इति स्मृतः
Malapit kay Somanātha ay nakatindig ang dakilang bundok na tinatawag na Udayanta. Sa kanlurang panig nito ay naroon ang bundok na inaalala bilang Raivataka.
Verse 69
वाहिनी वहते तत्र नदी कांचनशेखरात् । धातवस्तत्र ते रक्ताः श्वेता नीलास्तथाऽसिताः
Doon ay umaagos ang ilog na Vāhinī, na nagmumula sa Kāñcanaśekhara. Ang mga mineral na natatagpuan doon ay pula, puti, bughaw, at maging itim.
Verse 70
पाषाणाः कुञ्जराकाराश्चान्ये सैरिभसन्निभाः । चणकाकृतयश्चान्ये अन्ये गोक्षुरकप्रभाः
Doon ay may mga batong hugis-elepante; ang iba’y kahawig ng mabagsik na kalabaw. May ilan na anyong butil ng garbansos, at may iba pang kumikislap na gaya ng bungang-tinik na gokṣura—mga kababalaghan sa banal na pook na yaon.
Verse 71
वृक्षा वल्ल्यश्च गुल्माश्च संतानाः संत्यनेकशः । सर्वं तत्कांचनमयं मूलं पुष्पं फलं दलम्
Doon ay may mga punò, baging, at palumpong na di-mabilang ang dami; at ang lahat ay may likas na ginto—ugat, bulaklak, bunga, at dahon ay magkakapareho.
Verse 72
न हि पश्यति पापात्मा मुक्तः पापेन पश्यति । सेव्यते स गिरिर्नित्यं धातुवादपरैर्नरैः
Ang kaluluwang nabibigkis ng kasalanan ay hindi tunay na nakakakita nito; tanging yaong napalaya sa kasalanan ang makakakita. Kaya ang bundok na iyon ay laging dinadalaw ng mga taong deboto sa dhātuvāda, ang aral tungkol sa mga metal.
Verse 73
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैः शूद्रानुगैर्बहिः । पक्षिणस्तत्र बहवः शिवाशिवगिरस्तदा
Sa labas ay naroon ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, Śūdra, at mga tagasunod ng mga Śūdra; at marami ring ibon doon, na humihiyaw ng mga tinig na kapwa mapalad at di-mapalad.
Verse 74
हंससारसचक्राह्वाः शुककोकिलबर्हिणः । मृगाश्च वानरेन्द्राश्च हंसा व्याघ्रास्तथैव च
Naroon ang mga sisne, tagak, mga ibong cakravāka, loro, kukuko, at pabo real; naroon din ang mga usa at mga maringal na unggoy—maging mga sisne at pati mga tigre rin.
Verse 76
सर्वे विमानमारूढा गच्छन्ति हरिमन्दिरम् । वायुना पातितं यत्र पत्रपुष्पफलादिकम्
Silang lahat, pagkasakay sa mga sasakyang makalangit, ay nagtutungo sa templo—tahanan ni Hari. Doon, anumang mga dahon, bulaklak, bunga, at iba pa na ibinabagsak ng hangin—
Verse 77
तस्या नद्या जलं स्पृष्ट्वा सर्वं वै मुक्तिमाप्नुते । सा नदी पृथिवीं भित्त्वा पातालादागता नृप
Sa paghipo lamang sa tubig ng ilog na iyon, ang lahat ay tunay na nakakamit ang mokṣa, ang paglaya. Ang ilog na iyon, O hari, ay umakyat mula sa Pātāla, binibiyak ang lupa.
Verse 78
पूर्वं पन्नगराजस्तु तेन मार्गेण चागतः । स्नातुं दामोदरे तीर्थे यममृत्युप्रघातिनि
Noong una, ang hari ng mga ahas ay dumating sa mismong landas na iyon, upang maligo sa Dāmodara tīrtha—ang banal na pook na nagpapabagsak kay Yama at sa Kamatayan.
Verse 79
स्वर्गादागत्य चन्द्रोऽपि यष्टुं यज्ञं सुपुष्कलम् । यक्ष्मरोगाद्विनिर्मुक्तो गतः स्वर्गं निरामयः
Maging si Candra (ang Buwan) ay bumaba mula sa langit upang magsagawa ng isang yajña na lubhang sagana; nang mapalaya sa sakit na yakṣmā na nagpapahina, siya’y nagbalik sa langit na malusog at walang kapinsalaan.
Verse 80
बलिना चैव दानानि दत्तान्यागत्य कार्तिके । हरिश्चन्द्रेण विधिना नलेन नहुषेण च
Si Bali man ay dumating din dito sa buwan ng Kārtika at nagkaloob ng mga handog na kawanggawa; gayundin si Hariścandra ayon sa wastong ritwal, at sina Nala at Nahuṣa rin.
Verse 81
नाभागेनांबरीषाद्यैः कृतं कर्म सुदुष्करम् । दत्त्वा दानान्यनेकानि गजा गावो हया रथाः
Sina Nabhāga, Ambārīṣa, at iba pa ay nagsagawa ng gawaing napakahirap—sa pamamagitan ng pagbibigay ng sari-saring handog: mga elepante, mga baka, mga kabayo, at mga karwahe.
Verse 82
अनडुत्कांचना भूमिं रत्नानि विविधानि च । छत्राणि विप्रमुख्येभ्यो यानानि चैव वाससी
Naghandog din sila ng mga toro, ginto, lupain, at iba’t ibang hiyas; at sa mga pangunahing brāhmaṇa ay ibinigay nila ang mga payong, mga sasakyan, at mga kasuotan din.
Verse 83
अन्नानि रसमिश्राणि दत्त्वा दामोदराग्रतः । गतास्ते विष्णु भुवनं नागच्छंति महीतले
Matapos maghandog ng mga pagkain na may halong masasarap na lasa sa harap ni Dāmodara, sila’y nagtungo sa tahanan ni Viṣṇu at hindi na muling bumabalik sa daigdig.
Verse 84
पत्रं पुष्पं फलं तोयं तस्मिंस्तीर्थे ददाति यः । द्विजानां भक्तिसंयुक्तः स याति जलशायिनम्
Sinumang sa tīrtha na iyon ay nag-aalay ng dahon, bulaklak, bunga o tubig, na may debosyon sa mga dwija, ay makararating sa Panginoong nakahimlay sa mga tubig.
Verse 85
प्रकृतिं चापि यो दद्यान्मुष्टिं वाथ क्षुधार्थिने । विमानवरमारूढः स सोमं प्रति गच्छति
Kahit ang magbigay lamang ng kaunting pagkain—maging isang dakot—sa nagugutom, ay sasakay sa maringal na vimāna at tutungo sa kaharian ni Soma.
Verse 86
दामोदराग्रतः कृत्वा पर्वतानन्नसंभवान् । पूजितान्फलपुष्पैश्च दीपं दद्यात्सवर्त्तिकम्
Sa harap ni Dāmodara, matapos hubugin ang mga “bundok” mula sa pagkain at sambahin ng mga bunga at bulaklak, maghandog ng isang ilawan na may mitsa.
Verse 87
अवाप्य दुष्करं स्थानं कुलानां तारयेच्छतम् । चतुरंगुलमात्रेपि दत्ते दामोदराग्रतः
Matapos makamit ang kalagayang mahirap marating, maililigtas niya ang sandaang angkan—kung sa harap ni Dāmodara ay magbigay kahit sukat na apat na daliri lamang.
Verse 88
दाने युगसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । मा गच्छ हिमवत्पृष्ठं मलयं मा च मन्दरम्
Sa gayong pagbibigay, pararangalan siya sa langit sa loob ng libu-libong yuga. Huwag pumunta sa tuktok ng Himavat, huwag sa Malaya, at huwag din sa Mandara.
Verse 89
गच्छ रैवतकं शैलं यत्र दामोदरः स्थितः । कृत्वा मासोपवासं तु द्विजो दामोदराग्रतः
Pumaroon ka sa Bundok Raivataka, kung saan nananahan si Dāmodara. Ang isang brāhmaṇa na nagsagawa ng isang buwang pag-aayuno, na nakatayo sa harap ni Dāmodara sa debosyon, ay tumatamo ng ipinangakong bunga ng kabutihan.
Verse 90
न निवर्तति कालेन दामोदरपुरं व्रजेत् । करोत्यनशनं यश्च नरो नार्यथवा पुनः । सर्व लोकानतिक्रम्य स हरेर्गेहमाप्नुयात्
Hindi na siya bumabalik sa takdang panahon; sa lunsod ni Dāmodara siya tutungo. Sinumang—lalaki man o babae—na magsagawa ng ganap na pag-aayuno, na lumalampas sa lahat ng daigdig, ay makaaabot sa mismong tahanan ni Hari.
Verse 91
विघ्नानि तत्र तिष्ठन्ति नित्यं पञ्चशतानि च । धर्मविध्वंसकर्तॄणि नरस्तत्र न गच्छति
Doon ay laging may limandaang hadlang, mga sumisira sa dharma; kaya ang tao ay hindi nagtutungo sa pook na iyon.
Verse 92
प्रद्युम्नबलशैनेयगदाचक्रादिभिः सदा । शतलक्षप्रमाणैस्तु सेव्यते स गिरिर्महान्
Ang dakilang bundok na iyon ay laging pinaglilingkuran nina Pradyumna, Bala, Śaineya, Gadā, Cakra at iba pa—sa bilang na umaabot sa daan-daang lakṣa.
Verse 93
क्रीडंति नार्यस्तेषां हि नित्यं दामोदराग्रतः । सुचन्द्रवदना गौर्यः श्यामाश्चैव सुमध्यमाः
Ang kanilang mga kababaihan ay laging nagsasaya sa harap ni Dāmodara: may mga mukhang marikit na tila buwan, may mapuputi, may maiitim ang kutis; at lahat ay may baywang na payat at kaaya-aya.
Verse 94
नितंबिन्यः सुकेशाश्च शुभ्राः स्वायतलोचनाः । सुगंडा ललिताश्चैव सुकक्षाः सुपयोधराः
May biyakang marikit at buhok na mainam; maningning at malalawak ang mga mata; may pisnging kaaya-aya at ganda—maayos ang baywang at hitik ang dibdib.
Verse 95
शोभमानाः सुजंघाश्च सुपादाः सुन्दरांगुलीः । राजपुत्र्यो गिरौ तस्मिन्हसंति च रमंति च
Nagniningning, may magagandang binti, maririkit na paa at kaaya-ayang mga daliri; ang mga prinsesa sa bundok na iyon ay nagtatawa at naglalaro nang masaya.
Verse 96
कौसुंभं पादयुगले कुंकुमं पीतकंचुकम् । ब्राह्मणीभ्यो ददन्तीह स्पर्द्धमानाः पृथक्पृथक्
Dito, nag-uunahan sila sa isa’t isa at nagbibigay sa mga babaeng Brāhmaṇa: pangkulay na kasumba para sa pares ng paa, kumkuma, at dilaw na kasuutan—bawat isa’y hiwa-hiwalay na handog.
Verse 97
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च लेह्यं चोष्यं च पिच्छिलम् । तांबूलं पुष्पसंयुक्तं कार्तिके हरिवासरे
Mga pagkaing nguyain at kainan, mga inumin, matatamis na nilalamas sa dila, mga nginunguya at malalambot na delicacy; at nganga na may kasamang bulaklak—inihahandog sa Kārtika, sa banal na araw ni Hari.
Verse 98
दृष्ट्वा तु रेवतीकुंडं प्रदद्यात्फलमुत्तमम् । पुत्रिणी ऋद्धिसंपन्ना सुभगा जायते सती
Ngunit sa pagtanaw sa Revatī-kuṇḍa, natatamo ang pinakamataas na bunga: ang babaeng banal ay pinagpapala ng mga anak, ng kasaganaan, at ng mabuting kapalaran.
Verse 99
एवं कृत्वा तु सा रात्रि नीयते निद्रया विना । वेदघोषैः सुपुण्यैस्तु भारताख्यानवाचनैः
Pagkatapos gawin iyon, ang gabing yaon ay lumipas nang walang tulog, puspos ng lubhang banal na pagbigkas ng Veda at pagbasa ng mga salaysay ng Bhārata.
Verse 100
हुंकृतैस्तलशब्दैश्च तालशब्दैः पुनःपुनः । देशभाषाविभाषिण्यो रामामण्डलमध्यतः । हास्यनृत्यसमायुक्ता राजन्दामोदराग्रतः
Sa mga hiyaw, tunog ng palakpak at mga kumpas na paulit-ulit, nagsasalita sa mga wikang panrehiyon; sa gitna ng bilog ng mga babae, sila’y tumatawa at sumasayaw, O Hari, sa harap ni Dāmodara.
Verse 101
पञ्चपाषाणकं हर्म्यं यः करोति शिवालयम् । पंचवर्षसहस्राणि स्वर्ग लोके महीयते
Sinumang magtayo ng bahay-dambana bilang templo ni Śiva gamit ang limang bato, ay pararangalan sa daigdig ng langit sa loob ng limang libong taon.
Verse 102
दशपाषाणसंयुक्तं कृत्वा दामोदराग्रतः । दशवर्षसहस्राणि स्वर्गे हल्लति मल्लति
Sa paggawa ng isang dambanang pinag-ugnay ng sampung bato sa harap ni Dāmodara, ang tao’y maglalaro at magagalak sa langit sa loob ng sampung libong taon.
Verse 103
शतपाषाणकं हर्म्यं यः करोति महन्नृप । मन्दिरं सुन्दरं शुभ्रं स याति हरिमन्दिरम्
O dakilang Hari, sinumang magtayo ng bahay-templo na yari sa sandaang bato, maganda at dalisay, ay makararating sa tahanan ni Hari.
Verse 104
कृत्वा साहस्रिकं चैत्यं बहुरूपसमन्वितम् । सर्वांल्लोकानतिक्रम्य परं ब्रह्माधिगच्छति
Ang sinumang magtayo ng dambanang caitya na libo ang anyo at hitik sa sari-saring anyo, ay lalampas sa lahat ng daigdig at makaaabot sa Kataas-taasang Brahman.
Verse 105
पंचवर्णध्वजं दद्याद्दामोदरगृहोपरि । तं तु प्रमाणवर्षाणि दिव्यानि स दिवं व्रजेत्
Dapat ilagay ang bandilang limang kulay sa tuktok ng bahay (templo) ni Dāmodara; sa takdang bilang ng mga banal na taon, siya’y tutungo sa langit.
Verse 106
तस्य गव्यूतिमात्रेण क्षेत्रं वस्त्रापथं शुभम् । यद्दृष्ट्वा सर्वपापानि विलीयन्ते बहूनि च
Ang mapalad na banal na pook na Vastrāpatha ay umaabot lamang ng isang gavyūti; sa pagtanaw pa lamang dito, maraming kasalanan—oo, maging lahat—ay natutunaw at nawawala.
Verse 107
राजंस्तत्पदमायाति यद्गत्वा न निवर्त्तते । पूजयित्वा भवं देवं भवसंभवनाशनम्
O hari, mararating niya ang kalagayang yaon na kapag naroon na’y hindi na bumabalik, matapos sambahin si Panginoong Bhava (Śiva), ang pumupuksa sa muling pagsilang sa pag-iral sa sanlibutan.
Verse 108
नरो नारी नृपश्रेष्ठ शिवलोके महीयते । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य भद्रस्य च सुभाषितम्
O pinakamainam na hari, lalaki man o babae ay pinararangalan sa daigdig ni Śiva. Nang marinig ang mga salitang iyon—ang mabuting pananalita ni Bhadra—(nagpapatuloy ang salaysay).
Verse 109
आगतः कार्तिकीं कर्त्तुं देवे दामोदरे ततः । ऋग्यजुःसामसंयुक्तैर्ब्राह्मणैर्ब्रह्मवित्तमैः
Pagkaraan, dumating siya upang ganapin ang ritong Kārtikī sa harap ng diyos na Dāmodara, na kasama ang mga brāhmaṇa na dalubhasa sa Brahman at bihasa sa Ṛg, Yajus, at Sāman.
Verse 110
क्षत्रियैः क्षत्रधर्मज्ञैर्वैश्यैर्दानपरायणैः । सह शूद्रैः समायातस्तस्मिंस्तीर्थे गजो नृपः
Kasama ang mga kṣatriya na nakaaalam ng dharma ng pamumuno, ang mga vaiśya na nakatuon sa pagbibigay, at pati ang mga śūdra, dumating si Haring Gaja sa tīrtha na iyon.
Verse 111
दत्त्वा दानान्यनेकानि हुत्वा हविर्हुताशने । अग्निष्टोमादिकान्यज्ञान्हयमेधादिकान्बहून् । चकार विधिवद्राजा गजस्तत्र समाहितः
Matapos maghandog ng sari-saring kaloob at magsunog ng mga alay (havis) sa apoy ng sakripisyo, si Haring Gaja—na may isip na ganap na natipon sa banal na pook—ay nagsagawa ayon sa tuntunin ng maraming yajña gaya ng Agniṣṭoma at iba pa, kabilang ang Aśvamedha.
Verse 112
ततश्च न्यवसत्तत्र तपः कर्तुं सहर्षिभिः । ऊर्द्ध्वपादाः स्थिता विप्राः पीत्वा धूममधोमुखाः । शुष्कपत्राशनाश्चान्ये अन्ये वै फलभोजनाः
Pagkatapos, nanatili siya roon kasama ang mga ṛṣi upang magsagawa ng austeridad. May mga brāhmaṇa na nakatayo na nakataas ang mga paa; ang iba’y umiinom ng usok na nakayuko; ang ilan ay nabubuhay sa tuyong dahon; at ang iba naman ay sa mga bunga.
Verse 113
मूलानि चान्ये भक्षंति अन्ये वार्यंशना द्विजाः । आलोकंति स्वमन्ये च तथान्ये जलशायिनः
May ilan na kumakain ng mga ugat; ang ibang dvija ay nabubuhay sa tubig lamang. May ilan na nakatuon ang titig sa Sarili (Ātman); at ang iba’y nagsasagawa ng panatang paglalagi na nakahiga sa tubig.
Verse 114
पञ्चाग्निसाधकाश्चान्ये शिलाचूर्णस्य भक्षकाः । जपंति चान्ये संशुद्धा गायत्रीं वेदमातरम् । सावित्रीं मनसा चान्ये देवीमन्ये सरस्वतीम्
May ilan na nagsagawa ng pag-aayuno at pagsasanay ng limang apoy, at may iba pang kumain pa ng pulbos na bato. Ang iba, na nalinis, ay bumibigkas ng Gāyatrī—Ina ng mga Veda; ang ilan ay nagmumuni-muni kay Sāvitrī sa loob ng isip, at ang iba ay sumasamba sa diyosang Sarasvatī.
Verse 115
सूक्तानि हि पवित्राणि ब्रह्मणा निर्मितानि च । अन्येऽवसंस्तदा तत्र द्वादशाक्षरचिन्तकाः
Sapagkat ang mga sūkta, ang mga banal na himno, ay nagpapadalisay at nilikha ni Brahmā. Noong panahong iyon, ang iba ay nanahan doon bilang mga nagmumuni sa mantrang may labindalawang pantig.
Verse 116
आलोक्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनःपुनः । इदमेव सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा
Matapos masiyasat ang lahat ng śāstra at pagnilayan nang paulit-ulit, ito lamang ang matibay na pasya: si Nārāyaṇa ang dapat laging pagbulayan sa pagmumuni.
Verse 117
आराधितः सुदुष्पारे भवे भगवतो विना । तथा नान्यो महादेवात्पतन्तं योऽभिरक्षति
Sa dagat ng bhava na mahirap tawirin, bukod sa Panginoong sinasamba, wala nang iba. Gayundin, walang iba kundi si Mahādeva ang nag-iingat sa nalulugmok na nilalang.
Verse 118
गतागतानि वर्तंते चंद्रसूर्यादयो ग्रहाः । अद्यापि न निवर्तंते द्वादशाक्षरचिंतकाः
Ang Buwan, Araw, at iba pang mga tala ay umiikot sa kanilang pagdating at pag-alis. Ngunit hanggang ngayon, ang mga nagmumuni sa mantrang may labindalawang pantig ay hindi lumilingon pabalik mula sa kanilang matatag na pagsasanay.
Verse 119
येऽक्षरा ऋषयश्चान्ये देवलोकजिगीषवः । प्राप्नुवंति ततः स्थानं दग्धबीजं च तत्तथा
Yaong mga pantas na di-nasisira at ang iba pang nagnanais magwagi sa daigdig ng mga deva ay nakakamit ang kalagayang iyon; at doon, ang binhi ng muling pagsilang ay wari’y nasunog—kaya napupuksa ang sanhi ng kapanganakan muli.
Verse 120
सकृदुच्चरितं येन हरिरित्यक्षरद्वयम् । बद्धः परिकरस्तेन मोक्षाय गमनं प्रति
Sinumang makapagbigkas kahit minsan ng dalawang pantig na “Hari”—sa kanya ay natitiyak ang mga kasangkapan para sa paglaya, at ang paglalakbay tungo sa mokṣa ay nagsisimula.
Verse 121
एकभक्तं तथा नक्तमयाच्यमुषितं तथा । एवमादीनि चान्यानि कृत्वा दामोदराग्रतः । कृतकृत्या भवंतीह यावदाभूतसंप्लवम्
Sa pagsasagawa ng mga panata gaya ng pagkain nang minsan sa isang araw, pagkain lamang sa gabi, at paninirahang hindi namamalimos—at iba pang katulad na mga panata—kapag ginawa sa harap ni Dāmodara, ang tao’y nagiging ganap sa buhay na ito at nananatiling gayon hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob.
Verse 122
स राजा ऋषिभिः सार्द्धं यावत्तिष्ठति तत्र वै । विमानानि सहस्राणि तावत्तत्रागतानि च
Hangga’t nananatili roon ang haring iyon kasama ng mga pantas, sa gayon ding tagal ay dumarating doon ang libu-libong sasakyang makalangit.
Verse 123
गंधर्वाप्सरस्तत्र सिद्धचारणकिन्नराः । सर्वे विमानमारूढाः शतशोऽथ सहस्रशः
Doon, ang mga Gandharva at Apsara, gayundin ang mga Siddha, Cāraṇa, at Kinnara—na pawang nakasakay sa mga sasakyang makalangit—ay nagtitipon nang daan-daan at maging libu-libo.
Verse 124
सर्वैर्जनपदैः सार्द्ध स राजा भार्यया सह । गतो विमानमारूढो यत्तत्पदमनामयम्
Ang haring iyon, kasama ang reyna at ang buong bayan, ay sumakay sa makalangit na sasakyang-vimāna at lumisan patungo sa dalisay, walang karamdaman at walang dalamhating kalagayan (ang kataas-taasang tahanan).
Verse 125
य इदं पठते नित्यं शृणुयाद्वाऽपि मानवः । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं ब्रह्माधिगच्छति
Sinumang palagiang bumibigkas nito—o kahit nakikinig lamang—ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakakamit ang Kataas-taasang Brahman (Paramabrahman).
Verse 785
तत्तीर्थस्य प्रभावेन न दुष्टान्याचरंति ते । कालेन मृत्युमायांति पशुपक्षिसरीसृपाः
Sa bisa ng banal na tīrtha na iyon, hindi sila gumagawa ng kasamaan; at sa takdang panahon, maging ang mga hayop, ibon, at mga gumagapang ay dumarating sa kamatayan nang likas at maayos.