Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

गौर्युवाच । यस्मादहं कृता देवैः पुत्रहीना समागतैः । तस्मात्तेऽपि भविष्यन्ति सन्तानेन विवर्ज्जिताः

Transliteration

gauryuvāca | yasmādahaṃ kṛtā devaiḥ putrahīnā samāgataiḥ | tasmātte'pi bhaviṣyanti santānena vivarjjitāḥ

Translation

Wika ni Gaurī: “Sapagkat ang mga diyos ay nagtipon at ginawa akong walang anak, kaya sila man ay mawawalan ng lahi at pagkakaitan ng supling.”

Word by Word

• गौरी: Gaurī
• गौरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यस्मात्: because, since
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (correlative) "because/from which reason"

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• कृता: made, rendered
• कृता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम्-शब्दस्य विशेषण

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्तृकरणे (agent/instrument)

• पुत्रहीना: deprived of a son, sonless
• पुत्रहीना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-लोपयुक्त-भावः (devoid of); अहम्-शब्दस्य विशेषण

• समागतैः: having assembled, gathered
• समागतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; देवैः-शब्दस्य विशेषण

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तद्-यद्-सम्बन्धे "therefore/from that"

• ते: of you / your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (enclitic); संबोध्य-समूहस्य (of you)

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle) = "also/even"

• भविष्यन्ति: will be, will become
• भविष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सन्तानेन: with progeny, by offspring
• सन्तानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सन्तान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/हेतु-भावे

• विवर्ज्जिताः: deprived of, bereft
• विवर्ज्जिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-√वृज्/वर्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ते (you all) इत्यस्य विशेषण

Speaker

Gaurī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Tridaśa (devas)

Visual Art Cues

Scene: Gaurī speaks in first person, declaring the reason and the consequence: since the gods made her childless, they too will be without progeny; devas appear chastened, the air heavy with fate.

Characters & Entities

• Gaurī
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions against dharma rebound: those who harm another’s rightful fulfillment invite the same deprivation upon themselves.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Arbuda Khaṇḍa narrative stream connected with the sanctity of Mount Arbuda’s region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual prescription is stated; the focus is on moral causality and divine justice.