Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

एतेषामपि यद्येकः पुरुषाणां न जायते । तन्नूनं नरके वासः पुंसंज्ञे वै प्रजायते

Transliteration

eteṣāmapi yadyekaḥ puruṣāṇāṃ na jāyate | tannūnaṃ narake vāsaḥ puṃsaṃjñe vai prajāyate

Translation

Kung kahit sa mga ito ay ni isang anak na lalaki ay hindi isilang sa isang lalaki, tunay ngang sinasabi na ang kanyang kapalaran ay paninirahan sa impiyerno—ganyan ang ipinahayag para sa tinatawag na “lalaki” ayon sa balangkas ng dharma na ito.

Word by Word

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Genitive relation (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (even/also)

• यदि: if
• यदि: Condition marker (शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय

• एकः: one
• एकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुरुषाणाम्: of men
• पुरुषाणाम्: Genitive relation (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• जायते: is born/arises
• जायते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तत्: then/that
• तत्: Discourse deictic (सम्बन्धसूचक)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्योपक्रमे ‘then/that’

• नूनम्: certainly
• नूनम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (certainly)

• नरके: in hell
• नरके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• वासः: dwelling/residence
• वासः: Karta/Topic (विषय)
• Type: Noun
• Root: वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुंसंज्ञे: in the place called ‘Puṃsaṃjña’
• पुंसंज्ञे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुं (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थान/लोकवाचक), सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (पुंसः संज्ञा यस्य/यत्र)

• वै: indeed
• वै: Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• प्रजायते: comes about/arises
• प्रजायते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जन् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Gālava (continuing)

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas/Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Gālava concludes with a decisive statement; a symbolic backdrop shows a forked path—one toward light (svarga) and one toward darkness (naraka)—while Vidura contemplates the remedy.

Characters & Entities

• Gālava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It presents a stern dharma warning: neglect or absence of lineage continuity is framed as spiritually perilous in this traditional discourse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it supports the chapter’s moral-theological teaching within the larger kṣetra narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it implies the importance of ensuring continuity for rites such as ancestral offerings.