Adhyaya 5
Mahesvara KhandaKedara KhandaAdhyaya 5

Adhyaya 5

Pagkaalis ni Viṣṇu mula sa pook ng yajña ni Dakṣa, sinalakay ng mga gaṇa ni Śiva ang pagtitipon, winasak ang kaayusan ng ritwal at ipinahiya ang ilang kalahok; naguluhan ang mga diyos, mga ṛṣi, at maging ang mga bagay sa kalangitan. Dahil sa dalamhati, nagtungo si Brahmā sa Kailāsa at naghandog ng pormal na stuti kay Śiva, kinikilalang Siya ang lampas-sa-lahat na pinagmumulan ng kaayusan ng sansinukob at ng bisa ng mga sakripisyo. Ipinaliwanag ni Śiva na ang pagkawasak ng yajña ni Dakṣa ay hindi kapritsong poot ng Diyos, kundi bunga ng karma ng sariling gawa ni Dakṣa; ang asal na nagdudulot ng pagdurusa sa iba ay hinahatulan ng dharma. Pagdating sa Kanakhala, sinuri Niya ang ginawa ni Vīrabhadra at ibinalik ang buhay ni Dakṣa sa pamamagitan ng pagbibigay ng kapalit na ulo (ulo ng hayop)—tanda ng pakikipagkasundo at muling pag-aayos ng ritwal sa ilalim ng mas mataas na dharma. Pinuri ni Dakṣa si Śiva, at itinuro ni Śiva ang antas ng mga deboto (ārta, jijñāsu, arthārthī, jñānī), na higit na pinapahalagahan ang bhakti na nakaugat sa jñāna kaysa sa gawaing ritwal lamang. Sumunod ang talaan ng mga handog sa paglilingkod sa templo at mga bunga nito, at mga salaysay na halimbawa: ang haring Indrasena ay naligtas dahil sa di-sinasadyang pagbigkas ng Pangalan ni Śiva; pinagtitibay ang bisa ng vibhūti at pañcākṣara; at inihahambing ang pagsamba na nakabatay sa yaman (mangangalakal na si Nandī) sa matinding, di-karaniwang debosyon ng isang mangangaso (Kirāta), na sa huli’y pinagkalooban ng biyaya at hinirang bilang pārṣada/dvārapāla.

Shlokas

Verse 1

लोमश उवाच । विष्णौ गते तदा सर्वे देवाश्च ऋषिभिः सह । विनिर्जिता गणैः सर्वे ये च यज्ञोपजीविनः

Sinabi ni Lomaśa: Nang makaalis na si Viṣṇu, ang lahat ng mga diyos, kasama ang mga ṛṣi, ay lubusang natalo ng mga gaṇa; gayundin ang lahat ng nabubuhay sa pamamagitan ng mga handog na yajña.

Verse 2

भृगुं च पातयामास स्मश्रूणां लुंचनं कृतम् । द्विजांश्चोत्पाटयामास पूष्णो विकृतविक्रियान्

Pinabagsak niya si Bhṛgu at pinunit ang balbas nito. Hinila rin niya palayo ang mga dvija (mga “dalawang ulit na isinilang”); at si Pūṣan ay naiwan na ang mga tungkulin ay naging baluktot at kakila-kilabot ang anyo.

Verse 3

विडंबिता स्वधा तत्र ऋषयश्च विडंबिताः । ववृषुस्ते पुरीषेण वितानाग्नौ रुपान्विताः

Doon, nilibak si Svadhā at hinamak din ang mga ṛṣi. Ang mga gaṇa, na nag-anyong iba’t iba, ay nagpaulan ng karumihan sa apoy ng dambana sa ilalim ng tolda ng yajña.

Verse 4

अनिर्वाच्यं तदा चक्रुर्गणाः क्रोधसमन्विताः । अंतर्वेद्यंतरगतो दक्षो वै महतो भयात्

Pagkaraan, ang mga gaṇa na puspos ng poot ay gumawa ng mga bagay na di masambit. Si Dakṣa, dahil sa matinding takot, ay sumuot at nagtago sa pinakaloob na bahagi ng bakod ng dambana ng handog.

Verse 5

तं निलीनं समाज्ञाय आनिनायरुषान्वितः । कपोलेषु गृहीत्वा तं खड्गेनोपहतं शिरः

Nang malaman na siya ay nagtatago, si Virabhadra, na puno ng galit, ay kinaladkad siya palabas; hinawakan siya sa mga pisngi at pinalo ang kanyang ulo ng espada.

Verse 6

अभेद्यं तच्छिरो मत्वा वीरभद्रः प्रतापवान् । स्कंधं पद्भ्यां समाक्रम्य कधरेऽपीडयत्तदा

Sa pag-aakalang ang kanyang ulo ay mahirap basagin, ang makapangyarihang si Virabhadra ay diumiin, tinapakan ang mga balikat at dinurog ang leeg.

Verse 7

गंधरात्पाट्यमानाच्च शिरश्छिन्नं दुरात्मनः । दक्षस्य च तदा तेन वीरभद्रेण धीमता । तच्छिरः सुहुतं कुंडे ज्वलि

Habang ito ay binabaklas mula sa leeg, ang ulo ng masamang-isip na si Daksha ay pinutol ng matalinong si Virabhadra; at ang ulong iyon ay inialay sa nagliliyab na hukay ng apoy.

Verse 8

ये चान्य ऋषयो देवाः पितरो यक्षराक्षसाः । गणैरुपद्रुताः सर्वे पलायनपरा ययुः

At ang ibang mga pantas, mga diyos, mga ninuno, mga Yaksha, at mga Rakshasa—na ginugulo ng mga Gana—ay nagpasyang tumakas at nagsitakas.

Verse 9

चंद्रादित्यगणाः सर्वे ग्रहनक्षत्रतारकाः । सर्वे विचलिता ह्यासन्गणैस्तेपि ह्युपद्रुताः

Ang lahat ng hukbo ng Buwan at Araw—mga planeta, mga mansyon ng buwan, at mga bituin—ay nalagay sa kaguluhan; sapagkat maging sila ay pinahirapan ng mga Gana.

Verse 10

सत्यलोकं गतो ब्रह्मा पुत्रशोकेन पीडितः । चिंतयामास चाव्यग्रः किं कार्यं कार्यमद्य वै

Nagtungo si Brahmā sa Satyaloka, pinahihirapan ng dalamhati sa kaniyang anak; at taimtim niyang pinag-isipan, nang walang pagkalito: “Ano ang dapat gawin ngayon, anong tungkulin ang dapat tuparin sa araw na ito?”

Verse 11

मनसा दूयमानेन शंन लेभे पितामहः । ज्ञात्वा सर्वं प्रयत्नेन दुष्कृतं तस्य पापिनः

Sa isip na nag-aalab sa dalamhati, ang Dakilang Ninuno (Brahmā) ay hindi nakatagpo ng kapayapaan; sapagkat nalaman niya nang ganap, sa masusing pagsisikap, ang buong masamang gawa ng makasalanang iyon (Dakṣa).

Verse 12

गमनाय मतिं चक्रे कैलासं पर्वतं प्रति । हंसारूढो महातेजाः सर्वदेवैः समन्वितः

Nagpasiya siyang magtungo sa Bundok Kailāsa; ang maningning na Brahmā, nakasakay sa kaniyang sisne, ay lumisan na kasama ang lahat ng mga deva.

Verse 13

प्रविष्टः पर्वतश्रेष्ठं स ददर्श सदाशिवम् । एकांतवासिनं रुद्रं शैलादेन समन्वितम्

Pagpasok niya sa pinakadakilang bundok, nasilayan niya si Sadāśiva—si Rudra na namumuhay sa pag-iisa—na may kasamang Śailāda (Nandin) bilang tagapaglingkod.

Verse 14

कपर्द्दिनं श्रिया युक्तं वेदांगानां च दुर्गमम् । तथाविधं समालोक्य ब्रह्म क्षोभपरोऽभवत्

Nang makita ang Panginoong may buhol-buhol na buhok (Kapardin), na nagliliwanag sa banal na karangalan at di-masukat kahit ng mga Vedāṅga, si Brahmā ay nayanig sa kalooban at nabagabag.

Verse 15

दंडवत्पतितो भूमौक्षमापयितुमुद्यतः । संस्पृशं स्तत्पदाब्जं च चतुर्मुकुटकोटिभिः । स्तुतिं कर्तुं समारेभे शिवस्य परमात्मनः

Napatirapa siyang buong haba sa lupa, hangad ang kapatawaran; at sa di-mabilang na mga korona ng kanyang apat na mukha, hinipo niya ang mga paang-lotus ni Śiva at nagsimulang umawit ng papuri kay Śiva, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 16

ब्रह्मोवाच । नमो रुद्राय शांताय ब्रह्मणे परमात्मने । त्वं हि विश्वसृजां स्रष्टा धाता त्वं प्रपितामहः

Wika ni Brahmā: Pagpupugay kay Rudra na mapayapa—sa Brahman, ang Kataas-taasang Sarili. Ikaw nga ang Manlilikha sa mga manlilikha ng sansinukob; ikaw ang Tagapagpanatili, ikaw ang Dakilang Ninuno ng lahat.

Verse 17

नमो रुद्राय महते नीलकंठाय वेधसे । विश्वाय विश्वबीजाय जगदानंदहेतवे

Pagpupugay sa dakilang Rudra, sa Nīlakaṇṭha, sa Tagapag-ayos ng kaayusan. Pagpupugay sa Lahat, sa Binhi ng sansinukob, sa mismong sanhi ng ligaya ng daigdig.

Verse 18

ओंकारस्त्वं वषट्कारः सर्वारंभप्रवर्तकः । यज्ञोसि यज्ञकर्मासि यज्ञानां च प्रवर्तकः

Ikaw ang pantig na Oṃ; ikaw ang sigaw na Vaṣaṭ; ikaw ang nagpapakilos sa bawat pagsisimula. Ikaw ang mismong yajña, ikaw ang gawaing yajña, at ikaw ang nagtutulak sa lahat ng paghahandog.

Verse 19

सर्वेषां यज्ञकर्तॄणां त्वमेव प्रतिपालकः । शरण्योसि महादेव सर्वेषां प्राणिनां प्रभो । रक्ष रक्ष महादेव पुत्रशोकेन पीडितम्

Ikaw lamang ang tagapangalaga ng lahat ng nagsasagawa ng yajña. Ikaw ang kanlungan, O Mahādeva, Panginoon ng lahat ng nilalang. Iligtas, iligtas, O Mahādeva, ang pinahihirapan ng dalamhati dahil sa anak na lalaki.

Verse 20

महादेव उवाच । श्रृणुष्वावहितो भूत्वा मम वाक्यं पितामह । दक्षस्य यज्ञभंगोयं न कृतश्च मया क्वचित्

Wika ni Mahādeva: Makinig kang mabuti sa aking mga salita, O Pitāmaha. Ang pagkagambala sa paghahandog ni Dakṣa ay hindi kailanman ginawa ko, sa anumang panahon.

Verse 21

स्वीयेन कर्मणा दक्षो हतो ब्रह्मन्न संशयः

Sa sariling gawa ni Dakṣa siya napahamak, O Brahmā—walang alinlangan dito.

Verse 22

परेषां क्लेशदं कर्म न कार्यं तत्कदाचन । परमेष्ठिन्परेषां यदात्मनस्तद्भविष्यति

Ang gawang nagdudulot ng pagdurusa sa iba ay huwag gawin kailanman. O Parameṣṭhin, anumang gawin ng tao sa kapwa, iyon din ang magiging sa kanya.

Verse 23

एवमुक्त्वा तदा रुद्रो ब्रह्मणा सहितः सुरैः । ययौ कनखलं तीर्थं यज्ञवाटं प्रजापतेः

Pagkasabi nito, si Rudra—kasama si Brahmā at ang mga diyos—ay nagtungo sa banal na tawiran ng Kanakhala, sa bakuran ng paghahandog ni Prajāpati (Dakṣa).

Verse 24

रुद्रस्तदा ददर्शाय वीरभद्रेण यत्कृतम् । स्वाहा स्वधा तथा पूषा भृगुर्मतिमतां वरः

Noon ay nakita ni Rudra ang ginawa ni Vīrabhadra—kung paanong sina Svāhā at Svadhā, gayundin si Pūṣan, at si Bhṛgu, ang pinakadakila sa mga pantas, ay napasailalim sa kaguluhan ng handog na iyon.

Verse 25

तदान्य ऋषयः सर्वे पितरश्च तथाविधाः । येऽन्ये च बहवस्तत्र यक्षगंधर्वकिन्नराः

Pagkaraan, ang iba pang mga ṛṣi, gayundin ang mga Pitṛ (mga ninunong banal) sa kapulungang iyon—at marami pang naroon, kabilang ang mga Yakṣa, Gandharva, at Kinnara—ay nadamay din sa kapahamakan na iyon.

Verse 26

त्रोटिता लुंचिताश्चैव मृताः केचिद्रणाजिरे

May ilan ang nadurog, may ilan ang napunit, at may ilan pa’y namatay sa lupang wari’y larangan ng digmaan.

Verse 27

शंभुं समागतं दृष्ट्वा वीरभद्रो गणैः सह । दंडप्रणामसंयुक्तस्तस्थावग्रे सदाशिवम्

Nang makita si Śambhu na dumarating, si Vīrabhadra, kasama ang mga Gaṇa, ay tumindig sa harap ni Sadāśiva at naghandog ng ganap na pagpapatirapa (daṇḍavat).

Verse 28

दृष्ट्वा पुरः स्थितं रुद्रो वीरभद्रं महाबलम् । उपाच प्रहसन्वाक्यं किं कृतं वीर नन्विदम्

Nang makita ni Rudra ang makapangyarihang Vīrabhadra na nakatindig sa harap niya, nagsalita siya nang may ngiti: “O bayani, ano nga ba itong nagawa?”

Verse 29

दक्षमानय शीघ्रं भो येनेदं कृतमीदृशम् । यज्ञे विलक्षणं तात यस्येदं फलमीदृशम्

“Dalhin si Dakṣa nang madali, ikaw!—siya ang nagpasimula ng bagay na ito sa ganitong anyo. Kakaiba ang yajña na ito, anak, sapagkat ang bunga nito’y nauwi sa ganito!”

Verse 30

एवमुक्तः शंकरेण वीरभद्रस्त्वरान्वितः । कबंधमानयित्वाथ शंभोरग्रे तदाक्षिपत्

Sa gayon ay inutusan ni Śaṅkara, si Vīrabhadra—na nagmamadali—ay dinala ang katawang walang ulo at inihagis ito sa harapan ni Śambhu.

Verse 31

तदोक्तः शंकरेणैव वीरभद्रो महामनाः । शिरः केना पनीतं च दक्षस्यास्य दुरात्मनः

Pagkatapos ay nagtanong si Śaṅkara sa dakilang si Vīrabhadra: "Sino ang nagtanggal ng ulo ng masamang kaluluwang si Dakṣa?"

Verse 32

दास्यामि जीवनं वीर कुटिलस्यापि चाधुना । एवमुक्तः शंकरेण वीरभद्रोऽब्रवीत्पुनः

"Ipagkakaloob ko ang buhay ngayon—kahit sa baluktot na ito, O bayani." Matapos sabihin ito ni Śaṅkara, sumagot muli si Vīrabhadra.

Verse 33

मया शिरो हुतं चाग्नौ तदानीमेव शंकर । अवशिष्टं शिरःशंभो पशोश्च विकृताननम्

Sinabi ni Vīrabhadra: "Inialay ko ang ulo sa apoy noon din, O Śaṅkara. Ang natitira, O Śambhu, ay ang ulo ng hayop na pang-alay—na ang mukha ay baluktot."

Verse 34

इति ज्ञात्वा ततो रुद्रः कबंधोपरि चाक्षिपत् । शिरः पशोश्च विकृतं कूर्चयुक्तं भयावहम्

Sa pagkaalam nito, inilagay ni Rudra sa katawang walang ulo ang isang nakakatakot at binagong ulo ng hayop—na mayroong kumpol ng buhok—na ginagawa itong nakapangingilabot tingnan.

Verse 35

स दक्षो जीवितं लेभे प्रसादाच्छंकरस्य च । स दृष्ट्वाग्रे तदा रुद्रं दक्षो लज्जासमन्वितः । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्

Sa gayon, muling nabuhay si Dakṣa sa biyaya ni Śaṅkara. Pagkakita niya kay Rudra sa harap, napuno siya ng hiya; yumukod siya at nagpuri kay Śaṅkara, ang tagapagpala ng mga daigdig.

Verse 36

दक्ष उवाच । नमामि देवं वरदं वरेण्यं नमामि देवेश्वरं सनातनम् । नमामि देवाधिपमीश्वरं हरं नमामि शंभुं जगदेकबंधुम्

Wika ni Dakṣa: Sumasamba ako sa Diyos na nagbibigay ng biyaya, ang pinakadapat sambahin. Sumasamba ako sa Panginoon ng mga deva, ang Walang-hanggan. Sumasamba ako kay Hara, ang Kataas-taasang Pinuno, hari ng mga deva. Sumasamba ako kay Śambhu, ang tanging tunay na kamag-anak ng buong daigdig.

Verse 37

नमामि विश्वेश्वरविश्वरूपं सनातनं ब्रह्म निजात्मरूपम् । नमामि सर्वं निजभावभावं वरं वरेण्यं नतोऽस्मि

Sumasamba ako sa Panginoon ng sansinukob, na ang anyo ay ang sansinukob—ang walang-hanggang Brahman, na ang likas ay ang Sarili. Sumasamba ako sa Kanya na siyang lahat, ang panloob na saligan ng bawat kalagayan ng pag-iral—ang Kataas-taasan, pinakadapat; ako’y nagpapatirapa sa Kanya.

Verse 38

लोमश उवाच । दक्षेण संस्तुतो रुद्रो बभाषे प्रहसन्रहः

Sabi ni Lomaśa: Nang mapuri nang gayon ni Dakṣa, nagsalita si Rudra—may banayad na ngiti at marahang halakhak.

Verse 39

हर उवाच । चतुर्विधा भजंते मां जनाः सुकृतिनः सदा । आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च द्विजसत्तम

Wika ni Hara: O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang mga taong may kabutihang-loob ay laging sumasamba sa Akin sa apat na paraan: ang nagdurusa, ang naghahanap ng kaalaman, ang naghahangad ng pakinabang sa daigdig, at ang nakakabatid ng katotohanan.

Verse 40

तस्मान्मे ज्ञानिनः सर्वे प्रियाः स्युर्नात्र संशयः । विना ज्ञानेन मां प्राप्तुं यतंते ते हि बालिशः

Kaya nga, ang lahat ng may kaalaman ay minamahal Ko—walang pag-aalinlangan. Yaong nagsisikap marating Ako nang walang karunungan ay tunay na musmos ang isip.

Verse 41

केवलं कर्मणा त्वं हि संसारात्तर्तुमिच्छसि

Ikaw nga ay nagnanais tumawid lampas sa saṃsāra sa pamamagitan ng gawa lamang.

Verse 42

न वेदैश्च न दानैश्च न यज्ञैस्तपसा क्वचित् । न शक्नुवंति मां प्राप्तुं मूढाः कर्म्मवशानराः

Hindi sa pamamagitan ng mga Veda, ni sa pag-aalay ng limos, ni sa mga paghahandog, ni sa pag-aayuno at pagtitika—sa anumang panahon—makakamit Ako ng mga nalilinlang, na alipin ng gawa lamang.

Verse 43

तस्माज्ज्ञानपरो भूत्वा कुरु कर्म्म समाहितः । सुखदुःखसमो भूत्वा सुखी भव निरंतरम्

Kaya nga, magpakatuon sa karunungan at gampanan ang mga gawain nang may natipong isip. Maging pantay sa ligaya at dalamhati, at manahan sa di-napapatid na kagalakang panloob.

Verse 44

लोमश उवाच । उपदिष्टस्तदा तेन शंभुना परमेष्ठिना । दक्षं तत्रैव संस्थापाय ययो रुद्रः स्वपर्वतम्

Sinabi ni Lomaśa: Nang maturuan noon ni Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon—itinindig ni Rudra si Dakṣa sa mismong lugar na iyon, at saka umalis patungo sa sarili Niyang tahanang-bundok.

Verse 45

ब्रह्मणापि तथा सर्वे भृग्वाद्याश्च महर्षयः । आश्वासिता बोधिताश्च ज्ञानिनश्चाभवन्क्षणात्

Gayundin, sa pamamagitan ni Brahmā, ang lahat ng dakilang rishi—mula kay Bhṛgu—ay inaliw at tinuruan, at sa isang kisapmata’y naitatag sa tunay na kaalaman.

Verse 46

गतः पितामहो ब्रह्मा ततश्च सदनं स्वकम्

Pagkaraan, si Pitāmaha Brahmā ay lumisan patungo sa sarili niyang tahanang-dakila.

Verse 47

दक्षोपि च स्वयं वाक्यात्परं बोधमुपागतः । शिवध्यानपरो भूत्वा तपस्तेपे महामनाः

Si Dakṣa man din, dahil sa mismong mga salitang iyon, ay umabot sa pinakamataas na pagkaunawa. Naging ganap na nakatuon sa pagninilay kay Śiva, ang dakilang-loob na iyon ay nagsagawa ng mga pag-aayuno at pagtalima (tapas).

Verse 48

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संक्षेव्यो भगवाञ्छिवः

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, nararapat na masigasig na maglingkod at sumamba kay Bhagavān Śiva.

Verse 49

संमार्जनं च कुर्वंति नरा ये च शिवांगणे । ते वै शिवपुरं प्राप्य जगद्वंद्या भग्सि च

Ang mga taong nagwawalis at naglilinis sa bakuran ni Śiva ay tunay na makararating sa lungsod ni Śiva, at magiging karapat-dapat ding igalang ng sanlibutan.

Verse 50

ये शिवस्य प्रयच्छति दर्प्पणं सुमहाप्रभम् । भविष्यंति शिवस्याग्रे पार्षदत्वेन ते नराः

Ang sinumang maghandog kay Śiva ng isang salaming maringal at lubhang nagniningning—yaong mga tao ay magiging mga pārṣada, mga banal na tagapaglingkod sa harap ni Śiva.

Verse 51

चामराणि प्रयच्छंति देवदेवस्य शूलिनः । चामरैर्वीज्यपानास्ते भविष्यंति जगत्त्रय

Ang mga naghahandog ng cāmara (pamaspas na buntot-yak) sa Panginoong may Trisula, ang Diyos ng mga diyos—sa tatlong daigdig sila’y papaypayan ng cāmara at pararangalan na tila paglilingkod ng hari.

Verse 52

दीपदानं प्रयच्छंति महादेवालये नराः । तेजस्विनो भविष्यंति ते त्रैलोक्यप्रदीपका

Ang mga nag-aalay ng ilawan sa templo ni Mahādeva ay magiging maningning; sila’y tulad ng mga ilawang nagbibigay-liwanag sa tatlong daigdig.

Verse 53

धूपं ये वै प्रयच्छन्ति शिवाय परमात्मने । यशस्विनो भविष्यंति उद्धरन्ति कुलद्वयम्

Ang mga tunay na nag-aalay ng insenso kay Śiva, ang Kataas-taasang Sarili, ay magiging tanyag at iaangat ang dalawang angkan ng kanilang lahi.

Verse 54

नैवेद्यं ये प्रयच्छंति भकया हरिहराग्रतः । सिक्थेसिक्थे क्रतुफलं प्राप्नुवंति हि ते नराः

Ang sinumang may debosyon na maghandog ng naivedya (pagkaing alay) sa harap nina Hari at Hara ay magkakamit ng bunga ng mga sakripisyo; tunay, sa bawat hakbang at bawat munting bahagi, tumatanggap sila ng gantimpalang yajña.

Verse 55

भग्नं शिवालयं ये च प्रकुर्वंति नरोत्तमाः । प्राप्नुवति फल ते वै द्विगुणं नात्र संशयः

Ang pinakamabubuting tao na nag-aayos at nagbabalik ng nasirang templo ni Śiva ay tiyak na tatanggap ng gantimpalang dobleng biyaya—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 56

नूतनं ये प्रकृर्वंति इष्टकैरश्मनापि वा । स्वर्गे हि ते प्रमोदंते यावत्तिष्ठति निर्मलम् । यशो भूमौ द्विजश्रेष्ठा कार्या विचारणा

Yaong muling nagtatayo—sa ladrilyo man o kahit sa bato—ay nagagalak sa langit habang nananatili ang dalisay na dambana. Ang kanilang dangal ay nananatili sa lupa; O pinakamainam sa mga dwija, pagnilayan ang tungkuling ito.

Verse 57

कारयंति च ये विप्राः प्रासादं बहुभूमिकम् । शिवस्याथ महाप्राज्ञाः प्राप्नुवंति परां गतिम्

At ang mga brāhmaṇa na nagpapagawa ng templong-palasyong maraming palapag para kay Śiva—yaong mga dakilang marurunong—ay nakakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 58

शुद्धं धवलितं ये च कुर्वन्ति हरमंदिरम् । स्वीयं परकृतं चापि तेऽपि यांति परां गतिम्

Ang mga naglilinis at nagpapaputi sa templo ni Hara (Śiva)—maging sariling templo o itinayo ng iba—sila man ay tumutungo sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 59

वितानं ये प्रयच्छति नराः सुकृतिनोपि हि । तारयति कुलं कृत्स्नं शिवलोकं गताः पुनः

Kahit ang mga taong may kabutihang-loob na nagkakaloob ng vitāna (kanopi o tabing) para sa banal na dako ay itinataas ang buong angkan; pagdating sa daigdig ni Śiva, sa bisa ng kanilang merit ay muli silang nagiging tagapagligtas ng buong pamilya.

Verse 60

ये च नादमयीं घंटां निबध्नंति शिवालये । तेजस्विनः कीर्तिमंतो भविष्यंति जगत्त्रये

Ang sinumang maglagay ng kampanang umaalingawngaw sa templo ni Śiva ay magiging maningning at bantog sa tatlong daigdig.

Verse 61

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चानुपश्यति । आढ्यो वापि दरिद्रो वा सुखं दुःखात्प्रचुच्यते

Maging minsan, dalawang beses, o tatlong beses sa isang araw na pagmasdan ang Panginoon—mayaman man o dukha—siya’y napapalaya sa pagdurusa at nagkakamit ng kaginhawahan.

Verse 62

श्रद्धावान्भजते यो वा शिवाय परमात्मने । कुलकोटिं समुद्धृत्य शिवेन सह मोदते

Ang sinumang may pananampalataya na sumasamba kay Śiva—ang Kataas-taasang Sarili—ay mag-aangat at magliligtas ng sampung milyong kaangkan at magagalak kasama ni Śiva.

Verse 63

अत्रैवोदाहरंतीम मितिहासं पुरातनम् । ऐंद्रद्युम्नेश्च संवादं यमस्य च महात्मनः

Dito rin namin babanggitin ang isang sinaunang banal na salaysay: ang pag-uusap nina Aindradyumna at ng dakilang-kaloobang Yama.

Verse 64

पुरा कृतयुगे ह्यसीदिन्द्रसेनो नराधिपः । प्रतिष्ठानाधिपो वीरो मृगयारसिकः सदा

Noong unang panahon, sa Kṛta Yuga, may haring nagngangalang Indrasena—panginoon ng mga tao—na namuno sa Pratiṣṭhāna. Bagama’t isang magiting na pinuno, lagi siyang nalululong sa pagnanasa sa pangangaso.

Verse 65

अब्रह्मण्यः सदा क्रूरः केवलासुतृपः सदा । परप्राणौर्निजप्राणान्पुष्णाति स खलः सदा

Siya’y laging laban sa mga Brāhmaṇa, palaging malupit at di kailanman nasisiyahan. Sa buhay ng iba niya pinakakain ang sariling buhay at kalayawan; kaya’t namuhay siyang walang humpay na masamang-loob.

Verse 66

परस्त्रीलं पटोऽत्यंतं परद्रव्येषु लोलुपः । ब्राह्मणा घातितास्तेन सुरापश्च निरंतरम्

Lubhang tuso siya sa paghabol sa mga asawa ng iba at sakim sa yaman ng kapwa. Pinapatay niya ang mga Brāhmaṇa, at walang tigil ang pag-inom niya ng alak.

Verse 67

गुरुलत्पगतोत्यर्थं सदा सौवर्णतस्करः । तथाभूतानुगाः सर्वे राज्ञस्तस्य दुरात्मनः

Lubha siyang nalugmok at lumayo sa paggalang sa matatanda at mga guro, at palagi siyang magnanakaw ng ginto. Lahat ng tagasunod ng masamang haring iyon ay naging kapareho ng kanyang likas.

Verse 68

एवं बहुविधं राज्यं चकार स दुरात्मवान् । ततः कालेन महता पंचत्वं प्राप दुर्मतिः

Sa gayon, sa sari-saring masamang paraan ay pinatakbo ng masamang-loob ang kanyang kaharian. Pagkaraan ng mahabang panahon, ang taong may masamang isip ay dumating sa wakas at nagbalik sa limang sangkap ng kalikasan.

Verse 69

तदा याम्यैश्च नीतोऽसाविंद्रसेनो दुरात्मवान् । यमान्तिकमनुप्राप्तस्तदा राजा सकल्मषः

Noon, ang masamang Indrasena ay inakay ng mga tagapaglingkod ni Yama. Ang haring nabahiran ng mga kasalanan ay dinala sa mismong harapan ni Yama.

Verse 70

यमेन दृष्टस्तत्रासाविंद्रसेनोग्रतः स्थितः । अभ्युत्थानपरो भूत्वा ननाम शिरसा शिवम्

Nang makita siya roon ni Yama, tumindig si Indrasena sa harap niya. Tumayo siya nang may paggalang at yumukod, inialay ang ulo sa pagyukod kay Śiva.

Verse 71

दूतान्संभर्त्सयामास यमो धर्मभृतां वरः । पाशैर्बद्धं चंद्रसेनं मुक्त्वा प्रोवाच धर्मराट्

Si Yama, ang pinakadakilang tagapangalaga ng dharma, ay pinagalitan ang kanyang mga sugo. Pagkalag niya kay Candrasena mula sa mga tali ng silo, nagsalita ang Panginoon ng Katarungan.

Verse 72

गच्छ पुण्यतमांल्लोकान्भुंक्ष्व राजन्यसत्तम । यावदिंद्रश्च नाकेऽस्ति यावत्सूर्यो नभस्तले

“Pumaroon ka sa mga daigdig na pinakabanal at tamasahin ang bunga ng iyong kabutihan, O pinakamainam sa mga hari—habang si Indra ay nasa langit at habang ang araw ay nagliliwanag sa kalangitan.”

Verse 73

पंचभूतानि यावच्च तावत्त्वं च सुखी भव । सुकृती त्वं महाराज शिवभक्तोऽसि नित्यदा

“Habang nananatili ang limang elemento, nawa’y manatili kang maligaya. O dakilang hari, ikaw ay may maraming kabutihan, sapagkat ikaw ay laging deboto ni Śiva.”

Verse 74

यमस्य वचनं श्रुत्वा इंद्रसेनोभ्यभाषत । अहं शिवं न जानामि मृगयारसिको ह्यहम्

Nang marinig ang mga salita ni Yama, sumagot si Indrasena: “Hindi ko kilala si Śiva; tunay na ako’y isang taong nalulugod sa pangangaso.”

Verse 75

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य यमो भाष्यमभाषत । आहर प्रहरस्वेति उक्तं चेदं सदा त्वया

Nang marinig ang kanyang salita, sumagot si Yama: “Ngunit lagi mong binibigkas ang mismong pananalitang ito: ‘Dalhin! Hampasin!’”

Verse 76

तेन कर्मविपाकेन सदा पूतोसि मानद । तस्मात्त्वं गच्छ कैलासं पर्वतं शंकरं प्रति

“Dahil sa paghinog ng bungang-karmang iyon, ikaw ay laging nalilinis, O tagapagkaloob ng dangal; kaya pumaroon ka sa Bundok Kailāsa, kay Śaṅkara.”

Verse 77

एवं संभाषमाणस्य यमस्य च महात्मनः । आगताः शिवद्वतास्ते वृषारूढा महाप्रभाः

Habang nakikipag-usap nang gayon si Yama na dakilang kaluluwa, dumating ang makapangyarihan at maningning na mga sugo ni Śiva, nakasakay sa mga toro.

Verse 78

नीलकंठा दशभुजाः पंचवक्त्रास्त्रिलोचनाः । कपर्द्दिनः कुंडलिनः शशंकांकितमौलयः

Sila’y may bughaw na lalamunan, sampung bisig, limang mukha, at tatlong mata—may buhol-buhol na buhok, may hikaw, at may tanda ng buwan sa kanilang putong.

Verse 79

तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय यमो धर्मभृतां वरः । पूजयामास तान्सर्वान्महेंद्रप्रतिमांस्तदा

Pagkakita sa kanila, si Yama—pinakamataas sa mga tagapangalaga ng Dharma—ay tumindig agad at sumamba sa kanilang lahat, na nagniningning na gaya ni Mahendra (Indra).

Verse 80

त्वरीरेनैव ते सर्वे ऊचुर्वैवस्वतं यमम् । अत्रागतो महाभाग इंद्रसेनोऽमितद्युतिः । नाम्नाः प्रवर्त्तको नित्यं रुद्रस्य च महात्मनः

Agad-agad, silang lahat ay nagsalita kay Yama na si Vaivasvata: “O mapalad, dumating dito si Indrasena na may di-masukat na ningning—yaong laging nagpapakilos sa banal na Pangalan ni Rudra, ang dakilang-kaluluwa, sa kanyang mga labi.”

Verse 81

श्रुत्वा च वचनं तेषां यमेन च पुरस्कृतः । इंद्रसेनो विमानस्थः प्रेषितो हि शिवालयम्

Nang marinig ni Yama ang kanilang mga salita at siya’y pormal na nagparangal, si Indrasena—na nakaupo sa vimana, ang sasakyang makalangit—ay tunay na ipinadala sa tahanan ni Śiva.

Verse 82

आनीतोयं तदा तैश्च पार्षदप्रवरोत्तमैः । शंभुना हि तदा दृष्ट इंद्रसेनोऽमितद्युतिः

Pagkaraan, siya’y dinala ng mga pinakadakila at pinakamainam na mga tagapaglingkod; at noon, si Indrasena na may walang-hanggang liwanag ay namasdan ni Śambhu (Śiva).

Verse 83

अभ्युत्थायागतो रुद्रः परिष्वज्य तदा नृपम् । अर्द्धासनगतं कृत्वा इंद्रसेनं ततोऽब्रवीत्

Tumindig si Rudra at lumapit; niyakap Niya ang hari, saka pinaupo si Indrasena sa kalahati ng Kanyang luklukan, at pagkatapos ay nagsalita sa kanya.

Verse 84

किं दातव्यं नृपश्रेष्ठ प्रयच्छामि तवेप्सितम् । इति श्रुत्वा वचस्तस्य महेशस्य तदा नृपः । आनंदाश्रुकणान्मुंचन्प्रेम्णा नोवाच किंचन

“O pinakamainam sa mga hari, ano ang dapat ibigay? Ipagkakaloob Ko sa iyo ang anumang ninanais mo.” Nang marinig ang mga salita ni Maheśa, ang hari’y napaluha sa galak; sa pag-ibig at debosyon, wala siyang masabi.

Verse 85

तदा कृतो महेशेन पार्षदो हि महात्मना । चंडो नाम्नाच विख्यातोमुण्डस्य च सखा प्रियः

Pagkaraan, si Maheśa na dakila ang diwa ay ginawa siyang pārṣada, isang tagapaglingkod sa gaṇa. Siya’y sumikat sa pangalang Caṇḍa, at naging minamahal na kaibigan ni Muṇḍa.

Verse 86

नामोच्चारणमात्रेण रुद्रस्य परमात्मनः । सिद्धिं प्राप्तो हि पापिष्ठ इद्रसेनो नराधिपः

Sa pagbigkas lamang ng Pangalan ni Rudra, ang Kataas-taasang Sarili, maging ang pinakamasalanang haring si Idrasena ay nagkamit ng siddhi, ang ganap na katuparan sa espiritu.

Verse 87

रहेहरेति वै नाम्ना शंभोश्चक्रधरस्य च । रक्षिता बहवो मर्त्याः शिवेन परमात्मना

Sa banal na sigaw na “Rahe Hare”—isang Pangalan na iniuugnay kay Śambhu at gayundin sa Tagapagdala ng Cakra—maraming mortal ang pinangalagaan ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili.

Verse 88

महेशान्नापरो देवो दृश्यतेभुवनत्रये । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजनीयः सदाशिवः

Sa tatlong daigdig, walang diyos na nakikitang higit kay Maheśa. Kaya’t sa buong pagsisikap, si Sadāśiva ay dapat sambahin.

Verse 89

पत्रैःपुष्पैः फलैर्वापि जलैर्वा विमलैः सदा । करवीरैः पूज्यमानः शंकरो वरदो भवेत्

Maging sa mga dahon, bulaklak, bunga, o sa laging dalisay na tubig—kapag sinamba si Śaṅkara, lalo na sa mga bulaklak na karavīra, Siya’y nagiging Tagapagkaloob ng biyaya.

Verse 90

करवीराद्दशगुणमर्कपुष्पं विशिष्यते । विभूत्यादिकृतं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

Sinasabi na ang bulaklak na arka ay sampung ulit na higit na mainam kaysa karavīra (sa pagsamba). Tunay, ang buong daigdig na ito—ang gumagalaw at di-gumagalaw—ay hinubog mula sa Kanyang maluwalhating kapangyarihan (vibhūti) at iba pa.

Verse 91

शिवस्यांगणलग्ना या तस्मात्तां धारयेत्सदा । ततस्त्रिपुंड्रे यत्पुम्यं तच्छृणुध्वं द्विजोत्तमाः

Kaya nararapat na laging isuot ang yaong nakakabit sa katawan ni Śiva—ang Kanyang banal na abo (vibhūti). Ngayon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, pakinggan ninyo ang kabutihang-loob na nasa tripuṇḍra, ang tatlong guhit ng abo.

Verse 92

सर्वपापहरं पुण्यं तच्छृणुध्वं द्विजोत्तमाः । स्तेनः कोऽपि महापापो घातितो राजदूतकैः

Makinig, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sa kabanalang nag-aalis ng lahat ng kasalanan. May isang magnanakaw—lubhang makasalanan—na pinatay ng mga kawal ng hari.

Verse 93

तं खादितुं समायातः श्वाशिरस्युपरिस्थितः । नखांतरालसंलग्ना रक्षा तस्यैव पापिनः

Nang dumating ang isang aso upang lamunin siya, na nakatayo sa ibabaw ng kanyang ulo, isang anting-anting na nakasingit sa pagitan ng kanyang mga kuko ang siyang naging tunay na pananggalang ng makasalanang iyon.

Verse 94

ललाटे पतिता तस्य त्रिपुंड्रांकिंतमुद्रया । चैतन्येन विना तस्य देहमात्रैकलग्नया

May tatak ng tripuṇḍra, ang tatlong banal na guhit ng abo, ito’y nahulog sa kanyang noo. Ngunit dahil walang kamalayan at debosyon, kumapit lamang ito sa kanya bilang tanda sa katawan.

Verse 95

कैलासं तस्करो नीतो रुद्रदूतैस्ततस्तदा । विभूतेर्महिमानं तु को विशेषितुर्महति

Noon ding sandaling iyon, dinala ang magnanakaw sa Kailāsa ng mga sugo ni Rudra. Tunay nga, sino ang makapaglalarawan nang ganap sa dakilang kaluwalhatian ng vibhūti—ang banal na abo?

Verse 96

विभूत्वा मंडितांगानां नराणां पुण्यकर्मणाम् । मुखे पंचाक्षरो येषां रुद्रास्ते नात्र शंशयः

Yaong mga taong may kabutihang-loob na ang mga sangkap ng katawan ay pinalamutian ng vibhūti, at sa kanilang bibig ay nananahan ang limang-pantig na mantra—sila nga ay mga Rudra sa anyong tao; walang alinlangan dito.

Verse 97

जटाकलापिनो ये च ये रुद्राक्षविभूषणाः । ते वै मनुष्यरूपेण रुद्रा नास्त्यत्र संशयः

Yaong may mga buhok na jaṭā at yaong pinalamutian ng mga butil na rudrākṣa—tunay na sila ay mga Rudra na nagpakita sa anyong tao; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 98

तस्मात्सदाशिवः पुंभिः पूजनीयो हि नित्यशः । प्रातर्मध्याह्नकाले च सायं संध्या विशिष्यते

Kaya nga, si Sadāśiva ay dapat sambahin ng mga tao araw-araw, palagi—lalo na sa umaga, sa katanghalian, at sa sandhyā ng dapithapon.

Verse 99

प्रातस्तु दर्शनाच्छंभोर्नैशमेनो व्यपोहति । मध्याह्ने दर्शनाच्छंभोः सप्तजन्मार्जितं नृणाम् । पापं प्रणाशमायाति निशायां नैव गण्यते

Sa pagtanaw kay Śambhu sa umaga, napapawi ang mga kasalanan ng gabi. Sa pagtanaw kay Śambhu sa katanghalian, nalilipol ang mga kasalanang naipon ng tao sa pitong kapanganakan. At ang gantimpala sa gabi, hindi masusukat kailanman.

Verse 100

शिवेति द्व्यक्षरं नाम महा पापप्रणाशनम् । येषां मुखोद्गतं नॄणां तैरिदं धार्यते जगत्

“Śiva”—ang pangalang may dalawang pantig na ito ang pumupuksa sa malalaking kasalanan. Sa pamamagitan ng mga taong binibigkas ito mula sa kanilang bibig, ang daigdig na ito ay napangangalagaan.

Verse 101

शिवांगणे तु या भेरी स्थापिता पुण्यकर्मभिः । तस्या नादेन पूता वै ये च पापरता जनाः । पाषंडिनोऽप्यसद्वादास्तेऽपि यांति परां गतिम्

Ang tambol na bherī na itinindig sa bakuran ni Śiva sa pamamagitan ng mga gawaing banal—sa mismong tunog nito, maging ang mga taong nalululong sa kasalanan ay nalilinis; maging ang mga erehe at tagapagsalita ng maling aral ay umaabot sa pinakamataas na kalagayan.

Verse 102

पशोर्यस्य च संबद्धा चर्मणा च शिवालये । नृभिर्या स्थापिता भेरी मृदंगमुरजादि च । स पशुः शिवसान्निध्यमाप्नोत्यत्र न संशयः

Maging ang hayop na ang balat ay ginamit sa templo ni Śiva para sa mga instrumentong itinindig ng tao—gaya ng bherī, mṛdaṅga, muraja at iba pa—ang hayop na iyon ay nagkakamit ng paglapit kay Śiva; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 103

तस्मात्ततं च विततं घनं सुषिरमेव च । चामराणि महार्हाणि मंचकाः शयनानि च

Kaya nga, dapat ihandog at ayusin ang lahat ng uri ng mga instrumento—may kuwerdas, may hinilang balat, matitigas na pantugtog, at mga hungkag na panghihip—kasama ang mahahalagang chāmara (pamaspas), mga higaan at mga kama.

Verse 104

गाथाश्च इतिहासाश्च गायनं च यथाविधि । बहुरूपादिकं शंभोः प्रियान्येतानि कल्पयेत्

Dapat na ayusin nang wasto ang pagbigkas ng mga banal na awit at mga sinaunang salaysay, at ang pag-awit ng debosyon ayon sa itinakda; sapagkat ang mga handog na papuri at pagdiriwang na sari-sari ang anyo ay minamahal ni Śambhu (Śiva).

Verse 105

कल्पयित्वा च गच्छंति शिवलोकं हि पापिनः । सुधर्माणो महात्मानः शिवपूजाविशारदाः

Kahit ang nabibigatan ng kasalanan, kapag naisagawa ang mga pagtalima, ay tunay na makararaos sa daigdig ni Śiva—nagiging matuwid, dakila ang loob, at bihasa sa pagsamba kay Śiva.

Verse 106

गुरोर्मुखाच्च संप्राप्तशिवपूजारताश्च ये । शिवरूपेण ये विश्वं पश्यंति कृतनिश्चयाः

Yaong tumanggap ng aral mula sa sariling bibig ng guru at nagagalak sa pagsamba kay Śiva—yaong matitibay ang pasya na nakikita ang buong sansinukob bilang mismong anyo ni Śiva—sila ang tunay na pinagpala.

Verse 107

सम्यग्बुद्ध्या समाचारा वर्णाश्रमयुता नराः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्वयाः शूद्राश्चान्ये तथा नराः

Ang mga taong nakatatag sa wastong pag-unawa at mabuting asal, namumuhay sa mga tuntunin ng varṇa at āśrama—maging brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra, at iba pang tao—ay kabilang sa landas na ito.

Verse 108

श्वपचोऽपि वरिष्ठः स शंभोः प्रियतरो भवेत् । शंभुनाधिष्ठितं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

Kahit ang tagaluto ng karne ng aso (ang itinuturing na pinakababang ipinanganak), kung may debosyon, ay nagiging pinakadakila at pinakamamahal ni Śambhu; sapagkat ang buong daigdig na ito—gumagalaw man o hindi—ay pinamamahalaan at nilulukuban ni Śambhu.

Verse 109

तस्मात्सर्वं शिवमयं ज्ञातव्यं सुविशेषतः । वेदैः पुराणैः शास्त्रैश्च तथौपनिपदैरपि

Kaya nga, dapat maunawaan nang lalo’t higit na ang lahat ay puspos ng Śiva; ito’y itinuturo ng mga Veda, Purāṇa, Śāstra, at maging ng mga Upaniṣad.

Verse 110

आगमैर्विविधैः शंभुर्ज्ञातव्यो नात्र संशयः । निष्कामैश्च सकामैश्च पूजनीयः सदा शिवः

Si Śambhu ay makikilala sa pamamagitan ng sari-saring Āgama—walang alinlangan dito. Maging walang pagnanasa o may pagnanasa, si Śiva ay dapat sambahin magpakailanman.

Verse 111

लोमश उवाच । कथयामि पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् । नंदी नाम पुरा वैश्यो ह्यवंतीपुरमावसत्

Sinabi ni Lomaśa: Isasalaysay ko ang isang sinaunang alamat mula sa nagdaang panahon. Noong unang panahon, may isang vaiśya na nagngangalang Nandī na nanirahan sa lungsod ng Avantī (Ujjayinī).

Verse 112

शिवध्यानपरो भूत्वा शिवपूजां चकार सः । नित्यं तपोवनस्थं हि लिंगमेकं समर्चयत्

Laging nakatuon sa pagninilay kay Śiva, isinagawa niya ang pagsamba kay Śiva. Araw-araw, buong paggalang niyang sinasamba ang iisang liṅga na nasa gubat ng mga asceta.

Verse 113

उषस्युषसि चोत्थाय प्रत्यहं शिववल्लभः । नंदीलिंगार्च्चनरतो बभूवातिशयेन हि

Tuwing bukang-liwayway, siya’y bumabangon araw-araw; ang minamahal ni Śiva ay naging lubhang masigasig sa pagsamba sa Nandī-liṅga.

Verse 114

लिंगं पंचामृतेनैव यथोक्तेनाभ्यषेचयत् । विप्रैः समावृतो नित्यं वेदवेदांगपारगैः

Pinaliguan niya ang Śiva-liṅga ng itinakdang pañcāmṛta, ayon sa wastong tuntunin. Araw-araw, habang isinasagawa ang pagsamba, napapalibutan siya ng mga brāhmaṇa—dalubhasa sa Veda at Vedāṅga.

Verse 115

यथाशास्त्रेण विधिना लिंगार्चनपरोऽभवत् । स्नापयित्वा ततः पुष्पैर्नानश्चर्यसमन्वितैः

Ayon sa mga śāstra at wastong pamamaraan, siya’y lubos na nagtuon sa pagsamba sa Liṅga. Matapos itong paliguan, pinarangalan niya ito ng mga bulaklak na sari-sari at kahanga-hanga.

Verse 116

मुक्ताफलैरिंद्रनीलैर्गोमेदैश्च निरंतरम् । वैडूर्यैश्चैव नीलैश्च माणिक्यैश्च तथार्चयत्

Walang patid niyang sinamba ito sa pamamagitan ng mga perlas, sapiro (indranīla), batong gomedaka, batong mata-ng-pusa (vaidūrya), mga batong bughaw, at rubi—inihahandog ang mahahalagang hiyas sa Liṅga.

Verse 117

एवं नंदी महाभागो बहून्यब्दानि चार्च्चयत् । विजनस्थं तदा लिंगं नानाभोगसमन्वितम्

Kaya nito, si Nandī na lubhang mapalad ay sumamba sa loob ng maraming taon. Sa yaong liblib na pook, nakatindig ang Liṅga, puspos ng sari-saring handog at mga banal na paglilingkod.

Verse 118

एकदा मृगयासक्तः किरातो भूतहिंसकः । अविवेकपरो भूत्वा मृगयारसिकः सदा

Minsan, may isang Kirāta na lulong sa pangangaso at mapanakit sa mga nilalang. Dahil sa kawalan ng pag-unawa, siya’y palaging gumagala, laging nalulugod sa habulan ng panghuhuli.

Verse 119

पापी पापसमाचारो विचरन्गिरिकंदरे । अनेकश्वापदाकीर्णे हन्यमान इतस्ततः

Bilang makasalanan at sanay sa gawang masama, gumala siya sa mga yungib ng bundok. Sa mga pook na punô ng mababangis na hayop, siya’y sinasalakay at itinataboy mula rito hanggang roon.

Verse 120

एवं विचरमाणोऽसौ किरातो भूतहिंसकः । यदृच्छयागतस्तत्र यत्र लिंगं सुपूजितम्

Sa gayong paglalagalag, ang Kirāta na pumapatay ng mga nilalang ay napadpad doon nang di sinasadya—sa mismong pook na ang liṅga ay sinasamba nang lubhang marangal.

Verse 121

उदकं वीक्ष्माणोऽसौ तृषया पीडितो भृशम् । ततो वने सरः शीघ्रं दृष्ट्वा तोये समाविशत्

Dahil sa matinding uhaw, naghanap siya ng tubig. Pagkaraan, nang mabilis niyang makita ang isang lawa sa gubat, pumasok siya sa tubig nito.

Verse 122

तीरे संस्थाप्य दुष्टात्मा तत्सर्वं मृगयादिकम् । गंडूषोत्सर्जनं कृत्वा पीत्वा तोयं च निर्गतः

Inilapag ng masamang-loob na iyon sa pampang ang lahat ng gamit at huli sa pangangaso. Pagkatapos magmumog at iluwa ang tubig, uminom siya at saka lumabas mula sa lawa.

Verse 123

शिवालयं ददर्शाग्रे अनेकाश्चर्यमंडितम् । दृष्टं सुपूजितं लिंगं नानारत्नैः पृथक्पृथक्

Sa unahan niya, nakita niya ang isang dambana ni Śiva na pinalamutian ng maraming kababalaghan. Namalas niya ang liṅga na maringal na sinasamba, at pinaliligiran ng sari-saring hiyas na magkakahiwalay ang ayos.

Verse 124

तथा लिंगं समालक्ष्य यदा पूजां समाहरत् । रत्नानि सर्वभूतानि विधूतानि इतस्ततः

Pagkaraan, nang masdan niyang mabuti ang liṅga at nang simulan niyang ayusin ang pagsamba, ang mga hiyas at iba’t ibang handog na nakakalat dito’t doon ay tinipon mula sa lahat ng dako.

Verse 125

स्नपनं तस्य लिंगस्य कृतं गंडूषवारीणा । करेणैकेन पूजार्थं बिल्वपत्राणि सोऽर्पयत्

Isinagawa niya ang banal na pagpapaligo (abhisheka) sa liṅga na iyon gamit ang tubig na inipon sa kanyang bibig, at sa isang kamay ay inihandog niya ang mga dahon ng bilva para sa pagsamba.

Verse 126

द्वितीयेन करेंणैव मृगमांसं समर्पयत् । दण्डप्रणामसंयुक्तः संकल्पं मनसाऽकरोत्

Sa ikalawang kamay ay inihandog niya ang karne ng usa; at kasabay ng ganap na pagpapatirapa (daṇḍa-praṇāma), bumuo siya ng panata sa kanyang kalooban.

Verse 127

अद्यप्रभृति पूजां वै करिष्यामि प्रयत्नतः । त्वं मे स्वामी च भक्तोहमद्यप्रभृति शंकर

“Mula sa araw na ito, tunay na magsasagawa ako ng pagsamba nang buong pagsisikap. Ikaw ang aking Panginoon, at ako ang iyong deboto—mula sa araw na ito, O Śaṅkara.”

Verse 128

एवं नैयमिको भूत्वा किरातो गृहमागतः । नन्दी ददर्श तत्सर्वं किरातेन इतस्ततः

Sa gayon, nang maging masinop na tagapagmasid ng disiplina sa dharma, umuwi ang mangangaso. Nakita ni Nandī ang lahat ng ginawa ng mangangaso, dito at doon.

Verse 129

चिंतायुक्तोऽभवन्नंदी जातं किं छिद्रमद्य मे । कथितानि च विघ्नानि शिवपूजारतस्य च । उपस्थितानि तान्येव मम भाग्यविपर्ययात्

Napuno ng pangamba si Nandī: “Anong kapintasan ang lumitaw sa akin ngayon? Ang mga hadlang na sinasabi para sa taong masigasig sa pagsamba kay Śiva—yaon mismong mga hadlang ang dumating, dahil sa aking kamalasan.”

Verse 130

एवं विमृश्य सुचिरं प्रक्षाल्य शिवमंदिरम् । यथागतेन मार्गेण नंदी स्वगृहमागतः

Matapos magnilay nang matagal at linisin sa paghuhugas ang templo ni Śiva, si Nandī ay nagbalik sa sariling tahanan sa parehong daang kanyang dinaanan pagparito.

Verse 131

ततो नंदिनमागत्य पुरोधा गतमानसम् । अब्रवोद्वचनं तं तु कस्मात्त्वं गतमानसः

Pagkaraan, lumapit ang pari ng sambahayan kay Nandī at, nang makita siyang lugmok, ay nagsabi: “Bakit ganyan ang iyong nababagabag na isipan?”

Verse 132

पुरोहितं प्रति तदा नन्दी वचनमब्रवीत्

Noon, nagsalita si Nandī ng mga salita sa pari.

Verse 133

अद्य दृष्टं मया विप्र अमेध्यं शिवसंनिधौ । केनेदं कारितं तत्र न जानामि कथंचन

Wika ni Nandī: “Ngayong araw, O brāhmaṇa, may nakita akong karumihan sa mismong harapan ni Śiva. Kung sino ang gumawa niyon doon, hindi ko nalalaman sa anumang paraan.”

Verse 134

ततः पुरोधा वचनं नन्दिनं चाब्रवीत्तदा । येन विस्खलितं तत्र रत्नादीनां प्रपूजनम् । सोऽपि मूढो न संदेहः कार्याकार्येषु मंदधीः

Pagkatapos ay sinabi ng pari kay Nandī: “Ang sinumang sumira at gumambala sa pagsamba roon—kasama ang pag-aalay ng mga hiyas at iba pa—siya ay tiyak na naliligaw, mabagal ang isip sa pagkilala sa dapat gawin at sa di dapat gawin.”

Verse 135

तस्माच्चिंता न कर्तव्या त्वया अमुरपि प्रभो । प्रभाते च मया सार्द्धं गम्यतां तच्छिवालयम्

Kaya nga, O panginoon, huwag kang mag-alala tungkol sa kanya. Sa bukang-liwayway, sumama ka sa akin patungo sa templong iyon ni Śiva.

Verse 136

निरीक्षणार्थं दुष्टस्य तत्कार्यं विदधाम्यहम् । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नन्दी तस्य पुरोधसः

Upang masiyasat at subukin ang masamang taong iyon, ako mismo ang magsasagawa ng bagay na iyon. Nang marinig ni Nandin ang mga salitang ito ng kanyang pari…

Verse 137

आस्थितः स्वगृहे नक्तं दूयमानेन चेतसा । तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामाहूय च पुरोधसम्

Nanatili siya sa bahay magdamag, ang isip ay nag-aalab sa dalamhati. Nang lumipas ang gabing iyon, ipinatawag niya ang pari.

Verse 138

गतः शिवालयं नन्दी समं तेन महात्मना । ततो दृष्टं पूर्वदिने कृतंतेन दुरात्मना

Pumunta si Nandin sa templo ni Śiva kasama ang marangal na pari. Doon niya nakita ang ginawa noong nakaraang araw ng masamang taong iyon.

Verse 139

सम्यक्प्रपूजनं कृत्वा नानारत्नपरिच्छदम् । पञ्चोपचारसंयुक्तं चैकादस्यन्वितं तथा

Matapos isagawa nang wasto ang pagsamba, na may sari-saring hiyas at mga kagamitang pang-ritwal, at may limang handog (pañcopacāra), tinupad din niya nang nararapat ang pagtalima sa Ekādaśī.

Verse 140

अनेकस्तुतिभिः स्तुत्वा गिरीशं ब्राह्मणैः सह । तदा यामद्वयं जातं स्तूयमानस्य नंदिनः

Matapos purihin si Girīśa (Panginoon ng Bundok, si Śiva) sa maraming himno kasama ng mga brāhmaṇa, lumipas ang dalawang yāma habang si Nandin ay patuloy na nag-aalay ng papuri.

Verse 141

आयातो हि महाकालस्थारूपो महाबलः । कालरूपो महारौद्रो धनुष्पाणिः प्रतापवान्

Tunay ngang dumating ang isang makapangyarihang nilalang na nasa anyong nakatindig sa Mahākāla—ang anyo ni Kāla (Panahon), lubhang mabagsik, may hawak na busog, at nagniningning sa kapangyarihan.

Verse 142

तं दृष्ट्वा भयवित्रस्तो नन्दी स विललाप ह । पुरोधाश्चैव सहसा भयभीतस्तदाभवत्

Nang makita siya, si Nandin ay nanginig sa takot at napasigaw sa pagdaing; at ang pari rin ay biglang nasindak noon din.

Verse 143

किरातेन कृतं तत्र यथापूर्वमविस्खलम् । तां पूजां प्रपदाहत्य बिल्वपत्रं समर्पयत्

Doon, ang ginawa ng Kirāta (mangangaso) ay gaya rin ng dati, walang anumang pagkasira. Lumapit siya sa pagsamba at naghandog ng isang dahon ng bilva.

Verse 144

स्नपनं तस्य कृत्वा च ततो गंडूषवारिणा । नैवेद्यं तत्पलं चैव किरातः शिवमर्पयत्

Matapos paliguan nang banal (snāpana) ang (Śiva-liṅga), at saka gamit ang tubig na inipon sa bibig bilang alay na pagbuhos, inihandog ng Kirāta kay Śiva ang naivedya (handog na pagkain) at ang mismong bungang iyon.

Verse 145

दण्डवत्पतितो भूमावुत्थाय स्वगृहं गतः । तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं चिंतयामास वै चिरम्

Nagpatirapa siya sa lupa sa ganap na pagpapatirapa, saka tumindig at umuwi sa sariling bahay; nang masaksihan ang dakilang kababalaghan, matagal niya itong pinagbulay-bulayan.

Verse 146

पुरोधसा सह तदा नंदीव्याकुलचेतसा । तेन चाकारिता विप्रा बहवो वेदवादिनः

Pagkaraan, kasama ang pari ng kanilang sambahayan, si Nandī na balisa ang loob ay nagpasundo ng maraming Brahmin na mga tagapagpaliwanag ng Veda.

Verse 147

निवेद्य तेषु तत्सर्वं किरातेन च यत्कृतम् । किं कार्यमथ भो विप्राः कथ्यतां च यथातथम्

Matapos isalaysay sa kanila ang lahat ng ginawa ng Kirāta, nagtanong siya, “Ano ang nararapat gawin ngayon, O mga Brahmin? Ipagpahayag ninyo nang wasto ayon sa dapat.”

Verse 148

संप्रधार्य ततः सर्वे मिलित्वा धर्मशास्त्रतः । ऊचुः सर्वे तदा विप्रा नंदिनं चातिशंकिनम्

Pagkaraan, silang lahat ay nagtipon at nagsangguni ayon sa Dharmaśāstra; at sinabi ng mga Brahmin kay Nandī na labis ang pangamba.

Verse 149

इदं विघ्नं समुत्पन्नं दुर्निवार्यं सुरैरपि । तस्मादानय लिंगं त्वं स्वगृहं वैश्यसत्त्

“Sumibol ang hadlang na ito, mahirap hadlangan kahit ng mga diyos. Kaya dalhin mo ang liṅga sa sarili mong bahay, O marangal na Vaiśya.”

Verse 150

तथेति मत्वासौ नंदी शिवस्योत्पाटनं तदा । कृत्वा स्वगृह मानीय प्रतिष्ठाप्य यताविधि

Sa pag-iisip na, “Gayon na nga,” si Nandī ay saka binunot ang liṅga ni Śiva; dinala sa sariling tahanan at itinatag ayon sa wastong ritwal.

Verse 151

सुवर्णपीठिकां कृत्वा नवरत्नसुशोभिताम् । उपचारैरनेकैश्च पूजयामास वै तदा

Gumawa siya ng isang gintong patungan na pinalamutian ng siyam na hiyas; at noon ay sinamba niya (ang liṅga) sa maraming handog at paglilingkod.

Verse 152

अथापरे द्युरायातः कितरातः शिवमंदिरम् । यावद्विलोक्यामास लिंगमैशं न दृष्टवान्

Pagkaraan, sa ibang araw, dumating ang Kirāta sa templo ni Śiva; nang siya’y lumingon-lingon, hindi niya nakita ang liṅga ng Panginoon.

Verse 153

मौनं विहाय सहसा ह्याक्रोशन्निदमब्रवीत् । हे शंभो क्व गतोसि त्वं दर्शयात्मानमद्य वै

Iniwan niya ang katahimikan at biglang sumigaw: “O Śambhu, saan Ka naparoon? Ipakita Mo ang Iyong sarili sa akin ngayong araw, tunay nga!”

Verse 154

न दृष्टोसि मया त्वं हि त्यजाम्यद्य कलेवरम् । हे शंभो हे जगन्नाथ त्रिपुरांतकर प्रभो

“Sapagkat hindi Kita nasilayan, ngayong araw ay iiwan ko ang katawang ito. O Śambhu, O Jagannātha, Panginoon ng sanlibutan, O maluwalhating Tagapagwasak ng Tripura!”

Verse 155

हे रुद्र हे महादेवदर्शयात्मानमात्मना

O Rudra, O Mahādeva—ihayag Mo ang Iyong Sarili sa pamamagitan ng Iyong sariling kapangyarihan!

Verse 156

एवं साक्षेपमधुरैर्वाक्यैः क्षिप्तः सदाशिवः । किरातेन ततो रंगैर्वीरोसौ जठरं स्वकम्

Kaya, nang kausapin ng Kirāta gamit ang mga salitang matamis ngunit may halong panunumbat, hinampas ng magiting na mangangaso ang kanyang sariling tiyan.

Verse 157

विभेदाशु ततो बाहूनास्फोट्यैव रुषाब्रवीत् । हे शंभो दर्शयात्मानं कुतो मां त्यज्य यास्यसि

Pagkatapos, mabilis na pinunit ang kanyang sarili at hinampas ang kanyang mga braso sa pagkabalisa, siya ay nagsalita nang may galit: 'O Śambhu, ipakita Mo ang Iyong Sarili! Saan Ka pupunta at iiwan ako?'

Verse 158

इति क्षित्वा ततोंत्राणि मांसमुकृत्त्य सर्वतः । तस्मिन्गर्ते करेणैव किरातः सहसाक्षिपत्

Sa pagsasabi nito, inilabas niya ang kanyang mga lamang-loob at hiniwa ang laman sa lahat ng panig; pagkatapos ay biglang inihagis ito ng Kirāta sa hukay na iyon gamit ang kanyang sariling kamay.

Verse 159

स्वस्थं च हृदयं कृत्वा सस्नौ तत्सरसि ध्रुवम् । तथैव जलमानीय बिल्वपत्त्रं त्वरान्वितः

Pagkatapos, pinatatag ang kanyang puso, siya ay tiyak na naligo sa lawang iyon. Gayundin, nagdala ng tubig at mga dahon ng bilva nang nagmamadali,

Verse 160

पूजयित्वा यथान्यायं दंडवत्पतितो भुवि

Pagkatapos sumamba ayon sa wastong tuntunin, siya’y nagpatirapa sa lupa sa ganap na pagpapatirapa (daṇḍavat).

Verse 161

ध्यानस्थितस्ततस्तत्र किरातः शिवसंनिधौ । प्रादुर्भूतस्तदा रुद्रः प्रमथैः परिवारितः

Pagkaraan, habang ang Kirāta ay nananatiling nakalubog sa pagninilay doon sa harapan ni Śiva, nagpakita si Rudra na napalilibutan ng mga Pramatha.

Verse 162

कर्पूरगौरोद्युतिमान्कपर्दी चंद्रशेखरः । तं गृहीत्वा करे रुद्र उवाच परिसांत्वयन्

Si Rudra—nagniningning na puti gaya ng kapur, may buhol-buhol na buhok, at may gasuklay na Buwan—ay hinawakan siya sa kamay at nagsalita upang aliwin siya.

Verse 163

भोभो वीर महाप्राज्ञ मद्भक्तोसि महामते । वरं वृणीष्वात्महितं यत्तेऽभिलषितं महत्

“O bayani, O dakilang marunong, O marangal ang isip—tunay na ikaw ay Aking deboto. Pumili ka ng biyaya para sa iyong pinakamataas na kabutihan, anumang dakilang hangarin ang nasa puso mo.”

Verse 164

एवमुक्तः स रुद्रेण महाकालो मुदान्वितः । पपात दंडवद्भूमौ भक्त्या परमया युतः

Nang gayon siyang kausapin ni Rudra, si Mahākāla ay napuspos ng galak at muling nagpatirapa sa lupa na parang tungkod, taglay ang sukdulang debosyon.

Verse 165

ततो रुद्रं बभापे स वरं सम्प्रार्थयाम्यहम् । अहं दासोस्मि ते रुद्र त्वं मे स्वामी न संशयः

Pagkaraan ay nagsalita siya kay Rudra: “Humihingi ako ng isang biyaya. O Rudra, ako’y iyong lingkod; ikaw ang aking Panginoon—walang alinlangan.”

Verse 166

एतद्बुद्धात्मनो भक्तिं देहि जन्मनिजन्मनि । त्वं माता च पिता त्वं च त्वं बंधुश्च सखा हि मे

Ipagkaloob mo sa akin—na ang puso’y nakatuon dito—ang debosyon sa bawat kapanganakan. Ikaw ang aking ina at ikaw ang aking ama; ikaw ang aking kamag-anak at tunay kong kaibigan.

Verse 167

त्वं गुहुस्त्वं महामंत्रो मंत्रवेद्योऽसि सर्वदा । तस्मात्त्वदपरं नान्यत्त्रिषु लोकेषु किंचन

Ikaw ang nakatagong hiwaga; ikaw ang dakilang mantra, at ikaw ang laging nakikilala sa pamamagitan ng mantra. Kaya sa tatlong daigdig, wala nang anuman na hiwalay sa iyo.

Verse 168

निष्कामं वाक्यमाकर्ण्य किरातस्य तदा भवः । ददौ पार्षदमुख्यत्वं द्वारपालत्वमेव च

Nang marinig ni Bhava ang mga salitang walang pagnanasa ng Kirāta, ipinagkaloob niya rito ang katayuang pinuno sa mga kasamahan, at gayundin ang tungkuling tagapagbantay ng tarangkahan.

Verse 169

तदा डमरुनादेन नादितं भुवनत्रयम् । भेरीभांकारशब्देन शंखानां निनदेन च

Pagkaraan, umalingawngaw sa tatlong daigdig ang tunog ng ḍamaru, ang pagputok ng mga tambol na malalaki, at ang ugong ng mga kabibe (conch).

Verse 170

तदा दुंदुबयो नेदुः पटहाश्चसहस्रशः । नंदी तं नादमाकर्ण्य विस्मयात्तवरीतो ययौ

Noon, umalingawngaw ang mga tambol na dundubhi at ang mga tambol na paṭaha ay tumunog nang libu-libo. Nang marinig ni Nandī ang kaguluhang yaon, siya’y namangha at nagmadaling lumabas.

Verse 171

तपोवनं यत्र शिवः स्थितः प्रमथसंवृतः । किरातो हि तथा दृष्टो नंदिना च तदा भृशम्

Dumating si Nandī sa gubat ng pagtitika, kung saan nananahan si Śiva na napaliligiran ng mga Pramatha; at doon ay malinaw niyang nakita ang Kirāta.

Verse 172

उवाच प्रश्रितो वाक्यं स नंदी विस्मयान्वितः । किरातं स्तोतुकामऽसौ परमेण समाधिना

Namangha, nagsalita si Nandī nang may pagpapakumbaba; nagnanais siyang purihin ang Kirāta, at ang kanyang diwa’y nakalapat sa pinakamataas na samādhi.

Verse 173

इहानीतस्त्वया शंभुस्त्वं भक्तोसि परंतप । त्वं भक्तोऽहमिह प्राप्तो मां निवेदय शंकरे

“Dinala mo rito si Śambhu; ikaw ay isang deboto, O manlulupig ng mga kaaway. Ako man ay debotong naparito—ipahayag mo ako kay Śaṅkara.”

Verse 174

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य किरातस्त्वरयान्वितः । नंदिनं च करे गृह्य शंकरं समुपागतः

Pagkarinig sa kanyang mga salita, ang Kirāta ay nagmadali; hinawakan niya sa kamay si Nandī at lumapit kay Śaṅkara.

Verse 175

प्रहस्य भगवान्रुद्रः किरातं वाक्यमब्रवीत् । कोऽयं त्वया समानीतो गणानामिह सन्निधौ

Ngumiti ang Mapalad na Rudra at nagsalita sa Kirāta: “Sino ang taong ito na dinala mo rito sa harap ng aking mga Gaṇa?”

Verse 176

किरात उवाच । विज्ञप्तोऽसौ किरातेन शंकरो लोकशंकरः । तव भक्तः सदा देव तव पूजारतो ह्यसौ

Wika ng Kirāta: “O Śaṅkara, tagapagkalinga ng mga daigdig—ang taong ito’y ipinakilala sa akin ng isang Kirāta. O Panginoon, siya’y laging deboto Mo at palaging masigasig sa pagsamba sa Iyo.”

Verse 177

प्रत्यहं रत्नमाणिक्यैः पुष्पैश्चोच्चावचैरपि । जीवितेन धनेनापि पूजितोऽसि न संशयः

“Araw-araw, sa pamamagitan ng mga hiyas at mamahaling bato, ng sari-saring bulaklak, at maging ng kanyang buhay at yaman—sinamba ka niya, walang alinlangan.”

Verse 178

तस्माज्जानीहि मन्मित्रं नंदिनं भक्तवत्सल

“Kaya nga, O mapagmahal sa mga deboto, kilalanin mo si Nandin—ang aking kaibigan.”

Verse 179

महादेव उवाच । न जानामि महाभाग नंदिनं वैश्यचर्चितम् । त्वं मे भक्तः सखा चेति महाकाल महामते

Sinabi ni Mahādeva: “O mapalad, hindi ko kilala si Nandin na binabanggit sa mga Vaiśya. Ngunit ikaw ay deboto Ko at kaibigan Ko rin, O Mahākāla, O marunong.”

Verse 180

उपाधिरहिता च येऽपि चैव मनस्विनः । तेऽतीव मे प्रिया भक्तास्ते विशिष्टा नरोत्तमाः

Yaong mga walang upādhi—mga tatak at pagkakaibang makamundo—at matatag ang isip; ang gayong mga deboto ay labis Kong minamahal, sila ang pinakabantog na narottama sa mga tao.

Verse 181

तव भक्तो ह्यहं तात स च मे प्रियकृत्तरः । तावुभौ स्वीकृतौ तेन पार्षदत्वेन शंभुना

Ama, ako’y deboto mo, at siya nama’y higit pang marunong magbigay-lugod sa akin. Kaya nga, sa bisa ni Śambhu, kaming dalawa ay tinanggap bilang pārṣada, mga banal na kasamahan at tagapaglingkod Niya.

Verse 182

ततो विमानानि बहूनि तत्र समागतान्येव महाप्रभाणि । किरातवर्येण स वैश्यवर्य उद्धारितस्तेन महाप्रभेण

Pagkaraan, maraming maningning at marilag na vimāna ang nagtipon doon. Sa pamamagitan ng dakilang pinuno ng Kirāta, ang pinakamarangal sa mga Vaiśya ay itinaas at iniligtas ng Mahāprabhu na maringal.

Verse 183

कैलासं पर्वतं प्राप्तौ विमानैर्वेगवत्तरैः । सारूप्यमेव संप्राप्तावीश्वरेण महात्मना

Narating nila ang Bundok Kailāsa sakay ng mga vimāna na ubod ng bilis. At sa biyaya ng Panginoong dakilang-loob, natamo nila ang sārūpya—pagkakahawig ng anyo sa banal na anyo.

Verse 184

नीराजितौ गिरिजया शिवेन सहितौ तदा । उवाचेदं ततो देवी प्रहस्य गजगामिनी

Noon, si Girijā, kasama si Śiva, ay nagsagawa ng nīrājana—pagwawasiwas ng ilaw na may pagpipitagan—upang parangalan silang dalawa. Pagkaraan, ang Diyosa na ang lakad ay tulad ng elepante ay ngumiti at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 185

यथा त्वं हि महादेव तथा चैतौ न संशयः । स्वरूपेण च गत्या च हास्यभावैः सुपूजितौ

O Mahādeva, kung paanong pinarangalan Ka nila, gayon din ang dalawang ito—walang alinlangan—ay lubos na iginagalang, sa kanilang anyo, sa kanilang kilos at paglakad, at sa kanilang mapaglarong ngiting masaya.

Verse 186

मया त्वमेक एवासीः सेवितो वै न संशयः । देव्यास्तद्वचनं श्रुत्वा किरातो वैश्य एव च

“Ako, Ikaw lamang ang tunay na pinagsilbihan ko—walang alinlangan.” Nang marinig ang mga salita ng Diyosa, ang Kirāta at ang Vaiśya na naroon ay agad na tumugon.

Verse 187

सद्यः पराङ्मुखौ भूत्वा शंकरस्य च पश्यतः । भवावस्त्वनुकंप्यौ च भवता हि त्रिलोचन

Agad silang tumalikod, kahit nakatingin si Śaṅkara. Wika ng Diyosa: “O Trilocana, sila nga ay nararapat pagpakitaan Mo ng habag.”

Verse 188

तव द्वारि स्थितौ नित्यं भाववस्ते नमोनमः

“Lagi’t lagi silang nakatindig sa pintuan Mo—iyan ang kanilang layon. Sa Iyo, O Bhava, paulit-ulit na pagpupugay at pagyukod.”

Verse 189

तयोर्भावं स भगवान्विदित्वा प्रहसन्भवः । उवाच परया भक्त्या भवतोरस्तु वांछितम्

Nang mabatid ng Mapalad na Panginoong Bhava ang damdamin ng dalawang iyon, siya’y ngumiti at nagsabi: “Sa inyong sukdulang debosyon, nawa’y matupad ang minimithi ninyo.”

Verse 190

तदा प्रभृति तावेतौ द्वारपालौ बभूवतुः । शिवद्वारि स्थितौ विप्रा मध्याह्ने शिवदर्शिनौ

Mula noon, silang dalawa ay naging mga tagapagbantay ng pintuan. Nakatindig sa pintuan ni Śiva, O mga Brāhmaṇa, sa katanghaliang-tapat ay nagkakamit sila ng darśana kay Śiva.

Verse 191

एको नंदी महाकालो द्वावेतौ शिववल्लभौ । ऊचतुस्तौ मुदायुक्तावेक एव सदाशिवः

Ang isa ay naging Nandī, ang isa nama’y Mahākāla—ang dalawang ito’y minamahal ni Śiva. Puspos ng galak, kanilang ipinahayag: “Iisa lamang sa katotohanan ang Sadāśiva.”

Verse 192

एकांगुलिं समुद्धृत्य महादेवोभ्यभाषत । तथा नंदी उवाचेदमुद्धृत्य स्वांगुलिद्वयम्

Itinaas ni Mahādeva ang isang daliri at nagsalita. Pagkaraan, si Nandī man ay nagsalita rin, itinataas ang sarili niyang dalawang daliri.

Verse 193

एवं संज्ञान्वितौ द्वारि तिष्ठतस्तौ महात्मनः । शंकरस्य महाभागाः श्रृण्वंतु ऋषयो ह्यमी

Kaya nga, sa pagkakaturo sa pamamagitan ng mga tanda, ang dalawang dakilang kaluluwa ay nanatili sa tarangkahan. O mga pinagpala, pakinggan ninyo ang tungkol kay Śaṅkara—ang mga ṛṣi na ito’y tunay na nakikinig nang taimtim.

Verse 194

शैलादेन पुरा प्रोक्तं शिवधर्ममनंतकम् । प्राणिनां कृपया विप्राः सर्वेषां दुष्कृतात्मनाम्

O mga Brāhmaṇa, noong unang panahon ay itinuro ni Śailāda, dahil sa habag, ang walang-hanggang Dharma ni Śiva para sa lahat ng nilalang—maging para sa lahat ng yaong ang likas ay nalulubog sa masasamang gawa.

Verse 195

ये पापिनोऽप्यधर्मिष्ठा अंधा मूकाश्च पंगवः । कुलहीना दुरात्मानः श्वपचा अपि मानवाः

Kahit yaong mga makasalanan at nakatuon sa kawalang-dharma—bulag, pipi, o pilay; yaong walang marangal na angkan, masamang-loob, maging ang mga taong isinilang sa hanay ng nagluluto ng karne ng aso—

Verse 196

यादृशास्तादृशाश्चान्ये शिवभक्तिपुरस्कृताः । तेऽपि गच्छंति सांनिध्यं देवदेवस्य शूलिनः

Anuman ang kalagayan ng tao, at sinuman sa iba’t ibang uri—kapag pinangungunahan ng debosyon kay Śiva—sila man ay makararating sa kinaroroonan ng Panginoong may Trisula, ang Diyos ng mga diyos.

Verse 197

लिंगं सिकतामयं ये पूजयंति विपश्चितः । ते रुद्रलोकं गच्छंति नात्र कार्या विचारणा

Yaong mga debotong may pag-unawa na sumasamba kahit sa liṅga na yari sa buhangin, sila’y napaparoon sa daigdig ni Rudra; dito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pag-uusisa.