Adhyaya 4

Verse 1

लोमश उवाच । विष्णुनोक्तं वचः श्रुत्वा दक्षो वचनमब्रवीत् । वेदानामप्रमाणं च कृतं ते मधुसूदन

Wika ni Lomaśa: Nang marinig ang pahayag ni Viṣṇu, sumagot si Dakṣa, “O Madhusūdana, sa iyong mga salita ay tila ginawa mong walang kapangyarihan ang mga Veda.”

Verse 2

वैदिकं कर्म चोत्सृज्य कथं सेश्वरतां व्रजेत् । तदुच्यतां महाविष्णो येन धर्मः प्रतिष्ठितः

Kung tatalikuran ang mga ritwal na Vedic, paano makararating sa landas na nakasentro sa Panginoon? O Mahāviṣṇu, ipaliwanag yaong sa pamamagitan nito ay matatag na naitatayo ang dharma.

Verse 3

दक्षेणोक्तो महाविष्णुरुवाच परिसांत्वयन् । त्रैगण्यविषया वेदाः संभवंति न चान्यथा

Nang masambit ito ni Dakṣa, sumagot si Mahāviṣṇu na may banayad na pag-aliw: “Ang mga Veda ay lumilitaw na ang tatlong guṇa ang saklaw; tunay, hindi ito iba.”

Verse 4

वेदोदितानि कर्माणि ईश्वरेण विना कथम् । सफलानि भविष्यंति विफलान्येव तानि च

Paano magbubunga ang mga gawaing iniutos ng Veda kung wala ang Īśvara? Kung wala ang Panginoon, ang mga gawang iyon ay nagiging walang saysay at di nagkakabunga.

Verse 5

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ईश्वरं शरणं व्रऐजा । एवं ब्रुवति गोविन्द आगतः सैन्यसागरः । वीरभद्रेण सदृशो ददृशुस्तं तदा सुराः

Kaya nga, sa buong pagsisikap, magkanlong kayo kay Īśvara. Habang sinasabi ito ni Govinda, dumating ang hukbong parang karagatan; noon nakita ng mga deva ang isang kahawig ni Vīrabhadra.

Verse 6

इंद्रोपि प्रहसन्विष्णुमात्मवादरतं तदा । वज्रपाणिः सुरैः सार्द्धं योद्धुकामोऽभवत्तदा

Noon, si Indra man ay tumawa kay Viṣṇu na abala sa sariling paninindigan; at ang may hawak ng Vajra ay nag-alab ang pagnanais makipaglaban, kasama ng mga deva.

Verse 7

भृगुणाचारितः शीघ्रमुच्चाटनपरेण हि । तदा गणाः सुरैः सार्धं युयुधुस्ते गणान्विताः

Dahil sa mabilis na pag-udyok ni Bhṛgu—na nagnanais silang itaboy—noon ang mga gaṇa, kasama ang sarili nilang mga pangkat, ay nakipaglaban kasama ng mga deva.

Verse 8

शरतोमरनागचैर्जघ्नुस्ते च परस्परम् । नेदुःशंखाश्च बहुशस्तस्मिन्रणमहोत्सवे

Nagpukpukan sila sa isa’t isa sa pamamagitan ng mga palaso, sibat, at mga elepante; at ang mga kabibe ay umuugong nang paulit-ulit sa dakilang pagdiriwang ng digmaan.

Verse 9

तथा दुन्दुभयो नेदुः पटहा डिंडिमादयः । तेन शब्देन महताश्लाघ्यमानास्तदा सुराः । लोकपालैश्च सहिता जघ्नुस्ताञ्छिवकिंकरान्

Pagkaraan, umalingawngaw ang mga tambol ng digmaan—mga kettledrum, tambol-panlaban, at dindima. Dahil sa malakas na ugong na iyon, napukaw at tumapang ang mga deva; at kasama ang mga Lokapāla, kanilang pinabagsak ang mga lingkod ni Śiva.

Verse 10

खड्गैश्चापि हताः केचिद्गदाभिश्च विपोथिताः । देवैः पराजिताः सर्वे गणाः शतसहस्रशः

Ang ilan ay pinutol ng mga tabak, at ang iba nama’y dinurog ng mga pamukpok na gada. Kaya ang mga gaṇa, na daan-daang libo, ay natalo ng mga Deva.

Verse 11

इंद्राद्यौर्लोकपालैश्च गणास्ते च पराङ्गमुखाः । कृताश्च तत्क्षणादेव भृगोर्मंत्रबलेन हि

Ang mga gaṇa na iyon ay agad na napaharap sa pagtalikod—napaurong at nagkawatak-watak—dahil kina Indra at sa mga Lokapāla, sa mismong sandaling yaon, tunay nga sa kapangyarihan ng mantra ni Bhṛgu.

Verse 12

उच्चाटनं कृतं तेषां भृगुणा यज्विना तदा । यजनार्थं च देवानां तुष्ट्यर्थं दीक्षितस्य च

Pagkaraan, si Bhṛgu, ang tagapaghandog ng yajña, ay nagsagawa ng ritong uccāṭana laban sa kanila, upang magpatuloy ang paghahandog ng mga Deva, at upang masiyahan ang patron na naitalaga sa dīkṣā.

Verse 13

तेनैव देवा जयिनो जातास्तत्क्षणमेव हि । स्वानां पराजयं दृष्ट्वा वीरभद्रो रुपान्वितः

Dahil sa gawa ring iyon, ang mga Deva ay naging matagumpay sa isang kisap. Nang makita ang pagkatalo ng sariling hukbo, si Vīrabhadra—nakapangingilabot ang anyo—ay naghanda upang gumanti.

Verse 14

भूतान्प्रेतान्पिशाचांश्च कृत्वा तानेव पृष्ठतः । वृषभस्थान्पुरस्कृत्य स्वयं चैव महाबलः । तीक्ष्णं त्रिशूलमादाय पातयामास तान्रणे

Inilagay niya sa likuran ang mga bhūta, preta, at piśāca, at pinauna ang mga nakasakay sa toro. Ang makapangyarihang iyon ay humawak ng matalim na trisula at ibinagsak sila sa labanan.

Verse 15

देवान्यक्षान्पिशाचांश्च गुह्यकान्राक्षसां स्तथा । शूलघातैश्च ते सर्वे गणा देवान्प्रजघ्निरे

Sa mga hampas ng trisula, ang lahat ng gaṇa ay nagpabagsak sa mga Deva, pati na rin sa mga yakṣa, piśāca, guhyaka, at rākṣasa.

Verse 16

केचिद्द्विधाकृताः खङ्गैर्मुद्गरैश्चापि पोथिताः । परश्वधैः खंडशश्च कृताः केचिद्रणाजिरे

May ilan ang nahati sa dalawa ng mga espada; ang iba’y nadurog ng mga maso. May ilan namang tinadtad ng mga palakol sa gitna ng larangan ng digmaan.

Verse 17

शूलैर्भिन्नाश्च शतशः केचिच्च शकलीकृताः । एवं पराजिताः सर्वे पलायनपरायणाः

Daan-daang nilalang ang natusok ng trisula, at ang ilan ay napira-piraso. Kaya’t silang lahat ay nagapi at ang tanging hangad ay tumakas.

Verse 18

परस्परं परिष्वज्य गतास्तेपि त्रिविष्टपम् । केवलं लोकपालाश्च इंद्राद्यास्तस्थुरुत्सुकाः । बृहस्पतिं पृच्छमानाः कुतोस्माकं जयो भवेत्

Nagyakapan sila at sila man ay nagtungo sa Triviṣṭapa (langit). Tanging ang mga Lokapāla—si Indra at ang iba pa—ang nanatiling balisa, nagtatanong kay Bṛhaspati: “Saan magmumula ang aming tagumpay?”

Verse 19

बृहस्पतिरुवाचेदं सुरेंद्रं त्वरितस्तदा । बृहस्पतिरुवाच । यदुक्तं विष्णुना पूर्वं तत्सत्यं जातमद्य वै

Mabilis na nagsalita si Bṛhaspati kay Surendra na si Indra: “Ang sinabi noon ni Viṣṇu, ngayo’y tunay na nagkatotoo.”

Verse 20

अस्ति चेदीश्वरः कश्चित्फलरूप्यस्य कर्म्मणः । कर्तारं भजते सोपि न ह्यकर्तुः प्रभुर्हिसः

Kung may isang Panginoon na namamahagi ng bunga ng karma, maging Siya man ay umaasa sa gumagawa; sapagkat hindi Siya ang panginoon ng hindi kumikilos.

Verse 21

न मंत्रौषधयः सर्वे नाभिचारा न लौकिकाः । न कर्माणि न वेदाश्च न मीमांसाद्वयं तथा

Hindi lahat ng mantra at mga gamot, hindi mga gawaing okulto o paraang makamundo; hindi mga ritwal, ni maging ang mga Veda, ni ang dalawang Mīmāṃsā—wala sa mga ito, sa sarili lamang, ang makagaganap nito.

Verse 22

ज्ञातुमीशाः संभवंति भक्त्याज्ञेयस्त्वनन्यया । शांत्या च परया तृष्ट्या ज्ञातव्यो हि सदाशिवः

Ang Panginoon ay tunay na makikilala sa pamamagitan ng bhakti—sa iisang-tim na debosyon. Sa sukdulang kapayapaan at malalim na kasiyahang-loob, si Sadāśiva ay dapat mapagtanto.

Verse 23

तेन सर्वं संभवंति सुखदुःझखात्मकं जगत् । परंतु संवदिष्यामि कार्याकार्यविवक्षया

Mula sa Kanya, ang buong daigdig—na binubuo ng ligaya at dalamhati—ay nagkakabuo. Ngunit ngayon ay magsasalita ako upang ihiwalay ang dapat gawin at ang hindi dapat gawin.

Verse 24

त्वमिंद्र बालिशो भूत्वा लोकपालैः सहाद्य वै । आगतो बालिशो भूत्वा इदानीं किं करिष्यसि

O Indra, sa iyong kamangmangan ay naparito ka ngayon kasama ng mga tagapangalaga ng mga daigdig. Yamang dumating kang mangmang—ano ang gagawin mo ngayon?

Verse 25

एते रुद्रसहायाश्च गणाः परमशोभनाः । कुपिताश्च महाभागा न तु शेषं प्रकुर्वते

Ang mga Gana na ito, na mga kasama ni Rudra, ay lubhang maringal. Ngunit kapag nagalit, ang mga makapangyarihang ito ay walang ititirang anuman.

Verse 26

एवं बृहस्पतेर्वाक्यं श्रुत्वा तेऽपि दिवौकसः । चिंतामापेदिरे सर्वे लोकपाला महेश्वराः

Sa pagkarinig sa mga salita ni Bṛhaspati, ang mga naninirahan sa langit—ang mga Lokapāla—ay pawang dinapuan ng matinding pagkabalisa.

Verse 27

ततोऽब्रवीद्वीरभद्रो गणैः परिवृतो भृशम् । सर्वे यूयं बालिशत्वादवदानार्थमागताः

Pagkatapos ay nagsalita si Vīrabhadra, na napapaligiran ng mga gana: "Kayo lahat, dahil sa inyong kahangalan, ay naparito upang humarap sa kaparusahan."

Verse 28

अवदानानि दास्यामि तृप्त्यर्थं भवतां त्वरन् । एवमुक्त्वा शितैर्बाणैर्जघानाथ रुषान्वितः

"Ibibigay ko sa inyo ang parusa nang mabilis para sa inyong 'kasiyahan'." Matapos sabihin ito, puno ng galit, pinalaan niya sila ng matatalim na palaso.

Verse 29

तैर्बाणैर्निहताः सर्वे जग्मुस्ते च दिशो दश

Tinamaan ng mga palasong iyon, silang lahat ay tumakas, nagkawatak-watak sa sampung direksyon.

Verse 30

गतेषु लोकपालेषु विद्रुतेषु सुरेषु च । यज्ञवाटे समायातो वीरभद्रो गणान्वतः

Nang magsitakas ang mga tagapangalaga ng mga daigdig at magsipangalat sa takot ang mga diyos, dumating si Vīrabhadra sa pook ng paghahandog na yajña, kasama ang mga gaṇa ni Śiva.

Verse 31

तदा त ऋषयः सर्वे सर्वमेवेश्वरेश्वरम् । विज्ञप्तुकामाः सहसा ऊचुरेवं जनार्दनम्

Pagkaraan, ang lahat ng mga ṛṣi, na nagnanais agad na manikluhod at magsumamo kay Janārdana—Panginoon ng mga panginoon, ang Lahat sa lahat—ay nagsalita sa Kanya nang ganito.

Verse 32

रक्ष यज्ञं हि दक्षस्य यज्ञोसि त्वं न संशयः । एतच्छ्रुत्वा तु वचनमृषीणां वै जनार्दनः

“Ingatan Mo ang yajña ni Dakṣa, sapagkat Ikaw mismo ang anyo ng yajña, walang alinlangan.” Nang marinig ang mga salitang ito ng mga ṛṣi, si Janārdana ay tumugon.

Verse 33

योद्धुकामः स्थितो युद्धे विष्णुरध्यात्मदीपकः । वीरभद्रो महाबाहुः केशवं वाक्यमब्रवीत्

Si Viṣṇu, ang ilaw na nagpapaliwanag sa panloob na Sarili, ay tumindig sa digmaan na handang makipaglaban. Pagkaraan, si Vīrabhadra na makapangyarihan ang mga bisig ay nagsalita kay Keśava ng ganito.

Verse 34

अत्र त्वयागतं कस्माद्विष्णो वेत्त्रा महाबलम् । दक्षस्य पक्षमाश्रित्य कथं जेष्यसि तद्वद

“O Viṣṇu, tagapagdala ng dakilang lakas, bakit ka naparito? Kung papanig ka kay Dakṣa, paano ka magwawagi? Ipagpaliwanag mo sa akin.”

Verse 35

दाक्षायण्या कृतं यच्च न दृष्टं किं त्वयानघ । त्वं चापि यज्ञे दक्षस्य अवदानार्थमागतः । अवदानं प्रयच्छामि तव चापि महाभूज

O walang kasalanan, hindi mo ba nakita ang ginawa ni Dakṣāyaṇī (Satī)? At ikaw man ay dumating sa yajña ni Dakṣa upang hingin ang nakatakdang bahagi mo. Ipagkakaloob ko rin sa iyo ang bahagi mo, O makapangyarihang bisig.

Verse 36

एवमुक्त्वा प्रणम्यादौ विष्णुं सदृशरूपिणम् । वीरभद्रोऽग्रतो भूत्वा विष्णुं वाक्यमथाब्रवीत्

Pagkasabi nito, unang yumukod si Vīrabhadra kay Viṣṇu—na ang anyo’y kahawig (ni Śiva). Pagkaraan, tumindig siya sa harapan Niya at muling nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 37

यथा शंभुस्तथा त्वं हि मम नास्त्यत्र संशयः । तथापि त्वं महाबाहो योद्धुकामोऽग्रतः स्तितः । नेष्याम्यपुनरावृत्तिं यदि तिष्ठेस्त्वमात्मना

“Kung paano si Śambhu, gayon ka rin—wala akong pag-aalinlangan. Ngunit, O makapangyarihang bisig, nakatayo ka sa harap ko na may hangaring makipaglaban. Kung magpapatuloy ka ayon sa sarili mong loob, ipadadala kita sa kalagayang wala nang pagbabalik.”

Verse 38

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वीरभद्रस्य धीमतः । उवाच प्रहसन्देवो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः

Nang marinig ang mga salitang iyon ng marunong na si Vīrabhadra, si Viṣṇu—Panginoon ng mga panginoon—ay sumagot na may ngiti.

Verse 39

विष्णुरुवाच । रुद्रतेजःप्रसूतोसि पवित्रोऽसि महामते । अनेन प्रार्थितः पूर्वं यज्ञार्थं च पुनः पुनः

Wika ni Viṣṇu: “Ikaw ay isinilang mula sa naglalagablab na ningning ni Rudra; ikaw ay dalisay, O dakila ang pag-iisip. Noong una pa man, ikaw ay paulit-ulit na hiniling niya alang-alang sa yajña.”

Verse 40

अहं भक्तपराधीनस्तथा सोऽपि महेश्वरः । तेनैव कारणेनात्र दक्षस्य यजनं प्रति

“Ako’y nakasalalay sa aking mga deboto—at gayon din si Maheśvara. Kaya nga, sa bagay na ito hinggil sa paghahandog na yajña ni Dakṣa…”

Verse 41

आगतोऽहं वीरभद्र रुद्रकोपसमुद्भव । अहं निवारयामि त्वां त्वं वा मां विनिवारय

“Narito na ako, O Vīrabhadra—na isinilang mula sa poot ni Rudra. Pipigilan kita; o kung hindi, pigilan mo ako.”

Verse 42

इत्युक्तवति गोविंदे प्रहस्य स महाभुजः । प्रश्रयावनतो भूत्वा इदमाह जनार्दनम्

Nang magsalita si Govinda nang gayon, ang makapangyarihang may malalakas na bisig ay ngumiti; saka, yumukod nang may paggalang, at sinabi ang mga salitang ito kay Janārdana.

Verse 43

यथा शिवस्तथा त्वं हि यथा त्वं च तथा शिवः । सेवकाश्च वयं सर्वे तव वा शंकरस्य च

“Kung paano si Śiva, gayon ka rin; at kung paano ka, gayon din si Śiva. Kami’y pawang mga lingkod—sa iyo man o kay Śaṅkara.”

Verse 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सोऽच्युतः संप्रहस्य च । इदं विष्णुर्महावाक्यं जगाद परमेश्वरः

Pagkarinig sa kanyang mga salita, si Acyuta—ang Panginoong di nagkukulang—ay ngumiti; at si Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon, ay nagpahayag ng dakilang pananalitang ito.

Verse 45

योधयस्व महाबाहो मया सार्धमशंकितः । तवास्त्रैः पूर्यमाणोऽहं गच्छामि भवनं स्वकम्

“Makipaglaban ka sa akin, O makapangyarihang bisig, nang walang pag-aalinlangan. Kapag ako’y nababalot ng iyong mga sandata, ako’y lilisan tungo sa sarili kong tahanan.”

Verse 46

तथेत्युक्त्वा तु वीरोऽसौ वीरभद्रो महाबलः । गृहीत्वा परमास्त्राणि सिंहनादैर्जगर्ज ह

Pagkasabi ng “Gayon nga,” ang bayaning si Vīrabhadra na may dakilang lakas ay dinampot ang mga sukdulang sandata at umungal na tila leon.

Verse 47

विष्णुश्चापि महाघोषं शंखनादं चकार सः । तच्छ्रुत्वा ये गता देवा रणं हित्वाऽययुः पुनः

Si Viṣṇu man ay lumikha rin ng malakas na ugong, pinatunog ang kaniyang kabibe. Nang marinig iyon, ang mga diyos na tumakas ay nagbalik, tinalikuran ang pag-urong mula sa digmaan.

Verse 48

व्यूहं चक्रुस्तदा सर्वे लोकपालाः सवासवाः । तदेन्द्रेण हतो नंदीवज्रेण शतपर्वणा

Noon, ang lahat ng mga tagapangalaga ng mga daigdig, kasama si Indra, ay bumuo ng hanay-digma. Pagkaraan, si Nandī ay pinabagsak ni Indra sa vajra na may sandaang dugtungan.

Verse 49

नंदीना च हतः शक्रस्त्रिशूलेन स्तनांतरे । वायुना च हतो भृंगी भृंगिणा वायुराहतः

Si Indra ay pinabagsak ni Nandin, tinusok sa dibdib ng trisula. Si Bhṛṅgī ay napatay ni Vāyu, subalit si Vāyu man ay tinamaan ni Bhṛṅgī.

Verse 50

शूलेन सितधारेण संनद्धो दण्डधारिणा । यमेन सह संग्रामं महाकालो बलान्वितः

Taglay ang makinang na talim ng trisula at handa sa sandatang tungkod, ang makapangyarihang Mahākāla, puspos ng lakas, ay pumasok sa digmaan laban kay Yama.

Verse 51

कुबेरेण च संगम्य कूष्मांडानां पतिः स्वयम् । वरुणेन समं युद्धं मुंडश्चैव महाबलः

Nakipagtagpo kay Kubera, ang panginoon ng mga Kūṣmāṇḍa mismo ang sumulong; at ang makapangyarihang Muṇḍa ay nakipaglaban nang kapantay kay Varuṇa.

Verse 52

युयुधे परयाशक्त्या त्रैलोक्यं विस्मयन्निव । नैरृतेन समागम्य चंडश्चबलवत्तरः

Nakipaglaban siya sa sukdulang kapangyarihan, na wari’y pinamangha ang tatlong daigdig; at si Caṇḍa, na lalo pang malakas, ay humarap kay Nairṛta.

Verse 53

युयुधे परमास्त्रेण नैरृत्यं च विडंबयन् । योगिनीचक्रसंयुक्तो भैरवो नायको महान्

Taglay ang sukdulang sandata, nagpatuloy siya sa pakikipaglaban, pinapahiya si Nairṛta; at ang dakilang Bhairava, makapangyarihang pinuno, ay nakatindig na kasama ang bilog ng mga Yoginī.

Verse 54

विदार्य देवानखिलान्पपौ शोणितमद्बुतम् । क्षेत्रपालास्तथा चान्ये भूतप्रमथगुह्यकाः

Pinilas nila ang lahat ng mga deva at ininom ang kamangha-manghang dugo; gayundin ang mga Kṣetrapāla at iba pang pangkat—mga Bhūta, Pramatha, at Guhyaka—ay nagngangalit.

Verse 55

साकिनी डाकिनी रौद्रा नवदुर्गास्तथैव च । योगिन्यो यातुदान्यश्च तथा कूष्मांडकादयः । नेदुः पपुः शोणितं च बुभुजुः पिशितं बहु

Ang mga Sākinī, Ḍākinī, ang mababangis, at ang Siyam na Durgā; ang mga Yoginī, yātudhānī at mga pulutong na gaya ng Kūṣmāṇḍa—umungal nang malakas, uminom ng dugo, at lumamon ng maraming laman.

Verse 56

भक्ष्यमाणं तदा सैन्यं विलोक्य सुरराट्स्वयम् । विहाय नंदिनं पश्चाद्वीरभद्रं समाक्षिपत्

Nang makita ng hari ng mga diyos na nilalamon ang kanyang hukbo, tinalikuran niya si Nandin at saka sinalakay si Vīrabhadra.

Verse 57

वीरभद्रो विहायैव विष्णुं देवेन्द्रमास्थितः । तयोर्युद्धमभूद्धोरं बुधांगारकयोरिव

Iniwan ni Vīrabhadra si Viṣṇu at hinarap si Indra, panginoon ng mga diyos; at ang kanilang labanan ay naging kakila-kilabot, gaya ng sagupaan nina Budha at Aṅgāraka.

Verse 58

वीरभद्रं यदा शक्रो हंतुकामस्त्वरान्वितः । तावच्छंक्रं गजस्थं हि पुरयामास मार्गणैः

Nang si Śakra, sabik na patayin si Vīrabhadra at tinutulak ng pagmamadali, ay sumugod, noon din ay pinuno niya ng sunod-sunod na palaso ang mandirigmang nakasakay sa elepante.

Verse 59

वीरभद्रो रुषाविष्टो दुर्निवार्यो महाबलः । तदेद्रेंणाहतः शीघ्रं वज्रेण शतपर्वणा

Si Vīrabhadra, sinapian ng matinding poot—di-mapipigil at may napakalakas na lakas—ay mabilis na tinamaan ni Indra ng vajra, ang kulog na may sandaang dugtungan.

Verse 60

सगजं च सवज्रं च वासवं ग्रस्तुमुद्युतः । हाहाकारो महा नासीद्भूतानां तत्र पश्यताम्

Sumugod si Vīrabhadra upang lamunin si Vāsava (Indra) kasama ang kaniyang elepante at ang vajra; sa harap ng mga nilalang na nakasaksi, sumiklab ang isang napakalakas na sigaw ng pangamba.

Verse 61

वीरभद्रं तताभूतं तथाभूतं हंतुकामं पुरंदरम् । तव्रमाणस्तदा विष्णुर्वीरभद्राग्रतः स्थितः

Nang makita ni Viṣṇu si Vīrabhadra sa gayong kakila-kilabot na anyo, at si Purandara (Indra) na nasa panganib, ninais niyang ipagsanggalang siya; kaya tumindig si Viṣṇu sa harap ni Vīrabhadra.

Verse 62

शक्रं च पृष्ठतः कृत्वा योधयामास वै तदा । वीरभद्रस्य विष्णोश्च युद्धं परमभूत्तदा

Inilagay ni Viṣṇu si Śakra (Indra) sa kaniyang likuran at saka nakipaglaban; at noon, ang sagupaan nina Vīrabhadra at Viṣṇu ay naging lubhang matindi.

Verse 63

शस्त्रास्त्रैर्विविधाकारैर्योधयामासतुस्तदा । पुनर्नंदिनमालोक्य शक्रो युद्ध विशारदः

Pagkaraan, naglaban ang dalawa gamit ang sari-saring sandata at mga palasong pangdigma. Muli, nang makita si Nandin, si Śakra (Indra)—dalubhasa sa pakikidigma—ay bumaling ang pansin sa kaniya.

Verse 64

द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलं देवानां प्रमथैः सह । प्रमथा मथिता देवैः सर्वे ते प्राद्रवन्रणात्

Sumiklab ang napakagulong mga tunggalian sa pagitan ng mga Deva at ng mga Pramatha. Ngunit nang madurog ng mga Deva ang mga Pramatha, silang lahat ay tumakas mula sa larangan ng digmaan.

Verse 65

गणान्पराङ्मुखान्दृष्ट्वा सर्वे ते व्याधयो भृशम् । रुद्रकोपात्समुद्भूता देवाश्चापि प्रदुद्रुवुः

Nang makita ang mga gaṇa na tumalikod, ang mababangis na karamdaman—isinilang sa poot ni Rudra—ay kumalat nang marahas; at ang mga Deva man ay nagsitakbuhan sa sindak.

Verse 66

ज्वरैस्तु पीडितान्देवान्दृष्ट्वा विष्णुर्हसन्निव । जीवग्राहेण जग्राह देवांस्तांश्च पृथक्पृथक्

Nang makita ang mga Deva na pinahihirapan ng mga lagnat, si Viṣṇu, na wari’y nakangiti, ay sinunggaban ang mga diyos na iyon isa-isa sa pamamagitan ng “pagdakma na sumasamsam ng buhay.”

Verse 67

देवाश्चिनौ तदाहूय व्याधीन्हंतुं तदा भृतिम् । ददौ ताभ्यां प्रयत्नेन गणयित्वा सुबुद्धिमान्

Pagkaraan, tinawag niya ang dalawang Aśvin; at ang marunong na may mabuting pag-iisip ay maingat na ipinagkatiwala sa kanila ang tungkuling lipulin ang mga karamdaman, sa angkop na pagsisikap at pagninilay.

Verse 68

ज्वरांश्च सन्निपातांश्च अन्ये भूतद्रुहस्तदा । तान्सर्वान्निगृहीत्वाथ अश्विनौ तौ मुदान्वितौ । विज्वरानथ देवांश्च कृत्वा मुमुदतुश्चिरम्

Pagkaraan, ang dalawang Aśvin na puspos ng galak ay pinasuko ang lahat ng lagnat, ang mapanganib na mga “sannipāta” na karamdaman, at iba pang puwersang nananakit sa mga nilalang. Nang mapalaya nila sa lagnat ang mga Deva, sila’y nagalak nang matagal.

Verse 69

तैर्जितं योगिनीचक्रं भैरवं व्याकुलीकृतम् । तीक्ष्णाग्रैः पातयामासुः शरैर्भूतगणानपि

Dahil nadaig nila, ang bilog ng mga Yoginī ay naguluhan, at maging si Bhairava ay nayanig. Sa matutulis na palaso, pinabagsak din nila ang mga pangkat ng bhūta.

Verse 70

सुरैर्विद्रावितं सैन्यं विलोक्य पतितं भुवि । वीरभद्रो रुपाविष्टो विष्णुं वचनमब्रवीत्

Nang makita ang hukbo na itinaboy ng mga deva at nakahandusay sa lupa, si Vīrabhadra—na nag-anyong kakila-kilabot—ay nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 71

त्वं शूरोसि महाबाहो देवानां पालको ह्यसि । युध्यस्व मां प्रयत्नेन यदि ते मतिरीदृशी

“Ikaw ay isang bayani, O makapangyarihang bisig; tunay na ikaw ang tagapangalaga ng mga deva. Makipaglaban ka sa akin nang buong pagsisikap, kung ganyan ang iyong pasya.”

Verse 72

इत्युक्त्वा तं समासाद्य विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम् । ववर्ष निशितैर्बाणैर्वीरभद्रो महाबलः

Pagkasabi nito at lumapit kay Viṣṇu—ang Panginoon ng mga panginoon—ibinuhos ni Vīrabhadra na napakalakas ang ulang ng matatalim na palaso.

Verse 73

तदा चक्रेण भगवान्वीरभद्रं जघान सः । आयांतं चक्रमालोक्य ग्रसितं तत्क्षणाच्च तत्

Pagkatapos, tinamaan ng Mapalad na Panginoon si Vīrabhadra ng kaniyang chakra. Ngunit nang makita ang chakrang papalapit, ito’y nilamon sa mismong sandaling iyon.

Verse 74

ग्रसितं चक्रमालोक्य विष्णुः परपुरंजयः । मुखं तस्य परामृज्य विष्णुनोद्गिलितं पुनः

Nang makita ni Viṣṇu—manlulupig ng mga kuta ng kaaway—na nilamon ang kaniyang chakra, pinunasan niya ang kaniyang mukha; at ang chakra ay muling iniluwal ni Viṣṇu.

Verse 75

स्वचक्रमादाय महानुभावो दिवं गतोऽथो भुवनैकभर्ता । ज्ञात्वा च तत्सर्वमिदं च विष्णुः कृती कृतं दुष्प्रसहं परेषाम्

Kinuha muli ng dakilang-loob—ang tanging tagapagtaguyod ng lahat ng daigdig—ang sariling cakra at saka umakyat sa langit. Si Viṣṇu, nang maunawaan ang lahat ng naganap, ay nakabatid na may nagawang gawaing mahirap tiisin o labanan ng iba.