Adhyaya 30

Verse 1

लोमश उवाच । वल्गमानं तमायांतं तारका सुरमोजसा । आजघान च वज्रेण इंद्रो मतिमतां वरः

Sinabi ni Lomaśa: “Nang si Tāraka ay dumating na lumulukso, taglay ang lakas na tila sa isang deva, si Indra—pinakamainam sa mga may pag-unawa—ay humampas sa kanya ng vajra, ang kulog na sandata.”

Verse 2

तेन वज्रप्रहारेण तारको विह्वलीकृतः । पतितोऽपि समुत्थाय शक्त्या तं प्राहरद्द्विपम्

Dahil sa hampas ng vajra, nataranta si Tāraka. Gayunman, kahit siya’y bumagsak, tumindig siyang muli at sinugatan ang elepanteng iyon gamit ang śakti, ang kanyang sibat.

Verse 3

पुरंदरं गजस्थं हि अपातया भूतले । हाहाकारो महानासीत्पतिते च पुरंदरे

Tunay ngang ibinagsak niya si Purandara (Indra), na nakaupo sa kanyang elepante, sa ibabaw ng lupa; at nang bumagsak si Purandara, sumiklab ang isang napakalakas na sigaw ng pangamba.

Verse 4

तारकेणापि तत्रैव यत्कृतं तच्छृणु प्रभो । पतितं च पदाक्रम्य हस्ताद्वज्रं प्रगृह्य च

“Dinggin, O panginoon, ang ginawa ni Tāraka roon mismo: tinapakan niya ang nakabuwal, at kinuha ang vajra, ang sandatang kulog, mula sa kanyang kamay.”

Verse 5

हतं देवेंद्रमालोक्य तारको रिपुसूदनः । वज्रघातेन महताऽताडयत्तु पुरंदरम्

Nang makita niyang nabuwal si Devendra (Indra), si Tāraka—tagapagpuksa ng kaaway—ay hinampas si Purandara ng isang napakalakas na bagsak ng vajra.

Verse 6

त्रिशूलमुद्यम्य महाबलस्तदा स वीरभद्रो रुषितः पुरंदरम् । संरक्षमाणो हि जघान तारकं शूलेन दैत्यं च महाप्रभेण

Pagkaraan, ang makapangyarihang Vīrabhadra, nag-aalab sa poot, ay itinaas ang kanyang trishula; upang ipagtanggol si Purandara, kanyang pinabagsak si Tāraka, ang daitya, sa pamamagitan ng trishulang may dakilang ningning.

Verse 7

शूलप्रहाराभिहतो निपपात महीतले । पतितोऽपि महातेजास्तारकः पुनरुत्थितः

Tinamaan ng hampas ng trishula, bumagsak si Tāraka sa ibabaw ng lupa; subalit kahit nabuwal, ang makapangyarihang nagliliwanag na iyon ay muling tumindig.

Verse 8

जघान परया शक्त्या वीरभद्रं तदोरसि । वीरभद्रोपि पतितः शक्तिघातेन तस्य वै

Sa kaniyang sukdulang sibat, tinamaan niya si Vīrabhadra sa dibdib; at si Vīrabhadra man ay bumagsak, tunay na napabuwal sa lakas ng tama ng sibat na iyon.

Verse 9

सगणाश्चैव देवाश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । हाहाकारेण महता चुक्रुशुश्च पुनःपुनः

Ang mga diyos na may kani-kanilang mga pangkat—kasama ang mga Gandharva, Nāga, at Rākṣasa—ay paulit-ulit na sumigaw sa malaking panaghoy na “hā hā!”

Verse 10

तदोत्थितः सहसा महाबलः स वीरभद्रो द्विषतां निहंता । त्रिशूलमुद्यम्य तडित्प्रकाशं जाज्वल्यमानं प्रभया निरंतरम् । स्वरोचिषा भासितदिग्वितानं सूयदुबिंबाग्न्युडुमण्डलाभम्

Pagdaka’y tumindig si Vīrabhadra—makapangyarihan, tagapagpuksa ng mga kaaway. Itinaas niya ang trisula, kislap na parang kidlat, naglalagablab sa walang patid na liwanag; at sa sariling ningning ay pinagliwanag niya ang lawak ng mga dako—gaya ng bilog ng araw, gaya ng apoy, gaya ng pulutong ng mga bituin.

Verse 11

त्रिशूलेन तदा यावद्धंतुकामो महाबलः । निवारितः कुमारेण मावधीस्त्वं महामते

Nang ang makapangyarihan, na ibig pumatay sa pamamagitan ng trisula, ay halos tumama na, siya’y pinigil ni Kumāra: “Huwag mo siyang patayin, O dakila ang loob.”

Verse 12

जगर्ज च महातेजाः कार्त्तिकेयो महाबलः

At si Kārttikeya—makapangyarihan at maningning—ay umungal nang malakas.

Verse 13

तदा जयेत्यभिहितो भूतैराकाशसंस्थितैः । शक्त्या परमया वीरस्तारकं हंतुमुद्यतः

Noon, pinapurihan siya ng mga nilalang sa himpapawid na sumigaw ng “Tagumpay!”, at ang bayani’y naghanda na patayin si Tāraka sa pamamagitan ng kanyang sukdulang sibat na banal.

Verse 14

तारकस्य कुमारस्य संग्रामस्तत्र दुःसहः । जातस्ततो महाघोरः सर्वभूतभयंकरः

Doon, ang labanan nina Tāraka at ng Kumāra ay naging di-matiis; mula roon ay sumiklab ang isang lubhang nakapanghihilakbot na sagupaan na nagdulot ng takot sa lahat ng nilalang.

Verse 15

शक्तिहस्तौ च तौ वीरौ युयुधाते परस्परम् । शक्तिभ्यां भिन्नहस्तौ तौ महासाहससंयुतौ

Ang dalawang bayani, kapwa may hawak na sibat, ay nagtagisan sa isa’t isa; at sa kanilang mga sibat ay nabasag ang mga kamay ng bawat isa—kapwa puspos ng dakilang tapang.

Verse 16

परस्परं वंचयंतौ सिंहाविव महाबलौ । वैतालिकीं समाश्रित्य तथा वै खेचरीं गतिम्

Nililinlang at nilalampasan nila ang isa’t isa na parang dalawang makapangyarihang leon; at ginamit nila ang paraan ng paggalaw na vaitālikī, gayundin ang khecarī—paglalakbay sa kalangitan.

Verse 17

पार्वतं मतमाश्रित्य शक्त्या शक्तिं निजघ्नतुः । एभिर्मतैर्महावीरौ चक्रतुर्युद्धमुत्तमम्

Umasa sa estratehiyang isinilang ng bundok, ang dalawang dakilang bayani ay nagbanggaan ng sibat sa sibat. Sa mga paraang ito ng pakikidigma, kanilang isinagawa ang isang maringal at makapangyarihang labanan.

Verse 18

अन्योन्यसाधकौ भूत्वा महाबलपराक्रमौ । जघ्नतुः शक्तिधाराभी रणे रणविशारदौ

Sa pagiging magkatapat na kalaban, makapangyarihan sa lakas at galing, ang dalawang bihasa sa digmaan ay naghampasan sa labanan gamit ang ulan ng mga sibat.

Verse 19

मूर्ध्नि कण्ठे तथा बाह्वोर्जान्वोश्चैव कटीतटे । वक्षस्युरसि पृष्ठे च चिच्छिदतुः परस्परम्

Sa ulo, sa lalamunan, sa mga braso, sa mga tuhod, sa baywang, sa dibdib, at sa likod—ganito nila hinampas at sinugatan ang isa't isa nang paulit-ulit.

Verse 20

तदा तौ युध्यमानौ च हन्तुकामौ महाबलौ । प्रेक्षका ह्यभवन्सर्वे देवगन्धर्वगुह्यकाः

Habang ang dalawang makapangyarihan ay naglalaban na may layuning pumatay, ang lahat ng mga Deva, Gandharva, at Guhyaka ay naging mga manonood ng labanan.

Verse 21

ऊचुः परस्परं सर्वे कोऽस्मिन्युद्धे विजेष्यते । तदा नभोगता वाणी उवाच परिसांत्व्य वै

Sinabi nilang lahat sa isa't isa, "Sino ang magwawagi sa labanang ito?" Pagkatapos ay isang tinig mula sa langit ang nagsalita, sa katotohanan, upang sila ay payapain.

Verse 22

तारकं हि सुराश्चाद्य कुमारोऽयं हनिष्यति । मा शोच्यतां सुराः सर्वैः सुखेन स्थीयतां दिवि

"Ang Kumāra na ito ay tunay na papatayin si Tāraka ngayon. Huwag magdalamhati, O mga Deva; manatiling panatag, kayong lahat, sa langit."

Verse 23

श्रुत्वा तदा तां गगने समीरितां तदैव वाचं प्रमथैः परीतः । कुमारकस्तं प्रति हंतुकामो दैत्याधिपं तारकमुग्ररूपम्

Nang marinig noon ni Kumāra ang tinig na umalingawngaw sa kalangitan, at napalibutan ng mga Pramatha, ang kabataang mandirigma—may hangaring pumatay—ay sumugod laban kay Tāraka, ang mabangis na panginoon ng mga Daitya.

Verse 24

शक्त्या तया महाबाहुराजघान स्तनांतरे । तारकं ह्यसुरश्रेष्ठं कुमारो बलवत्तरः

Sa pamamagitan ng sagradong sibat na iyon, tinamaan ng makapangyarihang bisig ni Kumāra si Tāraka—pinakamataas sa mga Asura—sa pagitan ng dibdib. Sapagkat higit ang lakas ni Kumāra, kanyang pinuksa ang pangunahing Asura.

Verse 25

तं प्रहारमना दृत्य तारको दैत्यपुंगवः । कुमारं चाऽपि संक्रुद्धः स्वशक्त्या चाजघान वै

Hindi inalintana ni Tāraka, ang bantog sa mga Daitya, ang tama na iyon; sa galit, kanyang hinampas si Kumāra bilang ganti gamit ang sarili niyang sagradong sibat.

Verse 26

तेन शक्तिप्रहारेण शांकरिर्मूर्च्छितोऽभवत् । मुहूर्ताच्चेतनां प्राप्तः स्तूयमानो महर्षिभिः

Dahil sa tama ng sibat na iyon, si Śāṃkari (si Kumāra, anak ni Śaṅkara) ay nawalan ng malay. Pagkaraan ng sandali, nagbalik ang kanyang ulirat habang pinupuri siya ng mga dakilang rishi.

Verse 27

यथा सिंहो मदोन्मत्तो हंतुकामस्तथैव च । कुमारस्तारकं दैत्यमाजघान प्रतापवान्

Gaya ng leon na lasing sa pagmamataas at uhaw sa pagpatay, gayon din ang makapangyarihan at marangal na Kumāra na humampas at nagpabagsak sa Daitya na si Tāraka.

Verse 28

एवं परस्परेणैव कुमारश्चैव तारकः । युयुधातेऽतिसंरब्धौ शक्तियुद्धपरायणौ

Kaya nga, nang magkaharap, naglaban sina Kumāra at Tāraka—kapwa nag-aalab sa galit, at buong pusong nakatuon sa digmaan ng sibat.

Verse 29

अभ्यासपरमावास्तामन्योन्यविजिगीषया । तथा तौ युध्यमानौ च चित्ररूपौ तपस्विनौ

Dahil sa ganap na kasanayan sa sandata at sa pagnanais na manaig sa isa’t isa, patuloy silang naglalaban; ang kanilang anyo’y kahanga-hanga, wari’y mga dakilang asceta sa mahigpit na tapa.

Verse 30

धाराभिश्च अणीभीश्च सुप्रयुक्तौ च जघ्नतुः । अवलोकपराः सर्वे देवगन्धर्वकिन्नराः

Sa ulang ng mga sandata at sa matutulis na punglo na mahusay na inihagis, nagpalitan sila ng hampas; at ang lahat ng mga deva, gandharva, at kinnara ay nakatindig na tanging nanonood.

Verse 31

विस्मयं परमं प्राप्ता नोचुः किंचन तस्य वै । न ववौ च तदावायुर्निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः

Nang masaklot ng sukdulang pagkamangha, wala silang nasabi ni isang salita. Noon, hindi umihip ang hangin, at ang araw ay nagdilim—nangupas ang ningning nito.

Verse 32

हिमालयोऽथ मेरुश्च श्वेतकूटश्च दर्दुरः । मलयोऽथ महाशैलो मैनाको विंध्यपर्वतः

Ang Himālaya at Meru; ang Śvetakūṭa at Dardura; ang Malaya, ang dakilang bundok, ang Maināka at ang kabundukang Vindhya—

Verse 33

लोकालोकौ महाशैलौ मानसोत्तरपर्वतः । कैलासो मन्दरो माल्यो गन्धमादन एव च

Ang Lokāloka, ang dakilang bundok, at ang Mānasottara; ang Kailāsa, Mandara, Mālya, at gayundin ang Gandhamādana—

Verse 34

उदयाद्रिर्महेंद्रश्च तथैवास्तगिरिर्महान्

Ang Udayādri at Mahendra, at gayundin ang dakilang Astagiri—

Verse 35

एते चान्ये च बहवः पर्वताश्च महाप्रभाः । स्नेहार्द्दितास्तदाजग्मुः कुमारं च परीप्सवः

Ang mga bundok na ito at marami pang iba na may dakilang ningning, naantig ng pag-ibig, ay dumating doon—nagnanais na ipagtanggol at samahan si Kumāra.

Verse 36

ततः स दृष्ट्वा तान्सर्वान्भयभीतांश्च शांकरिः । पर्वतान्गिरिजापुत्रो बभाषे प्रतिबोधयन्

Pagkaraan, ang anak ni Śaṅkara—ang supling ni Girijā—nang makita ang lahat ng bundok na takót at balisa, ay nagsalita sa kanila upang magturo at magpapanatag.

Verse 37

कुमार उवाच । मा खिद्यत महाभागा मा चिंता क्रियतां नगाः । घातयाम्यद्य पापिष्ठं सर्वेषामिह पश्यताम्

Wika ni Kumāra: “Huwag kayong magdalamhati, O mga mapalad; huwag kayong mangamba, O mga bundok. Ngayon, sa harap ng lahat ng naririto, aking papatayin ang pinakamasamang makasalanan.”

Verse 38

एवं समाश्वास्य तदा मनस्वी तान्पर्वतान्देवगणैः समेतान् । प्रणम्य शंभुं मनसा हरिप्रियः स्वां मातरं चैव नतः कुमारः

Kaya nito, matapos aliwin ang mga bundok na nagkatipon kasama ang mga pangkat ng mga diyos, ang matatag na Kumāra—minamahal ni Hari—ay yumukod sa loob ng isipan kay Śambhu (Śiva), at yumukod din sa sarili niyang ina.

Verse 39

कार्त्तिकेयस्ततः शक्त्या निचकर्त रिपोः शिरः । तच्छिरो निपपातोर्व्यां तारकस्य च तत्क्षणात् । एवं स जयमापेदे कार्त्तिकेयो महाप्रभुः

Pagkaraan, si Kārttikeya, sa pamamagitan ng kaniyang śakti (sibat na banal), ay pinugot ang ulo ng kaaway. Sa mismong sandaling iyon, ang ulo ni Tāraka ay bumagsak sa lupa. Kaya’t ang makapangyarihang Panginoon na si Kārttikeya ay nagkamit ng tagumpay.

Verse 40

ददृशुस्तं सुरगणा ऋषयो गुह्यकाः खगाः । किंनराश्चारणाः सर्पास्तथा चैवाप्सरो गणाः

Nakita siya ng mga pangkat ng mga diyos; gayundin ng mga rishi, ng mga Guhyaka, ng mga ibon, ng mga Kiṃnara, ng mga Cāraṇa, ng mga ahas, at ng mga pangkat ng mga Apsaras.

Verse 41

हर्षेण महताविष्टास्तुष्टुवुस्तं कुमारकम् । विद्याधर्यश्च ननृतुर्गायकाश्च जगुस्तदा

Punô ng dakilang galak, pinuri nila ang batang Kumāra. Noon, sumayaw ang mga dalagang Vidyādharī at umawit ang mga mang-aawit.

Verse 42

एवं विजयमापन्नं दृष्ट्वा सर्वे मुदा युताः । ततो हर्षात्समागम्य स्वांकमारोप्य चात्मजम्

Nang makita nilang nagwagi siya nang gayon, napuno ng tuwa ang lahat. Pagkaraan, sa galak, lumapit ang Ina, inangat ang anak sa kaniyang kandungan at niyakap siyang mahigpit.

Verse 43

परिष्वज्य तु गाढेन गिरिजापि तुतोष वै । स्वोत्संगे च समारोप्य कुमारं सूर्यवर्चसम्

Mahigpit niya itong niyakap, at si Girijā (Pārvatī) ay tunay na nasiyahan. Iniluklok niya sa sariling kandungan si Kumāra—nagniningning na parang araw—at nagalak.

Verse 44

लालयामास तन्वंगी पार्वती रुचिरेक्षणा । ऋषीभिः सत्कृतः शंभुः पार्वत्या सहितस्तदा

Si Pārvatī, payat ang pangangatawan at kaakit-akit ang mga mata, ay marahang inaruga ang kanyang anak. Noon, si Śambhu (Śiva) ay pinarangalan din ng mga rishi, kasama si Pārvatī.

Verse 45

आर्यासनगता साध्वी शुशुभे मितभाषिणी । संस्तूयमाना मुनिभिः सिद्धचारणपन्नगैः

Nakaupo sa marangal na luklukan, ang banal na ginang na mahinahon magsalita ay nagningning. Siya’y pinupuri ng mga muni, ng mga Siddha, Cāraṇa, at ng mga Nāga.

Verse 46

नीराजिता तदा देवैः पार्वती शंभुना सह । कुमारेण सहैवाथ शोममाना तदा सती

Noon, si Pārvatī—kasama si Śambhu at si Kumāra rin—ay pinarangalan ng mga deva sa pamamagitan ng nīrājana, ang pag-ikot ng ilaw na mapalad. At ang marangal na Satī ay nagningning nang maningning.

Verse 47

हिमालयस्तदागत्य पुत्रैश्च परिवारितः । मेर्वाद्यैः पर्वतैश्चैव स्तूयमानः परोऽभवत्

Pagkaraan, dumating si Himālaya na napalilibutan ng kanyang mga anak. Pinupuri ni Meru at ng iba pang mga bundok, siya’y naging lubhang maningning at dakila.

Verse 48

तदा देवगणाः सर्व इन्द्राद्य ऋषिभिः सह । पुष्पवर्षेण महात ववर्षुरमितद्युतिम् । कुमारमग्रतः कृत्वा नीराजनपरा बभुः

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga diyos—pinangungunahan ni Indra—kasama ng mga rishi, ay nagpaulan ng saganang bulaklak sa Kanya na may di-masukat na kaningningan. Inilagay nila si Kumāra sa unahan at buong debosyon na naghandog ng ārati (seremonyal na pagpupugay).

Verse 49

गीतवादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । संस्तूयमानो विविधैः सूक्तैर्वेदविदां वरैः

Sa gitna ng malakas na alingawngaw ng awit at mga tugtugin—at lalo pang higit sa makapangyarihang pagbigkas ng mga banal na pormula—siya’y pinuri ng sari-saring himno ng mga pinakadakilang nakaaalam ng Veda.

Verse 50

कुमारविजयंनाम चरित्रं परमाद्भुतम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्

Ang kabanal-banalang salaysay na ito na lubhang kamangha-mangha, na tinatawag na “Tagumpay ni Kumāra,” ay maka-Diyos: inaalis nito ang lahat ng kasalanan at ipinagkakaloob sa tao ang lahat ng marapat na ninanais.

Verse 51

ये कीर्त्तयंति शुचयोऽमितभाग्ययुक्ताश्चानंत्यरूपमजरामरमादधानाः । कौमारविक्रममहात्म्यमुदारमेतदानंददायकमनोर्थकरं नृणां हि

Yaong mga dalisay at pinagkalooban ng di-masukat na mabuting kapalaran, at nagtatangan ng pagninilay sa Walang-hanggang Anyo—di-namamatay at di-naluluma—kapag ipinahahayag nila ang marangal na kadakilaan ng kabayanihan ni Kumāra, ito’y nagbibigay ng kagalakan at tumutupad sa minimithing layon ng tao.

Verse 52

यः पठेच्छृणुयाद्वापि कुमारस्य महात्मनः । चरितं तारकाख्यं च सर्वपापैः समुच्यते

Sinumang bumibigkas—o kahit nakikinig lamang—sa mga banal na gawa ng dakilang-loob na si Kumāra, lalo na sa salaysay na tinatawag na “Tāraka,” ay ganap na napapalaya mula sa lahat ng kasalanan.