Adhyaya 28

Verse 1

लोमश उवाच । कुमारं स्वांकमारोप्य उवाच जगदीश्वरः । देवान्प्रति तदा रुद्रः सेंद्रान्भर्गः प्रतापवान्

Sinabi ni Lomaśa: Pagkaraan, ang Panginoon ng daigdig, iniluklok si Kumāra sa sariling kandungan, at nagsalita sa mga diyos kasama si Indra. Ang makapangyarihang Rudra, ang maningning na Bharga, ang siyang nagwika sa kanila.

Verse 2

किं कार्यं कथ्यतां देवाः कुमारेणाधुना मम । तदोचुः सहिताः सर्वे देवं पशुपतिं प्रति

“O mga diyos, sabihin ninyo: anong gawain ang dapat ngayong ganapin ng aking Kumāra?” Pagkaraan, silang lahat ay sabay-sabay na nagsalita sa Panginoong Paśupati.

Verse 3

तारकाद्भयमुत्पन्नं सर्वेषां जगतां विभो । त्राता त्वं जगतां स्वामी तस्मात्त्राणं विधीयताम्

“O Panginoon, dahil kay Tāraka ay sumibol ang takot sa lahat ng mga daigdig. Ikaw ang tagapagligtas, ang may-ari ng mga daigdig; kaya ipagkaloob mo ang pag-iingat at pagliligtas.”

Verse 4

कुमारेण हतोऽद्यैव तारको भविता प्रभो । तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हंतुमुद्यताः

“O Panginoon, ngayong araw ding ito ay mapapatay si Tāraka sa kamay ni Kumāra. Kaya ngayong araw din kami’y lalakad, handang-handa upang patayin si Tāraka.”

Verse 5

तथेति मत्वा सहसा निर्जग्मुस्ते तदा सुराः । कार्त्तिकेयं पुरस्कृत्य शंकरातमजमेव हि

Sa pag-aakalang, “Gayon nga,” ang mga diyos ay agad na umalis, inilagay si Kārttikeya—ang anak ni Śaṅkara—bilang nangunguna sa kanila.

Verse 6

सर्वे मिलित्वा सहसा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । देवानामुद्यमं श्रुत्वा तारकोऽपि महाबलः

Nagtipon silang lahat nang biglaan, na sina Brahmā at Viṣṇu ang nasa unahan; at si Tāraka, na makapangyarihan, nang marinig ang paghahanda ng mga diyos…

Verse 7

सैन्येन महता चैव ययौ योद्धुं सुरान्प्रति । देवैर्दृष्टं समायातं तारकस्य महद्बलम्

Lumabas siya na may napakalaking hukbo upang makipagdigma laban sa mga diyos. Nakita ng mga diyos ang dakilang lakas ni Tāraka na papalapit.

Verse 8

तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य तान् । शांकरिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूय प्रतिष्ठिताः

Noon, isang tinig mula sa langit ang nagsalita upang aliwin sila: “Kung si Śaṅkarī (Pārvatī) ang nasa unahan, kayong lahat ay matatag at nasa pag-iingat.”

Verse 9

दैत्यान्विजित्य संग्रामे जयिनो हि भविष्यथ

“Pagkatapos ninyong madaig ang mga Daitya sa digmaan, tunay na kayo’y magiging matagumpay.”

Verse 10

वाचं तु खेचरीं श्रुत्वा देवाः सर्वे समुत्सुकाः । कुमारं च पुरस्कृत्य सर्वे ते गतसाध्वसाः

Nang marinig ang tinig na makalangit, ang lahat ng mga Deva ay naging masigasig; inilagay nila si Kumāra sa unahan, at silang lahat ay napawi ang takot.

Verse 11

युद्धकामाः सुरा यावत्तावत्सर्वे समागताः । वरणार्थं कुमारस्य सुता मृत्योर्दुरत्यया

Nang magtipon ang mga diyos na sabik sa digmaan, dumating ang anak na babae ni Kamatayan—mahirap daigin—na may layuning piliin si Kumāra.

Verse 12

ब्रह्मणा नोदिता पूर्वं तपः परममाश्रिता । तपसा तेन महता कुमारं प्रति वै तदा । आगता दुहिता मृत्योः सेना नामैकसुंदरी

Noon pa, sa pag-uudyok ni Brahmā, isinagawa niya ang pinakamataas na tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay). Sa dakilang tapas na iyon, dumating siya kay Kumāra—ang anak na babae ni Kamatayan, si Senā, ang walang kapantay na kagandahan.

Verse 13

तां दृष्ट्वा तेऽब्रुवन्सर्वे देवं पशुपतिं प्रति । एनं कुमारमुद्दिश्य आगता ह्यतिसुंदरी

Nang makita siya, nagsalita silang lahat sa Panginoong Paśupati: “Ang napakagandang ito ay dumating, na si Kumāra mismo ang pakay.”

Verse 14

ब्रह्मणो वचनाच्चैव कुमारेण तदा वृता । अथ सेनापतिर्जातः कुमारः शांकरिस्तदा

Ayon sa salita ni Brahmā, siya ay pinili noon ni Kumāra; at sa sandaling iyon, si Kumāra, anak ni Śaṅkara, ay naging Senāpati, ang Kumandante ng mga hukbo.

Verse 15

तदा शंखाश्च भेर्यश्च पटहानकगोमुखाः । तथा दुंदुभयो नेदुर्मृदंगाश्च महास्वनाः

Noon, ang mga shankha (banal na kabibe) at mga tambol, ang paṭaha, ānaka, at gomukha ay umalingawngaw; gayundin, ang duṃdubhi ay dumagundong, at ang mṛdaṅga ay nagpalabas ng napakalakas na tunog.

Verse 16

तेन नादेन महता पूरितं च नभस्तलम् । तदा गौरी च गंगा च कृत्तिका मातरस्तथा । परस्परमथोचुस्ताः सुतो मम ममेति च

Dahil sa dakilang ugong na iyon, napuno ang kalangitan. Noon, sina Gaurī at Gaṅgā, at ang mga Kṛttikā—ang mga Ina—ay nagsabi sa isa’t isa: “Siya ang aking anak, tunay na akin.”

Verse 17

एवं विवादमापन्नाः सर्वास्ता मातृकादयः । निवारिता नारदेन मौढ्यं मा कुरुतेति च

Kaya nito, ang lahat ng mga Ina at mga diyosang Mātṛkā ay napasok sa pagtatalo. Pinigilan sila ni Nārada at sinabi: “Huwag kayong kumilos nang mangmang.”

Verse 18

पार्वत्यां शंकराज्जातो देवकार्यार्थसिद्धये । तूष्णींभूतास्तदा सर्वाः कृत्तिका मातृभिः सह

Siya’y isinilang mula kay Pārvatī at Śaṅkara upang matupad ang layunin ng mga deva. Kaya noon, ang lahat ay nanahimik—ang mga Kṛttikā kasama ng mga Ina.

Verse 19

गुहेनोक्तास्तदा सर्वा ऋषिपत्न्यश्च कृत्तिकाः । नक्षत्राणि समाश्रित्य भवद्भिः स्थीयतां चिरम्

Pagkatapos, nagsalita si Guha (Kārttikeya) sa kanilang lahat—sa mga asawa ng mga ṛṣi at sa mga Kṛttikā—na nagsasabing: “Magkubli sa mga konstelasyon at manatili roon nang mahabang panahon.”

Verse 20

तथा मातृगणस्तेन स्वामिना स्थापितो दिवि । मृत्योः कन्यां च संगृह्य कार्त्तिकेयस्त्वरान्वितः

Gayon din, itinatag ng Panginoon ang kapulungan ng mga Ina (Mātṛ-gaṇa) sa kalangitan; at isinama ang anak na babae ni Kamatayan, si Kārttikeya, na puspos ng pagmamadali, ay nagpatuloy sa paglakad pasulong.

Verse 21

इंद्रं प्रोवाच भगवान्कुमारः शंकरात्मजः । दिवं याहि सुरैः सार्द्धं राज्यं कुरु निरन्तरम्

Nagsalita ang pinagpalang Kumāra, anak ni Śaṅkara, kay Indra: “Pumaroon ka sa langit kasama ng mga diyos, at pamunuan mo ang iyong kaharian nang walang patid.”

Verse 22

इंद्रेणोक्तः कुमारो हि तारकेण प्रपीडिताः । स्वर्गाद्विद्राविताः सर्वे वयं याता दिशो दश

Sinabi ni Indra sa Kumāra: “Tunay ngang kami’y labis na pinahirapan ni Tāraka. Pinalayas mula sa langit, kaming lahat ay nagsitakas sa sampung dako.”

Verse 23

किं पृच्छसि महाभाग अस्मान्पदपरिच्युतान् । एवमुक्तस्तदा तेन वज्रिणाशंकरात्मजः । प्रहस्येंद्रं प्रति तदा मा भैषीत्यभयं ददौ

“Bakit mo pa kami tinatanong, O mapalad, gayong kami’y napatalsik sa aming katayuan?” Nang masabi ito ni Vajrin (Indra), ngumiti ang anak ni Śaṅkara at sinabi kay Indra, “Huwag kang matakot,” at ipinagkaloob ang katiyakan ng pag-aliw.

Verse 24

यावत्कथयतस्तस्य शांकरेश्च महात्नः । कैलासं तु गते रुद्रे पार्वत्या प्रमथैः सह

Habang nagsasalita ang dakilang-loob na anak ni Śaṅkara, si Rudra ay nakarating na sa Kailāsa, kasama si Pārvatī at ang mga Pramatha.

Verse 25

आजगाम महादैत्यो दैत्यसेनाभिरावृतः । रणदुंदुभयो नेदुस्तता प्रलयभीषणाः

Dumating ang isang dakilang asura, napalilibutan ng mga hukbo ng mga Dānava; umalingawngaw ang mga tambol ng digmaan, nakapanghihilakbot na tila mga sindak ng pralaya, ang pagkalusaw ng daigdig.

Verse 26

रणकर्कशतूर्याणि डिंडिमान्यद्भुतानि च । गोमुखाः खरश्रृंगाणि काहलान्येव भूरिशः

Umalingawngaw ang mararahas na kasangkapang pangdigma—mga kahanga-hangang ḍiṇḍima, mga businang gomukha, mga businang sungay ng asno, at marami pang kāhala.

Verse 27

वाद्यभेदा आवाद्यंत तस्मिन्दैत्यसमागमे । गर्जमानास्तदा वीरस्तारकेण सहैव तु

Sa pagtitipon ng mga asura, tinugtog ang sari-saring uri ng mga instrumento; at noon, ang bayani, kasama si Tāraka, ay umungal nang malakas.

Verse 28

उवाच नारदो वाक्यं तारकं देवकण्टकम्

Nagsalita si Nārada kay Tāraka, ang tinik sa tagiliran ng mga diyos.

Verse 29

नारद उवाच । पुरा देवैः कृतो यत्नो वधार्थं नात्र संशयः । तवैव चासुरश्रेष्ठ मयोक्तं नान्यथा भवेत्

Wika ni Nārada: “Noon pa man, nagsikap ang mga diyos na ikaw ay mapuksa—walang alinlangan. At, O pinakadakila sa mga asura, ang sinabi ko sa iyo ay tunay na ukol sa iyo; hindi ito magiging iba.”

Verse 30

कुमारोऽयं च शर्वस्य तवार्थं चोपपादितः । एवं ज्ञात्वा महाबाहो कुरु यत्नं समाहितः

Ang Kumāra na ito ay anak ni Śarva (Śiva), na ipinahayag para sa iyong kapakanan. Sa pagkaalam nito, O makapangyarihang bisig, magsikap ka nang may buong pagninilay at pagtitipon ng isip.

Verse 31

नारदोक्तं निशम्याथ तारकः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मेधावी गच्छ त्वं च पुरंदरम्

Nang marinig ni Tāraka ang sinabi ni Nārada, wari’y napatawa siya. At ang tuso at matalino’y nagsalita: “Ikaw ay humayo, at (ipabatid) kay Purandara (Indra).”

Verse 32

मम वाक्यं महर्षे त्वं वद शीघ्रं यथातथम् । कुमारं च पुरस्कृत्य मया योद्धुं त्वमिच्छसि

O dakilang rishi, ipahayag mo agad ang aking salita nang tumpak ayon sa tunay na anyo nito. Itinatanghal ninyo ang Kumāra sa unahan at nais ninyo akong labanan.

Verse 33

मूढभावं समाश्रित्य कर्तुमिच्छसि नान्यथा । मनुष्यमेकमाश्रित्य मुचुकुन्दाख्यमेव च

Sa pagkapit sa kamangmangan, nais ninyong gawin ito sa ganitong paraan at wala nang iba—umaasa sa iisang tao lamang, yaong tinatawag na Mucukunda.

Verse 34

तत्प्रभावेऽमरावत्यां स्थितोऽसि त्वं न चान्यथा । कौमारं बलमाश्रित्य तिष्ठसे त्वं ममाग्रतः

Dahil sa kapangyarihan ng impluwensiya niya, ikaw ay nananatiling matatag sa Amarāvatī—wala nang ibang dahilan. At sa pag-asa sa lakas ng Kumāra, ngayo’y nakatayo ka sa harap ko.

Verse 35

त्वां हनिष्याम्यहं मन्दलोकपालैः सहैव हि । एवं कथय देवेन्द्रं देवर्षे नान्यथा वद

Papatayin kita—kasama ng mga mahihinang tagapagbantay ng mga mundo. Sabihin mo ito kay Devendra (Indra), O banal na pantas; sabihin mo ito nang eksakto, at hindi sa ibang paraan.

Verse 36

तथेति मत्वा भगवान्स नारदो ययौ सुराञ्छक्रपुरोगमांश्च । आचष्ट सर्वं ह्यसुरेन्द्रभाषितं सहोपहासं मतिमांस्तथैव

Sa pag-iisip na, "Mangyari nawa," ang kagalang-galang na si Narada ay nagtungo sa mga diyos na pinamumunuan ni Śakra (Indra), at iniulat ng matalinong pantas ang lahat ng sinabi ng panginoon ng mga Asura—kasama ang panunuya nito—tulad ng pagkasabi.

Verse 37

नारद उवाच । भवद्भिः श्रूयतां देवा वचनं मम नान्यथा । तारकेण यदुक्तं च सानुगे नावधार्यताम्

Sinabi ni Narada: "O mga diyos, pakinggan ang aking mga salita—nang eksakto kung ano ang mga ito. Hayaan ang sinabi ni Taraka, kasama ang kanyang mga tagasunod, ay isapuso nang wasto."

Verse 38

तारक उवाच । त्वां हनिष्यामि रे मूढ नान्यथा मम भाषितम्

Sinabi ni Taraka: "Papatayin kita, hangal—ang aking pahayag ay hindi magiiba."

Verse 39

मुचुकुन्दं समासाद्य लोकपालैश्च पूजितः । न त्वया भीरुणा योत्स्ये देवो भूत्वा नराश्रितः

"Matapos lumapit kay Haring Mucukunda—na pinarangalan maging ng mga tagapagbantay ng mga mundo—hindi ako makikipaglaban sa iyo, isang duwag, habang ako, kahit isang diyos, ay sumilong sa kalagayan ng tao."

Verse 40

तस्य वाक्यं निशम्योचुः सर्वे देवाः सवासवाः । कुमारं च पुरस्कृत्य नारदं चर्षिसत्तमम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay sumagot, inilagay si Kumāra sa unahan, at si Nārada rin, ang pinakadakilang rishi.

Verse 41

जानासि त्वं हि देवर्षे कुमारस्य बलाबलम् । अज्ञो भूत्वा कथं वाक्यमुक्तं तस्य ममाग्रतः

“O banal na rishi, tiyak na alam mo ang lakas at hangganan ni Kumāra. Paano mo nagawang magkunwaring di alam at magsalita ng gayong mga salita tungkol sa kanya sa harap ko?”

Verse 42

प्रहस्य नारदो वाक्यमुवाच तस्य सन्निधौ । अहमप्युपहासं च वाक्यं तारकमुक्तवान्

Ngumiti si Nārada at nagsalita sa kanyang harapan: “Ako man ay nagsabi rin ng mga salitang mapanukso kay Tāraka.”

Verse 43

जानीध्वममराः सर्वे कुमारं जयिनं सुराः । भविष्यत्यत्र मे वाक्यं नात्र कार्याविचारणा

“Alamin ninyo, O mga walang-kamatayan, O mga diyos: si Kumāra ang mananagumpay. Magkakatotoo rito ang aking sinabi—hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o labis na pag-iisip.”

Verse 44

नारदस्य वचः श्रुत्वा सर्वे देवा मुदान्विताः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्

Nang marinig ang mga salita ni Nārada, ang lahat ng mga diyos ay napuspos ng galak at sabay-sabay na tumindig—sabik na labanan si Tāraka.

Verse 45

कुमारं गजमारोप्य देवेन्द्रो ह्यग्रगोऽभवत् । सुरसैन्येन महता लोकपालैः समावृतः

Ipinaupo ni Indra si Kumāra sa elepante at siya ang nanguna sa unahan, napalilibutan ng dakilang hukbo ng mga deva at ng mga tagapagbantay ng mga daigdig.

Verse 46

तदा दुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः । वीणावेणुमृदंगानि तथा गन्धर्वनि स्वनाः

Noon, umalingawngaw ang mga dundubhi; sumabog ang tunog ng maraming tambol-pandigma at trumpeta. Tumunog ang vīṇā, plauta, at mṛdaṅga, kasama ang malamyos na himig ng mga Gandharva.

Verse 47

गजं दत्त्वा महेंद्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकरत्नसंवीतं नानाश्चर्यसमन्वितम् । विचित्रचित्रं सुमहत्तथाश्चर्यसमन्वितम्

Matapos ibigay ang elepante kay Mahendra, sumakay si Kumāra sa isang maringal na sasakyan—pinalamutian ng maraming hiyas, hitik sa sari-saring kababalaghan, malaki at kagila-gilalas, at may masalimuot na makukulay na guhit at larawan.

Verse 48

विमानमारुह्य तदा महायशाः स शांकरिः सर्वगणैरुपेतः । श्रिया समेतः परया बभौ महान्स वीज्यमानश्चमरैर्महाप्रभैः

Pagkaraan, ang tanyag na anak ni Śaṅkara (si Kumāra) ay sumakay sa vimāna, kasama ang lahat ng kanyang mga gaṇa. Siya’y nagningning sa dakilang karilagan, taglay ang sukdulang kaluwalhatian, at pinapaypayan ng maningning na cāmara.

Verse 49

प्राचे तसं छत्र महामणिप्रभं रत्नैरुपेतं बहुभिर्विराजितम् । धृतं तदा तेन कुमारमूर्द्धनि चन्द्रैः किरणैः सुशोभितम्

Pagkaraan, sa silangan ay itinanghal ang isang maharlikang payong na nagliliyab sa ningning ng dakilang hiyas, pinalamutian ng maraming alahas; ito’y inihawak sa ibabaw ng ulo ni Kumāra, ang banal na Kumandante, na waring pinapaganda ng sinag ng buwan.

Verse 50

संमीलितास्तदा सव देवा इन्द्रपुरोगमाः । बलैः स्वैः स्वैः परिक्रांता योद्धुकामा महाबलाः

Pagkaraan, nagtipon ang lahat ng mga diyos na pinangungunahan ni Indra—bawat isa’y napalilibutan ng sariling hukbo—makapangyarihan at sabik sa pakikidigma.

Verse 51

यमेऽपि स्वगणैः सार्द्धं मरुद्भिश्च सदागतिः । पाथोभिर्वरुणस्तत्र कुबेरो गुह्यकैः सह । ईशोऽपि प्रमथैः सार्द्धं नैरृतो व्याधिभिः सह

Dumating din si Yama kasama ang sarili niyang mga kasama; naroon din ang mga Marut na laging gumagalaw. Si Varuṇa’y dumating na kasama ang mga tubig, si Kubera kasama ang mga Guhyaka, at si Īśa kasama ang mga Pramatha; dumating din si Nairṛta na may kasamang mga pulutong ng mga karamdaman at kapighatian.

Verse 52

एवं तेऽष्टौ लोकपा योद्धुकामाः सर्वे मिलित्वा तारकं हंतुमेव । पुरस्कृत्वा शांकरिं विश्ववंद्यं सेनापतिं चात्मविदां वरिष्ठम्

Kaya nito, ang walong Tagapangalaga ng mga Daigdig (Lokapāla), na pawang nagnanais ng labanan, ay nagkaisa sa iisang layon—ang patayin si Tāraka. Inilagay nila sa unahan ang kapangyarihang Śaiva na sinasamba ng buong daigdig, at ang Punong Kumandante, ang pinakadakila sa mga nakakakilala sa Sarili, at sila’y sumulong.

Verse 53

एवं ते योद्धुकामा हि अवतेरुश्च भूतलम् । अंतर्वेद्यां स्थिताः सर्वे गंगा यमुनमध्यगाः

Kaya nito, sabik sa digmaan, bumaba sila sa lupa at lahat ay pumuwesto sa Antarvedī—ang banal na lupain sa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā.

Verse 54

पातालाच्च समायातास्तारकस्योपजीविनः । चेरुरंगबलोपेता हन्तुकामाः सुरान्रणे

At mula sa Pātāla ay dumating ang mga nabubuhay sa ilalim ng pagtangkilik ni Tāraka. Taglay ang lakas ng katawan, sila’y gumalaw-galaw, tanging hangad na patayin ang mga diyos sa labanan.

Verse 55

तारको हि समायातो विमानेन विराजितः । छत्रेण च महातेजा ध्रियमाणेन मूर्द्धनि

Dumating si Tāraka, maningning sa kaniyang sasakyang panghimpapawid; at ang makapangyarihang nagniningning na iyon ay may payong-hari na itinataas sa ibabaw ng ulo.

Verse 56

चामरैर्विज्यमानो हि शुशुभे दैत्यराट् स्वयम्

Pinapaypayan ng chāmara, ang pamaypay na buntot-yak, ang hari ng mga Daitya mismo ay nagningning sa kagandahan.

Verse 57

एवं देवाश्च दैत्याश्च अंतर्वेद्यां स्थितास्तदा । सैन्येन महता तत्र व्यूहान्कृत्वा पृथक्पृथक्

Kaya nito, ang mga deva at ang mga Daitya, na noon ay nakatindig sa Antarvedī, ay inayos doon ang kanilang malalaking hukbo sa magkakahiwalay na hanay ng labanan.

Verse 58

गजान्कृत्वा ह्येकतश्च हयांश्च विविधांस्तथा । स्यंदनानिविचित्राणि नानारत्नयुतानि च

Inilagay nila ang mga elepante sa isang panig at ang sari-saring kabayo sa kabila; at inilatag ang mga kahanga-hangang karwaheng pandigma, pinalamutian ng iba’t ibang hiyas.

Verse 59

पदाता बहवस्तत्र शक्तिशूलपरश्वधैः । खड्गतोमरनाराचैः पाशमुद्गरशोभिताः

Doon, napakaraming kawal na naglalakad ang nakatindig na maringal—may sibat (śakti), trident (triśūla), at palakol; at may mga espada, dyanbelin, palasong bakal, panilo, at pamalo.

Verse 60

ते सेने सुरदैत्यानां शुशुभाते परस्परम् । हंतुकामास्तदा ते वै स्तूयमानाश्च बन्धुभिः

Ang dalawang hukbo ng mga diyos at mga daitya ay nagniningning habang magkaharap sa isa't isa, bawat isa ay determinadong talunin ang kalaban, habang pinupuri ng kanilang mga kamag-anak.