Adhyaya 25

Verse 1

लोमश उवाच । तत्रोपविविशुः सर्वे सत्कृताश्च हिमाद्रिणा । ते देवाः सपरिवाराः सहर्षाश्च सवाहनाः

Sinabi ni Lomaśa: Pagkaraan, silang lahat ay naupo roon, matapos parangalan at igalang nang nararapat ni Himādri. Ang mga deva, kasama ang kanilang mga kasama, ay nagalak at dumating na may kani-kaniyang mga sasakyan (vāhana).

Verse 2

तत्रैव च महामात्रं निर्मितं विश्वकर्मणा । दीप्त्या परमया युक्तं निवासार्थं स्वयम्भुवः

Doon din, itinindig ni Viśvakarman ang isang maringal na dakilang tahanan, na puspos ng sukdulang liwanag, upang maging panuluyan ni Svayambhū (Brahmā).

Verse 3

तथैव विष्णोस्त्वपरं भवनं स्वयमेव हि । भास्वरं सुविचित्र च कृतं त्वष्ट्रा मनोरमम् । वण्डीगृहं मनोज्ञं च तथैव कृतवान्स्वयम्

Gayundin, para kay Viṣṇu ay ginawa ang isa pang tahanan—tunay na sa pamamagitan ng sarili niyang kapangyarihan—na maningning at hitik sa hiwaga, na nililok nang marikit ni Tvaṣṭṛ. At siya rin mismo ay lumikha ng isang kaaya-ayang Vaṇḍī-gṛha, isang maringal na bahay ng pagpupuri.

Verse 4

तथैव श्वेतं परमं मनोज्ञं महाप्रभं देववरैः सुपूजितम् । कैलासलक्ष्मीप्रभया महत्या सुशोभितं तद्भवनं चकार

Gayundin, gumawa siya ng isang dalisay na puting mansiyon, sukdulang kaaya-aya at may dakilang ningning, na lubhang sinasamba ng mga pinakadakila sa mga deva. Yaon ay pinalamutian ng makapangyarihang liwanag—na wari’y mismong “kapalaran at karangyaan ng Kailāsa.”

Verse 5

तत्रैव शंभुः परया विभूत्या स स्थापितस्तेन हिमाद्रिणा वै

Doon din, si Śambhu (Śiva) ay itinatag at iniluklok ni Himādri, taglay ang sukdulang karangalan at banal na kaluwalhatian.

Verse 6

एतस्मिन्नंतरे मेना समायाता सखीगणैः । नीराजनार्थं शंभुं च ऋषिभिः परिवारिता

Samantala, dumating si Menā kasama ang pangkat ng kaniyang mga kaibigang babae, at napalilibutan din ng mga rishi, upang isagawa ang nīrājana (pagwawagayway ng ilaw na mapalad) para kay Śambhu (Śiva).

Verse 7

तदा वादित्रदिर्घोपैर्नादितं भुवनत्रयम् । नीराजनं कृतं तस्य मेनया च तपस्विनः

Pagkaraan, sa mahahaba at umaalingawngaw na tunog ng mga instrumento, waring umuugong ang tatlong daigdig. At isinagawa ni Menā ang nīrājana para sa dakilang Panginoong mapag-asceta.

Verse 8

अवलोक्य परा साध्वी मेनाऽजानाद्धरं तदा । गिरिजोक्तमनुस्मृत्य मेना विस्मयमागता

Nang siya’y tumingin, ang lubhang banal na si Menā ay hindi nakilala si Hara (Śiva) sa sandaling iyon. Pagkaraan, nang maalala ang sinabi ni Girijā (Pārvatī), napuno si Menā ng pagkamangha.

Verse 9

यद्वै पुरोक्तं च तया पार्वत्या मम सन्निधौ । ततोऽधिकं प्रपश्यामि सौंदर्यं परमेष्ठिनः । महेशस्य मया दृष्टमनिर्वाच्यं च संप्रति

“Ang sinabi noon ni Pārvatī sa aking harapan—higit pa roon ang nasasaksihan ko ngayon: ang sukdulang kagandahan ng Kataas-taasan. Tunay, ang kamahalan ni Maheśa na aking nakikita sa sandaling ito ay di-masambit sa salita.”

Verse 10

एवं विस्मयमापन्ना विप्रपत्नीभिरावृता । अहतां बरयुग्मेन शोभिता वरवर्णिनी

Kaya nito, napuno ng pagkamangha at napalilibutan ng mga asawa ng mga brāhmaṇa, ang marangal na ginang na maputi ang kutis ay nagningning—pinalamutian ng isang pares ng kasuotang bago at di pa nasusuot.

Verse 11

कंचुकी परमा दिव्या नानारत्नैश्च शोभिता । अंगीकृता तदा देव्या रराज परया श्रिया

Isang lubhang banal na kancukī, kumikislap sa sari-saring hiyas, ang tinanggap noon ng Diyosa; at Siya’y nagningas sa karangalan na walang kapantay.

Verse 12

बिभ्रती च तदा हारं दिव्यरत्नविभूषितम् । वलयानि महार्हाणि शुद्धचामीकराणि च

Pagkaraan, isinuot Niya ang kuwintas na pinalamutian ng mga hiyas na makalangit, at gayundin ang mahahalagang pulseras na yari sa dalisay na ginto.

Verse 13

तत्रोपविष्टा सुभगा ध्यायंती परमेश्वरम् । सखीभिः सेव्यमाना सा विप्रपत्नीभिरेव च

Nakaupo roon, ang mapalad na ginang ay nagmumuni-muni sa Kataas-taasang Panginoon; siya’y inaalalayan ng kanyang mga kaibigan at gayundin ng mga asawa ng mga brāhmaṇa.

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गो वाक्यमभाषत । पाणिग्रहार्थं शंभुं च आनयध्वं स्वमंदिरम् । त्वरितेनैव वेलायामस्यामेव विचक्षणाः

Samantala, doon ay nagsalita si Garga: “Dalhin ninyo si Śambhu sa inyong tahanan para sa ritwal ng paghawak sa kamay (kasal). Magmadali—sa mismong mapalad na oras na ito, O mga may pag-unawa!”

Verse 15

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य गर्गस्य च महात्मनः । अभ्युत्थानपराः सर्वे पर्वताः सकलत्रकाः

Nang marinig ang mga salita ng dakilang-loob na si Garga, ang lahat ng mga panginoon ng bundok—kasama ang kanilang buong mga kasama—ay naghandang tumindig at umalis bilang paggalang.

Verse 16

महाविभूत्या संयुक्ताः सर्वे मंगलपाणयः । सालंकृतास्तदा तेषां पत्न्योलंकारमंडिताः

Silang lahat ay pinagkalooban ng dakilang karangalan, may hawak na mga mapalad na handog; noon sila’y maringal na nagayakan, at ang kanilang mga asawa’y pinalamutian ng maningning na alahas.

Verse 17

उपायनान्यनेकानि जगृहुः स्निग्धलोचनाः । तदा वादित्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा

Ang mga may malalambing na mata ay tumanggap ng sari-saring handog; at pagkaraan, sa gitna ng ugong ng mga tugtugin at lalo pang malakas na pagbigkas ng mga himnong Veda,

Verse 18

आजग्मुः सकलात्रास्ते यत्र देवो महेश्वरः । प्रमथैरावृतस्तत्र चंड्या चैवाभिसेवितः

Dumating ang lahat ng pangkat sa kinaroroonan ng Panginoong Maheśvara; doon Siya’y napaliligiran ng mga Pramatha at pinaglilingkuran din ni Caṇḍī.

Verse 19

तथा महर्षिभिस्तत्र तथा देवगणैः सह । एभिः परिवृतः श्रीमाञ्छंकरो लोकशंकरः

Naroon din ang mga dakilang rishi at kasama ang mga pangkat ng mga deva; at si Śaṅkara na maringal—tagapagpala ng mga daigdig—ay nakita na napaliligiran nilang lahat.

Verse 20

श्रुत्वा वादित्रनिर्घोषं सर्वे शंकरसेवकाः । उत्थिता ऐकापद्येन देवैरृषिभिरावृताः

Nang marinig ang umuugong na kalampag ng mga tugtugin, ang lahat ng mga tagapaglingkod na deboto ni Śaṅkara ay sabay-sabay na tumindig—napalilibutan ng mga diyos at mga rishi.

Verse 21

तथोद्यतो योगिनाचक्रयुक्ता गणा गणानां गणानां पतिरेकवर्चसाम् । शिवंपुरस्कृत्य तदानुभावास्तथैव सर्वे गणनायकाश्च

Pagkaraan, sumulong ang mga Gaṇa, kaisa ng Yoginī-cakra; at ang Panginoon ng mga Gaṇa—nagniningning sa natatanging kaningningan—ay lumabas. Inilagay si Śiva sa unahan, at ang lahat ng makapangyarihang iyon, pati ang mga pinunong Gaṇa, ay nagpatuloy sa paglakad.

Verse 22

तद्योगिनी चक्रमतिप्रचंडं टंकारभेरीरवनिस्वनेन । चंडीं पुरस्कृत्य भयानकां तदा महाविभूत्या समलंकृतां तदा

Pagkatapos, ang napakabangis na Yoginī-cakra ay rumagasa pasulong sa gitna ng dagundong ng mga tambol at alingawngaw ng mga sandatang pandigma. Inilagay sa unahan ang nakapanghihilakbot na Caṇḍī, at sila’y nagpakita na nababalutan ng dakilang kapangyarihang himala.

Verse 23

कंठे कर्कोटकं नागं हारभूतं च कार सा । पदकं वृश्चिकानां च दंदशूकांश्च बिभ्रती

Sa kanyang leeg, suot niya ang ahas na Karkoṭaka na tila kuwintas na garland; taglay din niya ang palamuting yari sa mga alakdan, at isinusuot ang mga makamandag na ahas bilang mga hiyas.

Verse 24

कर्णावतंसान्सा दध्रे पाणिपादमयांस्तथा । रणे हतानां वीराणां शिरांस्युरसिचापरान्

Suot niya ang mga palawit sa tainga na yari sa mga kamay at paa; at sa kanyang dibdib ay may iba pang mga tropeo—ang mga ulo ng mga bayani na napatay sa labanan.

Verse 25

द्वीपिचर्मपरीधाना योगिनीचक्रसंयुता । क्षेत्रपालावृता तद्वद्भैरवैः परिवारिता

Nakabalabal siya ng balat ng leopardo at nakaugnay sa bilog ng mga Yoginī; pinalilibutan siya ng mga Kṣetrapāla, mga tagapagbantay ng banal na pook, at gayundin ay sinusundan ng mga Bhairava bilang mga kasama.

Verse 26

तथा प्रेतैश्च भूतैश्च कपटैः परिवारिता । वीरभद्रादयश्चैव गणाः परमदारुणाः । ये दक्षयज्ञनाशार्थे शिवेनाज्ञापितास्तदा

Pinalilibutan din siya ng mga Preta at Bhūta, at ng mga mapanlinlang na nilalang na nakapangingilabot. Si Vīrabhadra at ang iba pang mga Gaṇa—lubhang kakila-kilabot—ang mga inutusan noon ni Śiva upang wasakin ang paghahandog (yajña) ni Dakṣa.

Verse 27

तथा काली भैरवी च माया चैव भयावहा । त्रिपुरा च जया चैव तथा क्षेमकरी शुभा

Naroon din si Kālī at si Bhairavī, at si Māyā na nagdadala ng pangamba; naroon din si Tripurā at si Jayā, at ang mapalad na Kṣemakarī, tagapagkaloob ng kagalingan at kapayapaan.

Verse 28

अन्याश्चैव तथा सर्वाः पुरस्कृत्य सदाशिवम् । गंतुकामाश्चोग्रतरा भूतैः प्रेतैः समावृताः

At marami pang ibang mga diyosa—lahat sila—na inilagay si Sadāśiva sa unahan at nagnanais na magpatuloy; lubhang mabangis, sila’y napaliligiran ng mga Bhūta at Preta.

Verse 29

एताः सर्वा विलोक्याथ शिवभक्तो जनार्द्दनः । महर्षीश्च पुरस्कृत्य ह्यमरांश्च तथैव च । अनसूयां पुरस्कृत्य तथैव च ह्यरुंधतीम्

Nang mamasdan silang lahat, si Janārdana—na deboto ni Śiva—ay sumulong, inilalagay sa unahan ang mga dakilang ṛṣi at gayundin ang mga diyos; at pinarangalan din niya si Anasūyā, at sa gayon din si Arundhatī.

Verse 30

विष्णुरुवाच । चण्डीं कुरु समीपस्थां लोकपालनतां प्रभो

Wika ni Viṣṇu: “O Panginoon, italaga si Caṇḍī na manatiling malapit, na pinagkakatiwalaan sa pag-iingat at pamamahala ng mga daigdig.”

Verse 31

तदुक्तं विष्णुना वाक्यं निशम्य जगदीश्वरः । उवाच प्रहसन्नेव चंडीं प्रति सदाशिवः

Nang marinig ang mga salitang sinabi ni Viṣṇu, ang Panginoon ng sansinukob—si Sadāśiva—ay ngumiti at sumagot kay Caṇḍī.

Verse 32

अत्रैव स्थीयतां चंडीं यावदुद्वहनं भवेत् । मम भावान्विजानासि कार्याकार्ये सुशोभने

“Manatili si Caṇḍī dito mismo hanggang dumating ang oras ng pagdadala (sa nobya). O marikit, nauunawaan mo ang aking layon sa dapat gawin at sa di dapat gawin.”

Verse 33

एवमाकर्ण्य वचनं शंभोरमिततेजसः । उवाच कुपिता चंडी विष्णुमुद्दिश्य सादरम्

Nang marinig ang mga salita ni Śaṃbhu na may di-masukat na ningning, si Caṇḍī ay nagalit, subalit nagsalita pa rin kay Viṣṇu nang may paggalang.

Verse 34

तथान्ये प्रमथाः सर्वे विष्णुमूचुः प्रकोपिताः । यत्रयत्र शिवो भाति तत्रतत्र वयं प्रभो

Pagkaraan, ang lahat ng iba pang Pramatha ay nagngitngit at nagsabi kay Viṣṇu: “Saanman mahayag si Śiva, naroon din kami, O Panginoon.”

Verse 35

त्वया निवारिताः कस्माद्वयमाभ्युदये परे । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा केशवोवाक्यमब्रवीत्

“Bakit mo kami pinigil sa sandali ng dakilang gawain?” Nang marinig ang kanilang mga salita, nagsalita si Keśava bilang tugon.

Verse 36

चण्डीमुद्दिश्य प्रमथानन्यांश्चैव तथाविधान् । यूयं चैव मया प्रोक्ता मा कोपं कर्त्तुमर्हथ

Tinawag ni Keśava si Caṇḍī, ang mga Pramatha, at ang iba pang katulad nila, at sinabi: “Tinuruan ko na kayo; huwag kayong magpadala sa galit.”

Verse 37

एवमुक्तास्तदा तेन चंडीमुख्या गणास्तदा । एकांतमाश्रिताः सर्वे विष्णुवाक्याज्ज्वलद्धृदः

Nang masabihan niya nang gayon, ang mga gaṇa na pinangungunahan ni Caṇḍī ay umurong sa isang liblib na dako. Lahat sila’y nananatiling nag-aalab ang dibdib dahil sa mga salitang pumipigil ni Viṣṇu.

Verse 38

तावत्सर्वे समायाताः पर्वतेंद्रस्य मंत्रिणः । सकलत्राः संभ्रमेण महेशं प्रति सत्वरम्

Samantala, dumating ang lahat ng mga tagapayo ng Panginoon ng mga Bundok—kasama ang kani-kanilang sambahayan—na nagmamadaling may pananabik patungo kay Maheśa.

Verse 39

पंचवाद्यप्रघोषेण ब्रह्मघोषेण भूयसा । योषिद्भिः संवृतास्तत्र गीतशब्देन भूयसा

Doon, umalingawngaw ang malakas na ingay ng limang uri ng tugtugin, at lalo pang nangingibabaw ang pagbigkas ng mga Veda; napaliligiran ng mga kababaihan, paulit-ulit na tumunog ang mapalad na awitan.

Verse 40

एवं प्राप्ता यत्र शंभुः सकलैः परिवारितः । आगत्य कलशैः साकं स्नापितो हि सदाशिवः । स्त्रीभिर्मंगलगीतेन सर्वाभरणभूषितः

Sa gayon, narating nila ang pook na kinaroroonan ni Śambhu, na napalilibutan ng lahat ng Kanyang mga kasama. Pagdating, si Sadāśiva ay pinaliguan ng banal na tubig na dinala sa mga kalasa (banga), habang ang mga babae’y umaawit ng mga awit na mapalad; Siya’y nagniningning, pinalamutian ng lahat ng alahas.

Verse 41

ऋषयो देवगंधर्वास्तथान्ये पर्वतोत्तमाः । शंभ्यग्रगास्तदा जग्मुः स्त्रियश्चैव सुपूजिताः । बभौ छत्रेण महता ध्रिमाणेन मूर्द्धनि

Noon, ang mga ṛṣi, ang mga makalangit na Gandharva, at iba pang mararangal na nilalang na mula sa mga dakilang bundok ay naglakad sa unahan para kay Śambhu; at ang mga babaeng pinarangalan sa pagsamba ay sumama rin. Siya’y nagningning, may malaking payong na itinataas sa ibabaw ng Kanyang ulo.

Verse 42

चामरै वीर्ज्यमानोऽसौ मुकुटेन विराजितः । ब्रह्मा विष्णुस्तथा चंद्रो लोकपालस्तथैव च

Siya’y pinapaypayan ng mga pamaypay na cāmara at nagniningning sa korona; naroon din sina Brahmā, Viṣṇu, ang Buwan, at ang mga Lokapāla, mga tagapangalaga ng mga daigdig.

Verse 43

अग्रगा ह्यपि शोभंतः श्रिया परमया युताः । तथा शंखाश्च भेर्यश्च पटहानकगोमुखाः

Ang mga nasa unahan ay maringal at maningning, puspos ng sukdulang karangalan; at umalingawngaw ang mga śaṅkha (kabibe), bherī (malalaking tambol), paṭaha, mga tambol na ānaka, at mga businang gomukha.

Verse 44

तथैव गायकाः सर्वे परममंगलम् । पुनः पुनरवाद्यंत वादित्राणि महोत्सवे

Gayundin, ang lahat ng mga mang-aawit ay umawit ng mga awit na lubhang mapalad; at sa dakilang pagdiriwang, ang mga tugtugin ay paulit-ulit na pinatugtog.

Verse 45

अरुंधती महाभागा अनसूया तथैव च । सावित्री च तथा लक्ष्मीर्मातृभिः परिवारिताः

Naroon ang mapalad na si Arundhatī, si Anasūyā, si Sāvitrī, at si Lakṣmī rin—na napalilibutan ng mga Banal na Ina (Mātrikā).

Verse 46

एभिः समेतो जगदेकबंधुर्बभौ तदानीं परमेण वर्चसा । सचंद्रसूर्यानिलवायुना वृतः सलोकपालप्रवरैर्महर्षिभिः

Nang makiisa sa kanila, ang tanging kamag-anak ng sanlibutan ay nagningning noon sa sukdulang liwanag—napalilibutan ng Buwan, Araw, ng Hangin (Anila/Vāyu), ng mga pangunahing tagapangalaga ng mga daigdig, at ng mga dakilang rishi.

Verse 47

स वीज्यमानः पवनेनः साक्षाच्छत्रं च तस्मै शशिना ह्यधिष्ठितम् । सूर्यः पुरस्तादभवत्प्रकाशकः श्रियान्वितो विष्णुरभूच्च सन्निधौ

Siya’y pinapaypayan ng Hangin mismo; at ang Buwan ang nagsilbing payong na parang parasol para sa Kanya. Ang Araw ay nasa unahan bilang tagapagliwanag, at si Viṣṇu, na puspos ng karilagan, ay naroon sa tabi.

Verse 48

पुष्पैर्ववर्षुर्ह्यवकीर्यमाणा देवास्तदानीं मुनिभिः समेताः । ययौ गृहं कांचनकुट्टिमं महन्महावि भूत्यापरिशोभितं तदा । विवेश शंभुः परया सपर्यया संपूज्यमानो नरदेवदानवैः

Noon, ang mga diyos na kasama ng mga muni ay nagpaulan ng mga bulaklak na nagkalat sa paligid. Si Śambhu ay nagtungo sa isang dakilang tahanang may ginintuang sahig, maringal sa napakalaking kadakilaan; at pumasok Siya roon, sinasamba sa pinakamataas na paggalang ng mga hari, mga diyos, at mga dānava.

Verse 49

एवं समागतः शंभुः प्रविष्टो यज्ञमण्डपम् । संस्तूयमानो विबुधैः स्तुतिभिः परमेश्वरः

Kaya nga, dumating si Śambhu at pumasok sa bulwagan ng paghahandog (yajña-maṇḍapa). Ang Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara, ay inaawitan ng mga diyos ng mga papuring banal.

Verse 50

गजादुत्तारयामास महेशं पर्वतोत्तमः । उपविश्य ततः पीठे कृत्वा नीराजनं महत्

Ang pinakadakilang bundok ay tumulong kay Mahesha na bumaba mula sa elepante. Pagkaraan, pinaupo Siya sa trono at isinagawa ang maringal na nīrājana (ārati).

Verse 51

मेनया सखिभिः साकं तथैव च पुरोधसा । मधुपर्कादिकं सर्वं यत्कृतं चैव तत्र वै

Doon, si Menā, kasama ang kaniyang mga kasama at gayundin ang pari ng angkan, ay naghanda ng lahat ng handog—mula sa madhuparka at iba pa.

Verse 52

ब्रह्मणा नोदितः सद्यः पुरोधाः कृतवान्प्रभुः । मंगलं शुभकल्याणं प्रस्तावसदृशं बहु

Sa pag-uudyok ni Brahmā, agad na isinagawa ng pari ang maraming mapalad na ritwal—mga basbas at pagpapala—na angkop sa pagkakataon.

Verse 53

अंतर्वेद्यां संप्रवेश्य यत्र सा पार्वती स्थिता । वेदिकोपरि तन्वंगी सर्वाभरणभूषिता

Siya ay inihatid sa pinakaloob na banal na dako, kung saan nakatayo si Pārvatī—payat at marikit—sa ibabaw ng dambanang plataporma, na may lahat ng palamuti.

Verse 54

तत्रानीतो हरः साक्षाद्विष्णुना ब्रह्मणा सह । लग्नं निरीक्षमाणास्ते वाचस्पतिपुरोगमाः

Doon, si Hara mismo ay inihatid ni Viṣṇu kasama si Brahmā; at sila—sa pangunguna ni Vācaspati—ay nagsimulang tumingin sa lagna, ang mapalad na sandali.

Verse 55

गर्गो मुनिश्चोपविष्टस्तत्रैव घटिकालये । यावत्पूर्णा घटी जाता तावत्प्रणवभाषणम्

Umupo roon ang pantas na si Garga sa pook ng pagsukat ng panahon; hanggang mapuno ang isang ghaṭī, nagpatuloy ang pagbigkas ng Praṇava, ang banal na “Oṃ.”

Verse 56

ओंपुण्येति प्रणिगदन्गर्गो वध्वंजलिं दधे । पार्वत्यक्षतपूर्णं च शिवोपरि ववर्ष वै

Sa pagbigkas ng “Oṃ, puṇya!”, inilagay ni Garga ang mga kamay ng babaeng ikakasal sa anyong añjali; at si Pārvatī, na may mga palad na punô ng akṣata—mga butil ng bigas na buo—ay ibinuhos iyon sa ibabaw ni Śiva.

Verse 57

तया संपूजितो रुद्रो दध्यक्षतकुशादिभिः । मुदा परमया युक्ता पार्वती रुचिरानना

Si Rudra ay pinarangalan niya nang wasto sa pamamagitan ng dadih, akṣata, damong kuśa at iba pa; at si Pārvatī na may marikit na mukha, puspos ng sukdulang galak, ay nagsagawa ng pagsamba.

Verse 58

विलोकयंती शंभुं तं यदर्थे परमं तपः । कृतं पुरा महादेव्या परेषां परमं महत्

Tinitigan niya si Śambhu—na alang-alang sa Kanya, ang Dakilang Diyosa ay minsang nagsagawa ng sukdulang tapas, napakadakila at higit sa lahat.

Verse 59

तपसा तेन संप्राप्तो जगज्जीवनजीवनः । नारदेन ततः प्रोक्तो महादेवो वृषध्वजः

Sa pamamagitan ng tapas na iyon, natamo niya ang Panginoon na siyang buhay ng lahat ng nabubuhay sa sansinukob. Pagkaraan, ipinahayag ni Nārada si Mahādeva, ang Vṛṣadhvaja—ang may watawat na toro.

Verse 60

तथा गंगादिभिश्चन्यैर्मुनिभिः सनकादिभिः । प्रति पूजां कुरु क्षिप्रं पार्वत्याश्च त्रिलोचन । तदा शिवेन सा तन्वी पूजितार्घ्याक्षतादिभिः

Gayundin, kasama si Gaṅgā at ang iba pang mga banal, at ang mga muni gaya nina Sanaka at iba pa, isagawa agad ang pag-aalay na kapwa-pagpupugay, O Tatlong-Mata, para rin kay Pārvatī. Pagkaraan, ang payat na Ginang ay sinamba ni Śiva sa pamamagitan ng mga handog gaya ng arghya at akṣata (buong bigas) at iba pa.

Verse 61

एवं परस्परं तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ । अर्च्यमानौ तदानीं च शुशुभाते जगन्मयौ

Sa gayon, sina Pārvatī at Parameśvara ay nag-alay ng pagsamba sa isa’t isa. Noon, silang dalawa—na lumalaganap sa buong sansinukob—ay nagningning sa karilagan habang sila’y sinasamba.

Verse 62

त्रैलोक्यलक्ष्म्या संवीतौ निरीक्षंतौ परस्परम् । तदा नीराजितौ लक्ष्म्या सावित्र्या च विशेषतः । अरुंधत्या तदा तौ च दंपती परमेश्वरौ

Binalutan ng ningning ng Lakṣmī ng tatlong daigdig, sila’y nagtitigan sa isa’t isa. Pagkaraan, si Lakṣmī at lalo na si Sāvitrī ay nagsagawa ng nīrājana (pagwawagayway ng ilaw na mapalad) para sa kanila; at noon din, pinarangalan ni Arundhatī ang banal na mag-asawang iyon, ang mga Kataas-taasang Panginoon.

Verse 63

अनसूया तथा शंभुं पार्वतीं च यशस्विनीम् । दृष्ट्वा नीराजयामास प्रीत्युत्कलितलोचना

Gayundin si Anasūyā; nang makita niya si Śambhu at ang marangal na Pārvatī, isinagawa niya ang nīrājana para sa kanila, at ang kanyang mga mata’y kumikislap at lumalawak sa galak.

Verse 64

तथैव सर्वा द्विजयोषितश्च नीराजयामासुरहो पुनः पुनः । सतीं च शंभुं च विलोकयंत्यस्तथैव सर्वा मुदिता हसंत्यः

Gayon din, ang lahat ng asawa ng mga brāhmaṇa roon ay paulit-ulit na nagsagawa ng nīrājana. Habang minamasdan si Satī (Pārvatī) at si Śambhu, silang lahat ay nagalak, ngumiti, at nagtawanan sa tuwa.

Verse 65

लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गाचार्यप्रणोदितः । हिमवान्मेनया सार्द्धं कन्यां दातुं प्रचक्रमे

Wika ni Lomaśa: Samantala roon, sa udyok ng gurong si Garga, si Himavān kasama si Menā ay nagsimulang maghanda upang ihandog ang dalaga sa banal na pag-aasawa.

Verse 66

हैमं कलशमादाय मेना चार्द्धां गामाश्रिता । हिमाद्रेश्च महाभागा सर्वाभरणभूषिता

Dala ang gintong banga ng tubig, lumapit si Menā sa ritwal habang umaalalay sa isang baka. Ang mapalad na ginang ni Himādri ay nabihisan ng lahat ng uri ng palamuti.

Verse 67

तदा हिमाद्रिणा प्रोक्तो विश्वनाथो वरप्रदः । ब्रह्मणा सह संगत्य विष्णुना च तथैव च

Pagkaraan, nagsalita si Himādri kay Viśvanātha, ang Tagapagkaloob ng mga biyaya. Dumating na kasama niya si Brahmā, at gayundin si Viṣṇu.

Verse 68

सार्द्धं पुरोधसा चैव गर्गेण सुमहात्मना । कन्यादानं करोम्यद्य देवदेवस्य शूलिनः

Kasama ang punong pari ng angkan at ang dakilang si Garga, isasagawa ko ngayon ang kanyādāna—ang pag-aalay ng dalaga—para sa Diyos ng mga diyos, ang Panginoong may hawak na trident.

Verse 69

प्रयोगो भण्यतां ब्रह्मन्नस्मिन्समय आगते । तथेति मत्वा ते सर्वे कालज्ञा द्विजसत्तमाः

“O Brahmin, ngayong dumating na ang wastong oras, ipahayag ang paraan ng ritwal.” Sa pag-iisip na, “Gayon nga,” ang lahat ng dakilang Brahmin na batid ang tamang panahon ay sumang-ayon.

Verse 70

कथ्यतां तात गोत्रं स्वं कुलं चैव विशेषतः । कथयस्व महाभाग इत्याकर्ण्य वचस्तथा । सुमुखेन विमुखः सद्यो ह्यशोच्यः शोच्यतां गतः

“Mahal, sabihin mo ang iyong gotra at lalo na ang iyong angkan—ipahayag mo, O mapalad.” Pagkarinig sa gayong salita, ang may magandang mukha ay agad na tumalikod; bagama’t lampas sa dalamhati, sa kanilang paningin siya’y naging karapat-dapat pagluksaaan.

Verse 71

एवंविधः सुरवरैरृषिभिस्तदानीं गंधर्वयक्षमुनिसिद्धगणैस्तथैव । दृष्टो निरुत्तरमुखो भगवान्महेशो हास्यं चकार सुभृशं त्वथ नारदश्च

Noong sandaling iyon, nakita si Bhagavān Maheśa ng mga pinakadakilang deva, ng mga rishi, at gayundin ng mga pangkat ng Gandharva, Yaksha, Muni, at Siddha—nakatayo na may mukhang tahimik at walang sagot. Siya’y tumawa nang buong lakas; at pagkaraan, tumawa rin si Nārada.

Verse 72

वीणां प्रकटयामास ब्रह्मपुत्रोऽथ नारदः । तदानीं वारितो धीमान्वीणां मा वादय प्रभो

Pagkatapos, inilabas ni Nārada, anak ni Brahmā, ang kanyang vīṇā. Sa sandaling iyon, pinigilan ang marunong: “O Panginoon, huwag mong tugtugin ang vīṇā.”

Verse 73

इत्युक्तः पर्वतेनैव नारदो वाक्यमब्रवीत् । त्वया पृष्टो भवः साक्षात्स्वगोत्रकथनं प्रति

Nang sa gayon ay pagsabihan ni Parvata, nagsalita si Nārada: “Ikaw mismo ang tuwirang nagtanong kay Bhava (Śiva) tungkol sa pagsasabi ng Kanyang gotra.”

Verse 74

अस्य गोत्रं कुलं चैव नाद एव परं गिरे । नादे प्रतिष्ठितः शंभुर्नादो ह्यस्मिन्प्रतिष्ठितः

“Para sa Kanya, ang gotra at ang angkan ay walang iba kundi ang Nāda—ang banal na Tunog, O pinakamainam sa mga bundok. Si Śambhu ay nakatatag sa Nāda, at ang Nāda rin ay nakatatag sa Kanya.”

Verse 75

तस्मान्नादमयः शंभुर्नादाच्च प्रतिलभ्यते । तस्माद्वीणा मया चाद्य वादिता हि परंतप

Kaya nga, si Śambhu ay binubuo ng Nāda, at sa pamamagitan ng Nāda Siya natatamo. Kaya ngayong araw ay tunay kong tinugtog ang vīṇā, O manlulupig ng mga kaaway.

Verse 76

अस्य गोत्रं कुलं नाम न जानंति हि पर्वत । ब्रह्मादयो हि विवुधा अन्येषां चैव का कथा

O Parvata, hindi nalalaman ang gotra, ang angkan, at maging ang “pangalan” Niya. Maging si Brahmā at ang ibang mga diyos ay hindi nakaaalam—ano pa kaya ang masasabi ng iba?

Verse 77

त्वं हि मूढत्वमापन्नो न जानासि हि किंचन । वाच्यावाच्यं महेशस्य विषया हि बहिर्मुखाः

Nahulog ka sa pagkalito at wala kang nalalaman. Sapagkat ang mga bagay na maaaring—o hindi maaaring—bigkasin tungkol kay Maheśa ay tunay na lampas sa maaabot ng mga pandamang nakatuon sa panlabas.

Verse 78

येये आगमिकाश्चाद्रे नष्टास्ते नात्र संशयः । अरूपोयं विरूपाक्षो ह्यकुलीनोऽयमुच्यते

O Adri, anumang “Āgamic” na kapamahalaan na inaakala mong naririto sa bundok na ito ay naglaho na—walang pag-aalinlangan. Ang Isang Ito ay walang anyo; bagaman tinatawag na Virūpākṣa, sinasabing Siya’y walang angkan.

Verse 79

अगोत्रोऽयं गिरिश्रेष्ठ जामाता ते न संशयः । न कर्त्तव्यो विमर्शोऽत्र भवता विबुधेन हि

O pinakamainam sa mga bundok, ang Isang Ito ay lampas sa lahat ng gotra; Siya nga ang iyong manugang—walang pag-aalinlangan. Kaya, O marunong, huwag ka nang magmuni-muni o magtanong pa tungkol dito.

Verse 80

न जानंति हरं सर्वे किं बहूक्त्या मम प्रभो । यस्याज्ञानान्महाभाग मोहिता ऋषयो ह्यमी

Hindi lahat ay nakakakilala kay Hara (Śiva)—kaya ano pa ang saysay ng maraming salita, aking Panginoon? O mapalad na Isa, maging ang mga rishi na ito’y nalito dahil sa hindi pagkakakilala sa Kanya.

Verse 81

ब्रह्मापि तं न जानाति मस्तकं परमेष्ठिनः । विष्णुर्गतो हि पातालं न दृष्टो हि तथैव च

Maging si Brahmā ay hindi nalalaman ang tuktok Niya—ang pinakakorona ng Kataas-taasang Lumikha. At si Viṣṇu, nang bumaba sa Pātāla, ay hindi rin nasilayan ang hangganan doon.

Verse 82

तेन लिंगेन महता ह्यगाधेन जगत्त्रयम् । व्याप्तमस्तीति तद्विद्धि किमनेन प्रयोजनम्

Alamin mo ito: sa pamamagitan ng dakila at di-masukat na Liṅga, ang tatlong daigdig ay nalulukuban. Ano pa ang saysay ng higit pang pagsisiyasat?

Verse 83

अनयाराधितं नूनं तव पुत्र्या हिमालय । तत्त्वतो हि न जानासि कथं चैव महागिरे

O Himālaya, tunay ngang sinamba Siya ng iyong anak na babae. Ngunit hindi mo Siya nakikilala sa Kanyang tunay na kalikasan—paano mo nga malalaman, O dakilang bundok?

Verse 84

आभ्यामुत्पाद्यते विश्वमाभ्यां चैव प्रतिष्ठितम् । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्य महात्मनः

Mula sa dalawang Yaon, ang sansinukob ay nalilikha, at sa dalawang Yaon din ito’y naitatag at napangangalagaan. Nang marinig ang mga salitang ito ng dakilang-kaloobang si Nārada...

Verse 85

हिमाद्रिप्रमुखाः सर्वे तथा चेंद्रपुरोगमाः । साधुसाध्विति ते सर्वे ऊचुर्विस्मितमानसाः

Silang lahat—pinangungunahan ni Himādri (Himalaya) at pati yaong nasa pangunguna ni Indra—ay nagsalita nang may pagkamangha: “Tunay na mabuti, tunay na mabuti!”

Verse 86

ईश्वरस्य तु गांभीर्यं ज्ञात्वा सर्वे विचक्षणाः । विस्मयेन समाश्लिष्टा ऊचुः सर्वे परस्परम्

Nang maunawaan ang lalim ng Panginoon, ang lahat ng may pag-unawa ay napalibutan ng pagkamangha at nag-usap-usap sa isa’t isa.

Verse 87

ऋषय ऊचुः । यस्याज्ञया जगदिदं च विशालमेव जातं परात्परमिदं निजबोधरूपम् । सर्वं स्वतंत्रपरमेश्वरभागम्यं सोऽसौ त्रिलोकनिजरूपयुतो महात्मा

Wika ng mga rishi: “Sa utos Niya naganap ang malawak na sansinukob na ito—Siya ang Higit pa sa higit, na ang likas na anyo ay dalisay na kamalayan-sa-sarili. Ang lahat ay nauukol sa malayang Kataas-taasang Panginoon; ang dakilang kaluluwang iyon ay taglay ang tatlong daigdig bilang sarili Niyang anyo.”