Adhyaya 24

Verse 1

लोमश उवाच । तथैव सर्वं परया मुदान्वितश्चक्रे गिरींद्रः स्वसुतार्थमेव । गर्गं पुरस्कृत्य महानुभावो मंगल्यभूमिं परया विभूत्या

Sinabi ni Lomaśa: Ganyan nga, ang Panginoon ng mga Bundok (Himālaya), puspos ng sukdulang galak, ay inayos ang lahat para sa kapakanan ng kaniyang anak na babae. Inilagay niya si Garga sa unahan, at ang dakilang iyon ay naghanda ng mapalad na pook ng kasalan nang may maringal na karangyaan.

Verse 2

आहूय विश्वकर्माणं कारयामास सादरम् । मंडपं च सुविस्तीर्णं वेदिकाभिर्मनोरमम्

Ipinatawag niya si Viśvakarmā at may paggalang na ipinagawa ang isang maluwang na mandapa, kaaya-aya sa paningin dahil sa maraming vedikā na mga dambana.

Verse 3

अयुतेनैव विस्तारं योजनानां द्विजोत्तमाः । मंडपं च गुणोपेतं नानाश्चर्यसमन्विततम्

O pinakamainam sa mga dwija, ang mandapa ay umabot sa sampung libong yojana ang lawak; taglay ang lahat ng kagalingan at punô ng sari-saring kababalaghan na nakapanggigilalas.

Verse 4

स्थावरं जंगमं चैव सदृशं च मनोहरम् । जंगमं च जितं तत्र स्थावरेण तथैव च

Doon ay may mga anyong nakatigil at gumagalaw, magkawangis sa anyo at lubhang kaakit-akit. Doon, ang gumagalaw ay wari’y nahihigitan ng nakatigil—at gayundin, ang nakatigil ay wari’y nahihigitan ng gumagalaw.

Verse 5

जंगमेन च तत्रैव जितं स्थावरमेव च । पयसा च जिता तत्र स्थलभूमिरभूत्तदा

Tunay ngang doon, ang nakatigil ay nahihigitan ng gumagalaw, at ang gumagalaw naman ay nahihigitan ng nakatigil. Maging ang tuyong lupa ay napanaig ng tubig, kaya ang pook na iyon ay wari’y nagbagong-anyo.

Verse 6

जलं किं नु स्थलं तत्र न विदुस्तत्त्वतो जनाः । क्वचित्सिंहाः क्वचिद्धंसाः सारसाश्च महाप्रभाः

Ang mga tao roon ay hindi tunay na matukoy kung tubig ba iyon o lupa. Sa ilang dako ay may mga leon; sa iba nama’y may mga sisne; at sa iba pa’y may maningning na mga sārasas (mga tagak).

Verse 7

क्वचिच्छिखंडिनस्तत्र कृत्रिमाः सुमनोहराः । तथा नागाः कृत्रिमाश्च हयाश्चैव तथा मृगाः

Sa ilang dako ay may mga paboreal na likhang-sining, napakaganda at kaakit-akit. Gayundin ay may mga nāga na ginawa, at mayroon ding mga kabayo at mga mṛga (usa).

Verse 8

के सत्याः के असत्याश्च संस्कृता विश्वकर्मणा । तथैव चैवं विधिना द्वारपाः अद्भुताः कृताः

Alin ang tunay at alin ang di-tunay—walang makapagsasabi, sapagkat lahat ay hinubog ni Viśvakarman. At sa gayunding paraan, nilikha rin ang mga kagila-gilalas na tagapagbantay ng tarangkahan.

Verse 9

पुंसो धनूंषि चोत्कृष्य स्थावरा जंगमोपमाः । तथाश्वाः सादिभिश्चैव गजाश्च गजसादिभिः

Itinaas ang mga busog ng mga lalaki, at maging ang mga anyong di-gumagalaw ay wari’y mga nilalang na may buhay at kumikilos. May mga kabayong may sakay, at may mga elepanteng may mangangabayo rin.

Verse 10

चामरैर्वीज्यमानाश्च केचित्पुष्पांकुरान्विताः । केचिच्च पुरुषास्तत्र विरेजुः स्रग्विणस्तथा

Ang ilan ay pinapaypayan ng cāmara; ang ilan nama’y pinalamutian ng mga usbong ng bulaklak. At may mga lalaki roon na nagniningning, na may suot ding mga kuwintas na bulaklak.

Verse 11

कृत्रिमाश्च तथा बह्व्यः पताकाः कल्पितास्तथा । द्वारि स्थिता महालक्ष्मीः क्षीरोदधिसमुद्भवा

Marami ring bandilang yari sa sining ang inayos doon. Sa tarangkahan ay nakatayo si Mahālakṣmī, na isinilang mula sa Karagatang Gatas.

Verse 12

गजाः स्वलंकृता ह्यासन्कृत्रिमा ह्यकृतोपमाः । तथाश्वाः सादिभिश्चैव गजाश्च गजसादिभिः

Ang mga elepante ay maringal ang palamuti—gawa man, ngunit kahawig ng likas. Gayundin, may mga kabayong may sakay, at may mga elepanteng may mangangabayo.

Verse 13

रथा रथियुता ह्यासन्कृत्रिमा ह्यकृतोपमाः । सर्वेषां मोहनार्थाय तथा च संसदः कृताः

May mga karwaheng pandigma na may mga tagapagmaneho—gawang-sining, ngunit walang kapantay sa anumang gawa ng tao. At upang akitin at pagkamanghain ng lahat, nilikha rin ang mga kapulungan at mga bulwagang parang maharlikang hukuman.

Verse 14

महाद्वारि स्थितो नंदी कृतस्तेन हि मंडपे । शुद्धस्फटिकसंकाशो यथा नंदी तथैव सः

Sa dakilang tarangkahan ng bulwagang iyon, nilikha niya si Nandī na nakatindig na bantay—kumikinang na parang dalisay na kristal, gaya mismo ng tunay na Nandī.

Verse 15

तस्योपरि महद्दिव्यं पुष्पकं रत्नभूषितम् । राजितं पल्लवाच्छत्रैश्चामरैश्च सुशोभितम्

Sa ibabaw nito ay naroon ang malawak at makalangit na Puṣpaka, pinalamutian ng mga hiyas—nagniningning sa mga payong na anyong dahon at lalo pang marikit sa pagpaypay ng mga cāmara.

Verse 16

वामपार्श्वे गजौ द्वौ च शुद्धकाश्मीरसन्निभौ । चतुर्दतौ षष्टिवर्षौ महात्मानौ महाप्रभौ

Sa kaliwang panig ay may dalawang elepante, kumikislap na puti na parang dalisay na kaputian ng Kashmir—may apat na pangil, animnapung taong gulang, marangal ang diwa at dakilang ningning.

Verse 17

तथैव दक्षिणे पार्श्वे द्वावश्वौ दंशितौ कृतौ । रत्नालंकारसंयुक्तांल्लोकपालांस्तथैव च

Gayon din sa kanang panig, gumawa siya ng dalawang kabayong may renda; at gayon din ang mga Lokapāla—pinalamutian ng mga hiyas na alahas.

Verse 18

षोडशप्रकृतीस्तेन याथातथ्येन धीमता । सर्वे देवा यथार्थेन कृता वै विश्वकर्मणा

Ang marunong ay humubog sa labing-anim na sangkap ng paglikha nang ganap na wasto; tunay nga, ang lahat ng mga deva ay nilikha ni Viśvakarman ayon sa kanilang tunay na anyo.

Verse 19

तथैव ऋषयः सर्वे भृग्वाद्यश्च तपोधनाः । विश्वे च पार्षदैः साकमिंद्रो हि परमार्थतः

Gayon din, ang lahat ng mga rishi—si Bhr̥gu at ang iba pa, mayaman sa mahigpit na tapa—ay nilikha; gayundin ang mga Viśvedevas na kasama ang kanilang mga tagasunod, at si Indra rin, sa kanyang tunay na anyo.

Verse 20

कृताः सर्वे महात्मानो याथातथ्येन धीमता । एवंभूतः कृतस्तेन मंडपो दिव्यरूपवान्

Kaya nga, ang lahat ng dakilang nilalang ay nilikha ng marunong na manggagawa nang ganap na tapat sa anyo; sa gayong paraan itinayo ang maṇḍapa, nagniningning sa tunay na anyong makalangit.

Verse 21

अनेकाश्चर्यसंभूतो दिव्यो दिव्यविमोहनः । एतस्मिन्नंतरे तत्र आगतो नारदोग्रतः

Ang maṇḍapang iyon, na sumibol mula sa maraming kababalaghan, ay makalangit at nakaaakit sa makalangit na paraan. Sa sandaling iyon, dumating doon si Nārada, mabilis na sumulong sa unahan.

Verse 22

ब्रह्मणा नोदितस्तत्र हिमालयगृहं प्रति । नारदोथ ददर्शाग्रे आत्मानं विनयान्वितम्

Sa pag-uudyok ni Brahmā, nagtungo roon si Nārada patungo sa tahanan ni Himālaya; at sa unahan ay nakita niya—ang kanyang sarili—na puspos ng kababaang-loob at wastong asal.

Verse 23

भ्रांतो हि नारदस्तेन कृत्रिमेण महायशाः । अवलोकपरस्तत्र चरितं विश्वकर्मणः

Ang bantog na si Nārada, nalito sa kahanga-hangang gawang-likha na iyon, ay tumigil doon na lubos na nakatuon sa pagtanaw sa paligid, ninanamnam ang marilag na pagkakayari ni Viśvakarmā.

Verse 24

प्रविष्टो मंडपं तस्य हिमाद्रे रत्नचित्रितम् । सुवर्णकलशैर्जुष्टं रंभाद्यैरुपशोभितम्

Pumasok siya sa pabiliong yaon sa Himalaya, na inukitan at ininlay ng mga hiyas, pinalamutian ng mga gintong kalasa, at pinaganda ni Rambhā at ng iba pang mga apsara sa langit.

Verse 25

सहस३स्तम्भसंयुक्तं ततोऽद्रिः स्वगणैर्वृतः । तमृषिं पूजयामास किं कार्यमिति पृष्टवान्

Pagkaraan, ang Bundok, na napalilibutan ng sarili niyang mga kasama, sa bulwagang may sanlibong haligi, ay nagbigay-galang sa rishi at nagtanong: “Ano ang iyong pakay dito?”

Verse 26

नारद उवाच । आगतास्ते महात्मानो देवा इन्द्रपुरोगमाः । तथा महर्षयः सर्वे गणैश्च परिवारिताः । महादेवो वृषारूढो ह्यागतोद्वहनं प्रति

Wika ni Nārada: “Dumating na ang mga dakilang diyos na pinangungunahan ni Indra; gayundin ang lahat ng mga maharishi, na may kasamang kani-kanilang mga gaṇa. Si Mahādeva mismo, nakasakay sa Toro, ay dumating at patungo sa kasalan.”

Verse 27

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच नारदं वाक्यं प्रशस्तमधुरं महत्

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Himavān, ang pinakadakila sa mga bundok, ay nagsalita kay Nārada ng isang marangal na pananalita—kapuri-puri at matamis sa pandinig.

Verse 28

पूजयित्वा यथान्यायं गच्छ त्वं शंकरं प्रति

“Pagkatapos maghandog ng pagsamba ayon sa wastong tuntunin, humayo ka—humayo ka kay Śaṅkara.”

Verse 29

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा मुनिर्हिमवतो गिरेः । तथैव मत्वा वचनं शैलराजानब्रवीत् । मेनाकेन च सह्येन मेरुणा गिरिणा सह

Pagkarinig sa mga salita ni Himavān, tinanggap iyon ng muni bilang nararapat at nagsalita sa Hari ng mga Bundok—kasama si Menākā, ang Sahya, at ang Bundok Meru.

Verse 30

एभिः समेतो ह्यधुनामहामते यतस्व शीघ्रं शिवमत्र चानय । देवैः समेतं च महर्षिवर्यैः सुरासुरैर्चितपादपंकजम्

“O marunong na pantas, ngayong kasama mo na ang mga ito, magmadali at magsikap—dalhin si Śiva rito, kasama ang mga deva at ang pinakadakilang mga rishi—yaong ang mga paang-loto ay sinasamba ng mga deva at asura.”

Verse 31

तथेति मत्वा स जगाम तूर्णां सहै व तैः पर्वतराजभिश्च । त्वरागतश्चैकपदेन शंभुं प्राप्नोदृषीणां प्रवरो महात्मा

Sa pag-iisip na “Gayon nga,” ang dakilang kaluluwang pinuno ng mga rishi ay mabilis na naglakbay kasama ang mga haring-bundok; at sa pagdating na nagmamadali, narating niya si Śambhu sa iisang hakbang lamang.

Verse 32

तावद्दृष्टो महादेवो देवैश्च परिवारितः । तदा ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव सुरैः सह

Noon din ay nakita si Mahādeva na napaliligiran ng mga deva; at naroon sina Brahmā at Viṣṇu, at si Rudra rin, kasama ang mga hukbo ng langit.

Verse 33

पप्रचछुर्नारदं सर्वे येऽन्ये रुद्रचरा भृशम् । कथ्यतां पृच्छमानानामस्माकं कथ्यते न हि

Pagkatapos, ang lahat ng iba pang tagasunod ni Rudra ay taimtim na nagtanong kay Nārada: “Ihayag mo sa amin—yamang kami’y nagtatanong—bakit hindi ito ipinapaliwanag sa amin?”

Verse 34

एकैकस्यात्मजाः स्वाः स्वाः सह्यमैनाकमेरवः । कन्यां दास्यंति वा शंभोः किं त्विदानीं प्रवर्तते

“Sahya, Maināka, at Meru—bawat isa’y may sariling mga anak na babae. Ipagkakaloob ba nila ang isang dalaga kay Śambhu (Śiva) sa pag-aasawa? Kung gayon, ano ang nagaganap ngayon?”

Verse 35

ततोऽवोचन्महातेजा नारदश्चर्षिसत्तमः । ब्रह्माणं पुरतः कृत्वा विष्णुं प्रति सहेतुकम्

Pagkaraan, nagsalita ang maningning na si Nārada, ang pinakadakila sa mga rishi—itinanghal si Brahmā sa unahan—at hinarap si Viṣṇu upang ipahayag ang bagay na may katuwiran.

Verse 36

एकांतमाश्रित्य तदा सुरेन्द्रं स नारदो वाक्यमिदं बभाषे । त्वष्ट्रा कृतं वै भवनं महत्तरं येनैव सर्वे च विमोहिता वयम्

Pagkatapos, dinala ni Nārada si Indra sa isang lihim na dako at nagsalita: “Tunay ngang si Tvaṣṭṛ ang lumikha ng isang napakadakila at maringal na palasyo; dahil sa himalang iyon, tayong lahat ay nalinlang at nahumaling.”

Verse 37

पुरा कृतं तस्य महात्मनस्त्वया किं विस्मृतं तत्सकलं शचीपते । तस्मादसौ त्वां विजिगीषुकामो गृहे वसंस्तस्यगिरेर्महात्मनः

“O panginoon ni Śacī (Indra), nalimutan mo na ba ang lahat ng minsang ginawa mo sa dakilang nilalang na iyon? Kaya nga siya, na nagnanais na manaig sa iyo, ay naninirahan sa tahanan ng marangal na bundok na iyon.”

Verse 38

अहो विमोहितस्तेन प्रतिरूपेण भास्वता । तथा विष्णुः कृतस्तेन शंखचक्रगदादिभृत्

“Ay! Nalito ka dahil sa maningning na huwad na anyong iyon. Gayundin, si Viṣṇu ay pinapangyaring magmukhang may tangan na kabibe (śaṅkha), diskos (cakra), pamalo (gadā), at iba pa.”

Verse 39

ब्रह्मा चैव तथाभूतस्तं चैव कृतवानसौ

Si Brahmā man ay naging gayon din; ang Siya ring iyon ang siyang gumawa sa kaniya na maging gayon.

Verse 40

मायामयो वृषभस्तेन वेषात्कृतो हि नागोश्वतरस्तथैव । तथा चान्यान्याप्यनेनामरेन्द्र सर्वाण्येवोल्लिखितान्यत्र विद्धि

Sa pamamagitan niya, sa anyong pagbabalatkayo, nilikha ang isang toro na yari sa māyā; gayon din ang isang ahas at isang mula. At gayundin, O panginoon ng mga diyos, alamin na marami pang ibang bagay dito—lahat ay kaniyang inimbento at inihabi.

Verse 41

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य देवेंद्रो वाक्यमब्रवीत्

Nang marinig ang kaniyang mga salita, si Indra, ang panginoon ng mga diyos, ay nagsalita bilang tugon.

Verse 42

विष्णुं प्रति तदा शीघ्रं दृष्ट्वा यामि वसात्र भोः । पुत्रशोकेन तप्तोऽसौ व्याजेनान्येन वाऽकरोत्

Wika ni Indra: “Kung gayon, agad akong paroroon upang makita si Viṣṇu—kaibigan, manatili ka rito. Yaong isa, na sinusunog ng dalamhati sa kaniyang anak, ay gumawa nito, marahil sa isang dahilan-dahilan o sa ibang paraan ng panlilinlang.”

Verse 43

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो जनार्द्दनः । उवाच प्रहसन्वाक्यं शक्रमाप्तभयं तदा

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Janārdana—ang Diyos ng mga diyos—ay nagsalita nang may ngiti kay Śakra (Indra), na noon ay dinapuan ng pangamba.

Verse 44

निवातकवचैः पूर्वं मोहितोऽसि शचीपते । विद्याऽमृता तत्र मया समानीतोपसत्तये

O panginoon ni Śacī (Indra), noon ay nalinlang ka ng mga demonyong Nivātakavaca; kaya dinala ko roon ang banal na vidyā na tulad ng amṛta, nagbibigay-buhay, upang makalapit ka at maisakatuparan ang gawain.

Verse 45

महाविद्याबलेनैव प्रविश्य मण्डपेऽधुना । पर्वतो हिमवानेष तथान्ये पर्वतोत्तमाः

Sa kapangyarihan lamang ng dakilang vidyā na iyon, pumasok ka ngayon sa mandapa: narito si Himavān (Himalaya), at narito rin ang iba pang mararangal na pangunahing bundok.

Verse 46

विपक्षा हि कृताः सर्वे मम वाक्याच्च वासव । हेतुं स्मृत्वाथ वै त्वष्टा मायया ह्यकरोदिदम्

O Vāsava (Indra), tunay na silang lahat ay naging mga kalaban dahil sa aking sinabi. Pagkaraan, nang maalala ang dahilan, si Tvaṣṭṛ ay lumikha nito sa pamamagitan ng māyā.

Verse 47

जयमिच्छंति वै मूढा न च भेतव्यमण्वपि

Ang mga nalilinlang ay naghahangad ng tagumpay; ngunit hindi dapat matakot kahit bahagya man.

Verse 48

एवं विवदमानांस्तान्देवाञ्छक्रपुरोगमान् । सांत्वयामास वै विष्णुर्नारदं ते ततोऽब्रुवन्

Nang ang mga diyos—na pinangungunahan ni Śakra (Indra)—ay nagtatalo nang gayon, si Viṣṇu ay umaliw at nagpatibay-loob sa kanila; at pagkaraan ay nagsalita sila kay Nārada.

Verse 49

ददाति वा न ददाति कन्यां गिरीन्द्रः स्वां वै कथ्यतां शीघ्रमेव । किं तेन दृष्टां किं कृतं चाद्य शंस तत्सर्वं भो नारद ते नमोऽस्तु

Ibibigay ba ng panginoon ng mga bundok (Himalaya) ang sarili niyang anak na babae, o hindi? Sabihin agad. Ano ang nakita niya at ano ang ginawa ngayong araw—ipahayag ang lahat, O Nārada; pagpupugay at pagyukod sa iyo.

Verse 50

तच्छ्रुत्वा प्रहसञ्छंभुरुवाच वचनं तदा । कन्यां दास्यति चेन्मह्यं पर्वतो हि हिमालयः । मायया मम किं कार्यं वद विष्णो यथातथम्

Nang marinig iyon, ngumiti si Śambhu at nagsalita: “Kung ibibigay sa akin ng bundok na Himalaya ang kanyang anak na babae, ano pa ang kailangan ko sa māyā? Sabihin mo, O Viṣṇu, ayon sa tunay na kalagayan.”

Verse 51

केनाप्वुपायेन फलं हि साध्यमित्युच्यते पंडितैर्न्यायविद्भिः । तस्मात्सर्वैर्गम्यतां शीघ्रमेव कार्यार्थोभिश्चेन्द्रपुरोगमैश्च

“Sa anong paraan maisasakatuparan ang minimithing bunga?”—ganyan magsalita ang mga pantas na nakaaalam ng wastong pangangatwiran. Kaya’t umalis nawa ang lahat agad—yaong nakatuon sa gawain, na si Indra ang nangunguna.

Verse 52

तदा शिवोऽपि विश्वात्मा पंचबाणेन मोहितः । महाभूतेन भूतेशस्त्वन्येषां चैव का कथा

Noon, maging si Śiva—ang Kaluluwa ng sansinukob—ay nalito at nabighani ng Limang Palaso. Kung ang Panginoon ng mga nilalang ay nadaig ng gayong dakilang puwersa, ano pa ang masasabi tungkol sa iba?

Verse 53

एवं च विद्यमानेऽसौ शंभुः परमशोभनः । कृतो ह्यनंगेन वशे यथान्यः प्राकृतो जनः

Kaya nga, sa gayong kalagayan, ang lubhang maningning na Śambhu ay napasailalim sa kapangyarihan ni Anaṅga (Kāma), tulad ng isang karaniwang taong makamundo na nadaig.

Verse 54

मदनो हि बली लोके येन सर्वमिदं जगत् । जितमस्ति निजप्रौढ्या सदेवर्षिसमन्वितम्

Si Madana (Kāmadeva) ay makapangyarihan sa daigdig; sa kanyang matapang na lakas, nalupig ang buong sansinukob na ito, maging ang mga diyos at mga banal na rishi.

Verse 55

सर्वेषामेव भूतानां देवानां च विशेषतः । राजा ह्यनंगो बलवान्यस्य चाज्ञा बलीयसी

Para sa lahat ng nilalang—lalo na sa mga diyos—si Anaṅga (Kāmadeva) ay isang makapangyarihang hari; at ang kanyang utos ay higit pang nakapangibabaw.

Verse 56

पार्वतीस्त्रीस्वरूपेण अजेयो भुवनत्रये । तां दृष्ट्वा हि स्त्रियं सर्वे ऋषयोऽपि विचक्षणाः

Sa anyo ng isang babae—si Pārvatī—siya’y di matatalo sa tatlong daigdig. Nang makita ang babaeng iyon, maging ang mga rishing marurunong ay nayanig ang loob.

Verse 57

देवा मनुष्या गन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः । आज्ञानुल्लंघिनः सर्वे मदनस्य महात्मनः

Mga diyos, tao, Gandharva, Piśāca, Nāga, at Rākṣasa—lahat sila’y hindi lumalabag sa utos ng dakilang-loob na si Madana.

Verse 58

तपोबलेन महता तथा दानबलेन च । वेत्तुं न शक्यो मदंनो विनयेन विना द्विजाः

Hindi sa dakilang lakas ng tapa o sa lakas ng pagkakawanggawa mauunawaan si Madana nang tunay; kung walang pagpapakumbaba, O mga dwija.

Verse 59

तस्मादनंगस्य महान्क्रोधो हि बलवत्तरः । ईश्वरं मदनेनैवं मोहितं वीक्ष्य माधवः

Kaya’t ang dakilang poot ni Anaṅga ay lalo pang tumindi. Nang makita ni Mādhava (Viṣṇu) ang Panginoon na gayong nalinlang ni Madana…

Verse 60

उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो मा चिंतां कुरु वै प्रभो । यदुक्तं नारदेनैव मंडपं प्रति सर्वशः

Nagsalita ang bihasa sa pananalita: “Huwag kang mag-alala, O Panginoon. Ang sinabi mismo ni Nārada tungkol sa maṇḍapa—sa lahat ng bagay at sa kabuuan—ay aming tutugunan.”

Verse 61

त्वष्ट्रा कृतं विचित्रं च तत्सर्वं मदनात्प्रभोः । तदानीं शंकरो वाक्यमुवाच मधुसूदनम्

“Ang kamangha-manghang nilikha ni Tvaṣṭṛ—lahat ng iyon ay dahil kay Madana, O Panginoon.” Pagkaraan, nagsalita si Śaṅkara kay Madhusūdana (Viṣṇu).

Verse 62

अविद्यया वृतं तेन कृतं त्वष्ट्रा हि मण्डपम् । किं तु वक्ष्यामहे विष्णो मण्डपः केवलेन हि

Nabalot ng kamangmangan, ang maṇḍapa na iyon ay tunay na ginawa ni Tvaṣṭṛ. Ngunit ano nga ba ang masasabi natin nang ganap, O Viṣṇu? Ang isang maṇḍapa, sa huli, ay maṇḍapa lamang.

Verse 63

विवाहो हि महाभाग अविद्यामूल एव च । तस्मात्सर्वे वयं याम उद्वाहार्थं च संप्रति

O mapalad na isa, ang pag-aasawa ay tunay na may ugat sa kamangmangan (pagkalinlang ng daigdig). Kaya ngayo’y tayong lahat ay magtungo para sa mga ritwal ng kasal.

Verse 64

नारदं च पुरस्कृत्य सर्वे देवाः सवासवाः । हिमाद्रिसहिता जग्मुर्मन्दिरं परमाद्भुतम् । अनेकाश्चर्यसंयुक्तं विचित्रं विश्वकर्मणा

Inilagay si Nārada sa unahan, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay sumama kay Himādri patungo sa isang palasyong lubhang kagila-gilalas, hitik sa mga hiwaga at masining na nilikha ni Viśvakarmā.

Verse 65

कृतं च तेनाद्य पवित्रमुत्तमं तं यज्ञवाटं बहुभिः पुरस्कृतम् । विचित्रचित्रं मनसो हरं च तं यज्ञवाटं स चकार बुद्धिमान्

At ang marunong na iyon (Viśvakarmā) ay lumikha noon ng isang dakilang yajṇavāṭa, ang banal na bakuran ng paghahandog—pinakamainam at lubhang dalisay—pinararangalan ng marami, pinalamutian ng mga kahanga-hangang anyo at nakaaakit sa isip.

Verse 66

प्रवेक्ष्यमाणास्ते सर्वे सुरेन्द्रा ऋषिभिः सह । दृष्टा हिमाद्रिणा तत्र अभ्युत्थानगतोऽभवत्

Nang pumasok ang lahat ng mga panginoon ng mga diyos, kasama ang mga ṛṣi, nakita sila roon ni Himādri at agad na tumindig upang salubungin sila nang may paggalang.

Verse 67

तथैव तेषां च मनोहराणि हर्म्याणि तेन प्रतिकल्पितानि । गन्धर्वयक्षाः प्रमथाश्च सिद्धा देवाश्च नागाप्सरसां गणाश्च । वसंति यत्रैव सुखेन तेभ्यः स तत्रतत्रोपवनं चकार

Gayundin, idinisenyo niya para sa kanila ang mga kaakit-akit na mansiyon. Saanman nananahan nang maginhawa ang mga Gandharva, Yakṣa, Pramatha, Siddha, mga diyos, at ang mga pangkat ng Nāga at Apsaras, doon at doon din siya lumikha ng mga luntiang harding pamamahingahan.

Verse 68

तेषामर्थे महार्हाणि धाराजिरगृहाणि च । अत्यद्भुतानि शोभंते कृतान्येव महात्मना

Para sa kanila, ang mga tahanang mahalaga at lubhang iginagalang—di-masukat ang pagkamangha—ay nagningning sa ganda, sapagkat nilikha ng dakilang-loob na iyon.

Verse 69

निवासार्थे कल्पितानि सावकाशानि तत्र वै । देवानां चैव सर्वेषामृषीणां भावितात्मनाम्

Doon, tunay na inihanda ang maluluwang na tahanan upang tirhan—para sa lahat ng mga deva, at para rin sa mga rishi na may pusong napanday at disiplinado.

Verse 70

एवं विस्तारयामास विश्वकर्मा बहून्यपि । मन्दिराणि यथायोग्यं यत्र तत्रैव तिष्ठताम्

Sa gayon, pinalawak at inayos ni Viśvakarmā ang marami pang dambana at tahanan, ayon sa nararapat—upang ang sinumang nakatalaga sa alinmang dako ay manatili roon mismo.

Verse 71

भैरवाः क्षेत्रपालाश्च येऽन्ये च क्षेत्रवासिनः । श्मशानवासिनश्चान्ये येऽन्ये न्यग्रोधवासिनः

Ang mga Bhairava at ang mga tagapagbantay ng banal na pook (kṣetrapāla), kasama ang iba pang naninirahan sa lugar—yaong nananahan sa libingan o pook ng pagsusunog ng bangkay, at yaong iba na naninirahan sa ilalim ng punong balete/banyan (nyagrodha)—

Verse 72

अश्वत्थसेविनश्चान्ये खेचराश्च तथा परे । येये यत्रोपविष्टाश्च तत्रतत्रैव तेन वै

At may iba pa na naglilingkod sa aśvattha (banal na punong igos), at gayundin ang mga nilalang na lumilipad sa himpapawid (khecara). Saanman nakaupo ang bawat isa, doon mismo tunay na inayos ni Viśvakarmā ang nararapat.

Verse 73

कृतानि च मनोज्ञानि भवनानि महांतिवै । तेषामेवानुकूलानि भूतानां विश्वकर्मणा

At tunay ngang itinayo ang malalawak at kaaya-ayang mga tahanan, na nakalulugod sa isipan. Hinubog ni Viśvakarmā ang mga ito nang angkop, ayon sa likas na kalagayan at pangangailangan ng iba’t ibang nilalang.

Verse 74

तत्रैव ते सर्वगणैः समेता निवासितास्तेन हिमाद्रिणा स्वयम् । सेंद्राः सुरा यक्षपिशाचरक्षसां गन्धर्वविद्याप्सरसां समूहाः

Doon din, ang mga pulutong na yaon—na nagtipon kasama ang lahat ng kanilang mga kasama—ay pinanirahan doon ng mismong Himādri (Himalaya). Naroon ang mga deva kasama si Indra, at ang napakaraming Yakṣa, Piśāca, Rākṣasa, Gandharva, Vidyādhara, at mga Apsarā.