Adhyaya 23

Verse 1

लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र महेशेन प्रणोदिताः । आजग्मुः सहसा सद्य ऋषयोऽपि हिमालयम्

Wika ni Lomaśa: “Samantala, sa sandaling iyon, ang mga rishi—na inudyukan ni Maheśa (Śiva)—ay dumating nang biglaan at mabilis sa Himālaya.”

Verse 2

तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय हिमाद्रिः प्रतिमानसः । पूजयामास तान्सर्वानुवाच नतकंधरः

Nang makita sila, si Himādri (Himālaya) ay agad tumindig nang may paggalang. Yumuko siya, sumamba sa kanilang lahat, at saka nagsalita.

Verse 3

किमर्थमागता यूयं ब्रूतागमनकारणम् । तदोचुः सप्त ऋषयो महेशप्रेरिता वयम्

“Ano ang dahilan ng inyong pagdating? Sabihin ang sanhi ng pagparito.” Pagkaraan, sumagot ang pitong rishi: “Kami’y isinugo ni Maheśa (Śiva).”

Verse 4

समागतास्त्वत्सकाशं कन्यायाश्च विलोकने । तानस्मान्विद्धि भोः शैल स्वां कन्यां दर्शयाशु वै

“Naparito kami sa iyong harapan upang masilayan ang dalaga. Alamin mo, O marangal na Bundok, kami’y dumating dahil doon—ipakita mo agad ang iyong anak na babae.”

Verse 5

तथेत्युक्त्वा ऋषिगणानानीता तत्र पार्वती । स्वोत्संगे परिगृह्याशु गिरीन्द्रः पुत्रवत्सलः । हिमवान्गिरिराजोऽथ उवाच प्रहसन्निव

Pagkasabi ng “Gayon nga,” dinala niya si Pārvatī sa harap ng kapulungan ng mga rishi. Ang Panginoon ng mga bundok, mapagmahal na tila magulang, ay agad siyang kinalong sa kandungan; at si Himavān, hari ng mga bundok, ay nagsalita na wari’y nakangiti.

Verse 6

इयं सुता मदीया हि वाक्यं श्रुणुत मे पुनः । तपस्विनां वरिष्ठऽसौ विरक्तो मदनांतकः

“Ito nga ang aking anak na babae—pakinggan pa ninyo ang aking mga salita. Si Madanāntaka (Śiva, ang pumatay kay Kāma) ay pinakadakila sa mga mapagpakasakit at siya’y walang pagkakapit sa daigdig.”

Verse 7

कथमुद्वहनार्थी च येनानंगः कृत स्मरः । अत्यासन्नेचातिदूरे आढ्ये धनविवर्जिते । वृत्तिहीने च मूर्खे च कन्यादानं न शस्यते

“Paano hihingi ng pag-aasawa sa kanya na siyang nagpaanyong gayon kay Smara (Kāma), ang walang-katawang si Ananga? Bukod dito, hindi pinupuri ang pag-aalay ng anak na babae sa kasal kung ang kapareha’y napakalapit o napakalayo, kung ang lalaki’y labis na mayaman o salat, kung wala siyang ikabubuhay, o kung siya’y mangmang.”

Verse 8

मूढाय च विरक्ताय आत्मसंभाविताय च । आतुराय प्रमत्ताय कन्यादानं न कारयेत्

“Huwag ipagkaloob ang anak na babae sa kasal sa mangmang, sa taong hiwalay sa pananagutang makamundo, sa mapagmataas sa sarili, sa maysakit at naghihirap, o sa pabaya at walang ingat.”

Verse 9

तस्मान्मया विचार्यैव भवद्भिरृषिसत्तमाः । प्रदातव्या महेशाय एतन्मे व्रतमुत्तमम्

“Kaya nga, matapos kong pagnilayan nang mabuti, O pinakadakilang mga rishi, ito ang aking pasiya: siya’y dapat ipagkaloob kay Maheśa (Panginoong Śiva). Ito ang aking pinakadakilang panata.”

Verse 10

तच्छ्रुत्वा गिरिराजस्य वचनं ते महर्षयः । एकपद्येन ऊचुस्ते प्रहस्य च हिमालयम्

Nang marinig ang mga salita ng Hari ng mga Bundok, ang mga dakilang rishi ay sumagot sa iisang pangungusap, na may ngiting inialay kay Himālaya.

Verse 11

यया कृतं तपस्तीव्रं यया चाराधितः शिवः । तपसा तेन संतुष्टः प्रसन्नोद्य सदाशिवः

Sa pamamagitan ng kanyang matinding tapas at sa pagsamba niya kay Śiva, nalugod si Sadāśiva sa gayong pag-austeridad at ngayo’y mapagpala at mahabagin.

Verse 12

अस्यास्तस्य च भोः शैल न जानासि च किंचन । महिमानं परं चैव तस्मादेनां प्रयच्छ वै

O bundok, hindi mo tunay na nalalaman ang sukdulang kadakilaan niya; kaya nga, ipagkaloob mo siya kay Śiva, tunay na gayon.

Verse 13

शिवाय गिरिजामेनां कुरुष्य वचनं हि नः । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषामृषीणां भावितात्मनाम्

Ihandog mo ang Girijā na ito kay Śiva—tuparin mo ang aming salita. Nang marinig ang pahayag ng mga rishi na may disiplinadong diwa…

Verse 14

उवाच त्वरया युक्तः पर्वतान्पर्वतेश्वरः । हे मेरो हे निषधकिं गन्धमादन मन्दर । मैनाक क्रियतामद्य शंसध्वं च यथातथम्

Pagkaraan, ang Panginoon ng mga Bundok, na ginising ng pagmamadali, ay nagsalita sa mga bundok: “O Meru, O Niṣadha, O Gandhamādana, O Mandara, O Maināka—gawin ito ngayong araw; ipahayag at isaayos ang lahat ayon sa nararapat.”

Verse 15

मेना तदा उवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदा । अधुना किं विमशन कृतं कार्यं तदैव हि

Noon, si Menā, na bihasa sa pananalita, ay nagsabi: “Ano pa ang pag-uusapan ngayon? Ang kailangang gawain ay natupad na noon pa man.”

Verse 16

उत्पन्नेयं महाभागा देवकार्यार्थमेव च । प्रदातव्या शिवायेति शिवस्यार्थेऽवतारिता

Ang mapalad na ito ay isinilang para mismo sa layunin ng mga diyos; siya’y dapat ihandog kay Śiva—siya’y bumaba sa daigdig para sa sariling layon ni Śiva.

Verse 17

अनयाराधितो रुद्रो रुद्रेण परिभाविता । इयं महाभागा शिवाय प्रतिदीयताम्

Sa pamamagitan niya, si Rudra ay sinamba; at siya rin ay pinabanal ni Rudra. Ipagkaloob nawa ang marangal na dalagang ito kay Śiva nang nararapat.

Verse 18

निमित्तमात्रं च कृतं तया वै शिवपूजने । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्यामेनायाः परिभाषितम्

Sa pagsamba kay Śiva, siya’y tunay na naging kasangkapan lamang. Nang marinig ang mga salitang binigkas ni Menā, …

Verse 19

परितुष्टो हिमाद्रिश्च वाक्यं चेदमुवाच ह । ऋषीन्प्रति निरीक्षंस्तां कन्येयं मम संप्रति

Nalugod sa puso si Himādri, ang Panginoon ng mga Bundok, at nagsalita habang tumitingin sa mga rishi: “Ang dalagang ito ay ngayon tunay na aking anak na babae.”

Verse 20

ततः समानीय सुलोचनां तां श्यामां नितंबार्षितमेखलां शुभाम् । वैडूर्यमुक्तावलयान्दधानां भास्वत्प्रभां चांद्रमसीं व रेखम्

Pagkaraan, iniharap niya ang mapalad na dalagang may matang gaya ng usa—maitim ang kutis, at ang balakang ay may marikit na pamigkis—at ipinakita siyang may mga pulseras na yari sa batong vaidūrya (mata ng pusa) at mga perlas, nagniningning na parang guhit ng liwanag ng buwan.

Verse 21

लावण्यामृतवापिकां सुवदनां गौरीं सुवासां शुभां दृष्ट्वा ते ह्यृषयोऽपि मोहमगन्भ्रांतास्तदा संभ्रमात् । नोचुः किंचना वाक्यमेव सुधियो ह्यासन्प्रमत्ता इव स्तब्धाः कान्तिमतीमतीव रुचिरां त्रैलोक्यनाथप्रियाम्

Nang masilayan si Gaurī—na wari’y “lawa ng amṛta” ng kagandahan, marikit ang mukha, marangal ang kasuotan, at mapalad—maging ang mga rishi ay napuno ng pagkamangha at tila nalito sa pagkabigla. Ang marurunong ay hindi nakapagsalita ni isang salita; nakatindig silang parang mga lasing, nakatitig sa lubhang maningning at kaibig-ibig, ang sinisinta ng Panginoon ng Tatlong Daigdig.

Verse 22

एवं तदा ते ह्यृषयोऽपि मोहिता रूपेण तस्याः किमुताथ देवताः । तथैव सर्वे च निरीक्ष्य तन्वीं सतीं गिरिन्द्रस्य सुतां शिवप्रियाम्

Kaya nga, kung maging ang mga rishi ay nabighani sa anyo niya, ano pa kaya ang mga diyos? Nang makita ang payat na si Satī—anak ng Panginoon ng mga Bundok at minamahal ni Śiva—lahat ay kapwa naakit.

Verse 23

ततः पुनश्चैत्य शिवं शिवप्रियाः शशंसुरस्मा ऋषयस्तदानीम्

Pagkatapos, muli, ang mga rishi—mga debotong minamahal ni Śiva—ay nagpuri kay Śiva noon din.

Verse 24

ऋषय ऊचुः । भूषिता हि गिरीन्द्रेण स्वसुता नास्ति संशयः । उद्वोढुं गच्छ देवेश देवैश्च परिवारितः

Wika ng mga rishi: “Tunay ngang pinalamutian na ng Panginoon ng mga Bundok ang sarili niyang anak—walang alinlangan. O Panginoon ng mga diyos, pumaroon ka upang pakasalan siya, na may kasamang mga diyos.”

Verse 25

गच्छ शीघ्रं महादेव पार्वतीमात्मजन्मने । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां प्रहस्येदमुवाच ह

“Humayo ka agad, O Mahādeva, kay Pārvatī—ang itinadhanang kapareha mo.” Nang marinig ang kanilang mga salita, siya’y ngumiti at nagsalita nang ganito.

Verse 26

विवाहो हि महाभागा न दृष्टो न श्रुतोऽपि वा । मया पुरा च ऋषयः कथ्यतां च विशेषतः

“O mapalad na mga rishi, ang ganitong kasal ay hindi pa nakita ni narinig man. Kaya, mga rishi, isalaysay ninyo sa akin—lalo na nang masinsinan.”

Verse 27

तदोचुरृषयः सर्वे प्रहसंतः सदाशिवम् । विष्णुमाह्वय वै देव ब्रह्मणं च शतक्रतुम्

Pagkaraan, ang lahat ng rishi, na nakangiti, ay nagsabi kay Sadāśiva: “O Deva, anyayahan mo si Viṣṇu, at gayundin si Brahmā at si Śatakratu (Indra).”

Verse 28

तथा ऋषिगणांश्चैव यक्षगन्धर्वपन्नगान् । सिद्धविद्याधरांश्चैव किंनरांश्चाप्सरोगणान्

“Gayundin, anyayahan ang mga pangkat ng rishi, ang mga Yakṣa, Gandharva, at Nāga; at pati ang mga Siddha at Vidyādhara, ang mga Kiṃnara, at ang mga pangkat ng Apsarā.”

Verse 29

एतांश्चान्यांश्च सुबहूनानयस्वेति सत्वरम् । तदाकर्ण्य ऋषिप्रोक्तं वाक्यं वाक्यविशारदः

“Dalhin mo sila at marami pang iba—agad!” Nang marinig ang sinabi ng rishi, ang mahusay magsalita at bihasa sa pananalita ay isinapuso ang mensahe.

Verse 30

उवाच नारदं देवो विष्णुमानय सत्वरम् । ब्रह्माणं च महेन्द्रं च अन्यांश्चैव समानय

Wika ng Panginoon kay Nārada: “Dalhin mo agad si Viṣṇu; dalhin mo rin si Brahmā at ang dakilang Indra—tipunin mo rin ang iba pa.”

Verse 31

शंभोर्वचनमादाय शिरसा लोकपावनः । जगाम त्वरितो भूत्वा वैकुण्ठं विष्णुवल्लभः

Tinanggap ni Nārada, ang tagapagpadalisay ng mga daigdig, ang utos ni Śambhu nang nakayuko ang ulo; at nagmadaling tumungo sa Vaikuṇṭha—sa minamahal ni Viṣṇu.

Verse 32

ददर्श देवं परमासने स्थितं श्रिया च देव्या परिसेव्यमानम् । चतुर्भुजं देववरं महाप्रभं नीलोत्पलश्यामतनुं वरेण्यम्

Namataan niya ang Panginoon na nakaluklok sa pinakamataas na trono, pinaglilingkuran ng Diyosa Śrī; apat ang bisig, pinakadakila sa mga diyos, maningning sa kapangyarihan—ang katawan ay maitim na gaya ng bughaw na lotus, lubhang karapat-dapat sambahin.

Verse 33

महार्हरत्नावृतचारुकुण्डलं महाकिरीटोत्तमरत्नभास्वतम् । सुवैजयंत्या वनमालया वृतं स नारदस्तं भुवनैकसुन्दरम्

Nakita ni Nārada Siya—ang tanging kagandahan ng mga daigdig—na may mariringal na hikaw na nababalutan ng mahahalagang hiyas, may dakilang korona na kumikislap sa pinakamainam na mga batong-alahas, at may suot na marilag na Vaijayantī na kuwintas ng mga bulaklak sa gubat.

Verse 34

उवाच नारदोऽभ्येत्य शंभोर्वाक्यमथादरात् । ब्रह्मवीणां वाद्यवीणां वाद्यमानः सर्वज्ञ ऋषिसत्तमः

Lumapit si Nārada at buong paggalang na ipinahayag ang mensahe ni Śambhu—habang tinutugtog ang banal na vīṇā, ang dalubhasang musikero; ang nakaaalam ng lahat, ang pinakadakila sa mga ṛṣi.

Verse 35

एह्येहि त्वं महाविष्णो महादेवं त्वरान्वितः । उद्वाहनार्थं शंभोश्च त्वमेकः कार्यसाधकः

“Halika, halika, O Mahāviṣṇu—magtungo ka nang madali kay Mahādeva. Para sa layunin ng kasal ni Śambhu, ikaw lamang ang makapagtatapos ng gawaing ito.”

Verse 36

प्रहस्य भगवान्प्राह नारदं प्रति वै तदा । कथमुद्वहने बुद्धिरुत्पन्ना तस्य शूलिनः । विज्ञातार्थोऽपि भगवान्नारदं परिपृष्टवान्

Ngumiti ang Mapalad na Panginoon at sinabi kay Nārada: “Paano sumibol sa Mayhawak ng Trisula ang pag-iisip ng pag-aasawa?” Bagaman batid na Niya ang bagay, muling tinanong ng Panginoon si Nārada.

Verse 37

नारद उवाच । तपसा महता रुद्रः पार्वत्या परितोषितः । स्वयमेवागतस्तत्र यत्रास्ते गिरिजा सती

Sinabi ni Nārada: “Sa dakilang pag-aayuno at pagninilay, lubos na nalugod si Rudra kay Pārvatī. Siya’y kusang dumating doon, sa pook na tinitirhan ng banal na Girijā.”

Verse 38

दासोऽहमवदच्छंभुः पार्वत्या परितोषितः । पार्वतीं च समभ्यर्थ्य वरयस्व च भामिनि

Nalugod si Śambhu kay Pārvatī at nagsabi: “Ako’y iyong lingkod.” Pagkaraan, magalang niyang pinakiusapan si Pārvatī: “O marilag na ginang, piliin mo (ako) bilang kabiyak sa kasal.”

Verse 39

त्वरितेनावदच्छंभुस्त्वामाह्वयति संप्रति । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः । नारदेन समायुक्तः पार्षदैः परिवारितः

Sinabi ng sugo: “Tinatawag ka ni Śambhu ngayon din, nang madalian.” Pagkarinig sa mga salitang iyon, si Janārdana, ang Diyos ng mga diyos, ay umalis na kasama si Nārada, na napalilibutan ng Kanyang mga tagapaglingkod.

Verse 40

सुपर्णमारुह्य तदा महात्मा योगीश्वराणां प्रभुरच्युतो महान् । ययौ तदाऽकाशपथा हरिः स्वयं सनारदो देववरैः समेतः

Noon, ang dakilang Acyuta, ang makapangyarihang Panginoon ng mga panginoon ng mga yogi, ay sumakay kay Suparṇa (Garuḍa). Si Hari mismo ay naglakbay sa landas ng kalangitan, kasama si Nārada at sinamahan ng mga pinakadakilang diyos.

Verse 41

तं दृष्ट्वा त्वरितं देवो योगिध्येयांघ्रिपंकजः । अभ्युत्थाय मुदा युक्तः परिष्वज्य च शार्ङ्गिणम्

Nang makita siyang dumating nang mabilis, ang diyos na ang mga paang-loto ay pinagninilayan ng mga yogi ay tumindig na may galak at niyakap si Śārṅgin (Viṣṇu, tagapagdala ng busog na Śārṅga).

Verse 42

तदा हरिहरौ देवावैकपद्येन तिष्ठतः । ऊचुतुः स्म तदान्योन्यं क्षेमं कुशलमेव च

Pagkaraan, ang dalawang diyos na sina Hari at Hara ay tumayong magkasama sa ganap na pagkakaisa, at nagtanungan sila tungkol sa kapakanan, kaligtasan, at kaginhawahan ng isa’t isa.

Verse 43

ईश्वर उवाच । गिरिजातपसा विष्णो जितोऽहं नात्र संशयः । पाणिग्रहार्थमेवाद्य गंतुकामो हिमालयम्

Wika ni Īśvara: “O Viṣṇu, dahil sa matinding tapa ni Girijā, ako’y nagapi—walang alinlangan. Ngayon ay nais kong magtungo sa Himalaya upang tanggapin ang kanyang kamay sa pag-aasawa.”

Verse 44

यथार्थेन च भो विष्णो कथयामि तवाग्रतः । यदा दक्षेण भो विष्णो प्रदत्ता च पुरा सती

“At, O Viṣṇu, sasabihin ko sa harap mo ang tunay na nangyari: noong una, O Viṣṇu, nang si Satī ay ibinigay ni Dakṣa (sa pag-aasawa)…”

Verse 45

न च संकल्पविधिना मया पाणिग्रहः कृतः । अधुनैव मया कार्यं कर्मविस्तारणं बहु

Hindi ko naisagawa ang paghawak sa kamay (pāṇigraha) ayon sa wastong paraan ng saṅkalpa. Ngayon, tunay na marami pa akong dapat gawin—maraming gawain ang kailangang ayusin nang nararapat.

Verse 46

यत्कार्यं तन्न जानामि सर्वं पाणिग्रहोचितम् । शंभोस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्य मधुसूदनः

(Ipinahiwatig ni Viṣṇu:) “Hindi ko pa nalalaman ang lahat ng dapat gawin na angkop sa ritwal ng paghawak sa kamay.” Nang marinig ang mga salita ni Śambhu, si Madhusūdana (Viṣṇu) ay napangiti.

Verse 47

यावद्वक्तुं समारेभे तावद्ब्रह्मा समागतः । इंद्रेण सह सर्वैश्च लोकपालैस्त्वरान्वितः

Nang magsimula pa lamang magsalita si (Viṣṇu), dumating si Brahmā—kasama si Indra at ang lahat ng mga tagapangalaga ng mga daigdig—na nagmamadali.

Verse 48

तथैव देवासुरयक्षदानवा नागाः पतंगाप्सरसो महर्षयः । समेत्य सर्वे परिवक्तुमीशमूचुस्तदानीं शिरसा प्रणम्य

Gayundin, nagtipon ang mga deva, asura, yakṣa, dānava, nāga, mga ibon, mga apsara, at mga dakilang rishi. Yumuko sila nang may paggalang at saka sabay-sabay na nagsalita kay Īśa (Śiva).

Verse 49

गच्छगच्छ महादेव अस्माभिः सहितः प्रभो । ततो विष्णुरुवाचेदं प्रस्तावसदृशंवचः

“Sige, sige, O Mahādeva—O Panginoon—sumama Ka sa amin.” Pagkaraan, nagsalita si Viṣṇu ng mga salitang angkop sa pagkakataon.

Verse 50

गृह्योक्तविधिना शंभो कर्म कर्तुमिहार्हसि

O Śambhu, nararapat Mong isagawa rito ang ritwal ayon sa paraang itinuro sa tradisyong Gṛhya (mga ritwal sa tahanan).

Verse 51

नांदीमुखं मण्डपस्थापनं च तथा चैतत्कुरु धर्मेण युक्तम् । महानदीसंगमं वर्जयित्वा कुर्वंति केचिद्वेदमनीषिणश्च

Isagawa ang ritwal na Nāndīmukha at ang pagtatayo ng mandapa—gawin ang lahat nang kaakibat ng dharma. May ilan, bagaman marunong sa Veda, ay nagsasagawa ng mga ritwal na ito habang iniiwasan ang tagpuan ng malalaking ilog.

Verse 52

मण्डपस्थापनं चैव क्रियतां ह्यधुना विभो । तथोक्तो विष्णुना शंभुश्चकारात्महिताय वै

“O makapangyarihan, itayo na ngayon ang mandapa.” Nang masabihan ni Viṣṇu, si Śambhu ay tunay na gumawa nito para sa kanyang layon at kapakinabangan (upang ganapin ang banal na gawain).

Verse 53

ब्रह्मादिभिः कृतं तेन सर्वमभ्युदयोचितम् । ग्रहाणां पूजनं चक्रे कश्यपो ब्रह्मणा युतः

Sa ginawa ni Brahmā at ng iba pa, ang lahat ay inayos ayon sa nararapat sa kasaganaan at mapalad na tagumpay. Pagkaraan, si Kaśyapa—kasama si Brahmā—ay nagsagawa ng pagsamba sa mga Graha (mga diyos ng mga planeta).

Verse 54

तथात्रिश्च वशिष्ठश्च गौतमोथ गुरुर्भृगुः । कण्वो बृहस्पतिः शक्तिर्जमदग्निः पराशरः

Gayundin, dumating sina Atri at Vasiṣṭha, si Gautama at ang kagalang-galang na Bhṛgu; pati sina Kaṇva, Bṛhaspati, Śakti, Jamadagni, at Parāśara.

Verse 55

मार्कंडेयः शिलावाकः शून्यपालोऽक्षतश्रमः । अगस्त्यश्च्यवनो गर्गः शिलादोऽथ महामुनिः

Naroon din ang mga dakilang rishi: sina Mārkaṇḍeya, Śilāvāka, Śūnyapāla at Akṣataśrama; gayundin sina Agastya, Cyavana, Garga at Śilāda—ang mga dakilang muni na ito ay naroon din.

Verse 56

एते चान्ये च बहवो ह्यागताः शिवसन्निधौ । ब्रह्मणा नोदितास्तत्र चक्रुस्ते विधिवत्क्रियाम्

Ang mga ito at marami pang ibang rishi ay dumating sa harapan ni Śiva. Sa pag-uudyok ni Brahmā roon, isinagawa nila ang mga ritwal ayon sa wastong tuntunin.

Verse 57

वेदोक्तविधिना सर्वे वेदवेदांगपारगाः । चक्रू रक्षां महेशस्य कृतकौतुकमंगलाम्

Silang lahat, mga dalubhasa sa Veda at Vedāṅga, ayon sa paraang itinakda ng Veda, ay nagsagawa ng ritwal na panangga para kay Maheśa, na ganap sa mga palatandaang mapalad at mga pagpapala.

Verse 58

ऋग्यजुःसामसहितैः सूक्तैर्नानाविधैस्तथा । मंगलानि च भूरीणि ऋषयस्तत्त्ववेदिनः

Ang mga rishi na nakakabatid ng katotohanan ay bumigkas ng sari-saring sūkta, kasama ng Ṛg, Yajus, at Sāman, at naghatid ng saganang mga pagpapalang mapalad.

Verse 59

अभ्यंजनादिकं सर्वं चक्रुस्तस्य परात्मनः । ख्यातः कपर्द्दस्तस्यैव शिवस्य परमात्मनः

Isinagawa nila ang lahat ng ritwal ng pagpapahid at pag-aayos para sa Kataas-taasang Sarili. Mula sa gawaing iyon, ang Kataas-taasang Śiva ay sumikat sa pangalang Kapardda, ang may nakapulupot na buhol ng buhok.

Verse 60

अनेकैर्मौक्तिकैर्युक्ता मुण्डमालाऽभवत्तदा । ये सर्पा ह्यंगभूताश्च ते सर्वे तत्क्षणादिव । बभूवुर्मडनान्येव जातरूपमयानि च

Noon, ang kuwintas ng mga bungo ay napalamutian ng maraming perlas. At ang mga ahas na siyang mga palamuti sa Kanyang katawan—sa mismong sandaling iyon—ay naging mga alahas na yari sa ginto rin.

Verse 61

सर्वभूषणसंपन्नो देवदेवो महेश्वरः । ययौ देवैः परिवृतः शैलराजपुरं प्रति

Kaya nga, si Maheśvara—Diyos ng mga diyos—na ganap na napalamutian ng lahat ng alahas, ay lumakad na napapaligiran ng mga deva patungo sa lungsod ng Panginoon ng mga Bundok.

Verse 62

चंडिका वरभगिनी तदा जाता भयावहा । प्रेतासना गता चण्डी सर्पाभरणभूषिता

Noon, si Caṇḍikā—ang pinagpalang kapatid na babae—ay nagpakita, nakapanghihilakbot. Ang Caṇḍī na iyon ay sumulong, nakaupo sa bangkay, at pinalamutian ng mga ahas bilang alahas.

Verse 63

हैमं कलशमादाय पूर्णं मूर्ध्ना महाप्रभा । परिवारैर्महाचंडी दीप्तास्या ह्युग्रलोचना

Dinala ng maningning na Mahācaṇḍī ang isang punô na gintong kalasa sa ibabaw ng kanyang ulo. Napapaligiran ng kanyang mga kasama, siya’y sumulong, nagliliyab ang mukha at mabangis ang mga mata.

Verse 64

तत्र भूतान्यनेकानि विरूपाणि सहस्रशः । तैः समेताग्रतश्चंडी जगाम विकृतानना

Doon, libu-libo ang nagsilitawang mga bhūta na kapangit at kakaiba ang anyo. Kasama sila sa unahan, si Caṇḍī na may nakapanghihilakbot na mukha ay nagpatuloy sa paglakad.

Verse 65

तस्याः सर्वे पृष्ठतश्च गणाः परमदारुणाः । कोट्येकादशसंख्याका रौद्रा रुद्र प्रियाश्च ये

Sa likuran niya ay sumunod ang lahat ng mga gaṇa, lubhang kakila-kilabot—kahawig ni Rudra at minamahal ni Rudra—na may bilang na labing-isang koṭi.

Verse 66

तदा डमरुनिर्घोषव्याप्तमासीज्जगत्त्रयम् । भेरीभांकारशब्देन शंखानां निनदेन च

Noon, napuno ang tatlong daigdig ng ugong ng ḍamaru, ng dagundong ng mga bherī, at ng umaalingawngaw na hudyat ng mga śaṅkha.

Verse 67

तथा दुंदुभिनिर्घोषैः शब्दः कोलाहलोऽभवत् । गणानां पृष्ठतो भूत्वा सर्वे देवाः समुत्सुकाः । अन्वयुः सर्वसिद्धाश्च लोकपालैः समन्विताः

At sa dagundong ng mga tambol na dundubhi, ang tunog ay naging isang malaking kaguluhan. Pumuwesto sa likuran ng mga gaṇa, sumunod ang lahat ng masisigasig na deva—kasama ang lahat ng siddha, na may mga Lokapāla, mga tagapangalaga ng mga daigdig.

Verse 68

मध्ये व्रजन्महेंद्रोऽथ ऐरावतमुपास्थितः । शुभ्रेणो च्छ्रियमाणेन छत्रेण परमेण हि

Sa gitna ng prusisyon, lumakad si Mahendra (Indra), na may kasamang Airāvata, at nililiman ng isang kataas-taasang puting payong na nakataas.

Verse 69

चामरैर्वीज्यमानोऽसौ सुरैर्बहुभिरावृतः । तदा तु व्रजमानास्त ऋषयो बहवो ह्यमी

Pinapaypayan siya ng mga cāmara at napalilibutan ng maraming deva habang nagpapatuloy. Sa sandaling iyon din, maraming ṛṣi ang naglalakad din sa prusisyong iyon.

Verse 70

भरद्वाजादयो विप्राः शिवस्योद्वहनं प्रति । शाकिन्यो यातुधानाश्च वेताला ब्रह्मराक्षसाः

Ang mga pantas gaya ni Bharadvāja at iba pang mga brāhmaṇa ay sumama bilang tagapaglingkod sa banal na pagdadala kay Śiva. Kasama rin nila ang mga śākinī, yātudhāna, vetāla, at mga brahma-rākṣasa.

Verse 71

भूतप्रेतपिशाचाश्च तथान्ये प्रमथादयः । पृच्छमानास्तदा चंडीं पृष्ठतोऽन्वगमंस्तदा

Ang mga bhūta, preta, at piśāca, pati ang iba pang pramatha, ay patuloy na nagtatanong kay Caṇḍī; at noon ay sumunod silang dikit na dikit sa kanyang likuran.

Verse 72

क्व गता साऽधुना चंडी धावमानास्तदा भृशम् । प्राप्ता गता व्रजंतीं तां प्रणिपत्य महाप्रभाम्

“Saan na naparoon ngayon si Caṇḍī?”—sa gayon, tumakbo silang mabilis at naabutan siya habang siya’y nagpapatuloy; pagdating, sila’y nagpatirapa at sumamba sa lubhang maningning na Dakila.

Verse 73

अथ प्रोचुस्तदा सर्वे चंडीं भैरवसंयुताम् । विनास्माभिः कुतो यासि वद चंडि यथा तथा

Pagkaraan, nagsalita silang lahat kay Caṇḍī na may kasamang Bhairava: “Kung wala kami, saan ka paroroon? Iwika mo, O Caṇḍī, ayon sa tunay na kalagayan.”

Verse 74

प्रहस्योवाच सा चंडी भूतानां तत्र श्रृण्वताम् । शंभोरुद्वहनार्थाय प्रेतारूढा व्रजाम्यहम्

Ngumiti si Caṇḍī at nagsalita—habang nakikinig ang mga bhūta roon: “Para sa banal na pagdadala kay Śambhu, ako’y lalakad, nakasakay sa isang preta.”

Verse 75

हैमं कलशमादाय शिरसा बिभ्रती स्वयम् । करवालीस्वरूपेण चंडी जाता ततः स्वयम्

Kinuha ni Caṇḍī ang gintong banga ng tubig at inialay sa ibabaw ng kaniyang ulo; saka siya mismo’y nag-anyong Karavālī.

Verse 76

भूतैः परिवृता सर्वैः सर्वेषामग्रतोऽव्रजत् । गणास्तामनुजग्मुस्ते गणानां पृष्ठतः सुराः

Napapaligiran ng lahat ng bhūta, siya’y lumakad na nangunguna sa lahat. Sumunod sa kaniya ang mga gaṇa, at sa likod ng mga gaṇa ay dumating ang mga deva.

Verse 77

इंद्रादयो लोकपाला ऋषयस्तेऽग्रपृष्ठतः । ऋषीणां पृष्ठतो भूत्वा पार्षदाश्च महाप्रभाः

Si Indra at ang iba pang tagapangalaga ng mga daigdig, kasama ang mga ṛṣi, ay nasa unahan at sa hulihan. Sa likod ng mga ṛṣi ay naroon ang mga pārṣada, na lubhang maningning.

Verse 78

विष्णोरमितभावज्ञा मुकुंदाच्च मनोरमाः । सर्वे पयोदसंकाशाः स्रग्विणो वनमालिनः । श्रीवत्सांकधराः सर्वे पीतवासोन्विताश्च ते

Sila’y mga nakakabatid sa di-masukat na kalikasan ni Viṣṇu, at kaaya-aya na gaya ni Mukunda mismo—kulay-ulap, may mga garlandang bulaklak at Vanamālā; taglay ng lahat ang tanda ng Śrīvatsa at nakadamit ng dilaw.

Verse 79

चतुर्भुजाः कुंडलिनः किरीटकटकांगदैः । हारनूपुरसूत्रैश्च कटिसूत्राङ्गुलीयकैः । शोभिताः सर्व एवैते महापुरुषलक्षणाः

Silang lahat ay may apat na bisig at may suot na hikaw; nagniningning sa mga korona, pulseras, armlet, kuwintas, anklet, banal na sinulid, pamigkis sa baywang, at mga singsing. Bawat isa’y may mapalad na tanda ng Mahāpuruṣa.

Verse 80

तेषां मध्ये गतो विष्णुः श्रियोपेतः सुरारिहा

Sa gitna nila ay lumakad si Viṣṇu—kasama si Śrī (Lakṣmī), ang pumupuksa sa mga kaaway ng mga diyos.

Verse 81

बभौ त्रिलोकीकृतविश्वमंगलो महानुभावैर्हृदि कृत्य धिष्ठितः । शिवेन साकं परमार्थदस्तदा हरिः परात्मा जगदेकबंधुः

Nagniningning si Hari, ginawang mapalad ang tatlong daigdig—na tila nakaluklok sa puso ng mga dakilang kaluluwa. Kasama si Śiva, ipinagkaloob niya ang sukdulang katotohanan—ang Paramātman, ang Kataas-taasang Sarili, ang tanging tunay na kamag-anak ng sanlibutan.

Verse 82

स तार्क्ष्यपुत्रोपरि संस्थितो महांल्लक्ष्म्या समेतो भुवनैकभर्ता । स चामरैर्वीज्यमानो मुनींद्रैः सर्वैः समेतो हरिरीश्वरो महान्

Nakaupo sa anak ni Tārkṣya (Garuḍa) ang dakilang Panginoon—kasama si Lakṣmī, ang tanging tagapagtaguyod ng mga daigdig. Pinapaypayan ng mga pamaypay na cāmara at napalilibutan ng lahat ng panginoong pantas: si Hari, ang makapangyarihang Īśvara.

Verse 83

तथा विरिंचिर्निजवाहनस्थो वेदैः समेतः सह षड्भिरंगैः । तथागमैः सेतिहासैः पुराणैः स संवृतो हेमगर्भो बभूव

Gayundin, si Viriñci (Brahmā), nakaupo sa sarili niyang sasakyan, ay nagpakita—napalilibutan ng mga Veda kasama ang anim na sangay. Kasama rin ang mga Āgama, Itihāsa, at Purāṇa; ang Hema-garbha, ang “ginintuang sinapupunan,” ay nakatindig sa gitna ng banal na kapahayagan.

Verse 84

वेधोहरिभ्यां च तदा सुरेद्रैः समावृतश्चर्षिभिः संपरीतः । वृषारूढो वृषकेतुर्दुरापोयोगीश्वरैरपि सर्वैरगम्यः

Pagkaraan, napalilibutan nina Brahmā at Hari, ng mga panginoon ng mga diyos, at ng mga ṛṣi, nagpakita ang Nakakasakay sa Toro—na may bandilang toro. Siya’y mahirap makamtan, di maabot kahit ng lahat ng pinakadakilang yogī-īśvara.

Verse 85

शुद्धस्फटिकसंकाशं वृषभं धर्मवत्सलम् । समेतो मातृभिश्चैव गोभिश्च कृतलक्षणम्

Ang toro—kumikinang na parang dalisay na kristal at tapat sa dharma—ay nakatatak ng mga mapalad na tanda, na sinasamahan ng mga Ina-Diyosa (Mātṛ) at ng mga sagradong baka.

Verse 86

एभिस्समेतोऽसुरदानवैः सह ययौ महेशो विबुदैरलंकृतः । हिमालयं गिरिवर्यं तदानीं पाणिग्रहार्थं प्रमदोत्तमायाः

Kasama nila—pati ang mga asura at dānava—si Maheśa, na pinalamutian ng mga diyos, ay nagtungo noon sa Himalaya, ang pinakadakilang bundok, upang tanggapin sa pag-aasawa ang kamay ng pinakadakilang dalaga.