
Binubuksan ng Kabanata 20 ang pagtatanong ng kapulungan ng mga pantas: kung sina Brahmā, Viṣṇu, at Rudra ay inilalarawan na may mga katangian (saguṇa), paano magiging si Īśa ay kapwa may anyong liṅga at gayon pa man ay nirguṇa? Ang sagot, na ipinasa ni Sūta at iniuugnay sa aral ni Vyāsa, ay nagtatakda ng pagkakaiba: ang liṅga ay sagisag na anyo ng nirguṇa na Paramātman, samantalang ang nahahayag na daigdig ay nakakondisyon ng māyā at napupuno ng tatlong guṇa, kaya sa huli ay di-mananatili at mapaparam. Pagkaraan, lumilipat ang salaysay sa kasaysayang mitiko: matapos lisanin ni Satī (Dākṣāyaṇī) ang katawan sa pangyayari ng apoy ng paghahandog, nagsagawa si Śiva ng matinding tapas sa Himalaya, napaliligiran ng mga gaṇa at mga tagasunod. Sa panahong iyon, sumibol ang mga asura; si Tāraka ay tumanggap ng biyaya mula kay Brahmā na may hangganang tanging isang bata ang makakatalo sa kanya, at naging malaking banta. Humingi ng payo ang mga deva, at isang tinig mula sa langit ang nagsabing ang anak lamang ni Śiva ang makapapatay kay Tāraka. Kaya lumapit ang mga deva kay Himavat; matapos ang pag-uusap kay Menā, pumayag si Himavat na magluwal ng isang anak na babaeng angkop kay Śiva. Sa gayon isinilang si Girijā—muling paglitaw ng kataas-taasang Śakti—na nagdulot ng kagalakang kosmiko at nagpanumbalik ng loob ng mga diyos at mga pantas.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया । लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद
Wika ng mga pantas: Inilarawan mo sina Brahmā, Viṣṇu, at Rudra bilang may mga katangian (saguṇa). Ngunit ang Panginoon ding yaon, bagaman nasa anyo ng Liṅga, ay sinasabing walang katangian (nirguṇa)—ipaliwanag kung paano ito.
Verse 2
त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा । मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति
Ang buong sansinukob na ito—gumagalaw man o di-gumagalaw, malaki man o maliit—ay nilulukuban ng tatlong guṇa. Lahat ay lumilitaw bilang anyo ng māyā; kung wala ang Liṅga, tanda at presensya ng Panginoon, kanino at paano ito magpapakita?
Verse 3
यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत
O Sūta, anumang nakikita—malaki man o maliit—ay may pagkaparam at naglalaho, sapagkat ito’y nalikha at nakatali sa mga kondisyon.
Verse 4
तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि । व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः
Kaya nga, O Sūta, magnilay nang mabuti at nararapat mong putulin ang pag-aalinlangang ito. Sa biyaya ni Vyāsa, nalalaman mo ang lahat nang ganap; wala nang iba pang higit na angkop upang magpaliwanag.
Verse 5
सुत उवाच । व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति । शुक उवाच । लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया । एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः
Wika ni Sūta: Sa bagay na ito, ipinaliwanag ni Vyāsa ang lahat kay Śuka. Wika ni Śuka: Paano mo masasabi na si Śambhu, na may anyong Liṅga, ay nirguṇa (walang katangian)? Mahal na ama, pawiin mo nang lubos ang aking pag-aalinlangan.
Verse 6
व्यास उवाच । श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना । अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक
Sinabi ni Vyāsa: Makinig ka, mahal kong anak—isasalaysay ko ang itinuro noon ni Nandin nang magtanong si Agastya. Sa aral na iyon, O Śuka, ang lahat ay napakinggan at naunawaan.
Verse 7
निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् । परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती
Alamin na ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman) ay lampas sa mga guṇa, at ang mismong anyo Niya ay ang Liṅga. Gayundin, ang Dakilang Kapangyarihan (Parā Śakti) ay dapat maunawaan na walang guṇa—walang hanggan at laging tunay.
Verse 8
यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् । एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः
Sa pamamagitan Niya (Śakti), ang buong nahayag na paglikha ay pinasisigla ng tatlong guṇa. Ngunit ang buong sansinukob na gumagalaw at di-gumagalaw, sa sukdulang katotohanan, ay marupok at naglalaho.
Verse 9
एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः । प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः
Iisa lamang ang Kataas-taasang Sarili—dalisay, walang dungis, at nag-aanyong Liṅga. Kasama ng Prakṛti, ang tatlong guṇa ay nalulusaw at nagbabalik (sa Kanya).
Verse 10
यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा । तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे
Kaya nga noon pa man ay tinawag itong “Liṅga” sapagkat dito naglalaho ang lahat. Kung ang Kataas-taasang Kapangyarihan (Parā Śakti) ay nalulusaw sa Liṅga na iyon, lalo pa kaya ang iba pang bagay—paanong hindi sila malulusaw?
Verse 11
लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च । चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्
Ang tatlong guṇa—ayon sa pahayag ni Rudra—ay nalusaw na, bagaman sa pamamagitan nila ay nabibigkis ang mundong gumagalaw at di-gumagalaw. Kaya, O marangal, sambahin ang Liṅga nang may dakilang paggalang at debosyon.
Verse 12
लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः । लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते
Alamin ninyo nang tuwiran, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak, na ang Liṅga ay nirguṇa, lampas sa tatlong guṇa. At dahil sa pagkalusaw (laya) tungo rito, ipinahahayag ang kadakilaan ng Liṅga, kalakip ang aral tungkol sa mga guṇa.
Verse 13
शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः । सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स
Tinatawag Siya ng mga pantas na “Śaṅkara” sapagkat Siya ang nagbibigay ng kaligayahan. At, O mga brāhmaṇa, tinatawag din Siyang “Sarva” dahil Siya ang kanlungan ng lahat.
Verse 14
शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः
At, O mga brāhmaṇa, tinatawag Siyang “Śambhu” sapagkat mula sa Kanya sumisibol ang lahat ng pagpapala at kabutihan.
Verse 15
एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः । तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना
Kaya nga, ang lahat ng pangalan ng Dakilang Kaluluwa ay may ganap na kahulugan. Sa pamamagitan ni Śambhu—ang Kataas-taasang Panginoon—ang buong daigdig na ito ay pinupuno at nilulukuban.
Verse 16
ऋषय ऊचुः । यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि । दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती
Wika ng mga ṛṣi: “Nang si Dākṣāyaṇī (Satī), anak na babae ni Dakṣa, ay mahulog sa apoy ng paghahandog sa gawang-yajña, at ang marangal na Satī ay naglaho sa paningin—”
Verse 17
प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना । परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः
O Sūta, kailan siya nagpakitang muli? Sabihin mo sa amin ngayon ang katotohanan. At paano muling nakipag-isa ang Kataas-taasang Kapangyarihan ni Maheśa sa kanya?
Verse 18
एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः । कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन
O lubos na mapalad, sabihin mo sa amin ang lahat ng ito—kung ano ang nangyari noon—sa tunay na diwa nito. Para sa amin, walang ibang tagapagsalita ang nararapat magsabi nito.
Verse 19
सूत उवाच । जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा । विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः
Sinabi ni Sūta: “O brāhmaṇa, nang si Dākṣāyaṇī—na ang mga bahagi ng katawan ay nasunog—ay pumanaw, maging si Maheśa, na nawalan ng Śakti, ay nagsagawa ng pinakamataas na penitensiya.”
Verse 20
लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ । भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च
Sa pagkuha ng anyo sa pamamagitan ng banal na laro, sa bundok ng Himavat, siya ay sinamahan nina Bhṛṅgī, Viśva, at gayundin ni Nandin.
Verse 21
तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः । दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः
At siya ay pinalibutan nina Caṇḍa at Muṇḍa, at ng marami pang iba—pinalibutan ng mga hukbo ng gaṇa na pinarami sa sampu-sampung milyon.
Verse 22
गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः । एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः
Taglay ang isang krore ng mga gaṇa at dagdag pang animnapung libo—kaya roon, ang Diyos na Vṛṣabhadhvaja (Śiva, na may watawat na may toro) ay napalibutan ng kaniyang mga pangkat.
Verse 23
तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव । गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः
Nalulugod sa pag-aayuno at pagninilay, ang dakilang nilalang ay mabilis na nagtungo sa unahan ng Himalaya. Napalibutan ng mga gaṇa na pinamumunuan ni Vīrabhadra, nanatili pa rin siyang nag-iisa—na wari’y salat sa unang kaalaman (ibig sabihin, wala ang Śakti).
Verse 24
एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः
Samantala, dahil sa kamangmangan, nagsilitawan ang mga daitya. Tunay ngang si Bali ay naigapos ni Viṣṇu; gayundin, ang mga iyon ay may dakilang lakas.
Verse 25
जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः । कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे
Pagkaraan, O mga brāhmaṇa, isinilang ang mga daitya na nagdulot ng kapighatian kay Indra—ang ilan ay tinawag na Kālakhañjā, lubhang mabangis, at ang iba nama’y Kālakāya.
Verse 26
निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः । अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः
Ang lahat ng Nivātakavaca—na kilala rin sa pangalang Ravārāvaka—kasama ang marami pang ibang Dānava, ay naging mga tagapagdulot ng paglipol, naghatid ng kapahamakan sa mga nilalang.
Verse 27
तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि । ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै
Si Tāraka, anak ni Namuci, sa pamamagitan ng sukdulang pag-aayuno at pagninilay (tapas) ay nagpasaya kay Brahmā; at si Brahmā nga ay lubos na nasiyahan sa kanya.
Verse 28
वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने । वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते
Ipinagkaloob niya ang mga biyayang ayon sa nais ng masamang si Tāraka, na nagsasabi: “Pumili ka ng biyaya—nawa’y maging mapalad ka; ipagkakaloob ko sa iyo ang lahat ng iyong minimithi.”
Verse 29
तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्
Nang marinig ang mga salitang iyon ni Brahmā, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos, pumili siya noon ng isang biyaya—biyayang magiging sindak sa mga daigdig.
Verse 30
यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो । देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च
“Kung tunay Kang nalulugod sa akin, O Panginoon, ipagkaloob Mo sa akin ang kalayaan sa pagtanda at kamatayan; at ipagkaloob Mo rin ang di-matatalong kapangyarihan—ayon sa nalalaman Mong maaari Mong ibigay.”
Verse 31
एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना । उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव
Nang gayon ang sinabi ng masamang si Tāraka, sumagot si Brahmā na may ngiti: “Paano magiging iyo ang kawalang-kamatayan?”
Verse 32
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः । प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे
Sa sinumang isinilang, tiyak ang kamatayan—alamin mo ito sa katotohanan. Pagkaraan, si Tāraka, tumatawa, ay nagsabi: “Ipagkaloob mo rin sa akin ang di-matatalo.”
Verse 33
ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ । विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते
Wika ni Brahmā: “O Daitya na walang dungis, ipinagkakaloob ko sa iyo ang di-matatalo—ngunit may isang pagbubukod: isang munting bata ang tunay na tatalo sa iyo.”
Verse 34
तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो । कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति
Pagdaka’y yumukod si Tāraka kay Brahmā at nagsabi: “O Panginoon, O Hari ng mga diyos, sa iyong biyaya ay natupad na ngayon ang aking layon.”
Verse 35
एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः । देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः
Kaya nga, matapos matamo ang biyaya, ang makapangyarihang si Tāraka ay tinipon ang mga diyos para sa digmaan, at ang Asura’y nakipaglaban sa kanila.
Verse 36
मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् । पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि
Sa pagkanlong kay Haring Mucukunda, nagtagumpay ang mga diyos. Ngunit paulit-ulit ding nayanig at nagulo ang mga diyos na iyon—tunay nga, dahil kay Tāraka.
Verse 37
मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा । किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्
Sa lakas lamang ni Mucukunda, noon ay nakamtan ng mga deva ang tagumpay. Ngunit habang patuloy kaming nakikipaglaban nang walang pahinga, ano nga ba ang nararapat naming gawin ngayon?
Verse 38
भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् । ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः
Inalala nila, “Ganyan nga ang dapat mangyari,” at nagtungo sila sa tahanan ni Brahmā. Tumayo sa harap ni Brahmā, ang mga deva—kasama si Indra—ay nagsalita.
Verse 39
देवा ऊचूः । बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः । विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः
Wika ng mga deva: “Ang Madhusūdana (Viṣṇu) ay nananahan sa Pātāla kasama si Bali. Kung wala si Viṣṇu, kaming lahat—mula kay Vṛṣa—ay napabagsak ng mga kaaway.”
Verse 40
दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो । तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै
“O Panginoong lubhang mapalad, iligtas Mo kami mula sa mga panginoon ng Dānava,” ang kanilang daing. Pagkaraan, isang tinig mula sa langit ang nagsalita, tunay na umaaliw sa kanila.
Verse 41
हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः । शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः
“O mga deva, isagawa agad ang aking salita sa katotohanan: kapag sumilang ang anak ni Śiva—o mga deva—siya’y magiging makapangyarihan nang lubha.”
Verse 42
युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः । येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः
Sa digmaan, tiyak niyang papatayin si Tāraka—walang pag-aalinlangan. Sa anumang paraan upang lapitan at sambahin ang Mapalad na Śambhu, na nananahan sa lihim na dako ng bawat puso…
Verse 43
दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् । क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः
O mga diyos, gawin ninyong si Śiva ay yaong tumatanggap ng isang kabiyak—ganyan ang dapat itakdang patakaran. At magsikap kayo nang sukdulan; ang aking salita’y hindi iba.
Verse 44
यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् । परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्
“Kayong mga diyos ay dapat umunawa (at kumilos ayon dito),” wika ng tinig na walang katawan. Namangha nang labis ang mga diyos at nag-usap-usap sa isa’t isa.
Verse 45
श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्
Pagkarinig sa tinig na mula sa langit, sila’y nagtungo sa Himālaya. Inilagay nila si Bṛhaspati sa unahan, at ang lahat ng diyos ay nagpahayag ng kanilang pagsusumamo.
Verse 46
हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् । हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः
Dahil sa bigat ng kanilang banal na tungkulin, lumapit ang lahat ng mapalad sa Himālaya at nagsabi: “O pinagpalang Himālaya, pakinggan mo ngayon ang aming mga salita.”
Verse 47
तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु । त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् । तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो
“Tinatakot kami ni Tāraka; ipagkaloob Mo ang tulong upang siya’y mapuksa. Maging kanlungan Ka namin at ng lahat ng mga asceta. Kaya kaming lahat ay dumating—kasama si Mahendra (Indra)—O Makapangyarihan.”
Verse 48
लोमश उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः
Sinabi ni Lomaśa: Nang sa gayon ay mapakiusapan ng mga deva, si Himavān—pinakamainam sa mga bundok—ay ngumiti at nagsalita sa kanila, siya na pinakadakila sa mga bihasa sa pananalita.
Verse 49
महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः । अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः
Pagkaraan, tumingin siya kay Mahendra (Indra) na may banayad na panunukso at sinabi: “Kaming lahat na mga diyos ay ginawang walang magawa—dahil kay Mahendra.”
Verse 50
किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति । पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः
“Ano ang magagawa namin sa tungkulin ng mga diyos—ang pagpatay kay Tāraka—kung kaming lahat ay salat sa sandigan at kakampi, kahit pa kami’y itinuturing na pinakamainam sa mga diyos?”
Verse 51
तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः । अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व
“Kung tunay lamang na may kinakailangang sandigan, mapababagsak namin si Tāraka kasama ang kanyang mga kaanak. Ngunit ako’y bundok—di matinag—at (sa bagay na ito) wari’y nasa panig ng kalaban; ano nga ba ang tunay kong magagawa?”
Verse 52
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् । सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति । तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्
Nang marinig ang kanyang mga salita, sumagot ang lahat ng mga Deva: “Kapwa ikaw at kami ay hindi pa makakayang isagawa ang pagpaslang kay Tāraka. O dakila, pag-isipan nang malalim ang gawaing ito—kung paano ito maisasakatuparan.”
Verse 53
येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः । तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति
“Sa anong paraan mapapabagsak ang kaaway na si Tāraka—na tunay na napakalakas?” Pagkaraan nito, nagsalita sa mga Deva ang maningning na si Himavān.
Verse 54
केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ । कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि
“Sa anong paraan, O mga Deva, ninyo nais patayin si Tāraka? Sabihin ninyo agad, sapagkat kailangan kong maunawaan ang bagay na ito ngayon din.”
Verse 55
तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः । श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत हिमवान्पर्वतो हि
Noon, isinalaysay ng mga Deva ang lahat ng ito, at inulit din ang mga salitang minsang sinabi ni Vāṇī (Sarasvatī) para sa banal na gawain. Pagdaka’y narinig ni Himavān, ang bundok, ang mga salitang iyon.
Verse 56
शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा । तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च
“Kapag ang dakilang asura na si Tāraka ay napatay ng marunong na anak ni Śiva, magiging mapalad ang bawat gawain ng mga diyos. Ito ang ipinahayag ng banal na Vāṇī, at tunay na mangyayari ito.”
Verse 57
तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् । कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्
Kaya gawin ninyo ito: ayusin upang si Maheśa (Mahādeva) ay tumanggap ng isang nobya. Nawa’y ang mga deva ay magmadaling maghanap, ngayon din, ng isang dalagang karapat-dapat kay Śiva.
Verse 58
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा । जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये
Nang marinig ang kanyang mga salita, ngumiti ang mga deva at nagsabi: “Isang anak na babae ang dapat isilang sa iyo, alang-alang kay Śiva, upang maganap ang layunin ng gawain.”
Verse 59
सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते । आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः
O bundok na may dakilang diwa, tuparin agad ang mga salita ng mga deva. Ikaw ay magiging sandigan ng mga deva—walang alinlangan.
Verse 60
इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् । पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्
Nang masabihan nang gayon ng mga deva, pumasok ang hari ng mga bundok sa kanyang tahanan. Tinanong niya ang kanyang asawang si Menā tungkol sa mapalad na gawaing dumating sa kanila.
Verse 61
जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये । देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्
Isang mabuting anak na babae ang dapat isilang upang matupad ang layunin ng mga deva—gayundin para sa kapakanan ng mga deva, ng mga ṛṣi, at ng mga ascetic na nagsasagawa ng tapasya.
Verse 62
प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च । तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने
Para sa mga babae, ang pagsilang at pagpapalaki ng isang anak na babae ay madalas na hindi itinuturing na nakalulugod. Gayunman, O may magandang mukha, isang anak na babae ay tunay na dapat isilang.
Verse 63
प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् । यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना
Ngumiti si Menā at nagsalita sa kanyang asawa na si Himālaya: “Ngayon, pakinggan mo ako tungkol sa mga salitang sinabi mo.”
Verse 64
कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते । तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्
“Ang anak na babae,” O panginoon sa mga tao, “ay laging sanhi ng paghihirap; at para rin sa mga babae, siya’y nagiging sanhi ng dalamhati, O dakilang-loob. Kaya, O panginoon ng mga bundok, magnilay nang matagal sa sarili mong pag-unawa, at saka sabihin ang tunay na makabubuti.”
Verse 65
हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा । उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्
Nang marinig ni Himavān ang mga salita ng kanyang minamahal, noon ay nagsalita siya—marunong at may layuning magbigay-kabutihan sa kapwa.
Verse 66
येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् । भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि
Sa anumang paraan na masisiguro ang kabuhayan at pag-alalay sa iba, ang gawaing iyon mismo ang dapat isagawa ng taong marunong.
Verse 67
स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् । एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा । दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा
Ang tungkuling tumulong sa kapwa ay dapat gampanan kahit ng isang babae. Kaya, sa paggabay ng Bundok na si Himavān, ang kaniyang reyna—ang mapalad na Menā—ay naglihi ng isang anak na babae sa kaniyang sinapupunan.
Verse 68
महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी । रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा
Siya ang Mahāvidyā, ang Mahāmāyā, ang mismong anyo ng sukdulang talino; siya si Rudrakālī, at siya rin si Ambā—si Satī, ang dakilang Dākṣāyaṇī na lampas sa lahat.
Verse 69
तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती । बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना
Si Menā, ang lubhang mapalad, may malalawak at maririkit na mga mata, ay nagdala sa kaniyang sinapupunan ng yaong sukdulang kaningningan—ang pinakamataas na Satī.
Verse 70
स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः । मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः
Noon, ang mga deva, ang mga rishi, at ang mga Yaksha at Kinnara ay naghandog ng papuri, ipinagdiriwang ang saganang pagpapala kay Menā at sa Bundok na si Himavān.
Verse 71
एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः । प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा
Samantala, siya ay isinilang at tinawag sa pangalang “Girijā”. Nang mahayag ang Diyosa, siya’y naging tagapagkaloob ng ligaya sa lahat.
Verse 72
देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः
Umalingawngaw ang banal na mga tambol ng langit; nagsayaw ang mga pangkat ng Apsara. Umawit ang mga pinuno ng Gandharva, at muling nagsayaw ang mga Apsara.
Verse 73
पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा । तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च
At ang mga makalangit ay nagpaulan ng saganang bulaklak. Noon nga, ang tatlong daigdig ay naging payapa at nagalak.
Verse 74
यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते । प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव
Nang bumaba si Girijā, ang Dakilang Satī, sa sandaling iyon ay sinaklot ng takot ang mga Daitya. Ngunit ang mga pangkat ng mga deva at ang mga dakilang rishi—kasama ang mga Cāraṇa at mga Siddha—ay napuspos ng galak.