Adhyaya 17

Verse 1

। लोमश उवाच । ततः सर्वे सुरगणा दृष्ट्वा तं विलयं गतम् । चिंतयंतः सुरगणाः कथं च विदधामहे

Sinabi ni Lomaśa: Pagkatapos, ang lahat ng mga hukbo ng mga diyos, nang makita siyang pumanaw, ay nagsimulang mag-usap—'Paano nga ba tayo magpapatuloy ngayon?'

Verse 2

सुरभिं चाह्वयित्वाथ तदोवाच शचीपतिः । कलेवरं दधीचस्य लिह्यास्त्वं वचनान्मम

Pagkatapos ay ipinatawag ng panginoon ni Śacī (Indra) si Surabhī at sinabi: 'Sa aking salita, dilaan mo ang katawan ni Dadhīci hanggang sa luminis.'

Verse 3

तथेति च वचोमत्वा तत्क्षणादेव लिह्य तत् । निर्मांसं च कृतं सद्यस्तया धेन्वा कलेवरम्

Sa pagsasabing 'Masunod ang iyong nais,' at pagtanggap sa utos, dinilaan niya ito kaagad; at ang baka na iyon ay agad na inalis ang laman ng katawan.

Verse 4

जगृहुस्तानि चास्थीनि चक्रुः शस्त्राणि वै सुराः । तस्य वंशोद्भवं वज्रं शिरो ब्रह्मशिरस्तथा

Kinuha ng mga diyos ang mga butong iyon at gumawa ng mga sandata: mula sa kanyang gulugod ay ginawa nila ang Vajra, at mula sa kanyang ulo ay ginawa rin nila ang sandatang Brahmaśiras.

Verse 5

अन्यानि चास्थीनि बहूनि तस्य ऋषेस्तदानीं जगृहुः सुराश्च । तथा शिराजालमयांश्च पाशांश्चक्रुः सुरा वैरयुताश्च दैत्यान्

Pagkatapos ay tinipon ng mga diyos ang marami pang ibang buto ng pantas na iyon; at gumawa rin sila ng mga silo na binuo mula sa mga lambat ng litid at ugat, upang igapos ang mga kalabang Daitya.

Verse 6

शस्त्राणि कृत्वा ते सर्वे महाबलपराक्रमाः । ययुर्देवातस्त्वरायुक्ता वृत्रघातनतत्पराः

Matapos ihanda ang mga sandata, ang lahat ng mga deva—makapangyarihan at matatapang—ay nagmadaling umalis, tanging layon ang pagpatay kay Vṛtra.

Verse 7

ततः सुवर्च्चाश्च दधीचिपत्नी या प्रेषिता सा सुरकार्यसिद्धये । व्यलोकयत्तत्र समेत्य सर्वं मृतं पतिं देहमथो ददर्शतम्

Pagkaraan, si Suvarcā, asawa ni Dadhīci—na ipinadala upang matupad ang layunin ng mga deva—ay dumating doon, minasdan ang lahat, at nakita ang kanyang asawa na nakahandusay na patay ang katawan.

Verse 8

ज्ञात्वा च तत्सर्वमिदं सुराणां कृत्यं तदानीं च चुकोप साध्वी । ददौ सती शापमतीव रुष्टा तदा सुवर्चा ऋषिवर्यपत्नी

Nang maunawaan niya ang buong ginawa ng mga deva, ang banal na babae ay nag-alab sa galit. Si Suvarcā, asawa ng pinakadakilang rishi, sa matinding poot ay bumigkas ng isang sumpa.

Verse 9

अहो सुरा दुष्टतराश्च सर्वे सर्वे ह्यशक्ताश्च तथैव लुब्धाः । तस्माच्च सर्वेऽप्रजसो भवंतु दिवौकसोऽद्यप्रभृतित्युवाच सा

At sinabi niya: “Ay, kayong mga deva, kayong lahat ay lubhang masama—tunay ngang kayong lahat ay walang lakas at sakim. Kaya mula sa araw na ito, nawa’y ang lahat ng nananahan sa langit ay mawalan ng supling!”

Verse 10

एव शापं ददौ तेषां सुराणां सा तपस्विनी । प्रवीश्याश्वत्थमूले सा स्वोदरं दारयत्तदा

Sa gayon, ang babaeng mapagpigil-sa-sarili ay nagbitiw ng sumpa sa mga deva. Pagkaraan, pumasok siya sa ilalim ng ugat ng banal na aśvattha (pipal) at sa sandaling iyon ay pinunit ang sarili niyang sinapupunan.

Verse 11

निर्गतो जठराद्गर्भो दधीचस्य महात्मनः । साक्षाद्रुद्रावतारोऽसौ पिप्लादो महाप्रभः

Mula sa sinapupunan ay lumitaw ang anak ng dakilang-loob na si Dadhīci—si Pippalāda na may dakilang ningning, tuwirang pagkakatawang-tao ni Rudra mismo.

Verse 12

प्रहस्य जननी गर्भमुवाच रुषितेक्षणा । सुवर्चा तं पिप्पलादं चिरं तिष्ठास्य सन्निधौ

Ngumiti ang inang si Suvarcā—ngunit ang mga mata’y nananatiling matalim sa poot—at nagsalita sa bata: “O Pippalāda, mananatili ka nang matagal sa piling na ito.”

Verse 13

अश्वत्थस्य महाभाग सर्वेषां सफलो भवेः । तथैव भाषमाणा सा सुवर्चा तनयं प्रति । पतिमन्वगमत्साध्वी परमेण समाधिना

“O mapalad na ginoo, sa pamamagitan ng aśvattha ikaw ay magiging tagatupad ng lahat ng layon.” Pagkasabi nito sa anak, ang banal na si Suvarcā ay sumunod sa asawa, pumasok sa pinakamataas na samādhi.

Verse 14

एवं दधीचपत्नी सा पतिना स्वर्गमाव्रजत्

Kaya nga, ang asawa ni Dadhīci ay nagtungo sa langit kasama ang kanyang asawa.

Verse 15

ते देवाः कृतशस्त्रास्त्रा दैत्यान्प्रति समुत्सुकाः । आजग्मुश्चेंद्रमुख्यास्ते महाबलपराक्रमाः

Ang mga diyos na iyon, matapos maghanda ng mga sandata at mga astra, ay sabik na sumalakay laban sa mga Dānava; pinangunahan sila ni Indra, makapangyarihan sa lakas at kabayanihan.

Verse 16

गुरुं पुरस्कृत्य तदाज्ञया ते गणाः सुराणां बहवस्तदानीम् । भुवं समागत्य च मध्यदेशमूचुश्च सर्वे परमास्त्रयुक्ताः

Inilagay nila ang kanilang gurong banal sa unahan at sumunod sa kanyang utos; noon ay maraming pangkat ng mga diyos ang bumaba sa lupa, sa Madhyadeśa, at silang lahat ay nagsalita habang tangan ang mga sandatang pinakamataas at sagrado.

Verse 17

समागतानुपसृत्य देवांश्चेंद्रपुरोगमान् । ययौ वृत्रो महादैत्यो दैत्यवृन्दसमावृतः

Lumapit siya sa mga nagtipong diyos na pinangungunahan ni Indra; si Vṛtra, ang dakilang Daitya, ay sumulong na napalilibutan ng napakaraming Daitya.

Verse 18

यथा मेरोश्च शिखरं परिपूर्णं प्रदृश्यते । तथा सोऽपि महातेजा विश्वकर्म्मसुतो महान्

Gaya ng tuktok ng Meru na nakikitang ganap at matayog, gayon din nagpakita ang dakilang nilalang na may matinding liwanag—ang maringal na anak ni Viśvakarman.

Verse 19

तेन दृष्टो महेन्द्रश्च महेंद्रेण महासुरः । देवानां दानवानां च दर्शनं च महाद्भुतम्

Nakita niya si Mahendra (Indra), at nakita rin ni Mahendra ang dakilang Asura. Ang tanawin ng mga diyos at mga Dānava na magkaharap ay tunay na kagila-gilalas.

Verse 20

तदा ते बद्धवैराश्च देवदैत्याः परस्परम् । अन्योन्यमभिसंरब्धा जगर्जुः परमाद्भुतम्

Noon, ang mga Deva at Daitya na mahigpit nang nakatali sa pagkapoot ay nagsalpukan; nag-aalab sa galit sa isa’t isa, sila’y umungal nang lubhang kagila-gilalas.

Verse 21

वादित्राणि च भीमानि वाद्यमानानि सर्वशः । श्रूयंतेऽत्र गभीराणि सुरा सुरसमागमे

Sa lahat ng dako, pinatutunog ang mga nakapanghihilakbot na instrumento; doon, sa pagtitipon ng mga Deva at Asura, narinig ang malalalim at umuugong na tunog.

Verse 22

वाद्यमानेषु तूर्येषु ते सर्वे त्वरयान्विताः । अनेकैः शस्त्रसंघातैर्जघ्नुरन्योन्यमोजसा

Nang tumunog ang mga trumpeta ng digmaan, silang lahat, tinangay ng pagmamadali, ay nagbanggaan at nagsugatan sa isa’t isa nang buong lakas, sa di-mabilang na hagupit ng sandata.

Verse 23

तदा देवासुरे युद्धे त्रैलोक्यं सचराचरम् । भयेन महता युक्तं बभूव गतचेतनम्

Noon, sa digmaan ng mga Deva at Asura, ang tatlong daigdig—kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay sinaklot ng matinding takot at waring nawalan ng ulirat.

Verse 24

छेदिताः स्फोटिताश्चैव केचिच्छस्त्रैर्द्विधा कृताः । नाराचैश्च तथा केचिच्छस्त्रास्त्रैः शकलीकृताः

Ang ilan ay naputol, ang ilan ay nadurog, at ang ilan ay nahati sa dalawa ng mga sandata; gayundin, ang ilan ay pinagpira-piraso ng mga palasong bakal at ng mga sandata at punglo.

Verse 25

भल्लैश्चेरुर्हताः केचिद्व्यंगभूता दिवौकसः । रश्मयो मेघसंभूताः प्रकाशंते नभस्स्विव

Ang ilan sa mga nilalang sa langit, tinamaan ng mga palasong may kawit, ay naglakad na pilay; at ang mga sinag—na wari’y isinilang ng mga ulap—ay tila nagliliwanag sa kalangitan.

Verse 26

शिरांसि पतितान्येव बहूनिच नभस्तलात् । नक्षत्राणीव च यथा महाप्रलयसंकुलम्

Maraming pugot na ulo ang nahulog mula sa kalawakan ng langit—tulad ng mga bituin, na tila ang malaking pagkagunaw ay naging magulo.

Verse 27

प्रवर्तितं मध्यदेशे सर्वबूतक्षयावहम् । शक्रेण सह संग्रामं चकार नमुचिस्तदा

Pagkatapos, sa gitnang rehiyon, sinimulan ni Namuci ang isang labanan kay Śakra—isang labanan na nagdulot ng pagkawasak sa lahat ng nilalang.

Verse 28

वज्रेण जघ्ने तरसा नमुचिं देवराट् स्वयम् । न रोमैकं च त्रुचितं तमुचेरसुरस्य च

Ang panginoon ng mga Deva mismo ay mabilis na humampas kay Namuci gamit ang kidlat; gayunpaman, kahit isang hibla ng buhok ng Asura na si Namuci ay hindi nabali.

Verse 29

वज्रेणापि तदा सर्वे विस्मयं परमं गताः । असुराश्च सुराश्चैव महेंद्रो व्रीडितस्तदा

Pagkatapos ang lahat ay labis na namangha—kahit sa hampas ng kidlat—kapwa mga Asura at Deva; at si Mahendra ay nakaramdam ng kahihiyan sa oras na iyon.

Verse 30

गदया नमुचिं जघ्ने गदा सापि विचूर्णिता । नमुचेरंगलग्नापि पपात वसुधातले

Hinampas niya si Namuci gamit ang kanyang mase; ngunit ang mase na iyon ay nadurog. Kahit nakadikit sa katawan ni Namuci, ito ay nahulog sa lupa.

Verse 31

तथा शूलेन महता तं जघान पुरंदरः । तच्छूलं शतधा चूर्णं नमुचेरंगमाश्रितम्

Gayon din, sinugatan siya ni Purandara (Indra) ng makapangyarihang trident; subalit nang dumikit iyon sa katawan ni Namuci, ang trident ay nadurog at nagkawatak-watak sa sandaang piraso.

Verse 32

एवं तं वविधैः शस्त्रैराजघान सुरारिहा । प्रहस्य मानो नमुचिर्न जघान पुरंदरम्

Kaya nito, sinalakay siya ng kaaway ng mga diyos sa sari-saring sandata. Si Namuci, tumatawa sa kapalaluan, ay hindi napabagsak si Purandara.

Verse 33

तूष्णींभूतस्तदा चेंद्रश्चिंतया परया युतः । किं कार्यं किमकार्यं वा इतींद्रो नाविदत्तदा

Noon, nanahimik si Indra, lubos na nalubog sa malalim na pag-iisip. “Ano ang dapat gawin, at ano ang di dapat gawin?”—sa sandaling iyon, hindi siya makapagpasya.

Verse 34

एतस्मिन्नंतरे तत्र महायुद्धे महाभये । जाता नभोगता वाणी इंद्रसुद्दिश्य सत्वरम्

Sa sandaling iyon, sa gitna ng dakilang labanan na punô ng matinding pangamba, may tinig na sumibol mula sa langit, nagmamadaling tumawag kay Indra.

Verse 35

जह्येनमद्याशु महेंद्र दैत्यं दिवौकसां घोरतरं भयावहम् । फेनेन चैवाशु महासुरेन्द्रमपां समीपेन दुरासदेन

“Patayin mo siya ngayon din, agad, O Mahendra—ang Daitya na ito na nagdadala ng pinakakakilabot na takot sa mga diyos. Pabagsakin mo nang mabilis ang dakilang panginoon ng mga Asura sa pamamagitan ng bula, sa tabi ng tubig—sa paraang mahirap labanan.”

Verse 36

अन्येन शस्त्रेण च आहतोऽसौ वध्यः कदाचिन्न भवत्ययं तु । तस्माच्च देवेश वधार्थमस्य कुरु प्रयत्नं नमुचेर्दुरात्मनः

Kung siya ay hahampasin ng anumang ibang sandata, hindi siya kailanman mapapatay. Kaya, O Panginoon ng mga diyos, magsumikap ka upang mapatay ang masamang-kaluluwang si Namuci.

Verse 37

निशम्य वाचं परमार्थयुक्तां दैवीं सदानंदकरीं शुभावहाम् । चक्रे परं यत्नवतां वरिष्ठो गत्वोदधेः पारमनंतवीर्यः

Sa pagkarinig sa banal na pahayag na iyon—totoo sa diwa, laging nagbibigay-saya at mapalad—si Indra, ang nangunguna sa mga masigasig at may walang hanggang tapang, ay nagsikap nang husto at nagtungo sa kabilang pampang ng karagatan.

Verse 38

तत्रागतं समीक्ष्याथ नमुचिः क्रोधमूर्छितः । हत्वा शूलेन देवेंद्रं प्रहसन्निदमब्रवीत्

Nang makita siyang dumating doon, si Namuci—na halos himatayin sa galit—ay hinampas si Devendra gamit ang isang tridente; pagkatapos, habang tumatawa, sinabi niya ang mga salitang ito.

Verse 39

समुद्रस्य तटः कस्मात्सेवितः सुरसत्तम । विहाय रणभूमिं च त्यक्तशस्त्रोऽभवद्भवान्

“Bakit ka nagtungo sa dalampasigan, O pinakamahusay sa mga diyos? Sa pag-iwan sa larangan ng digmaan, ikaw ay naging walang sandata.”

Verse 40

त्वदीयेनैव वज्रेण किं कृतं मम दुर्मते

“Gamit ang iyong sariling kidlat, ano ang nagawa mo sa akin, ikaw na hangal?”

Verse 41

तथान्यानि च शस्त्राणि अस्त्राणि सुबहूनि च । गृहीतानि पुरा मंद हंतुं मामेव चाधुना

Gayundin, maraming iba pang mga sandata at misil ang kinuha noon, O hangal, upang ako ay patayin; at ninanais mo pa ring gawin ito ngayon.

Verse 42

किं करिष्यसि मां हंतुं युद्धाय समुपस्थितः । केन शस्त्रेण रे मंद योद्धुमिच्छसि संयुगे

Paano mo ako papatayin, ngayong humarap ka na sa labanan? Anong sandata, O hangal, ang nais mong gamitin sa pakikipaglabang ito?

Verse 43

त्वां गातयामि चाद्यैव यदि तिष्ठसि संयुगे । नो चेद्गच्छ मया मुक्तश्चिरं जीव सुखी भव

Tatapusin kita sa araw na ito mismo kung mananatili ka sa labanang ito. Kung hindi, umalis ka—pinalaya ko; mabuhay nang matagal at maging masaya.

Verse 44

एवं स गर्वितं तस्य वाक्यमाहवशोभिनः । श्रुत्वा महेंद्रोऽपि रुषा जगृहे फेनमद्भुतम्

Sa pagkarinig sa mga mapagmataas na salitang iyon ng siyang nagniningning sa labanan, si Mahendra ay nagalit din at kumuha ng kamangha-manghang bula.

Verse 45

फेनं करस्थं दृष्ट्वा तु असुरा जहसुस्तदा

Ngunit nang makita ang bula sa kanyang kamay, ang mga Asura ay nagtawanan nang oras na iyon.

Verse 46

क्षयं गतानि चास्त्राणि पेनेनैव पुरंदरः । हंतुमिच्छति मामद्य शतक्रतुरुदारधीः

Naubos na ang kaniyang mga sandata; ngayo’y si Purandara—si Śatakratu na may dakilang paninindigan—nagnanais akong patayin ngayon sa pamamagitan lamang ng bula!

Verse 47

एवं प्रहस्य नमुचिरज्ञाय पुरंदरम् । सावज्ञं पुरतस्तस्थौ नमुचिर्दैत्यपुंगवः

Kaya nito, tumawa si Namuci at hindi naunawaan si Purandara; si Namuci, ang pinakamatapang sa mga Dāitya, ay tumindig sa harap niya nang may paghamak.

Verse 48

तदैव तं स फेनेन शीघ्रमिंद्रो जघान ह

Sa mismong sandaling iyon, mabilis siyang pinabagsak ni Indra sa pamamagitan ng bula.

Verse 49

हते तु नमुचौ देवाः सर्वे चैव मुदान्विताः । साधुसाध्विति शब्देन ऋषयश्चाभ्यपूजयन्

Nang mapatay si Namuci, napuspos ng galak ang lahat ng mga Deva; at pinuri ng mga Ṛṣi ang gawang iyon sa sigaw na, “Mahusay! Mahusay!”

Verse 50

तदा सर्वे जयं प्राप्ता हत्वा नमुचिमाहवे । दैत्यास्ते कोपसंरब्धा योद्धुकामा मुदान्विताः

Pagkaraan nito, nakamtan nilang lahat ang tagumpay sa labanan matapos mapatay si Namuci. Ang mga Dāitya naman ay nag-alab sa galit, muling sabik makipagdigma, at nag-uumapaw sa mabagsik na sigla.

Verse 51

पुनः प्रववृते युद्धं देवानां दानवैः सह । शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैः परस्परवधैषिबिः

Muling sumiklab ang digmaan sa pagitan ng mga Deva at mga Dānava; sari-saring sandata at mga palaso ang inihagis, kapwa panig ay naglalayong lipulin ang isa’t isa.

Verse 52

यदा ते ह्यसुरा देवैः पातिताश्च पुनःपुनः । तदा वृत्रो महातेजाः शतक्रतुमुपाव्रजत्

Nang paulit-ulit na mapabagsak ng mga Deva ang mga Asura, noon si Vṛtra—na may dakilang ningning—ay sumulong patungo kay Śatakratu (Indra).

Verse 53

वृत्रं दृष्ट्वा तदा सर्वे ससुरासुरमानवाः । भयेन महताविष्टाः पतिता भुवि शेरते

Nang makita si Vṛtra, ang lahat—mga diyos, mga asura, at mga tao—ay sinakmal ng matinding takot, bumagsak at nakahandusay sa lupa.

Verse 54

एवं भीतेषु सर्वेषु सुरसिद्धेषु वै तदा । इंद्रश्चैरावणारूढो वज्रपाणिः प्रतापवान्

Kaya nga, nang manginig sa takot ang lahat ng mga Siddha sa langit, si Indra—ang may hawak ng vajra—ay sumakay sa Airāvata at humarap, nagliliwanag sa tapang.

Verse 55

छत्रेण ध्रियमाणेन चामरेण विराजितः । तदा सर्वैः समेतो हि लोकपालैः प्रतापितः

May payong na itinataas at pinagniningning ng chāmara, siya noon ay sinamahan ng lahat ng mga Lokapāla, maringal at maningning sa kapangyarihan.

Verse 56

वृत्रं विलोक्य ते सर्वे लोकपाला महेश्वराः । भयभीताश्च ते सर्वे शिवं शरणमन्वयुः

Nang makita si Vṛtra, ang lahat ng Lokapāla—mga makapangyarihang panginoon—ay nanginig sa takot, at silang lahat ay lumapit kay Śiva bilang kanlungan.

Verse 57

मनसाचिंतयन्सर्वे शंकरं लोकशंकरम् । लिंगं संपूज्य विधिवन्महेंद्रो जयकामुकः

Sa isip ay pinagnilayan nilang lahat si Śaṅkara, ang tagapagpala ng mga daigdig; at si Mahendra, uhaw sa tagumpay, ay sumamba sa Liṅga ayon sa wastong ritwal.

Verse 58

गुरुणा विदितः सद्यो विश्वासेन परेण हि । उवाच च तदा शक्रं बृहस्पतिरुदारधीः

Agad itong nalaman ng Guru dahil sa malalim na pagtitiwala; at noon, si Bṛhaspati na may marangal na talino ay nagsalita kay Śakra (Indra).

Verse 59

बृहस्पतिरुवाच । कार्तिके शुक्लपक्षे तु मंदवारे त्रयोदशी । समग्रा यदि लभ्येत सर्वप्राप्तयै न संशयः

Wika ni Bṛhaspati: Sa buwang Kārtika, sa maliwanag na kalahati, kung makamtan nang ganap ang Trayodaśī na tumapat sa Maṃdavāra (Sabado), tiyak na ipinagkakaloob nito ang pag-abot sa lahat ng minimithi—walang pag-aalinlangan.

Verse 60

तस्यां प्रदोषसमये लिंगरूपी सदाशिवः । पूजनीयो हि देवेंद्र सर्वकामार्थसिद्धये

Sa banal na dapithapon ng Pradoṣa, si Sadāśiva na nasa anyo ng Liṅga ay dapat sambahin, O Panginoon ng mga diyos, upang maganap ang bawat minimithing layon at kaganapan.

Verse 61

स्नात्वा मध्याह्नसमये तिलामलकसंयुतम् । शिवस्य कुर्याद्गंधपुष्पफलादिभिः

Sa oras ng tanghali, matapos maligo nang banal, at may handog na may kasamang linga at āmalaka, nararapat sambahin si Śiva sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, mga prutas, at iba pa.

Verse 62

पश्चात्प्रदोषवेलायां स्थावरं लिंगमर्च्चयेत् । स्वयंभु स्थापितं चापि पौरुषेयमपौरुषम्

Pagkaraan, sa oras ng Pradoṣa, dapat sambahin ang isang nakapirming liṅga—maging ito’y svayambhū (kusang nahayag), itinindig, gawa ng tao, o hindi gawa ng tao.

Verse 63

जने वा विजने वापि अरण्ये वा तपोवने । तल्लिंगमर्च्चयेद्भक्त्या प्रदोषे तु विशेषतः

Maging sa gitna ng mga tao o sa pag-iisa, maging sa gubat o sa tapovana (pook ng pag-aayuno at pagninilay), sambahin ang liṅga na iyon nang may debosyon—lalo na sa oras ng Pradoṣa.

Verse 64

ग्रामद्बहिः स्थितं लिंगं ग्रामाच्छतगुणं फलम् । ब्राह्मच्छतगुणं पुण्यमरण्ये लिंगमद्भुतम्

Ang liṅga na nasa labas ng nayon ay nagdudulot ng bunga na sandaang ulit kaysa sa liṅga sa loob ng nayon; at ang liṅga sa gubat ay nagbibigay ng kabutihang sandaang ulit pa roon—kamangha-mangha ang liṅga sa ilang.

Verse 65

आरण्याच्छतगुणं पुण्यमर्चितं पार्वतं यथा । पार्वताच्चैव लिंगाच्च फलं चायुतसंज्ञितम् । तपोवनाश्रितं लिंगं पूजितं वा महाफलम्

Ang liṅga sa bundok, kapag sinamba nang wasto, ay may kabutihang sandaang ulit kaysa liṅga sa gubat; at higit pa sa liṅga sa bundok, ang bunga ay tinatawag na “sampung libong ulit.” Ang liṅga na nananahan sa tapovana, kapag pinarangalan sa pagsamba, ay nagdudulot ng napakadakilang gantimpala.

Verse 66

तस्मादेतद्विभागेन शिवपूजनार्चनं बुधैः । कर्त्वयं निपुणत्वेन तीर्थस्नानादिकं तथा

Kaya nga, ang marurunong ay dapat magsagawa ng pagsamba at arcanā kay Śiva ayon sa mga pagkakaibang ito; at gayundin, nang may maingat na kasanayan, isagawa ang pagligo sa mga banal na tīrtha at ang mga kaugnay na ritwal.

Verse 67

पंचपिंडान्समुद्धृत्य स्नानमात्रेण शोभनम् । कूपे स्नानं प्रकुर्वीत उद्धृतेन विसेषतः

Pagkatapos magsalok ng limang sukat (pañca-piṇḍa), ang pagligo—sa gawaing iyon lamang—ay kapuri-puri. Sa pagligo sa balon, lalo na’y dapat maligo gamit ang tubig na naigib.

Verse 68

तडागे दश पिंडांश्च उद्धृत्य स्नानमाचरेत् । नदीस्नानं विश्ष्टं च महानद्यां विशेषतः

Sa lawa, magsalok muna ng sampung sukat (daśa-piṇḍa) at saka magsagawa ng pagligo. Ang pagligo sa ilog ay higit na mainam, at lalo na sa malaking ilog.

Verse 69

सर्वेषामपि तीर्थानां गंगास्नानं विशिष्यते । देवखाते च तत्तुल्यं प्रशस्तं स्नानमाचरेत्

Sa lahat ng tīrtha, ang pagligo sa Ilog Gaṅgā ang pinakadakila. Ang pagligo sa devakhāta (banal na imbakan ng tubig ng mga deva) ay katumbas din nito; kaya isagawa ang pinupuring pagligong iyon.

Verse 70

प्रदीपानां सहस्रेण दीपनीयः सदाशिवः । तथा दीपशतेनापि द्वात्रिंशद्दीपमालया

Si Sadāśiva ay dapat parangalan sa pamamagitan ng pag-aalay ng liwanag ng isang libong lampara. Gayundin, kahit isang daang lampara, o isang kuwintas ng tatlumpu’t dalawang lampara, Siya’y dapat igalang sa liwanag.

Verse 71

घृतेन दीपयेद्दीपाञ्छिवस्य परितुष्टये । तथा फलैश्च दीपैश्च नैवेद्यैर्गंधधूपकैः

Dapat sindihan ang mga ilawan ng ghee upang lubos na malugod si Śiva; at gayundin maghandog ng mga prutas, mga ilawan, naivedya (handog na pagkain), mga pabango at insenso.

Verse 72

उपचारैः षोडशभिर्लिंगरूपी सदा शिवः । पूज्यः प्रदोषवेलायां नृभिः सर्वार्थसिद्धये

Si Sadāśiva, na nananahan sa anyo ng Liṅga, ay dapat sambahin ng mga tao sa oras ng Pradoṣa sa pamamagitan ng labing-anim na upacāra, upang matamo ang lahat ng layunin.

Verse 73

प्रदक्षिणं प्रकुर्वीत शतमष्टोत्तरं तथा । नमस्कारान्प्रकुर्वीत तावत्संख्यान्प्रयत्नतः

Dapat magsagawa ng pradakṣiṇā nang isang daan at walo; at sa gayon ding pagsisikap, gawin din ang gayon karaming namaskāra (pagpapatirapa).

Verse 74

प्रदक्षिणनमस्कारैः पूजनीयः सदाशिवः । नाम्नां शतेन रुद्रोऽसौ स्तवनीयो यताविधि

Si Sadāśiva ay dapat sambahin sa pamamagitan ng pradakṣiṇā at namaskāra; at ang Rudra na iyon ay dapat purihin ayon sa tuntunin sa pamamagitan ng sandaang pangalan.

Verse 75

नमो रुद्राय भीमाय नीलकण्ठाय वेधसे । कपर्द्धिने सुरेशाय व्योमकेशाय वै नमः

Pagpupugay kay Rudra, ang Kakila-kilabot; pagpupugay kay Nīlakaṇṭha, ang may bughaw na lalamunan; pagpupugay kay Vedhas, ang Tagapag-ayos; pagpupugay kay Kapardin, ang may buhol-buhol na buhok; pagpupugay kay Sureśa, ang Panginoon ng mga diyos; at pagpupugay kay Vyomakeśa, na ang buhok ay ang kalangitan.

Verse 76

वृषध्वजाय सोमाय नीलकण्ठाय वै नमः । दिगंबराय भर्गाय उमाकांतकपर्द्दिने

Pagpupugay sa Kanya na ang watawat ay ang Toro; kay Soma; kay Nīlakaṇṭha. Pagpupugay kay Digambara, kay Bharga, at kay Kapardin, ang minamahal na Panginoon ni Umā.

Verse 77

तपोमयाय व्याप्ताय शिपिविष्टाय वै नमः । व्यालप्रियाय व्यालाय व्यालानां पतये नमः

Pagpupugay sa Kanya na binubuo ng tapas (mahigpit na pagninilay); sa Laganap sa lahat; kay Śipiviṣṭa. Pagpupugay sa minamahal ng mga ahas; sa May anyong ahas; at sa Panginoon ng lahat ng ahas.

Verse 78

महीधराय व्याघ्राय पशूनां पतये नमः । त्रिपुरांतकसिंहाय शार्दूलोग्ररवाय च

Pagpupugay sa Tagapasan ng bundok; sa Kanyang tulad ng tigre; kay Paśupati, Panginoon ng lahat ng nilalang. Pagpupugay sa Leon na lumipol sa Tripura, at sa Kanya na ang mabangis na ungol ay tulad ng tigre.

Verse 79

मीनाय मीननाथाय सिद्धाय परमेष्ठिने । कामांतकाय बुद्धाय बुद्धीनां पतये नमः

Pagpupugay kay Mīna; kay Mīnanātha, Panginoon ng mga isda; sa Siddha, ang ganap na nagtagumpay; sa Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Tagapamahala. Pagpupugay kay Kāmāntaka, tagapuksa ni Kāma; sa Marunong; at sa Panginoon ng lahat ng talino.

Verse 80

कपोताय विशिष्टाय शिष्टाय परमात्मने । वेदाय वेदबीजाय देवगुह्याय वै नमः

Tunay na pagpupugay sa Kanya na tinatawag na “Kapotāya”, ang lubhang natatangi at dakila; kanlungan ng mga marangal at matuwid; ang Kataas-taasang Sarili. Pagpupugay sa Kanya na siyang mismong Veda, binhi ng mga Veda, at banal na hiwagang nalilihim maging sa mga diyos.

Verse 81

दीर्घाय दीर्घदीर्घाय दीर्घार्घाय महाय च । नमो जगत्प्रतिष्ठाय व्योमरूपाय वै नमः

Pagpupugay sa Mahaba at sa walang-hanggang Mahaba; sa may malawak na saklaw at dakilang kamahalan. Pagpupugay sa saligan ng sansinukob, sa Kanya na ang anyo ay ang walang-hanggang kalangitan.

Verse 82

गजासुरविनाशाय ह्यंधकासुरभेदिने । नीललोहितशुक्लाय चण्डमुण्डप्रियाय च

Pagpupugay sa Tagapagwasak kay Gajāsura, sa Tagapaghati sa demonyong Andhaka. Pagpupugay sa Kanya na bughaw, pula, at puti; at sa Kanya na minamahal nina Caṇḍa at Muṇḍa.

Verse 83

भक्तिप्रियाय देवाय ज्ञानज्ञानाव्ययाय च । महेशाय नमस्तुभ्यं महादेवहराय च

Pagpupugay sa Panginoong Diyos na umiibig sa bhakti; sa Di-nasisira, na kapwa Kaalaman at ang Nakaaalam. O Maheśa, pagpupugay sa Iyo—sa Mahādeva, at kay Hara rin.

Verse 84

त्रिनेत्राय त्रिवेदाय वेदांगाय नमोनमः । अर्थाय अर्थरूपाय परमार्थाय वै नमः

Muli’t muli, pagpupugay sa Panginoong may Tatlong Mata; sa Kanya na siyang tatlong Veda at mga sangkap ng Veda. Pagpupugay sa Kanya na siyang kahulugan mismo, na ang anyo ay kahulugan, at siyang Kataas-taasang Kahulugan (pinakamataas na katotohanan).

Verse 85

विश्वरूपाय विश्वाय विश्वनाताय वै नमः । शंकराय च कालाय कालावयवरूपिणे

Pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay ang sansinukob; sa Kanya na siyang sansinukob; sa Panginoon ng sansinukob. Pagpupugay kay Śaṅkara, at sa Panahon mismo—sa Kanya na ang anyo ay binubuo ng mga bahagi ng Panahon.

Verse 86

अरूपाय च सूक्ष्माय सूक्ष्मसूक्ष्माय वै नमः । श्मशानवासिने तुभ्यं नमस्ते कृत्तिवाससे

Pagpupugay sa Walang-Anyo, sa Pinong-Pino, at sa pinakapinong higit sa pino. Pagpupugay sa Iyo na nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay; pagpupugay sa Iyo, O nagsusuot ng balat (Kṛttivāsa).

Verse 87

शशांकशेखरायैव रुद्रविश्वाश्रयाय च । दुर्गाय दुर्गसाराय दुर्गावयवसाक्षिणे

Pagpupugay kay Śaśāṅkaśekhara, ang Panginoong may buwan sa tuktok; at kay Rudra, kanlungan ng sansinukob. Pagpupugay kay Durgā, sa pinakadiwa ni Durgā, at sa Saksi ng mga sangkap at kapangyarihan ni Durgā.

Verse 88

लिंगरूपाय लिंगाय लिंगानां पतये नमः । प्रणवरूपाय प्रणवार्थाय वै नमः

Pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay Liṅga; pagpupugay sa Liṅga mismo; pagpupugay sa Panginoon ng lahat ng liṅga. Pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay Praṇava (Oṁ), at sa Kanya na siyang kahulugan ng Praṇava.

Verse 89

नमोनमः कारणकारणाय ते मृत्युंजयायात्मभवस्वरूपिणे । त्रियंबकायासितकंठ भर्ग गौरिपते सकलमंगलहेतवे नमः

Muli’t muli, pagpupugay sa Iyo—Sanhi ng lahat ng sanhi; Mṛtyuñjaya, Manlulupig sa kamatayan; Ikaw na ang likas na pinagmumulan ng sarili at pag-iral. Pagpupugay sa Tatlong-Mata; sa Bharga na ningning, na may maitim na lalamunan; sa Panginoon ni Gaurī, pinagmulan ng lahat ng pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 90

बृहस्पतिरुवाच । नाम्नां शतं महेशस्य उच्चार्यं व्रतिना तदा । प्रदक्षिणनमस्कारैरेतत्संख्यैः प्रयत्नतः । कार्यं प्रदोषसमये तुष्ट्यर्थं संकरस्य च

Sinabi ni Bṛhaspati: “Sa panahong iyon, ang tumutupad ng panata ay dapat bigkasin ang sandaang pangalan ni Maheśa; at sa kaparehong bilang, magsagawa ng pradakṣiṇā (pag-ikot nang pakanan) at mga pagpapatirapa, nang may pagsisikap sa oras ng pradoṣa, upang kalugdan si Śaṅkara.”

Verse 91

एवं व्रतं समुद्दिष्टं तव शक्र महामते । शीघ्रं कुरु महाभाग पश्चाद्युद्धं कुरु प्रभो

Kaya nito, O Śakra na may dakilang pag-unawa, itinakda para sa iyo ang banal na panatang ito. Isagawa mo agad, O mapalad na panginoon; pagkaraan ay humarap ka sa digmaan, O makapangyarihang hari.

Verse 92

शंभोः प्रसादात्सर्वं ते भविष्यति जयादिकम्

Sa biyaya ni Śambhu (Śiva), darating sa iyo ang lahat—tagumpay at iba pang pagpapala.

Verse 93

वृत्रो ह्ययं महातेजा दैतेयस्तपसा पुरा । शिवं प्रसादयामास पर्वते गंधमादने

Sapagkat ang Vṛtra na ito ay isang Daiteya na may dakilang ningning; noong una, sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pagninilay), pinalugod niya si Śiva sa Bundok Gandhamādana.

Verse 94

नाम्ना चित्ररथो राजा वनं चित्ररथस्य तत् । एतज्जानीहि भो इन्द्र शिवपुर्याः समीपतः

May isang haring nagngangalang Citraratha, at ang gubat na iyon ay tinatawag na “Gubat ni Citraratha.” Alamin mo ito, O Indra: ito’y malapit sa Śivapurī.

Verse 95

यस्मिन्वने महाभाग न संति च षडूर्मयः । तस्माच्चैत्ररथं नाम वनं परममंगलम् । तस्य राज्ञः शिवेनैव दत्तं यानं महाद्भुतम्

O lubhang mapalad, sa gubat na iyon ay wala ang anim na alon ng pagdurusa sa daigdig (ṣaḍ-ūrmi). Kaya ito’y tinawag na Gubat na Caitraratha, na lubos na mapagpala. At si Śiva mismo ang nagkaloob sa haring iyon ng isang kahanga-hangang sasakyang panghimpapawid.

Verse 96

कामगं किंकिणीयुक्तं सिद्धचारणसेवितम् । गंधर्वैरप्सरोयक्षैः किंनरैरुपशोभितम्

Kumikilos iyon ayon sa nais, pinalamutian ng mga kampanilyang kumakalansing, sinasamahan ng mga Siddha at Cāraṇa, at pinapaganda ng mga Gandharva, Apsarā, Yakṣa, at Kinnara.

Verse 97

ततस्तेनैव यानेन पृथिवीं पर्यटन्पुरा । तथा गिरीशमुख्यांश्च द्वीपांश्च विविधांस्तथा

Pagkaraan, noong unang panahon, sa mismong sasakyang iyon ay nilibot niya ang daigdig, at gayundin ay dinalaw ang mga pangunahing bundok at ang sari-saring mga pulo.

Verse 98

एकदा पर्यटन्राजा नाम्ना चित्ररथो महान् । कैलासमागतस्तत्र स ददर्श पराद्भुतम्

Minsan, habang naglalakbay, ang dakilang haring nagngangalang Citraratha ay dumating sa Kailāsa; doon ay nasaksihan niya ang isang bagay na lubhang kagila-gilalas.

Verse 99

सभातलं महेशस्य गणैश्चैव विराजितम् । अर्द्धागलग्नया देव्या शोभितं च महेश्वरम्

Nakita niya ang bulwagan ng kapulungan ni Maheśa, na nagniningning dahil sa Kaniyang mga Gaṇa; at nakita rin niya si Maheśvara, na pinalalamuti ng Diyosa na nakakapit sa Kaniya na wari’y Kaniyang kalahati.

Verse 100

निरीक्ष्य देव्या सहितं सदाशिवं देव्यान्वितं वाक्यमिदं बभाषे

Nang masdan niya si Sadāśiva na kasama ang Diyosa, binigkas niya ang mga salitang ito—sa mismong harapan ni Devī—na inihandog sa kanilang dalawa.

Verse 101

वयं च शंभो विषयान्विताश्च मंत्र्यादयः स्त्रीजिताश्चापि चान्ये । न लोकमध्ये वयमेव चाज्ञाः स्त्रीसेवनं लज्जया नैव कुर्मः

O Śambhu, kami man ay nakabigkis din sa mga bagay ng sanlibutan; ang mga ministro at iba pa’y napapasuko rin ng kababaihan. Sa daigdig, hindi kami lamang ang mangmang—ngunit dahil sa hiya, hindi namin hayagang nilulubos ang paglilingkod sa babae.

Verse 102

एतद्वाक्यं निशम्याथ महेशः प्रहसन्निव । उवाच न्यायसंयुक्तं सर्वेषामपि श्रृण्वताम्

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Maheśa ay ngumiti na wari’y may banayad na paglibang, at nagsalita ng tugong ayon sa katarungan habang ang lahat ay nakikinig.

Verse 103

भयं लोकापवादाच्च सर्वेषामपि नान्यथा । ग्रासितं कालकूटं च सर्वेषामपि दुर्जरम्

Ang takot sa panlalait ng sanlibutan ay dumarating sa lahat—walang sinuman ang bukod. At ang paglunok sa Kālakūṭa, ang nakamamatay na lason, ay gawang di rin matitiis ng lahat.

Verse 104

तथापि उपहासो मे कृतो राज्ञा हि दुर्जरः । तं चित्ररथमाहूय गिरिजा वाक्यमब्रवीत्

Gayunman, ang panlilibak ng hari sa akin ay mahirap tiisin. Pagkaraan, ipinatawag ni Girijā si Citraratha at sinabi ang mga salitang ito.

Verse 105

गीरिजोवाच । रे दुरात्मन्कथं त्वज्ञ शंकरश्चोपहासितः । मया सहैव मंदात्मन्द्रक्ष्यसे कर्मणः फलम्

Sinabi ni Girijā: “Hoy, masamang-loob! Paano mo, sa iyong kamangmangan, nalibak si Śaṅkara? Hoy, hangal na kaluluwa—kasama ko, masisilayan mo ang bunga ng iyong gawa.”

Verse 106

साधूनां समचित्तानामुपहासं करोति यः । देवो वाप्यथ वा मर्त्यः स विज्ञेयोऽधमाधमः

Sinumang manlibak sa mga sādhu na may pantay na kalooban—maging diyos man o tao—ay dapat makilalang siyang pinakamasama sa mga hamak.

Verse 107

एते मुनींद्राश्च महानुभावास्तथा ह्यमी ऋषयो वेदगर्भाः । तथैव सर्वे सनकादयो ह्यमी अज्ञाश्च सर्वे शिवमर्चयंते

Ang mga dakilang pantas na ito ay may malawak na kapangyarihang espirituwal; gayundin ang mga ṛṣi na puspos ng karunungang Veda; at gayon din ang lahat ng Sanaka at iba pa—bagama’t sa mapagmataas ay tila “payak”—lahat sila’y sumasamba kay Śiva.

Verse 108

रे मूढ सर्वेषु जनेष्वभिज्ञस्त्वमेव एवाद्य न चापरे जनाः । तस्मादभिज्ञं हि करोमि दैत्यं देवैर्द्विजैश्चापि बहिष्कृतं त्वाम्

“Hoy, hangal! Sa lahat ng tao, ikaw lamang ngayon ang nag-aangking ‘nakaaalam,’ at wala nang iba. Kaya gagawin kitang ‘nakaaalam’ nga—isang daitya na itinakwil ng mga diyos at pati ng mga dvija.”

Verse 109

एवं शप्तस्तया देव्या भवान्या राजसत्तमः । राजा चित्ररथः सद्यः पपात सहसा दिवः

Kaya, nang sumpain siya ng Diyosa Bhavānī, ang marangal na haring si Citraratha ay agad na biglang nahulog mula sa langit.

Verse 110

आसुरीं योनिमासाद्य वृत्रोनाम्नाऽभवत्तदा । तपसा परमेणैव त्वष्ट्रा संयोजितः क्रमात्

Pagpasok niya sa sinapupunang asura, noon siya tinawag na Vṛtra. Sa lakas ng sukdulang tapas, si Tvaṣṭṛ ay sa takdang panahon ay unti-unting humubog sa kanyang anyo.

Verse 111

तपसा तेन महता अजेयो वृत्र उच्यत । तस्माच्छंभुं समभ्यर्च्य प्रदोषे विधिनाऽधुना

Dahil sa dakilang pag-aayuno at pagtitika na iyon, si Vṛtra ay ipinahayag na “hindi magagapi.” Kaya ngayon, sambahin si Śambhu sa oras ng Pradoṣa, ayon sa wastong ritwal.

Verse 112

जहि वृत्रं महादैत्यं देवानां कार्यसिद्धये । गुरोस्तद्वचनं श्रुत्वा उवाचाथ शतक्रतुः । सोद्यापनविधिं ब्रूहि प्रदोषस्य च मेऽधुना

“Patayin mo si Vṛtra, ang dakilang demonyo, upang matupad ang layon ng mga deva.” Nang marinig ang salita ng kanyang guro, sinabi ni Śatakratu (Indra): “Ituro mo sa akin ngayon ang ritwal ng pagwawakas (udyāpana) ng pagtalima sa Pradoṣa.”

Verse 113

बृहस्पतिरुवाच । कार्तिके मासि संप्राप्ते मंदवारे त्रयोदशी । संपूर्तिस्तु भवेत्तत्र संपूर्णव्रतसिद्धये

Sinabi ni Bṛhaspati: “Kapag dumating ang buwang Kārtika, at ang Trayodaśī ay tumapat sa Sabado, doon nagkakaroon ng ganap na pagwawakas, upang ang panata ay magtamo ng lubos na katuparan.”

Verse 114

वृषभो राजतः कार्यः पृष्ठे तस्य सुपीठकम् । तस्योपरिन्यसेद्देवमुमाकांतं त्रिलोचनम्

Gumawa ng isang toro (Vṛṣabha) na yari sa pilak, at sa likod nito ay isang marikit na luklukan. Sa ibabaw niyon, ilagay ang Panginoon—si Umākānta, ang Tatlong-Mata (Trilocana).

Verse 115

पंचवक्त्रं दशभुजमर्द्धांगे गिरिजां सतीम् । एवं चोमामहेशं च सौवर्णं कारयेद्बुधः

Ipagawa ng marunong ang anyo ni Oṃāmaheśa na ginto: may limang mukha, sampung bisig, at sa kalahati ng Kanyang katawan ay si Girijā (Satī) na banal at marangal.

Verse 116

सवृषं ताम्रपत्रे च वस्त्रेण परिगुंठिते । स्थापयित्वोमया सार्द्धं नानाबोगसमन्वितम्

Kasama ang toro (Nandi), ilagay ang larawan sa ibabaw ng plakang tanso at balutin ng tela; matapos itatag si Śiva kasama si Umā, punuin ito ng sari-saring handog at banal na pag-aalay.

Verse 117

विधिना जागरं कुर्याद्रात्रौ श्रद्धासमन्वितः । पंचामृतेन स्नपनं कार्यमादौ प्रयत्नतः

Taglay ang pananampalataya, magpuyat sa gabi ayon sa wastong ritwal; at sa simula, magsikap na isagawa ang seremonyal na pagpapaligo gamit ang pañcāmṛta (limang nektar).

Verse 118

गोक्षीरस्नानं देवेश गोक्षीरेण मया कृतम् । स्नपनं देवदेवेश गृहाण परमेश्वर

“O Panginoon ng mga diyos, naisagawa ko ang pagpapaligo sa pamamagitan ng gatas ng baka. O Diyos ng mga diyos, tanggapin Mo ang abhiṣeka na ito, O Kataas-taasang Panginoon.”

Verse 119

दध्ना चैव मया देव स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाम च मया दत्तं सुप्रसन्नो भवाद्य वै

“At ngayon, O Deva, isinasagawa ko rin ang pagpapaligo gamit ang dadhi (gatas na maasim/yogurt). Tanggapin Mo ang aking inihandog, at sa araw na ito, maging lubos Kang mapagpala at mahabagin.”

Verse 120

सर्पिषा च मया देव स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाण श्रद्धया दत्तं तव प्रीत्यर्थमेव च

O Deva, ngayon ay isinasagawa ko ang ritwal na pagpapaligo sa Iyo gamit ang ghee (sarpis). Tanggapin Mo ang handog na inialay nang may pananampalataya, tanging para sa Iyong kagalakan.

Verse 121

इदं मधु मया दत्तं तव प्रीत्यर्थमेव च । गृहाम त्वं हि देवेश मम शांतिप्रदो भव

Ang pulot na ito ay iniaalay ko para sa Iyong kagalakan lamang. Tanggapin Mo, O Panginoon ng mga diyos, at maging tagapagkaloob ng kapayapaan sa akin.

Verse 122

सितया देवदेवेश स्नपनं क्रियतेऽधुना । गृहाण श्रद्धया दत्तां सुप्रसन्नो भव प्रभो

O Panginoon ng mga panginoon, ngayon ay pinaliliguan Kita ng asukal. Tanggapin Mo ang handog na iniaalay nang may pananampalataya, at maging lubhang mahabagin, O Guro.

Verse 123

एवं पंचामृतेनैव स्नपनीयो वृषध्वजः । पश्चादर्घ्यं प्रदातव्यं ताम्रपात्रेण धीमता । अनेनैव च मंत्रेण उमाकांतस्य तृष्टये

Sa ganitong paraan, si Vṛṣadhvaja (Śiva) ay dapat paliguan ng pañcāmṛta. Pagkaraan, ang marunong ay maghandog ng arghya sa sisidlang tanso, gamit ang mismong mantrang ito, upang masiyahan si Umākānta.

Verse 124

अर्घ्योऽसि त्वमुमाकांत अर्घेणानेन वै प्रभो । गृहाण त्वं मया दत्तं प्रसन्नो भव शंकर

O Umākānta, Ikaw ay karapat-dapat sa arghya; kaya, O Panginoon, tanggapin Mo ang arghyang ito na inihahandog ko. Masiyahan Ka, O Śaṅkara.

Verse 125

मया दत्तं च ते पाद्यं पुष्पगंधसमन्वितम् । गृहाण देवदेवेश प्रसन्नो वरदो भव

Iniaalay ko sa Iyo ang pādya, tubig para sa mga paa, na may halimuyak ng mga bulaklak. Tanggapin Mo, O Panginoon ng mga diyos, at sa Iyong pagkalugod ay maging tagapagkaloob ng mga biyaya.

Verse 126

विष्टरं विष्टरेणैव मया दत्तं च वै प्रभो । शांत्यरथं तव देवेश वरदो भव मे सदा

O Panginoon, inihandog ko sa Iyo ang upuang viṣṭara ayon sa wastong paraan. O Hari ng mga diyos, alang-alang sa kapayapaan, maging palagi Kang Tagapagkaloob ng biyaya sa akin.

Verse 127

आचमनीयं मया दत्तं तव विश्वेश्वर प्रभो । गृहाण परमेशान तुष्टो भव ममाद्य वै

O Viśveśvara, Panginoon ng sansinukob, iniaalay ko sa Iyo ang ācamanīya, ang tubig na panlinis. O Parameśāna, tanggapin Mo ito at maging lubos Kang nalulugod sa akin ngayong araw.

Verse 128

ब्रह्मग्रन्थिसमायुक्तं ब्रह्मकर्मप्रवर्तकम् । यज्ञोपवीतं सौवर्णं मया दत्तं तव प्रभो

O Panginoon, inihandog ko sa Iyo ang gintong yajñopavīta, ang banal na sinulid na may buhol ni Brahma at nagtataguyod sa mga ritwal na itinakda ng tradisyong Brahmaniko.

Verse 129

सुगंधं चंदनं देव मया दत्तं च वै प्रभो । भक्त्या पर मया शंभो सुगंधं कुरु मां भव

O Deva, O Panginoon, inihandog ko sa Iyo ang mabangong sandalwood. O Śambhu, sa aking dakilang debosyon, gawin Mo akong ‘mabango’—linisin Mo ang aking buhay at gawin itong kalugud-lugod.

Verse 130

दीपं हि परमं शंभो घृतप्रज्वलितं मया । दत्तं गृहाण देवेश मम ज्ञानप्रदो भव

O Śambhu, ang dakilang ilawang ito ay sinindihan ko ng ghee at inihandog. O Hari ng mga diyos, tanggapin Mo ito at maging Tagapagkaloob Mo sa akin ng tunay na kaalaman.

Verse 131

दीपं विशिष्टं परमं सर्वौषधिविजृंभितम् । गृहाण परमेशान मम शांत्यर्थमेव च

O Parameśāna, tanggapin Mo ang natatangi at kataas-taasang ilawang ito, inihanda sa bisa ng lahat ng mga halamang nakapagpapagaling; at ipagkaloob Mo ito para sa aking kapayapaan at pag-amo ng loob lamang.

Verse 132

दीपावलिं मया दत्तां कृहाण परमेश्वर । आरार्तिकप्रदानेन मम तेजः प्रदो भव

O Parameśvara, tanggapin Mo ang hanay ng mga ilaw na aking inialay; sa handog na ārati na ito, maging Tagapagkaloob Ka sa akin ng liwanag, sigla ng buhay, at ningning na espirituwal.

Verse 133

फलदीपादिनैवेद्यतांबूलादिक्रमेण च । पूजनीयो विधानज्ञैस्तस्यां रात्रौ प्रयत्नतः

Sa gabing iyon, ang mga nakaaalam ng wastong ritwal ay dapat sumamba nang may pag-iingat—sinusunod ang pagkakasunod ng mga handog gaya ng prutas, mga ilaw, naivedya (handog na pagkain), tāmbūla, at iba pa.

Verse 134

पश्चाज्जागरणं कार्यं गृहे वा देवतालये । वितानमंडपं कृत्वा नानाश्चर्यसमन्वितम् । गीतवादित्रनृत्येन अर्चनीयः सदाशिवः

Pagkaraan nito, dapat isagawa ang pagpupuyat sa gabi—sa bahay man o sa templo. Pagkagawa ng isang mandap na may bubong at palamuti ng sari-saring kababalaghan, sambahin si Sadāśiva sa pamamagitan ng awit, tugtugin, at sayaw.

Verse 135

अनेनैव विधानेन प्रदोषोद्यापने विधिः । कार्ये विधिमता शक्र सर्वकार्यार्थसिद्धये

Sa gayunding pamamaraan din matatagpuan ang paraan ng pagtatapos (udyāpana) ng pagtalima sa Pradoṣa. O Śakra, isagawa ito ayon sa tuntunin, upang maganap ang bawat nilalayong layon.

Verse 136

गुरुणा कथितं सर्वं तच्चकार शतक्रतुः । तेनैव च सहायेन इंद्रो युद्धपरायणः

Lahat ng itinuro ng guru ay isinagawa ni Śatakratu. Sa tulong ding iyon, si Indra ay tumuon ang loob sa pakikidigma.

Verse 137

वृत्रं प्रति सुरैः सार्द्धं युयुधे च शतक्रतुः । तुमुलं युद्धमभवद्देवानां दानावैः सह

Pagkaraan, nakipaglaban si Śatakratu kay Vṛtra kasama ng mga diyos; at sumiklab ang mabangis na digmaan sa pagitan ng mga deva at mga dānava.

Verse 138

तस्मिन्सुतुमुले गाढे देवदैत्यक्षयावहे । द्वंद्वयुद्धं सुतुमुलमतिवेलं भयावहम्

Sa labang lubhang marahas at dikit-dikitang sagupaan—na nagdadala ng pagkapuksa sa mga deva at daitya—sumiklab ang mga nakapanghihilakbot na tunggalian, ubod ng gulo at tumagal nang matagal, nakapangingilabot.

Verse 139

व्योमो यमेन युयुधे ह्यग्निना तीक्ष्णकोपनः । वरुणेन महादंष्ट्रो वायुना च महाबलः

Nakipaglaban si Vyoma kay Yama; ang may matalim na poot ay nakipagsagupa kay Agni; ang may malalaking pangil ay kay Varuṇa; at ang makapangyarihan ay kay Vāyu.

Verse 140

द्वन्द्वयुद्ध रताः सर्वे अन्योन्यबलकांक्षिणः

Silang lahat ay nalulugod sa tunggalian, at nagnanais subukin ang lakas ng isa’t isa.

Verse 141

तथैव ते देववरा महाभुजाः संग्रामशूरा जयिनस्तदाऽभवन् । पराजयं दैत्यवाराश्च सर्वे प्राप्तास्तदानीं परमं समंतात्

Kaya nga noon, ang pinakamahuhusay na mga deva—malalakas ang bisig, magigiting sa digmaan—ay nagtagumpay; at ang mga pangunahing Dāitya ay dumanas ng ganap na pagkatalo mula sa lahat ng panig sa sandaling iyon.

Verse 142

दृष्ट्वा सुरैर्दैत्यवरान्पराजितान्पलायमानानथ कान्दिशीकान् । तदैव वृत्रः परमेण मन्युना महाबलो वाक्य मिदं बभाषे

Nang makita niyang ang mga pangunahing Dāitya ay natalo ng mga deva at nagtatakbuhan sa pagkalito, si Vṛtra na makapangyarihan ay agad nagsalita ng mga salitang ito sa naglalagablab na poot.

Verse 143

वृत्र उवाच । हे दैत्याः परमार्ताश्च कस्माद्यूयं भयातुराः । पलायनपराः सर्वे विसृज्य रणमद्भुतम्

Wika ni Vṛtra: “O mga Dāitya, bakit kayo lubhang nababagabag at nanginginig sa takot? Bakit kayong lahat ay tumatakbo palayo, iniiwan ang kahanga-hangang digmaang ito?”

Verse 144

स्वंस्वं पराक्रमं वीरा युद्धाय कृतनिश्चयाः । दर्शयध्वं सुरगणास्सूदयध्वं महाबलाः

“O mga bayani na nagpasyang makipagdigma, ipakita ng bawat isa ang sariling kagitingan. O mga makapangyarihan, pabagsakin ninyo ang mga hukbo ng mga deva!”

Verse 145

गदाभिः पट्टिशैः खड्गैः शक्तितोमरमुद्गरैः । असिभिर्भि दिपालैश्च पाशतोमरमुष्टिभिः

May mga pamalo, palakol-pandigma, espada, sibat, javelin at maso; may mga talim, mga bhindipāla na sandatang inihahagis, mga silo, mga tomara na panaog, at mga kamaong bakal—(sila’y) nagsandata.

Verse 146

तदा देवाश्च युयुधुर्दधीचास्थिसमुद्भवैः । शस्त्रैरस्त्रैश्च परमैरसुरान्समदारयन्

Noon, nakipaglaban ang mga diyos, gamit ang mga dakilang sandata at astra na hinubog mula sa mga buto ni Dadhīci, at kanilang niluray ang mga Asura.

Verse 147

पुनर्दैत्या हता देवैः प्राप्तास्तेपि पराजयम् । पुनश्च तेन वृत्रेण नोद्यमानाः सुरान्प्रति

Muli, ang mga Dāitya na pinabagsak ng mga diyos ay dumanas ng pagkatalo; ngunit muli, sa udyok ni Vṛtra, sila’y sumalakay laban sa mga diyos.

Verse 148

यदा हि ते दैत्यवराः सुरेशैर्निहन्यमानाश्च विदुद्रुवुर्दिशः । केचिद्दृष्ट्वा दानवास्ते तदानीं भीतित्रस्ताः क्लीबरूपाः क्रमेणा

Sapagkat nang ang mga pangunahing Dāitya ay pinapatay ng mga panginoon ng mga diyos at nagsitakas sa iba’t ibang dako, may ilang Dānava na nakakita nito at nanginig sa takot, unti-unting nag-anyong duwag.

Verse 149

वृत्रेण कोपिना चैवं धिक्कृता दैत्यपुंगवाः । हे पुलोमन्महाभाग वृषपर्वन्नमोस्तु ते

Kaya nito, ang mga pinuno ng Dāitya, matapos sawayin ng nagngangalit na si Vṛtra, ay nagsabi: “O Puloman, dakilang pinagpala; O Vṛṣaparvan—pagpupugay sa iyo!”

Verse 150

हे धूम्राक्ष महाकाल महादैत्य वृकासुर । स्थूलाक्ष हे महादैत्य स्थूलदंष्ट्र नमोस्तु ते

O Dhūmrākṣa, O Mahākāla, O dakilang Dāitya na si Vṛkāsura! O Sthūlākṣa, O Sthūladaṃṣṭra na may dambuhalang pangil—pagpupugay sa inyo!

Verse 151

स्वर्गद्वारं विहायैव क्षत्रियाणां मनस्विनाम् । पलायध्वे किमर्थं वा संग्रामाङ्गणमुत्तमम्

Tinalikuran ninyo ang mismong “pintuan ng langit” para sa matatapang na Kṣatriya; bakit kayo tumatakas sa marangal na larangan ng digmaan?

Verse 152

संगरे मरणं येषां ते यांति परमं पदम् । यत्र तत्र च लिप्सेत संग्रामे मरणं बुधः

Ang mga namamatay sa digmaan ay umaabot sa kataas-taasang kalagayan. Kaya ang marunong—saan man naroroon—kapag tumawag ang tungkulin, ay dapat magnasa ng kamatayan sa labanan.

Verse 153

त्यजन्ति संगरं ये वै ते यांति निरयं ध्रुवम्

Tunay nga, ang tumatalikod sa labanan ay tiyak na mapupunta sa impiyerno.

Verse 154

ये ब्राह्मणार्थे भृत्यार्थे स्वार्थे वै शस्त्रपाणयः । संग्रामं ये प्रकुर्वंति महापातकिनो नराः

Ang mga lalaking may sandata na nakikipagdigma para sa kapakanan ng mga Brahmana, para sa kapakanan ng mga umaasa/lingkod, o para sa sariling makatarungang interes—hindi dapat sisihin; ngunit ang mga nag-uudyok ng digmaan sa di-matuwid na paraan ay mga dakilang makasalanan.

Verse 155

शस्त्रघातहता ये वै मृता वा संगरे तथा । ते यांति परमं स्थानं नात्र कार्या विचारणा

Yaong mga napatay sa hampas ng sandata, o namatay sa labanan—tunay na dumarating sa kataas-taasang tahanan; dito’y hindi na dapat pagdudahan o pagtalunan.

Verse 156

शस्त्रैर्विच्छिन्नदेहा ये गवार्थे स्वामिकारणात् । रणे मृताः क्षता ये वै ते यांति परमां गतिम्

Yaong ang katawan ay naputol ng sandata at namatay na sugatan sa digmaan para sa kapakanan ng mga baka, o dahil sa kanilang panginoon—tunay na nararating nila ang pinakamataas na hantungan.

Verse 157

तस्माद्रणेऽपि ये शूराः पापिनो निहताः पुरः । प्राप्नुवंति परं स्थानं दुर्लभं ज्ञानिनामपि

Kaya nga, kahit ang makasalanan—kung siya’y bayani at napatay sa unahan ng labanan—nakaaabot siya sa kataas-taasang tahanan na mahirap marating kahit ng mga pantas.

Verse 158

अथवा तीर्थगमनं वेदाध्ययनमेव च । देवतार्चनयज्ञादिश्रेयांसि विविधानि च

O kaya naman—paglalakbay-dambana sa mga banal na pook, pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa mga diyos, mga handog na yajña, at iba pang sari-saring gawaing mapagpala.

Verse 159

ऐकपद्येन तान्येव कलां नार्हंति षोडशीम् । संग्रामे पतितानां च सर्वशास्त्रेष्वयं विधिः

Kahit sa isang munting “kapat na hakbang” lamang, ang mga kabutihang iyon ay hindi man lamang katumbas ng ikalabing-anim na bahagi ng kabutihan ng mga nalaglag sa digmaan. Ang tuntuning ito’y pinagtitibay sa lahat ng śāstra tungkol sa mga napatay sa pakikidigma.

Verse 160

तस्माद्युद्धावदानं च कर्तव्यमविशंकितैः । भवद्भिर्नान्यथा कार्यं देववाक्यप्रमाणतः

Kaya nga, walang pag-aalinlangan ninyong isagawa ang gawaing pandigma na ito. Huwag kayong kumilos nang iba, sapagkat ang salita ng mga diyos ang siyang batayan at patunay.

Verse 161

यूयं सर्वे शौरवृत्त्या समेताः कुलेन शीलेन महानुभावाः । पदानि तान्येव पलायमाना गच्छंत्यशूरा रणमंडलाच्च

Kayong lahat ay may asal na bayani—marangal sa angkan at dakila sa ugali. Ngunit ang mga paa ring iyon, kapag kayo’y tumatakas, ay nagdadala sa inyo palayo bilang mga duwag mula sa bilog ng labanan.

Verse 162

त एव सर्वे खलु पापलोकान्गच्छंति नूनं वचनात्स्मृतेश्च

Tunay nga, ang lahat ng gayong tao ay tiyak na napupunta sa mga daigdig ng kasalanan—gaya ng ipinahahayag ng banal na aral at ng mga tuntunin ng Smṛti.

Verse 163

ये पापिष्ठास्त्वधर्म्मस्था ब्रह्मघ्ना गुरुतल्पगाः । नरकं यांति ते पापं तथैव रणविच्युताः

Yaong pinakamasasama—na nananatili sa adharma, pumapatay ng brāhmaṇa, at lumalapastangan sa higaan ng guro—ay napupunta sa impiyerno; gayundin, ang tumatalikod at nalalaglag mula sa larangan ng digmaan ay dumarating sa kaparusahang iyon na nakagapos sa kasalanan.

Verse 164

तस्माद्भवद्भिर्योद्धव्यं स्वामिकार्यभरक्षमैः । एवमुक्तास्तदा तेन वृत्रेणापि महात्मना

Kaya nga, dapat kayong lumaban, kayong may kakayahang magpasan ng bigat ng gawain ng inyong panginoon. Sa gayon sila noon ay pinayuhan ng dakilang-loob na si Vṛtra.

Verse 165

चक्रुस्ते वचंनं तस्य असुराश्च सुरान्प्रति । चक्रुः सुतुमुलं युद्धं सर्वलोकभयंकरम्

Isinagawa ng mga Asura ang kanyang utos laban sa mga Deva, at nagsagawa sila ng isang digmaang ubod ng kaguluhan, nakapanghihilakbot sa lahat ng mga daigdig.

Verse 166

तस्मिन्प्रवृत्ते तुमुले विगाढे वृत्रो महादैत्यपतिः स एकः । उवाच रोषेण महाद्भुतेन शतक्रतुं देववरैः समेतम्

Nang magsimula ang mabagsik at malalim na labanan, si Vṛtra—ang dakilang panginoon ng mga Daitya—ay nag-iisang nagsalita, taglay ang kahanga-hangang poot, kay Śatakratu (Indra) na kasama ang pinakamahuhusay na mga diyos.

Verse 167

वृत्र उवाच । श्रृणु वाक्यं मया चोक्तं धर्म्मार्थसहितं हितम् । त्वं देवानां पतिर्भूत्वा न जानासि हिताहितम्

Wika ni Vṛtra: “Pakinggan mo ang aking mga salita—kapaki-pakinabang, at nakaugat sa dharma at sa wastong layon. Bagaman ikaw ang panginoon ng mga diyos, hindi mo natutukoy ang tunay na mabuti at ang nakapipinsala.”

Verse 168

किंबलार्थपरो भूत्वा विश्वरूपो हतस्त्वया । प्राप्तमद्यैव भो इंद्र तस्येदं कर्म्मणः फलम्

Bakit, dahil sa pagnanasa sa kapangyarihan, pinaslang mo si Viśvarūpa? O Indra, ngayong araw ding ito ay tinanggap mo na ang bunga ng gawaing iyon.

Verse 169

ये दीर्घदर्शिनो मंदा मूढा धर्मबहिष्कृताः । अकल्पाः कार्यसिद्ध्यर्थं यत्कुर्वंति च निष्फलम् । तत्सर्वं विद्धि देवेंद्र मनसा संप्रधार्यताम्

Yaong nag-aakalang sila’y malayong tumingin ngunit mapurol at nalilinlang, itinakwil sa dharma—hindi karapat-dapat kahit nagsisikap sa tagumpay—anumang gawin nila’y nauuwi sa walang bunga. Alamin mo ang lahat ng ito, O panginoon ng mga diyos, at pagbulay-bulayin sa iyong isipan.

Verse 170

तस्माद्धर्म्मपरो भूत्वा युध्यस्व गतकल्मषः । भ्रातृहा त्वं ममैवेंद्र तस्मात्त्वा घातयाम्यहम्

Kaya’t maging matatag ka sa dharma at lumaban, na naihuhulog ang iyong kasalanan. Ikaw ang pumatay sa aking kapatid, O Indra; kaya’t pababagsakin kita.

Verse 171

मा प्रयाहि स्थिरो भूत्वा देवैश्च परिवारितः । एव मुक्तस्तु वृत्रेण शक्रोऽतीव रुषान्वितः । ऐरावतं समारुह्य ययौ वृत्रजिघांसया

“Huwag kang umalis; tumindig kang matatag,” wika nila habang napapaligiran ng mga deva. Nang palayain ni Vṛtra, si Śakra (Indra), nag-aalab sa matinding poot, ay sumakay kay Airāvata at umalis, may hangaring patayin si Vṛtra.

Verse 172

इंद्रमायांतमालोक्य वृत्रो बलवतां वरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं सर्वेषां श्रृण्वतामपि

Nang makita niyang papalapit si Indra, si Vṛtra—pinakamapangyarihan sa mga malalakas—ay nagsalita nang may halakhak, sa mga salitang narinig ng lahat ng naroon.

Verse 173

आदौ मां प्रहरस्वेति तस्मात्त्वां घातयाम्यहम्

“Unahin mong hampasin ako,” sabi niya; “kaya’t ibabagsak kita.”

Verse 174

इत्येवमुक्तो देवेंद्रो जघान गदया भृशम् । वृत्रं बलवतां श्रेष्ठं जानुदेशे महाबलम्

Nang masabihan nang gayon, ang Devendra (Indra) ay humampas nang marahas gamit ang kanyang pamalo, tinamaan si Vṛtra—pinakamahusay sa mga malalakas—sa may tuhod, bagaman siya’y may napakalaking lakas.

Verse 175

तामापतंतिं जग्राह करेणैकेन लीलया । तयैवैनं जघानाशु गदया त्रिदिवेश्वरम्

Nang lumilipad na papalapit ang pamalo, sinunggaban niya iyon nang tila naglalaro gamit ang isang kamay. At sa mismong pamalong iyon, agad niyang ibinagsak ang panginoon ng langit.

Verse 176

सा गदा पातयामास सवज्रं च पुरंदरम् । पतितं शक्रमालोक्य वृत्र ऊचे सुरान्प्रति

Ang pamalong iyon ay nagpabagsak kay Purandara, kahit hawak pa niya ang vajra sa kamay. Nang makita ni Vṛtra na bumagsak si Śakra, nagsalita siya sa mga diyos.

Verse 177

नयध्वं स्वामिनं देवाः स्वपुरीममरावतीम्

“O mga diyos, akayin ninyo ang inyong panginoon pabalik sa sarili ninyong lungsod—Amarāvatī.”

Verse 178

एतच्छ्रुत्वा वचः सत्यं वृत्रस्य च महात्नः । तथा चक्रुः सुराः सर्वे रणाच्चेंद्रं समुत्सुकाः

Nang marinig ang mga salitang tapat ng dakilang-loob na si Vṛtra, ginawa iyon ng lahat ng diyos, sabik na ilayo si Indra mula sa larangan ng digmaan.

Verse 179

अपोवाह्य गजस्थं हि परिवार्य भयातुराः । सुराः सर्वे रणं हित्वा जग्मुस्ते त्रिदिवं प्रति

Inilayo ng lahat ng diyos si Indra na nakaupo sa elepante, pinalibutan siya sa takot; iniwan nila ang labanan at nagtungo sa langit.

Verse 180

ततो गतेषु देवेषु ननर्त च महासुरः । वृत्रो जहास च परं तेना पूर्यत दिक्तटम्

Nang makaalis na ang mga diyos, ang dakilang Asura na si Vṛtra ay sumayaw sa pagdiriwang at tumawa nang malakas; sa ugong na iyon napuno ang buong kalawakan ng mga dako.

Verse 181

चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना । चुक्षुभे च तदा सर्वं जंगमं स्थावरं तथा

Pagkaraan, yumanig ang buong daigdig—kasama ang mga bundok, kagubatan at mga punuan—at noon ding sandali, ang lahat, maging gumagalaw o di-gumagalaw, ay nayanig at nagulantang.

Verse 182

श्रुत्वा प्रयातं देवेंद्रं ब्रह्मा लोकपितामहः । उपयातोऽथ देवेंद्र स्वकमण्डलुवारिणा । अस्पृशल्लब्धसंज्ञोऽभूत्तत्क्षणाच्च पुरंदरः

Nang marinig na tumakas si Indra, si Brahmā, ang lolo ng mga daigdig, ay lumapit sa kanya; at pagkatapos, O Indra, hinipo siya ng tubig mula sa sariling kamaṇḍalu, at sa mismong sandaling iyon si Purandara ay muling nagkamalay.

Verse 183

दृष्ट्वा पितामहं चाग्रे व्रीडायुक्तोऽभवत्तदा । महेंद्रं त्रपया युक्तं ब्रह्मोवाच पितामहः

Nang makita ang Lolo sa kanyang harapan, napuno si Indra ng hiya; at si Brahmā, ang Pitāmaha, ay nagsalita kay Mahendra na nakatayo sa pagkahiya.

Verse 184

ब्रह्मोवाच । वृत्रो हि तपसा युक्तो ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः । त्वष्टुश्च तपसा युक्तो वृत्रश्चायं महायशाः । अजेयस्तपसोग्रेण तस्मात्त्वं तपसा जय

Sinabi ni Brahmā: “Si Vṛtra ay tunay na may taglay na tapas at matatag sa panatang brahmacarya. Si Tvaṣṭṛ man ay may taglay na tapas, at ang Vṛtra na ito’y dakila ang katanyagan. Sa tindi ng kanyang tapas, siya’y di-madadaig; kaya’t daigin mo siya sa pamamagitan ng tapas.”

Verse 185

वृत्रासुरो दैत्यपतिश्च शक्र ते समाधिना परमेणैव जय्यः । निशम्य वाक्यं परमेष्ठिनो हरिः सस्मार देवं वृषभध्वजं तदा

“O Śakra, si Vṛtrāsura—ang panginoon ng mga Daitya—ay madadaig mo lamang sa pamamagitan ng pinakamataas na samādhi.” Nang marinig ang mga salita ni Parameṣṭhin (Brahmā), si Hari (Indra) ay noon din nagunita ang diyos na may bandilang may tanda ng toro (Śiva).

Verse 186

स्तुत्या तदातं स्तवमानो महात्मा पुरंदरो गुरुणा नोदितो हि

Pagkaraan, ang dakilang-loob na si Purandara ay nagsimulang pumuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga himno, sapagkat tunay ngang siya’y hinimok ng kanyang guro.

Verse 187

इंद्र उवाच । नमो भर्गाय देवाय देवानामतिदुर्गम । वरदो भव देवेश देवानां कार्यसिद्धये

Wika ni Indra: “Pagpupugay kay Bharga, sa banal na Panginoon—na mahirap lapitan kahit ng mga diyos. O Panginoon ng mga diyos, maging Tagapagkaloob ng biyaya upang maganap ang layunin ng mga diyos.”

Verse 188

एवं स्तितिपरो भूत्वा शचीपतिरुदारधीः । स्वकार्यदक्षो मंदात्मा प्रपंचाभिरतः खलु

Kaya nito, bagaman nakatuon sa pagpapanatili ng kaayusan, ang panginoon ni Śacī (Indra), na may marangal na talino, ay dahil sa pagkapit sa sarili, bihasa sa sariling gawain at tunay na nahuhumaling sa mga pakana ng daigdig.

Verse 189

प्रपंचाभिरता मूढाः शिवभक्तिपरा ह्यपि । न प्राप्नुवंति ते स्थानं परमीशस्यरागिणः

Ang mga nalilinlang at nakakapit sa mga gusot ng daigdig—kahit pa magpahayag ng debosyon kay Śiva—ay hindi nakaaabot sa tahanan ng Kataas-taasang Panginoon, sapagkat nakagapos pa rin sila ng pagnanasa.

Verse 190

निर्मला निरहंकारा ये जनाः पर्युपासते । मृडं ज्ञानप्रदं चेशं परेशं शंभुमेव च

Yaong mga dalisay at walang pagkamakasarili, na sumasamba nang may debosyon kay Mṛḍa—si Śiva, Tagapagkaloob ng kaalamang espirituwal—ang Panginoon, ang Kataas-taasang Panginoon, si Śambhu mismo.

Verse 191

तेषां परेषां वरद इहामुत्र च शंकरः । महेंद्रेण स्तुतः शर्वो रागिणा परमेण हि

Para sa mga dakilang deboto, si Śaṅkara ang Tagapagkaloob ng biyaya—sa buhay na ito at sa kabilang-buhay. Tunay nga, pinuri ni Mahendra (Indra) si Śarva, bagaman marangal ay napuspos pa rin ng matinding pagkapit (rāga).

Verse 192

रागिणां हि सदा शंभुर्दुर्लभो नात्र संशयः । तस्माद्विरागिणां नित्यं सन्मुखो हि सदाशिवः

Sa mga nabibigkis ng pagkapit (rāga), si Śambhu ay laging mahirap marating—walang pag-aalinlangan. Kaya sa mga walang pagnanasa at di-nakakapit, si Sadāśiva ay laging naroroon, malapit at mapagpala.

Verse 193

राजा सुराणां हि महानुरागी स्वकर्मसंसिद्धिमहाप्रवीणः । तस्मात्सदा क्लेशपरः शचीपतिः स्वकामभावात्मपरो हि नित्यम्

Ang hari ng mga diyos ay lubhang nakakapit, bagaman bihasa sa pagtupad ng sariling tungkulin at sa pagsasakatuparan ng kanyang mga layon. Kaya si Indra, asawa ni Śacī, ay laging dinadapuan ng pagdurusa, sapagkat palagi siyang nakatuon sa sariling pagnanasa at sa mga kalagayang isip na pinaiikot ng sarili.

Verse 194

स्तवमानं तदा चेंद्रमब्रवीत्कार्यगौरवात् । विज्ञायाखिलदृग्द्रष्टा महेशो लिंगरूपवान्

Noon, habang si Indra ay nagpupuri, si Maheśa—na nakakakita ng lahat at nakaaalam ng bawat layon—ay nagsalita sa kanya, isinasaalang-alang ang bigat ng gawain, at nagpakita sa anyo ng Liṅga.

Verse 195

इंद्र गच्छ सुरैः सार्द्धं वृत्रं वै दानवं प्रति । तपसैव च साध्योऽयं रणे जेतुं शतक्रतो

“Indra, humayo ka kasama ng mga diyos laban kay Vṛtra, ang Dānava na iyon. Ngunit ang kaaway na ito ay mapagtatagumpayan lamang sa pamamagitan ng tapas (pag-aayuno at pagninilay); sa gayon ay magwawagi ka sa labanan, O Śatakratu.”

Verse 196

इंद्र उवाच । केनोपायेन साध्योऽयं वृत्रो दैत्यवरो महान् । त्चछीघ्रं कथ्यतां शंभो येन मे विजयो भवेत्

Wika ni Indra: “Sa anong paraan mapapanaig ang dakilang Vṛtra—ang pinakadakila sa mga Daitya? Ipagbadya mo agad, O Śambhu, upang ang tagumpay ay mapasakin.”

Verse 197

रुद्र उवाच । रणे न शक्यते हंतुमपि देववरैरपि । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं कुत्सितं कर्म चाद्य वै

Wika ni Rudra: “Sa digmaan, hindi siya mapapatay—kahit ng pinakadakilang mga diyos. Kaya ngayon, kailangan mong gawin ang isang gawang kapintasan (bilang kinakailangang paraan).”

Verse 198

अस्य शापः पुरा दत्तः पार्वत्या मम सन्निधौ । असौ चित्ररथो नाम्ना विख्यातो भुवनत्रये

“Noon, sa aking mismong harapan, ipinataw ni Pārvatī ang isang sumpa sa kanya. Siya’y kilala sa pangalang Citraratha, bantog sa tatlong daigdig.”

Verse 199

पर्यटन्सु विमानेन मया दत्तेन भास्वता । उपहासादिमां योनिं संप्राप्तो दत्यपुंगवः

“Habang naglalakbay sa makinang na vimāna na ipinagkaloob ko, ang ‘toro’ sa hanay ng mga Dānava, dahil sa panunuya, ay napasapit sa kasalukuyang kapanganakang ito.”

Verse 200

तस्मादजेयं जानीहि रणे रणविदां वर । एवमुक्तो महेंद्रोऽयं शंभुना योगिना भृशम्

“Kaya, O pinakamahusay sa mga bihasa sa digmaan, alamin mong siya’y di-matatalo sa labanan.” Sa gayon, si Mahendra (Indra) ay mariing tinuruan ni Śambhu, ang dakilang yogin.