Adhyaya 16

Verse 1

। लोमश उवाच । ततः शची तान्प्रोवाच वाचं धर्मार्थसंयुताम् । मा चिंता क्रियतां देवा बृहस्पतिपुरोगमः

Sinabi ni Lomaśa: Pagkatapos, nagsalita si Śacī sa kanila ng mga salitang nakaugat sa dharma at sa kapakinabangan: “Huwag kayong mag-alala, O mga deva—magpatuloy kayo na si Bṛhaspati ang nangunguna.”

Verse 2

गच्छत त्वरिताः सर्वे शक्रं द्रष्टुं विचक्षणाः । ब्रह्महत्याभिभूतोऽसौ यत्रास्ते सुरसत्तमः

Kayong lahat na marurunong, magmadali kayong pumaroon upang masilayan si Śakra (Indra). Siya, ang pinakadakila sa mga diyos, ay nabibigatan ng kasalanang brahmahatyā at nananatili roon.

Verse 3

बहूनां कारणेनैव विश्वरूपे हि मंदधीः । हतस्तेन महेंद्रेण सर्वैः सोऽपि निराकृतः

Sa maraming dahilan nga, si Viśvarūpa—na mabagal ang pag-unawa—ay pinaslang ni Mahendra (Indra); at siya man ay itinakwil ng lahat.

Verse 4

तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च गंतव्यं यत्र स प्रभुः । अवज्ञा हि कृता पूर्वं महेंद्रेण तवानघ

Kaya nga, kayong lahat ay dapat pumaroon sa kinaroroonan ng Panginoon. Sapagkat noon, O walang dungis, si Mahendra (Indra) ay tunay na nagpakita ng paghamak.

Verse 5

अवज्ञामात्रक्षुबंधेन त्वया शप्तः पुरंदरः । तथैव शापितश्चासि मया त्वं हि बृहस्पते

Sa isang tali lamang ng hinanakit na isinilang mula sa paghamak, isinumpa mo si Purandara (Indra). At gayon din, O Bṛhaspati, ikaw man ay isinumpa ko.

Verse 6

निरस्तोऽपि हि तस्मात्त्वमवसानपरो भव

Kaya nga, kahit ikaw ay naitaboy, manatili kang matatag hanggang wakas at tapusin ang bagay na ito nang ganap.

Verse 7

यथा मदर्थमानीतौ शक्रे जीवति तावुभौ । त्वयि जीवति भो ब्रहमन्कार्यं तव करिष्यति

Kung paanong ang dalawang iyon ay iniingatang ligtas para sa aking kapakanan habang nabubuhay pa si Śakra (Indra), gayon din—habang ikaw ay nabubuhay, O Brahmin—matutupad ang iyong layunin.

Verse 8

कोऽपि सौभाग्यवांल्लोके तव क्षेत्रे जनिष्यति । पुत्रं विख्यातनामानमत्रनैवास्ति संशयः

Sa mundong ito, may isang mapalad na kaluluwang isisilang sa iyong banal na lupain; at dito rin ay isisilang ang isang anak na lalaki na bantog ang pangalan—walang alinlangan.

Verse 9

गच्छ शीघ्रं सुरैःसार्द्धं शक्रमानय म चिरम् । प्रयासि त्वरितो नो चेत्पुनः शापं ददामि ते

Humayo ka agad kasama ng mga diyos at dalhin si Śakra (Indra) nang walang pagkaantala. Kung hindi ka aalis ngayon din, muli kitang papatawan ng sumpa.

Verse 10

शच्योक्तं वचनं श्रुत्वा सुरैः सार्द्धं जगाम सः । पुरंदरं गताः सर्वे ब्रह्महत्याभिपीडितम्

Nang marinig ang mga salitang sinabi ni Śacī, siya’y sumama sa mga diyos. Lahat sila’y lumapit kay Purandara (Indra), na pinahihirapan ng kasalanang pagpatay sa isang Brahmin.

Verse 11

सरसस्तीरमासाद्य ते शक्रं चाभ्यवादयन् । दृष्टाः शक्रेम ते सर्वे तदा ह्यप्सु स्थितेन वै

Pagdating sa pampang ng lawa, sila’y naghandog ng pagpupugay kay Śakra. Noon, nakita silang lahat ni Śakra, na tunay na nananatili sa mga tubig.

Verse 12

उवाच देवानेदेवेशः कस्माद्यूयमिहागताः । अहं हि पातकग्रस्तो ब्रह्महत्यापरिप्सुतः । अप्सु तिष्ठामि भो देवा एकाकी तपसान्वितः

Nagsalita ang Panginoon ng mga diyos sa mga diyos: “Bakit kayo naparito? Ako’y sinakmal ng kasalanan, hinahabol ng bigat ng pagkakasalang pagpatay sa isang brahmana. O mga diyos, nananatili ako sa tubig, nag-iisa, at nakatuon sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सर्वे देवाः शतक्रतोः । ऊचुर्विह्वलिता एनं देवराजानमद्भुतम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang lahat ng mga diyos ni Śatakratu (Indra) ay nabalisa at nayanig, at nagsalita sa kahanga-hangang Hari ng mga diyos na iyon.

Verse 14

एतादृशं न वाच्यं ते परेषामुपकारतः । कृतं त्वयैव यत्कर्म विश्वरूपवधादिकम्

“Huwag kang magsalita nang ganyan, alang-alang sa kapakanan ng iba. Ang gawang naganap—gaya ng pagpaslang kay Viśvarūpa—ay tunay na ginawa mo mismo.”

Verse 15

विश्वकर्मसुतेनैव कृतं याजनमद्भुतम् । येन देवाः क्षयं यांति ऋषयोऽपि महाप्रभाः

Isang kagila-gilalas na handog na ritwal (yajña) ang isinagawa ng anak ni Viśvakarman; dahil dito, maging ang mga diyos ay napapahamak, at maging ang mga makapangyarihang rishi ay naaapektuhan.

Verse 16

तस्माद्वतस्त्वया देव परेषामुपकारतः । ततः सर्वे वयं प्राप्तास्त्वां नेतुममरावतीम्

Kaya nga, O Diyos, ikaw ay pinili para sa kapakanan at pag-alalay sa iba. Dahil dito, kaming lahat ay naparito upang ihatid ka sa Amarāvatī, ang lungsod ng mga walang-kamatayan.

Verse 17

एवं विवदमानेषु देवेषु च तदाऽब्रवीत् । ब्रह्महत्या त्वरायुक्ता देवेंद्रं वरयाम्यहम्

Habang nagtatalo ang mga diyos, nagsalita si Brahmahatyā na may pagmamadali: “Pinipili ko si Devendra (Indra) bilang aking tatamaan.”

Verse 18

तदा बृहस्पतिर्वाक्यमुवाच सहसैव तु

Pagkaraan, nagsalita agad si Bṛhaspati.

Verse 19

बृहस्पतिरुवाच । वासार्थं च करिष्यामः स्थानानि तव सांप्रतम् । प्रसांत्विता तदा हत्या देवैस्तत्कार्यगौरवात्

Sinabi ni Bṛhaspati: “Ngayon ay aayusin namin ang mga tahanang nararapat para sa iyong paninirahan.” Pagkaraan, pinayapa si Brahmahatyā ng mga diyos, sapagkat batid nila ang bigat ng gawaing ito.

Verse 20

विमृश्य सर्वे विभजुश्चतुर्द्धा हत्यां सुरास्ते ऋषयो मनीषिणः । यक्षाः पिशाचा उरगाः पतंगास्तथा च सर्वे सुरसिद्धचारणाः

Pagkaraang pagbulayan, hinati nilang lahat si Brahmahatyā sa apat na bahagi—ang mga diyos, ang marurunong na rishi, kasama ang mga yakṣa, piśāca, mga ahas, mga ibon, at ang lahat ng sura, siddha, at cāraṇa.

Verse 21

आदौ क्षमां प्रति तदा ऊचुः सर्वे दिवौकसः । हे क्षमेंऽशस्त्वया ग्राह्यो हत्यायाः कार्यसिद्धये

Una, nagsalita ang lahat ng nananahan sa langit kay Kṣamā: “O Kṣamā, tanggapin mo ang isang bahagi ni Brahmahatyā upang maganap ang kinakailangang gawaing ito.”

Verse 22

सुराणां तद्वचः श्रुत्वा धरित्री कंपिताऽवदत् । कथं ग्राह्ये मया ह्यंशो हत्यायास्तद्विमृश्यताम्

Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, ang Dharitrī (Daigdig), na nanginginig, ay sumagot: “Paano ko matatanggap ang bahagi ng Brahmahatyā? Pag-isipan ito nang wasto.”

Verse 23

अहं हि सर्वभूतानां धात्री विश्वं धराम्यहम् । अपवित्रा भविष्यामि एनसा संवृता भृशम्

“Sapagkat ako ang tagapag-alaga ng lahat ng nilalang; ako ang nagdadala ng buong daigdig. Kung akuin ko ito, magiging marumi ako—lubhang matatakpan ng kasalanan.”

Verse 24

पृथ्वयास्तद्वचनं श्रुत्वा बृहस्पतिरुवाच ताम् । मा भौषीश्चारुसर्वांगि निष्पापासि न चान्यथा

Nang marinig ang mga salita ng Daigdig, sinabi ni Bṛhaspati sa kanya: “Huwag kang matakot, O marikit ang mga sangkap. Ikaw ay walang kasalanan—tunay, walang iba.”

Verse 25

यदा यदुकुले श्रीमान्वासुदेवो भविष्यति । तदा तत्पदविन्यासान्नष्पापा त्वं भविष्यसि

“Kapag isinilang ang maluwalhating Vāsudeva sa angkan ng Yadu, kung gayon sa pagdampi ng Kanyang mga paa sa iyo, ikaw ay mapapalaya sa kasalanan.”

Verse 26

कुरु वाक्यं त्वमस्माकं नात्र कार्या विचारणा

“Isagawa mo ang aming utos; sa bagay na ito’y hindi na dapat pag-isipan pa.”

Verse 27

इत्युक्ता पृथिवी तेषां निष्पापा साकरोद्वचः । ततो वृक्षान्समाहूय सर्वे देवाऽब्रुवन्वचः

Sa gayong pagbigkas sa kanya, ang Inang-Lupa—napawi ang kasalanan—ay pumayag sa kanilang mga salita. Pagkaraan, tinipon ng lahat ng mga Deva ang mga punò at nagsalita sa kanila.

Verse 28

हत्यांशो हि ग्रहीतव्यो भवद्भिः कार्यसिद्धये । एवमुक्ताऽब्रुवन्वबृक्षा देवान्सर्वे समागताः

“Upang maganap ang layon, kailangan ninyong tanggapin ang isang bahagi ng ‘hatyā’—ang kasalanan ng pagpatay.” Sa gayong pag-utos, ang lahat ng punò na nagkatipon ay nagsalita sa mga Deva.

Verse 29

वयं सर्वे तथा भूतास्तापसानां फलप्रदाः । तदा हत्यान्विताः सर्वे भविष्यंति तपस्विनः

“Kami ay mga nilalang na nagbibigay ng bunga sa mga ascetic. Kapag nadikit kami sa ‘hatyā’, madudungisan ang lahat ng nagsasagawa ng tapa.”

Verse 30

पापिनो हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विमृश्यताम् । तदा पुरोधसा चोक्ताः सर्वे वृक्षाः समागताः

“Sapagkat kung gayon, O mga pinagpala, kayo’y magiging makasalanan; kaya pag-isipan nang mabuti ang lahat.” Noon, ayon sa tagubilin ng pari, nagtipon ang lahat ng punò.

Verse 31

मा चिंता क्रियतां सर्वैः प्रसादाच्च शतक्रतोः । छेदिताश्चैव सर्वे वै ह्यनेकांशत्वमागताः

“Huwag kayong mangamba; sa biyaya ni Śatakratu (Indra) kayo’y magiging ligtas. Kahit maputol, kayong lahat ay magiging maraming bahagi at magsasanga-sanga.”

Verse 32

ततो विटपिनो नित्यं यूयं सर्वे भविष्यथ । इत्युक्तास्ते तदा सर्वेगृह्णन्हत्यां विभागशः

“Pagkaraan nito, kayong lahat ay magiging mga punong laging nagsasanga.” Sa gayong pahayag, tinanggap nilang lahat ang “hatyā” ayon sa nakatalagang bahagi-bahagi.

Verse 33

ततो ह्यपः समाहूय ऊचुः सर्वे दिवौकसः । अद्भिश्च गृह्यतामद्य हत्यांशः कार्यसिद्धये

Pagkatapos, tinawag ng mga nilalang sa langit ang mga Tubig at nagsabi: “Upang maganap ang layunin, tanggapin din ngayon ng mga Tubig ang isang bahagi ng ‘hatyā’.”

Verse 34

तदा ह्यापो मिलित्वाथ ऊचुः सर्वाः पुरोधसम् । यानि कानि च पापानि तथा दुश्चरितानि च

Noon, nagtipon ang lahat ng mga Tubig at nagsabi sa pari: “Anumang mga kasalanan na mayroon, at maging ang masasamang gawa…”

Verse 35

अस्मत्संपर्कसंबंधात्स्नानशौचाशनादिभिः । पुनंति प्राणिनः सर्वे पापेन परिवेष्टिताः

“Sa pakikipag-ugnay at pakikisama sa amin—sa pamamagitan ng pagligo, paglilinis, pag-inom, at iba pa—ang lahat ng nilalang, kahit nababalot ng kasalanan, ay nalilinis.”

Verse 36

तासां वचनमाकर्ण्य बृहस्पतिरुवाच ह । मा भयं क्रियतामाप एनसा दुस्तरेण हि

Nang marinig ang kanilang mga salita, sinabi ni Bṛhaspati: “Huwag kayong matakot, O mga Tubig; sapagkat kayo’y nauugnay sa isang kasalanang tunay na mahirap lampasan.”

Verse 37

आपः पुनंतु सर्वेषां चराचरनिवासिनाम् । तदा स्त्रियः समाहूय बृहस्पतिरुवाच ह

“Nawa'y dalisayin ng Tubig ang lahat ng nilalang—yaong mga gumagalaw at yaong mga hindi.” Pagkatapos, tinawag ni Bṛhaspati ang mga kababaihan at nagsalita.

Verse 38

अद्यैव ग्राह्ये हत्यांशः सर्वकार्यार्थसिद्धये । निशम्य तद्गुरोर्वाक्यमूचुः सर्वाश्चयोपितः

“Tanggapin ninyo ngayon ang bahagi ng kasalanan ng pagpatay, upang ang lahat ng layunin ay magtagumpay.” Nang marinig ang mga salita ng iginagalang na guro, silang lahat ay sumagot nang may pagkamangha.

Verse 39

पापमाचरते योषा तेन पापेन नान्यथा । लिप्यंते बहवः पक्षा इति वेदानुशासनम्

“Ang babaeng nagkasala ay madudungisan ng kasalanang iyon lamang at hindi sa ibang paraan; maraming panig ang namantsahan.” Ito ang ipinahayag na turo ng Veda.

Verse 40

श्रुतमस्ति न ते किंचिद्धेपुरोधो विमृश्यताम् । योषिद्भिः प्रोच्यमानोऽपि उवाचाथ बृहस्पतिः

“Tiyak na may narinig ka na tungkol dito, O pari; pag-isipan mo ito.” Kahit na kinakausap ng mga kababaihan, nagsalita pa rin si Bṛhaspati.

Verse 41

मा भयं क्रियतां सर्वाः पापादस्मात्सुलोचनाः । भविष्याणां तथान्येषां भविष्यति फलप्रदः । हत्यांशो यो हि सर्वासां यथाकामित्वमेव च

“Huwag kayong matakot, O mga may magagandang mata, dahil sa kasalanang ito. Sa darating na panahon, para sa inyo at sa iba pa, ito ay magbibigay ng bunga. Sapagkat ang bahaging ito ng kasalanan ay magdudulot ng katuparan ng mga hiling.”

Verse 42

एवमंशाश्च त्यायाश्चत्वारः कल्पिताः सुरैः । निवासमकरोत्सद्यस्तेषुतेषु द्विजोत्तमाः

Sa gayon, ang mga diyos ay nagtakda ng apat na bahagi at ng kaukulang paglalaan; at pagdaka, O pinakamainam sa mga dalawang-bes na isinilang, sila’y nanirahan sa kani-kanilang tahanang itinakda.

Verse 43

निष्पापो हि तदा जातो महेंद्रो ह्यभिषेचितः । देवपुर्यां सुरगणैस्तथैव ऋषभिः सह

Noon, si Mahendra (Indra) ay naging walang kasalanan at siya’y pinahiran sa banal na pagtatalaga; sa lungsod ng mga diyos, ng mga pangkat ng mga diyos, kasama ang mga rishi.

Verse 44

शच्या समेतो हि तदा पुरंदरो बभूव विश्वाधिपतिर्महात्मा । देवैः समेतो हि महानुभावैर्मुनीश्वरैः सिद्धगणैस्तदानीम्

Noon, si Purandara (Indra), kasama si Śacī, ay naging dakilang kaluluwa at panginoon ng sansinukob; at sa sandaling iyon ay napaliligiran siya ng makapangyarihang mga diyos, ng mga pangunahing muni, at ng mga pangkat ng Siddha.

Verse 45

तदाग्नयः शोभना वायवश्च सर्वे ग्रहाः सुप्रभाः शांतियुक्ताः । जाताः सद्यः पृथिवी शोभमाना तथाद्रयो मणिप्रभवा बभूवुः

Noon, ang mga apoy ay naging mapalad at ang mga hangin ay naging banayad; ang lahat ng mga planeta’y nagningning, taglay ang kapayapaan. Pagdaka, ang daigdig ay naging maningning, at ang mga bundok ay tila pinagmumulan ng liwanag na gaya ng hiyas.

Verse 46

प्रसन्नानि तथा ह्यासन्मनांसि च मनस्विनाम्

Kaya nga, ang mga isipan ng mararangal at may dakilang diwa ay naging payapa at napuspos ng kagalakan.

Verse 47

नद्यश्चामृतवाहिन्यो वृक्षा ह्यासन्सदाफलाः । अकृष्टपच्यौषधयो बभूवुश्चमृतोपमाः

Ang mga ilog ay umagos na wari’y may dalang amṛta; ang mga punò ay laging hitik sa bunga. Maging ang mga halamang-gamot na nahihinog nang di nililinang ay naging tila kapantay ng ambrosya.

Verse 48

ऐकपद्येन सर्वेषामिंद्रलोकनिवासिनाम् । बभूव परमोत्साहो महामोदकरस्तथा

Sa iisang pagbigkas na iyon lamang, ang lahat ng nananahan sa daigdig ni Indra ay napuspos ng sukdulang sigla, at sumibol ang dakilang galak.

Verse 49

लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे त्वष्टा दृष्ट्वा चेंद्रमहोत्सवम् । बभूव रुषि तोऽतीव पुत्रशोकप्रपीडितः

Sinabi ni Lomaśa: Samantala, si Tvaṣṭṛ, nang makita ang dakilang pagdiriwang ni Indra, ay nag-alab sa matinding poot, sapagkat pinahihirapan ng dalamhati para sa kanyang anak.

Verse 50

जगाम निर्वेदपरस्तपस्तप्तुं सुदारुणम् । तपसा तेन संतुष्टो ब्रह्मा लोकपितामहः

Dahil sa matinding panlulumò, siya’y umalis upang magsagawa ng napakahigpit na tapas. Sa tapas na iyon, si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay nalugod.

Verse 51

त्वष्टारमब्रवीत्तुष्टो वरं वरय सुव्रत । तदा वव्रे वरं त्वष्टा सर्वलोकभयावहम् । वरं पुत्रो हि दात्वोय देवानां हि भयावहः

Nalugod si Brahmā at sinabi kay Tvaṣṭṛ: “O ikaw na may dakilang panata, pumili ka ng biyaya.” Noon ay humiling si Tvaṣṭṛ ng biyayang magpapanginig sa lahat ng daigdig: “Ipagkaloob mo sa akin ang isang anak na magiging sindak ng mga deva.”

Verse 52

तथेति च वरो दत्तो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वरदानात्सद्य एव बभूव पुरुषस्तदा

Kaya nga,” wika ni Brahmā, ang Kataas-taasang Panginoon, habang ipinagkakaloob ang biyaya. Sa bisa ng kaloob na iyon, agad na nagkaroon ng isang nilalang na lalaki.

Verse 53

वृत्रनामांकितस्तत्र दैत्यो हि परमाद्भुतः । धनुषां शतमात्रं हि प्रत्यहं ववृधेऽसुरः

Doon ay lumitaw ang isang kahanga-hangang Daitya na may pangalang Vṛtra. Ang asurang iyon ay lumalaki araw-araw nang sandaang haba ng busog.

Verse 54

पातालान्निर्गता दैत्या ये पुराऽमृतमंथने । घातिताः सुरसंघैश्च भृगुणा जीवितास्त्वरात्

Yaong mga Daitya na noon ay lumitaw mula sa Pātāla sa pag-ikot upang makuha ang amṛta—bagaman pinaslang ng mga pangkat ng mga diyos—ay agad na muling binuhay ni Bhṛgu.

Verse 55

सर्वं महीतलं व्याप्तं तेनैकेन महात्मना

Sa pamamagitan ng iisang makapangyarihang nilalang na iyon, ang buong ibabaw ng daigdig ay nalaganap at nalugmok.

Verse 56

तदा सर्वेऽपि ऋषयो वध्यमानास्तपस्विनः । ब्रह्माणं त्वरिताः सर्वे ऊचुर्व्यसनमागतम्

Noon, ang lahat ng mga rishi na mapag-asceta, na sinasalakay at pinapatay, ay nagmadaling lumapit kay Brahmā at nagsabi na isang malaking kapahamakan ang dumating sa kanila.

Verse 57

तथा चेंद्रादयो देवा गंधर्वाः समरुद्गणाः । ब्रह्मणा कथितं सर्वं त्वष्टुश्चैतच्चिकीर्षितम्

Gayundin, si Indra at ang iba pang mga diyos—kasama ang mga Gandharva at ang mga pangkat ng Marut—ay sinabihan ni Brahmā ng lahat ng bagay, pati ng layunin ni Tvaṣṭṛ na nais niyang ganapin.

Verse 58

भवद्वधार्थं जनितस्तपसा परमेण तु । वृत्त्रोनाम महातेजाः सर्वदैत्यापिधो महान्

Upang wasakin kayo, sa pamamagitan ng sukdulang pag-aayuno at pagninilay (tapas), isinilang ang isang makapangyarihang nilalang na nagngangalang Vṛtra—maningning sa dakilang ningning—na naging malawak na kanlungan ng lahat ng Daitya.

Verse 59

तथापि यत्नः क्रियतां यथा वध्यो भवेदसौ । निशम्य ब्रह्मणो वाक्यमूचुर्द्देवाः सवासवाः

“Gayunman, magsikap tayo upang magkaroon ng paraan na siya’y maging mapapatay.” Nang marinig ang mga salita ni Brahmā, ang mga diyos—kasama si Indra—ay nagsalita bilang tugon.

Verse 60

देवा ऊचुः । यदा इंद्रो हि हत्याया विमुक्तः स्थापितो दिवि । तदास्माभिरकार्यं वै कृतमस्ति दुरासदम्

Sinabi ng mga diyos: “Nang si Indra ay mapalaya mula sa kasalanan ng pagpatay at maibalik sa langit, noon nga’y nakagawa kami ng isang maling gawa—na napakahirap bawiin.”

Verse 61

शस्त्राण्यस्त्राण्यनेकानि संक्षिप्तानि ह्यबुद्धितः । दधीच स्याश्रमे ब्रह्मन्किं कार्यं करवामहे

Maraming sandata at mga astra ang walang pag-iingat na naipon sa ashram ni Dadhīci. O Brahmā, ano ang nararapat naming gawin ngayon?

Verse 62

तच्छ्रुत्वा प्रहसन्वाक्यं देवान्ब्रह्मा तदाऽब्रवीत् । चिरं स्थितानि विज्ञायागच्छध्वं तानि वै सुराः

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Brahmā ay ngumiti at nagsalita sa mga diyos: “Yamang batid na ang mga sandatang iyon ay matagal nang naroon, humayo at kunin ninyo, O mga Sura.”

Verse 63

गत्वा देवास्तदा सर्वे नापश्यन्स्वं स्वमायुधम् । पप्रच्छुश्च दधीचिं ते सोऽवादीन्नैव वेद्भयहम्

Nang pumaroon ang lahat ng mga diyos, hindi nila nakita ang kani-kanilang sandata. Tinanong nila si Dadhīci, at siya’y sumagot: “Hindi ko nalalaman.”

Verse 64

पुनर्ब्रह्माणमागात्य ऊचुः सर्वे मुनेर्वचः

Muling nagbalik sila kay Brahmā at isinalaysay ng lahat ang mga salita ng pantas.

Verse 65

ब्रह्मोवाच तदा देवान्सर्वेषां कार्यसिद्धये । तस्यास्थीन्येव याचध्वं प्रदास्यति न संशयः

Sinabi ni Brahmā sa mga diyos: “Upang maganap ang layunin ng lahat, hingin ninyo ang kanyang mga buto lamang; tiyak na ibibigay niya, walang pag-aalinlangan.”

Verse 66

तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो वाक्यं शक्रो वचनमब्रवीत्

Pagkarinig sa mga salita ng brāhmaṇa, si Śakra (Indra) ay nagsalita bilang tugon.

Verse 67

विश्वरूपो हतो देव देवानां कार्यसिद्धये । एक एव तदा ब्रह्मन्पापिष्ठोऽहं कृतः सुरैः

O Diyos, pinaslang si Viśvarūpa upang matupad ang layunin ng mga deva; ngunit, O Brahman, noon ay ako lamang ang pinapasan ng mga deva ng pinakamabigat na kasalanan.

Verse 68

तथा पुरोधसा चैव निःश्रीकस्तत्क्षणात्कृतः । दिष्ट्या परमया चाहं प्रविष्टो निजमंदिरम्

Gayundin, sa mismong sandaling iyon, ako’y inalisan ng ningning ng sarili kong pari; subalit sa dakilang kapalaran, nakapasok pa rin ako sa sarili kong palasyo.

Verse 69

दधीचं घातयित्वा वै तस्यास्थीनि बहून्यपि । अस्त्राणि तानि भगवन्कृतानि ह्यशुभानि वै

Matapos ipapatay si Dadhīca at kunin ang marami sa kanyang mga buto, ang mga sandatang iyon ay hinubog, O Panginoon; at tunay na nabahiran ang mga iyon ng masamang palad.

Verse 70

त्वष्ट्रा हि जनितो यो वै वृत्रो नामैष दैत्यराट् । कथं तं घातयाम्येवं सततं पापभीरुणा । शक्रेणोक्तं निशम्याथ ब्रह्मा वाक्यमुवाच ह

Ang Vṛtra na ito—hari sa mga Dānava—ay tunay na isinilang ni Tvaṣṭṛ. Paano ko siya mapapatay, ako na laging nanginginig sa takot sa kasalanan? Nang marinig ang sinabi ni Śakra, si Brahmā ay sumagot.

Verse 71

अर्थशास्त्रपरेणैव विधिना तमबोधयत् । आततायिनमायांतं ब्राह्मणं वा तपस्विनम् । हंतुकामं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत्

Sa tuntuning nakabatay sa arthaśāstra at batas, itinuro niya: “Kahit dumating ang mananalakay—maging brāhmaṇa man o asetiko—na may hangaring pumatay, dapat siyang hampasin hanggang mamatay; sa gawang iyon, hindi nagiging mamamatay ng brāhmaṇa.”

Verse 72

इन्द्र उवाच । दधीचस्य वधाद्ब्रह्मन्नहं भीतो न संशयः । तस्माद्ब्रह्मवधात्सत्यं महदेनो भविष्यति

Wika ni Indra: “O Brahmana, ako’y natatakot dahil sa pagpatay kay Dadhīci—walang alinlangan. Kaya mula sa pagpaslang sa isang brāhmaṇa, tunay na lilitaw ang malaking kasalanan.”

Verse 73

अतो न कार्यमस्माभिर्ब्राह्मणानां तु हेलनम् । हेलनाद्बहवो दोषा भविष्यंति न चान्यथा

“Kaya hindi natin dapat hamakin ang mga brāhmaṇa. Mula sa paghamak, tiyak na lilitaw ang maraming kapintasan—wala nang ibang kahihinatnan.”

Verse 74

अदृष्टं परमं धर्म्यं विधिना परमेण हि । कर्तव्यं मनसा चैवं पुरुषेण विजानता

“Tunay, ang pinakamataas na landas ng dharma—bagama’t di pa nakikita ang bunga—ay dapat isagawa ayon sa pinakadakilang tuntunin; kaya ang taong may pag-unawa ay magpasya sa isip at kumilos.”

Verse 75

निःस्पृहं तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा ब्रह्मा ह्युवाच तम् । शक्रस्वबुद्ध्यावर्तस्व दधीचिं गच्छ सत्वरम्

Nang marinig ni Brahmā ang kanyang mga salitang walang pagkamakasarili, sinabi niya: “O Śakra, bumalik ka na may sarili mong pasiya; magmadali kang pumunta kay Dadhīci.”

Verse 76

याचस्व तस्य चास्थीनि दधीचेः कार्यगौरवात् । गुरुणा सहितः शक्रो देवैः सह समन्वितः

“Dahil sa bigat ng gawaing ito, humayo at hilingin ang mga buto ni Dadhīci.” Kaya si Śakra (Indra), kasama ang kanyang guro at sinamahan ng mga deva, ay sabay-sabay na naglakbay.

Verse 77

तथेति गत्वा ते सर्वे दधीचस्याश्रमं शुभम् । नानासत्त्वसमायुक्तं वैरबावविवर्जितम्

Nagsabi sila, “Gayon nga,” at silang lahat ay nagtungo sa mapalad na ashram ni Dadhīci—hitik sa sari-saring nilalang, ngunit walang anumang diwa ng pagkapoot o paglalaban.

Verse 78

मार्जारमूषकाश्चैव परस्परमुदान्विताः । ऐकपद्येन सिंहाश्च गजिन्यः कलभैः सह

Doon, maging ang pusa at daga ay magkasama sa pagkakaibigan; ang mga leon ay kumikilos na walang poot, at ang mga babaeng elepante kasama ang kanilang mga anak ay namumuhay nang payapa.

Verse 79

तथा जात्यश्च विविधाः क्रीडायुक्ताः परस्परम् । नकुलैः सह सर्पाश्च क्रीडायुक्ताः परस्परम्

Gayundin, sari-saring uri ng nilalang ay naglalaro sa isa’t isa; maging ang mga ahas, kasama ang mga nakula (mongoose), ay nakikipaglaro nang mapayapa.

Verse 80

एवंविधान्यनेकानि ह्यश्चर्याणि तदाश्रमे । पश्यंतो विबुधाः सर्वे विस्मयं परमं ययुः

Maraming kababalaghan na gaya nito ang nasa ashram na iyon; nang makita iyon, ang lahat ng mga nilalang na makalangit ay napasa sukdulang pagkamangha.

Verse 81

अथासने मुनिश्रेष्ठं ददृशुः परमास्थितम् । तेजसा परमेणैव भ्राजमानं यथा रविम्

Pagkaraan, nakita nila ang pinakadakilang muni na nakaupo sa kanyang upuan, matatag sa sukdulang pagkapanatag—nagniningning sa pinakamataas na liwanag, gaya ng araw.

Verse 82

विभावसुं द्वितीयं वा सुवर्चसहितं तदा । यथा ब्रह्मा हि सावित्र्या तथासौ मुनिसत्तमः

Noong sandaling iyon, ang pinakadakilang muni ay nagningning na wari’y ikalawang Vibhāvasu (Diyos ng Apoy), kalakip ang marilag na liwanag—gaya ni Brahmā na may kasamang Sāvitrī, gayon din ang pinakamahusay sa mga pantas.

Verse 83

तं प्रणम्य ततो देवा वचनं चेदमब्रुवन् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वत्सकाशमिहगताः

Pagkaraang yumukod at magpatirapa sa kanya, sinabi ng mga deva: “Ikaw ay bantog na tagapagkaloob sa tatlong daigdig; kaya narito kami, lumapit sa iyong harapan.”

Verse 84

निशम्य वचनं तेषां देवानां भुनिरब्रवीत् । किमर्थ मागताः सर्वे वदध्वं तत्सुरोत्तमाः

Nang marinig ang mga salita ng mga deva, sinabi ng muni: “Sa anong layunin kayo pumarito? Ipaalam ninyo sa akin, O pinakadakila sa mga diyos.”

Verse 85

प्रयच्छामि न संदेहो नान्यथा मम भाषितम् । तदोचुः सहिताः सर्वे दधीचिं स्वार्थकामुकाः

“Ako’y magbibigay—walang pag-aalinlangan; ang aking salita’y hindi magiging iba,” wika niya. Pagkaraan, silang lahat ay sabay-sabay na nagsalita kay Dadhīci, na naghahangad ng kanilang minimithing layon.

Verse 86

भयभीता वयं विप्र भवद्दर्शनकांक्षिणः । त्रातारं त्वां समाकर्ण्य ब्रह्मणा नोदिता वयम्

O brāhmaṇa, kami’y nanginginig sa takot at pumarito na sabik masilayan ka. Nang marinig naming ikaw ang aming tagapagtanggol, kami’y inudyukan ni Brahmā na lumapit sa iyo.

Verse 87

सम्प्राप्ता विद्धि तत्सर्वं दातुमर्होऽथ सुव्रत

Alamin mong kami’y dumating nang ganap para sa layuning iyon; kaya, O may marangal na panata, ikaw ay karapat-dapat magkaloob ng lahat.

Verse 88

निशम्य वचनं तेषां किं दातव्यं तदुच्यताम्

Nang marinig ang kanilang mga salita, (siya’y) nagsabi: “Ano ang dapat ibigay? Ipaahayag ninyo iyon.”

Verse 89

ततो देवाब्रुवन्विप्र दैत्यानां निधनायनः । शस्त्रनिर्माणकार्यार्थं तवास्थीनि प्रयच्छ वै

Pagkaraan, sinabi ng mga diyos: “O brāhmaṇa, upang lipulin ang mga Dāitya, ipagkaloob mo sa amin ang iyong mga buto, upang maihubog ang mga sandata.”

Verse 90

प्रहस्योवाच विप्रर्षिस्तिष्ठध्वं क्षणमेव हि । स्वयमेव त्वहं देवास्त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्

Ngumiti ang pantas at nagsabi: “Manatili kayo rito sandali lamang. Ako mismo, O mga diyos, ay iiwan ang katawang ito ngayong araw.”

Verse 91

इत्युक्त्वा तानथो पत्नीं समाहूय सुवर्चसम् । प्रोवाच स महातेजाः श्रृणु देवी शुचिस्मिते

Pagkasabi nito sa kanila, ipinatawag niya ang kanyang may ningning na asawa. Ang dakilang maningning ay nagsabi: “Makinig ka, O Devi, O may dalisay na ngiti.”

Verse 92

अस्थ्यर्थं याचितो देवैस्त्यजाम्येतत्कलेवरम् । ब्रह्मलोकं व्रजाम्यद्य परमेण समाधिना

Hiniling ng mga diyos alang-alang sa aking mga buto, iiwan ko ang katawang ito. Ngayon, sa pamamagitan ng pinakamataas na samādhi, tutungo ako sa Brahmaloka.

Verse 93

मयि याते ब्रह्मलोकं त्वं स्वधर्मेण तत्र माम् । प्राप्स्यस्येव न संदेहो वृथा चिन्तां च मा कृथाः

Kapag ako’y nakarating na sa Brahmaloka, ikaw man, ayon sa sarili mong dharma, ay tiyak na makararating sa akin doon—walang pag-aalinlangan. Huwag kang magdalamhati sa walang saysay na pag-aalala.

Verse 94

इत्युक्त्वा तां स्वपत्नीं स प्रेषयामास चाश्रमम् । ततो देवाग्रतो विप्रः समाधिमगमत्तदा

Pagkasabi nito sa kanyang asawa, pinabalik niya ito sa ashram. Pagkaraan, sa harap ng mga diyos, pumasok sa samādhi ang brāhmaṇa.

Verse 95

समाधिना परेणैव विसृज्य स्वं कलेवरम् । ब्रह्मलोकं गतः सद्यः पुनर्नावर्तते यतः

Sa pamamagitan lamang ng sukdulang samādhi, binitiwan niya ang sariling katawan at agad na nagtungo sa Brahmaloka—na doo’y hindi na muling nagbabalik.

Verse 96

दधीचिनामा मुनिवृंदवर्यः शिवप्रियः शिवदीक्षाभियुक्तः । परोपकारार्थमिदं कलेवरं शीघ्रं स विप्रोऽत्यजदात्मना तदा

Noon, ang dakilang pantas na si Dadhīci—pinakamainam sa mga muni, minamahal ni Śiva at matatag sa dīkṣā ni Śiva—ay mabilis na kusang nagbitiw sa katawang ito, inihandog para sa kapakanan ng iba.