
Binubuksan ng Kabanata 11 ang itinakdang masinop na paraan ng pagsamba ni Maheśvara kay Gaṇādhipa (Gaṇeśa), lalo na para sa pagtalima sa caturthī: unang paglilinis sa pamamagitan ng snāna (pagligo), pag-aalay ng gandha (pabango), mālya (bulaklak na kuwintas), akṣata (banal na bigas), at ang sapilitang sunod-sunod na dhyāna. Pagkaraan, inilalarawan ang anyong dapat pagnilayan: si Gaṇeśa na may limang mukha, sampung bisig, tatlong mata, may itinakdang kulay ng mga mukha at mga hawak na sagisag; at itinatangi ang tatlong uri ng pagninilay—sāttvika, rājasa, at tāmasa—na may magkakaibang anyong biswal. Itinatakda rin ang bilang ng mga handog, lalo na ang 21 piraso ng dūrvā at 21 modaka, at ibinibigay ang mga pangalang papuri na binibigkas sa pagsamba. Pagkatapos, lumilipat ang salaysay sa dakilang pangyayari: matapos ang pagsamba, nagtungo ang mga diyos sa Kṣīrārṇava upang isagawa ang samudra-manthana (pagkaskas/paghalo sa karagatan). Sa pag-ikot na ito, lumitaw si Candra, si Surabhī (Kāmadhenū), mga punong tumutupad ng hiling, ang hiyas na Kaustubha, ang kabayong Uccaiḥśravā, ang elepanteng Airāvata at iba pang kayamanan; at sa huli ay nagpakita si Mahālakṣmī, na ang Kanyang tingin ay nagkakaloob ng kasaganaan sa lahat, at pinili Niya si Viṣṇu sa gitna ng pagdiriwang sa kalangitan. Pinag-uugnay ng kabanata ang vidhi, dhyāna-lakṣaṇa, at mitong kosmolohikal upang ipakita na ang kaayusan ng debosyon ay sumusuporta sa kaayusan ng sansinukob.
Verse 1
महेश्वर उवाच । प्रतिपक्षे चतुर्थ्यां तु पूजनीयो गणाधिपः । स्नात्वा शुक्लतिलैः शुद्धैः शुक्लपक्षे सदा नृभिः
Sinabi ni Maheśvara: Sa Caturthī ng madilim na kalahati ng buwan, dapat sambahin si Gaṇādhipa. Pagkatapos maligo at magpakalinis, ang mga tao ay dapat ding laging sumamba sa maliwanag na kalahati, gamit ang dalisay na puting linga (sesame).
Verse 2
कृत्वा चावस्यकं सर्वं गणेशस्यार्चनक्रियाम् । प्रयत्नेनैव कुर्वीत गंधमाल्याक्षतादिभिः
Matapos ganapin ang lahat ng kinakailangang gawain sa pagsamba kay Gaṇeśa, isagawa ang arcana nang buong pagsisikap—sa pamamagitan ng pabango, mga garland, bigas na buo (akṣata), at iba pang handog.
Verse 3
ध्यानमादौ प्रकर्तव्यं गणेशस्य यथाविधि । आगमा बहवो जाता गणेशस्य यथा मम
Una, isagawa ang wastong pagninilay (dhyāna) kay Gaṇeśa ayon sa tuntunin. Maraming Āgama ang lumitaw tungkol kay Gaṇeśa, gaya rin ng maraming lumitaw tungkol sa akin.
Verse 4
बहुधोपासका यस्मात्तमः सत्त्वरजोन्विताः । गणभेदेन तान्येव नामानि बहुधाऽभवत्
Sapagkat ang mga sumasamba ay sari-sari—may taglay na tamas, sattva, at rajas—kaya ang iisang (banal na anyo) ay nagkaroon ng maraming pangalan, ayon sa pagkakahati ng kanilang mga pangkat.
Verse 5
पंचवक्त्रो गणाध्यक्षो दशबाहुस्त्रिलोचनः । कांतस्फटिकसंकाशो नीलकंठो गजाननः
Siya’y may limang mukha, pinuno ng mga Gaṇa; may sampung bisig at tatlong mata; nagniningning na gaya ng malinaw na kristal, may bughaw na lalamunan, at may mukhang elepante.
Verse 6
मुखानि तस्य पंचैव कथयामि यतातथम्
Ngayon ay ilalarawan ko ang limang mukha Niya, ayon sa tunay na anyo nito.
Verse 7
मध्यमं तु मुखं गौरं चतुर्दन्तं त्रिलोचनम् । शुंडादंडमनोज्ञं च पुष्करे मोदकान्वितम्
Ang gitnang mukha ay maputi at maningning, may apat na pangil at tatlong mata; may kaaya-ayang tila-tungkod na nguso, at sa kamay na may lotus ay may hawak na matatamis na modaka.
Verse 8
तथान्यत्पीतवर्णं च नीलं च शुभलक्षणम् । पिंगलं च तथा शुभ्रं गणेशस्य शुभाननम्
Gayundin, may isang mukhang dilaw; may isang mukhang bughaw na may mapalad na mga tanda; may isang mukhang kayumangging-dilaw (piṅgala), at may isang mukhang puti—ganyan ang mga mapalad na mukha ni Gaṇeśa.
Verse 9
तथा दशभुजेष्वेव ह्यायुधानि ब्रवीमि वः । पाशं पस्शुपद्मे च अंकुशं दंतमेव च
Gayundin, sasabihin ko sa inyo ang mga sandatang dapat pagnilayan sa sampung kamay ni (Gaṇeśa): ang lubid na panali (pāśa), ang lotus, ang pang-udyok (aṅkuśa), at pati ang pangil.
Verse 10
अक्षमालां लांगलं च मुसलं वरदं तथा । पूर्णं च मोदकैः पात्रं पाणिना च विचिंतयेत्
(Dapat pagnilayan Siya na) may hawak na rosaryo, araro, pambayo, at kamay na nagkakaloob ng biyaya; at sa isa pang kamay, isang mangkok na punô ng mga modaka.
Verse 11
लंबोदर विरूपाक्षं निवीतं मेखलान्वितम् । योगासने चोपविष्टं चंद्रलेखां कशेखरम्
(Pagnilayan si Gaṇeśa) na may malaking tiyan, may natatanging mga mata, suot ang banal na sinulid at sinturon, nakaupo sa pusturang yogiko, at may palamuting tanda ng gasuklay na buwan sa ulo.
Verse 12
ध्यानं च सात्त्विकं ज्ञेयं राजसं हि नृणामिव । शुद्धचामीकराभासं गजाननमलौकिकम्
Ang pagninilay ay dapat maunawaang sāttvika, at mayroon ding rājasa—ang rājasa ay gaya ng nasa mga tao. Sa sāttvika, masdan ang Panginoong may mukhang elepante, di-makasanlibutan, na kumikislap na parang dalisay na ginto.
Verse 13
चतुर्भुजं त्रिनयनमेकदंतं महोदरम् । पाशांकुशधरं देवं दंतमोदकपात्रकम्
(Magnilay) sa Diyos na may apat na bisig, tatlong mata, iisang pangil, at malaking tiyan—may hawak na lubid na panghuli at pangganyak na kawit, at taglay rin ang pangil at mangkok ng mga modaka.
Verse 14
नीलं च तामसं ध्यानमेवं त्रिविधमुच्यते । ततः पूजा प्रकर्तव्या भवद्भिः शीघ्रमेव च
At ang bughaw na anyo ay ang tāmasa na pagninilay—kaya’t sinasabing tatlong uri ang pagninilay. Pagkaraan nito, kayo’y dapat magsagawa ng pagsamba, at gawin ito nang madaliin.
Verse 15
एकविंशतिदूर्वाभिर्द्वाभ्यां नाम्ना पृथक्पृथक् । सर्वनामभिरेकैव दीयते गणनायके
Sa dalawampu’t isang talim ng damong dūrvā, bawat isa’y ihahandog nang hiwa-hiwalay habang binibigkas ang tig-dalawang pangalan. Kapag binigkas na ang lahat ng pangalan nang magkakasama, maghandog pa ng isang dagdag kay Gaṇanāyaka (Gaṇeśa).
Verse 16
तथैव नामभिर्देया एकविंशतिमोदकाः । दशनामान्यहं वक्ष्ये पूजनार्थं पृथक्पृथक्
Gayundin, dalawampu’t isang modaka ang ihahandog habang binibigkas ang mga pangalan. Sasabihin ko ang sampung pangalan para sa pagsamba, bawat isa’y binibigkas nang magkakahiwalay.
Verse 17
गणाधिप नमस्तेस्तु उमापुत्राघनाशन । विनायकेशपुत्रोति सर्वसिद्धिप्रदायक
O Gaṇādhipa, sumasamba ako sa Iyo—O anak ni Umā, tagapuksa ng kasalanan; O Vināyaka, “anak ni Īśa”; tagapagkaloob ng lahat ng siddhi at ganap na tagumpay.
Verse 18
एकदंतेभवक्त्रेति तथा मूषकवाहन । कुमारगुरवे तुभ्यं पूजनीयः प्रयत्नतः
(Sumasamba ako sa Iyo bilang) “May iisang pangil (Ekadanta)”, “Panginoong may mukhang kahanga-hanga at nakapanghihilakbot”, at “Sakay ng daga/may sagisag na daga”. O guro ni Kumāra, nararapat Kang sambahin nang buong pagsisikap at taimtim.
Verse 19
एवमुक्त्वा सुरान्सद्यः परिष्वज्य च सादरम् । विष्णुं गुहाशयं सद्यो ब्रह्माणं च सदाशिवः
Pagkasabi nito, agad na niyakap ni Sadāśiva ang mga diyos nang may paggalang; at kaagad ding niyakap si Viṣṇu—na nananahan sa yungib—at si Brahmā rin.
Verse 20
तिरोधान गतः सद्यः शंभुः परमशोभनः । प्रणम्य शंभुं ते सर्वे गणाध्यक्षार्च्चने रताः
Agad na naglaho sa paningin ang lubhang maningning na si Śambhu. Pagkaraang magpatirapa kay Śambhu, silang lahat ay nagtuon sa pagsamba sa Panginoon ng mga Gaṇa (Gaṇeśa).
Verse 21
ततः संपूज्य विधिवद्गणाध्यक्षार्च्चने रताः । उपचारैरनेकैश्च दूर्वाभिश्च पृथक्पृथक्
Pagkaraan, silang masikhay sa pagsamba sa Panginoon ng mga Gaṇa ay naghandog ayon sa wastong ritwal, gamit ang sari-saring alay, at hiwa-hiwalay na mga tangkay ng damong dūrvā.
Verse 22
संतुष्टो हि गणाध्यक्षो देवानां वरदोऽभवत् । प्रदक्षिणं नमस्कृत्य तैः सर्वैरभितोषितः
Nalugod ang Panginoon ng mga Gaṇa at naging tagapagkaloob ng biyaya sa mga deva. Nasiyahan sa kanilang lahat, tinanggap niya ang kanilang pradakṣiṇā (pag-ikot nang pakanan) at pagyukod.
Verse 23
तमोगुणान्विताः सर्वे ह्यसुरा नाभ्यपूजयन् । उपहासपरास्ते वै देवान्प्रत्यसुरोत्तमाः
Ngunit ang lahat ng Asura na napailalim sa tamas (dilim) ay hindi sumamba. Sa halip, ang mga pangunahing Asura ay nangutya sa mga deva.
Verse 24
पूजयित्वा शांकरिं ते पुनः क्षीरार्णवं ययुः । ब्रह्मा विष्णुश्च ऋषयो देवदैत्याः सुरोत्तमाः
Matapos sambahin si Śāṃkarī, muli silang nagbalik sa Karagatan ng Gatas—sina Brahmā, Viṣṇu, ang mga ṛṣi, at ang pinakamahuhusay sa mga Deva at Daitya.
Verse 25
मंथानं मंदरं कृत्वा रज्जुं कृत्वाथ वासुकिम् । ममंथुश्च तदा देवा विष्णुं कृत्वाथ सन्निधौ
Ginawang pamalo sa pag-ikot ang Bundok Mandara at ginawang lubid si Vāsuki; saka hinalo ng mga diyos ang karagatan, na si Viṣṇu ay naroon sa tabi upang tumulong sa gawain.
Verse 26
मथ्यमाने तदाब्धौ च निर्गतश्चंद्र अग्रतः । पीयूषपूर्णः सर्वेषां देवानां कार्यसिद्धये
Nang hinahalo ang dagat na iyon, unang lumitaw ang Buwan, puspos ng amṛta, upang maganap ang layunin ng mga diyos.
Verse 27
शौनक उवाच । अर्णवे किं पुरा चंद्रो निक्षिप्तः केन सुव्रत । गजादिकानि रत्नानि कथितानि त्वया पुरा
Wika ni Śaunaka: “O ikaw na may mabuting panata, bakit noong una ay inilagak ang Buwan sa karagatan, at sino ang gumawa nito? Nauna mo nang isinalaysay ang mga hiyas gaya ng mga elepante at iba pa.”
Verse 28
एतत्सर्वं समासेन आदौ कथय मे प्रभो । ज्ञात्वा सर्वे वयं सूत पश्चादावर्णयामहे
“Isalaysay mo sa akin ang lahat ng ito nang maikli mula sa simula, O panginoon. Pagkaunawa namin, O Sūta, kaming lahat ay saka maglalahad pa nang mas malawak.”
Verse 29
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतो वाक्यमुपाददे
Nang marinig ang kanilang mga salita, si Sūta ay nagsimulang magsalita bilang tugon.
Verse 30
चंद्र आपोमयो विप्रा अत्रिपुत्रो गुणान्वितः । उत्पन्नो ह्यनसूयायां ब्रह्मणोंऽशात्समुद्भवः । रुद्रस्यांशाद्धि दुर्वासा विष्णोरंशात्तु दत्तकः
O mga brāhmaṇa, si Candra—na binubuo ng Tubig—ay ang mabuting anak ni Atri, isinilang kay Anasūyā bilang paglalabas mula sa isang bahagi ni Brahmā. Mula sa bahagi ni Rudra isinilang si Durvāsā, at mula sa bahagi ni Viṣṇu isinilang si Dattaka (Dattātreya).
Verse 31
क्षीराब्धिं मथ्यमानं तु दृष्ट्वा चंद्रो मुदान्वितः । क्षीराब्धिरपि चंद्रं च दृष्ट्वा सोऽप्युत्सुकोऽभवत्
Nang makita ang Karagatang Gatas na kinukudkod, napuno si Candra ng galak; at ang Karagatang Gatas din, nang makita si Candra, ay naging sabik din.
Verse 32
प्रविष्टश्चोभयप्रीत्या श्रृण्वतां भो द्विजोत्तमाः । चंद्रो ह्यमृत पूर्णोभूदग्रतो देवसन्निधौ
O pinakamainam sa mga dwija, makinig: sa pagpasok na may pag-ibig na kapwa nagagalak, si Candra ay tumindig sa unahan sa harap ng mga diyos, at napuspos ng amṛta, ang nektar ng walang-kamatayan.
Verse 33
दृष्ट्वा च कांतिं त्वरितोऽथ चंद्रो नीराजितो देवगणैस्तदानीम् । वादित्रगोषैस्तुमुलैरनेकैर्मृदंगशंखैः पटहैरनेकैः
Nang masdan ang kanyang ningning, nagmadaling lumabas si Candra; noon din, sinalubong siya ng mga pangkat ng diyos sa paggalang na pangseremonya, sa gitna ng malalakas na tunog ng maraming tugtugin—mga tambol, mga kabibe, at sari-saring malaking tambol.
Verse 34
नमश्चक्रुश्च ते सर्वे ससुरासुरदानवाः । तदा गर्गं पृच्छमाना बलं चंद्रस्य तत्त्वतः
Silang lahat—mga diyos, asura, at dānava—ay yumukod at nagbigay-galang; saka nila tinanong si Garga tungkol sa tunay na sukat ng lakas ni Candra.
Verse 35
गर्गेणोक्तास्तदा सर्वेषां बलमद्य वै । केंद्रस्थानगताः सर्वे भवतामुत्तमा ग्रहाः
Noon ay ipinahayag ni Garga: “Tunay, sa araw na ito ang lakas ay nasa inyong lahat; ang inyong mahuhusay na mga planeta ay nakalagay sa mga kendra (mga pangunahing puwesto).”
Verse 36
चंद्रं मुरुः समायातो बुधश्चैव समागतः । आदित्यश्च तथा शुक्रः शनिरंगारको महान्
Kay Candra ay dumating si Muru; dumating din si Budha; gayundin si Āditya, si Śukra, si Śani, at ang makapangyarihang Aṅgāraka (Maṅgala).
Verse 37
तस्माच्चंद्रबलं श्रेष्ठं भवतां कार्यसिद्धये । गोमंतसंज्ञकोनाम मुहूर्तोऽयं जयप्रदः
Kaya nga, upang maganap ang inyong gawain, ang lakas ni Candra ang pinakadakila. Ang muhūrta na ito, na tinatawag na Gomanta, ay nagbibigay ng tagumpay.
Verse 38
एवमाश्वासिता देवा गर्गेणैव महात्मना । ममंथुरब्धिं त्वरिता गर्जमाना महाबलाः
Sa gayon, nang mapanatag ng dakilang-loob na si Garga, ang makapangyarihang mga deva ay nagmadaling magpiga sa karagatan, umuugong sa lakas.
Verse 39
द्विगुणं बलमापन्ना महात्मानो दृढव्रताः । महेशं स्मरमाणास्ते गणेशं च पुनः पुनः
Ang mga dakilang-loob na yaon, matatag sa kanilang panata, ay nagkamit ng lakas na doble—walang humpay na inaalala si Maheśa (Śiva) at paulit-ulit na nananawagan kay Gaṇeśa.
Verse 40
निर्मथ्यमानादुदधेर्गर्जमानाच्च सर्वशः । निर्गता सुरभिः साक्षाद्देवानां कार्यसिद्धये
Mula sa karagatang kinukudkod at umuugong sa lahat ng dako, si Surabhī mismo ay lumitaw nang hayag, upang matupad ang layunin ng mga deva.
Verse 41
तुष्टा कपिलवर्णां सा ऊधोभारेण भूयसा । तरंगोपरि गच्छंती शनकैः शनकैस्ततः
Masaya at kulay-kapila (kayumangging dilaw), siya’y lumakad sa tuktok ng mga alon—dahan-dahan, dahan-dahan—dahil sa bigat ng kanyang malaking suso ng gatas.
Verse 42
कामधेनुं समायांतीं दृष्ट्वा सर्वे सुरासुराः । पुष्पवर्षेण महता ववर्षुरमितप्रभाम्
Nang makita ang paglapit ni Kāmadhenu, ang lahat ng deva at asura ay nagpaulan ng saganang bulaklak sa kanya na may di-masukat na kaningningan.
Verse 43
तदा तूर्याण्यनेकानि नेदुर्वाद्यान्यनेकशः । आनीता जलमध्याच्च संवृता गोशतैरपि
Noon, maraming trumpeta ang tumunog at sari-saring tugtugin ang umalingawngaw. Iniahon siya mula sa gitna ng tubig, at lumitaw na napaliligiran din ng daan-daang baka.
Verse 44
तासु नीलाश्च कृष्णश्च कपिलाश्च कपिंजलाः । बभ्रवः श्यामका रक्ता जंबूवर्णाश्च पिंगलाः । आभिर्युक्ता तदा गोभिः सुरभिः प्रत्यदृश्यत
Sa kanila’y may mga bakang bughaw, itim, kapila, at kapiñjala ang kulay; mayroon ding kayumanggi, madilim, pula, kulay-jambu, at ginintuang kayumanggi. Sa pagdalo ng mga bakang ito, nakita noon si Surabhī.
Verse 45
असुरासुरसंवीतां कामधेनुं ययाचिरे । ऋषयो हर्षसंयुक्ता देवान्दैत्यांश्च तत्क्षणात्
Ang mga rishi, puspos ng galak, ay agad na humiling ng Kāmadhenu—ang bakang tumutupad ng ninanais—na napalilibutan ng mga pangkat ng deva at asura, mula sa mga diyos at mga daitya sa mismong sandali.
Verse 46
सर्वेभ्यश्चैव विप्रेभ्यो नानागोत्रेभ्य एव च । सुरभीसहिता गावो दातव्या नात्र संशयः
Sa lahat ng mga brāhmaṇa—maging mula sa iba’t ibang gotra—dapat ipagkaloob ang mga baka kasama si Surabhī; walang alinlangan dito.
Verse 47
तैर्याचितास्तेऽत्र सुरासुराश्च ददुश्च ता गाः शिवतोषणाय । तैः स्वीकृतास्ता ऋषिभिः सुमंगलैर्महात्मभिः पुण्यतमैः सुरभ्यः
Nang sila’y hilingin doon, ipinagkaloob ng mga deva at asura ang mga bakang iyon upang kalugdan ni Śiva. Tinanggap ng mga rishi—pinakamapalad, dakila ang diwa, at lubhang marangal sa kabutihan—ang mga bakang Surabhī na iyon.
Verse 48
पुण्याहं मुनिभिः सर्वैः कारितास्ते तदा सुराः । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थमसुराणां क्षयाय च
Pagkaraan, pinagawa ng lahat ng rishi sa mga deva ang mapalad na ritwal na ‘Puṇyāha’, upang maganap ang layon ng mga diyos at upang mapuksa ang mga asura.
Verse 49
पुनः सर्वे सुसंरब्धा ममंथुः क्षीरसागरम् । मथ्यमानात्तदा तस्मादुदधेश्च तथाऽभवत्
Pagkaraan, silang lahat—matatag ang pasiya—ay muling nagkalo ng Karagatang Gatas. At habang iyon ay kinakalo, may iba pang kababalaghang sumibol mula sa kailaliman nito.
Verse 50
कल्पवृक्षः पारिजातश्चूतः संतानकस्तथा । तान्द्रुमानेकतः कृत्वा गन्धर्वनगरोपमान् । ममंथुरुग्रं त्वरिताः पुनः क्षीरार्णवं बुधा
Ang punong Kalpavṛkṣa na tumutupad ng hiling, ang Pārijāta, ang punong mangga, at ang Santānaka rin—pinagtipon ng mga pantas ang mga punong iyon na wari’y isang lungsod ng mga Gandharva, at mabilis at maringal nilang muling hinalo ang Karagatan ng Gatas.
Verse 51
निर्मथ्यमानादुदधेरभवत्सूर्यवर्चसम् । रत्नानामुत्तमं रत्नं कौस्तुभाख्यं महाप्रभम्
Mula sa karagatang hinahalo, sumilang ang liwanag na gaya ng araw—ang pinakadakilang hiyas sa lahat ng ratna, ang maringal at maningning na batong Kaustubha.
Verse 52
स्वकीयेन प्रकाशेन भासयंतं जगत्त्रयम् । चिंतामणिं पुरस्कृत्य कौस्तुभं ददृशुर्हि ते
Sa sariling liwanag nito, naliwanagan ang tatlong daigdig; inilagay ang Cintāmaṇi sa unahan, at tunay ngang namasdan nila ang Kaustubha.
Verse 53
सर्वे सुरा ददुस्तं वै कौस्तुभं विष्णवे तदा । चिंतामणि ततः कृत्वा मध्ये चैव सुरासुराः । ममंथुः पुनरेवाब्धिं गर्जंतस्ते बलोत्कटाः
Noon, inihandog ng lahat ng mga deva ang Kaustubha kay Viṣṇu. Pagkaraan, ginawang gantimpalang nasa gitna ang Cintāmaṇi, at ang mga deva at asura—umuurongal sa tindi ng lakas—ay muling hinalo ang karagatan.
Verse 54
मथ्यमानात्ततस्तस्मादुच्चैःश्रवाः समद्भुतम् । बभूव अश्वो रत्नानां पुनश्चैरावतो गजः
Habang nagpapatuloy ang paghahalo, mula sa karagatang iyon ay lumitaw ang kahanga-hangang Uccaiḥśravā—ang pinakamarangal sa mga kabayong ratna—at sumunod din ang elepanteng Airāvata.
Verse 55
तथैव गजरत्नं च चतुःषष्ट्या समन्वितम् । गजानां पांडुराणां च चतुर्द्दन्तं मदान्वितम्
Gayundin, lumitaw ang Hiyas na Elepante, na may animnapu’t apat na kasama—isang maputlang puting panginoon sa mga elepante, may apat na pangil at puspos ng init ng rut at lakas.
Verse 56
तान्सर्वान्मध्यतः कृत्वा पुनश्चैव ममंथिरे । निर्मथ्यमानादुदधेर्निर्गतानि बहून्यथ
Inilagay nila sa gitna ang lahat ng kayamanang iyon at muling pinakilos ang pag-ikot. Nang lubusang makaluglog ang karagatan, marami pang bagay ang sumibol mula rito.
Verse 57
मदिरा विजया भृंगी तथा लशुनगृंजनाः । अतीव उन्मादकरो धत्तूरः पुष्करस्तथा
Sumibol ang Madirā (nakalalasing na inumin), Vijayā, Bhṛṅgī, pati bawang at sibuyas; gayundin ang Dhattūra na nagdudulot ng matinding pagkahibang, at lumitaw rin ang Puṣkara.
Verse 58
स्थापिता नैकपद्येन तीरे नदनदीपतेः । पुनश्च ते तत्र महासुरेन्द्रा ममंथुरब्धिं सुरसत्तमैः सह
Ang mga iyon ay inilapag ni Naikapadya sa pampang ng Panginoon ng mga ilog. Pagkaraan, doon din, muling inikot ng mga dakilang panginoon ng Asura ang karagatan kasama ng pinakadakila sa mga deva.
Verse 59
निर्मथ्यमानादुदधेस्तदासीत्सा दिव्य लक्ष्मीर्भुवनैकनाथा । आन्वीक्षिकीं ब्रह्मविदो वदंति तथआ चान्ये मूलविद्यां गृणंति
Nang kinukudkod ang karagatan, noon ay lumitaw ang maningning na Lakṣmī—ang banal na Reyna at nag-iisang Ginang ng mga daigdig. Tinatawag siya ng mga nakakakilala sa Brahman na Ānvīkṣikī, ang kapangyarihan ng tunay na pagsisiyasat; at pinupuri naman siya ng iba bilang ugat na kaalaman mismo.
Verse 60
ब्रह्मविद्यां केचिदाहुः समर्थाः केचित्सिद्धिमृद्धिमाज्ञा मथाशाम् । यां वैष्णवीं योगिनः केचिदाहुस्तथा च मायां मायिनो नित्ययुक्ताः
May ilang may kakayahan ang nagsasabing Siya ang Brahmavidyā, ang kaalamang ukol sa Brahman; ang iba nama’y tumatawag sa Kanya na siddhi at kasaganaan, na nagbibigay ng kapangyarihang mag-utos sa mga minimithing layon. May mga yogin na nagsasabi na Siya ang kapangyarihang Vaiṣṇavī, at yaong laging bihasa sa lihim na karunungan ay naglalarawan sa Kanya bilang mismong Māyā.
Verse 61
वदंति सर्वे केनसिद्धांतयुक्तां यां योगमायां ज्ञानशक्त्यान्विता ये
Ipinahahayag ng lahat na Siya’y matatag sa pasyang pangangatwiran at sa tunay na mga wakas ng aral—Siya na tinatawag nilang Yogamāyā, na may taglay na kapangyarihan ng kaalaman.
Verse 62
ददृशुस्तां महालक्ष्मीमायांती शनकैस्तदा । गौरां च युवतीं स्निग्धां पद्मकिंजल्कभूषणाम्
Pagkaraan, nakita nila si Mahālakṣmī na dumarating nang marahan—maputi ang kutis, kabataan ang anyo, maningning at banayad sa ganda, at pinalamutian ng ginintuang hibla ng mga bulaklak na lotus.
Verse 63
सुस्मितां सुद्विजां श्यामां नवयौवनभूषणाम् । विचित्रवस्त्राभरणरत्नानेकोद्यतप्रभाम्
Siya’y may banayad na ngiti, maringal ang liwanag, may kaakit-akit na kulay-dilim, at pinalamutian ng sariwang kabataan. Ang Kanyang ningning ay sumisiklab mula sa maraming hiyas at palamuti, at mula sa mga kasuotang kahanga-hanga ang sari-saring anyo.
Verse 64
बिंबोष्ठीं सुनसां तन्वीं सुग्रीवां चारुलोचनाम् । सुमध्यां चारुजघनां बृहत्कटितटां तथा
Ang Kanyang mga labi’y tulad ng hinog na bungang bimba; ang ilong ay marikit; ang katawan ay payat at banayad; ang leeg ay maganda; ang mga mata’y kaakit-akit. May maselang baywang, marilag na balakang, at malapad at marangal na hubog ng balintataw ng balakang.
Verse 65
नानारत्नप्रदीपैश्च नीराजितमुखांबुजाम् । चारुप्रसन्नवदनां हारनूपूरशोभिताम्
Ang mukha niyang tulad ng lotus ay pinarangalan sa pagwawagayway ng mga ilaw mula sa maraming lamparang hiyas; ang anyo niya’y payapa at kaaya-aya, at kumikislap sa mga kuwintas at pulseras sa bukung-bukong.
Verse 66
मूर्द्धनि ध्रियमाणेन च्छत्रेणापि विराजिताम् । चामरैर्वीज्यमानां तां गंगाकल्लोललोहितैः
Lalo pa siyang naging maringal dahil sa payong na panghari na iniaangat sa ibabaw ng kanyang ulo; at siya’y pinapaypayan ng mga cāmara na mapula gaya ng alon-alon ng Gaṅgā.
Verse 67
पांडुरं गजमारूढां स्तूयमानां महर्षिभिः । सुरद्रुमपुष्पमालां बिभ्रतीं मल्लिकायुताम्
Siya, maningning, ay nakasakay sa maputlang elepante at pinupuri ng mga dakilang ṛṣi; suot niya ang kuwintas na bulaklak mula sa punong makalangit, hinaluan ng sampaguita (mallikā).
Verse 68
कराग्रे ध्रियमाणां तां दृष्ट्वा देवाः समुत्सुकाः । आलोकनपरा यावत्तावत्तान्ददृशे ह्यसौ
Nang makita siyang inilalabas at inaakay sa unahan, ang mga deva ay sabik at nakatuon sa pagtanaw; at habang sila’y patuloy na nakatingin, siya man ay tumingin din sa kanila.
Verse 69
देवांश्च दानवांश्चैव सिद्धचारणपन्नगान् । यथा माता स्वपुत्रांश्च महालक्ष्मीस्तथा सती
Ang mapalad na Mahālakṣmī—si Satī—ay tumingin sa mga Deva at Dānava, sa mga Siddha, Cāraṇa, at sa mga nilalang na ahas; gaya ng pagtingin ng isang ina sa sarili niyang mga anak.
Verse 70
आलोकितास्तथा देवास्तया लक्ष्म्या श्रियान्विताः । सञ्जातास्तत्क्षणादेव राज्य लक्षणलक्षिताः । दैत्यास्ते निःश्रिका जाता ये श्रियाऽनवलोकिताः
Ang mga Deva na tinitigan ni Lakṣmī (Śrī) ay agad napuspos ng kasaganaan at namarkahan ng mga tanda ng paghahari. Ngunit ang mga Daitya na hindi nilingon ni Śrī ay nawalan ng ningning at kapalaran.
Verse 71
निरीक्ष्यमाणा च तदा मुकुन्दं तमालनीलं सुकपोलनासम् । विभ्राजमानं वपुषा परेण श्रीवत्सलक्ष्मं सदयावलोकम्
Pagkaraan, minasdan niya si Mukunda—maitim na gaya ng punong tamāla, may magandang pisngi at ilong—at nakita niyang nagniningning sa dakilang liwanag na lampas sa daigdig, taglay ang tanda ng Śrīvatsa, at may matang mahabagin.
Verse 72
दृष्ट्वा तदैव सहसा वनमालयान्विता लक्ष्मीर्गजादवततार सुविस्मयंती । कंठे ससर्ज पुरुषस्य परस्य विष्णोर्मालां श्रिया विरचितां भ्रमरैरुपेताम्
Nang makita Siya, si Lakṣmī—na may suot na kuwintas ng mga bulaklak sa gubat—ay biglang bumaba nang mabilis mula sa elepante sa paghanga; at isinuot sa leeg ng Kataas-taasang Persona, si Viṣṇu, ang kuwintas na hinabi ng karangalan, na sinusundan ng mga bubuyog.
Verse 73
वामांगमाश्रित्य तदा महात्मनः सोपाविशत्तत्र समीक्ष्य ता उभौ । सुराः सदैत्या मुदमापुरद्भुतां सिद्धाप्सरः किंनरचारणाश्च
Pagkatapos, pumuwesto siya sa kaliwang panig ng dakilang Panginoon at doon naupo. Nang makita ang dalawa na magkasama, ang mga Deva kasama ang mga Daitya, gayundin ang mga Siddha, Apsaras, Kinnara, at Cāraṇa, ay napuspos ng kahanga-hangang galak.
Verse 74
सर्वेषामेव लोकानामैकपद्येन सर्वशः । हर्षो महानभूत्तत्र लक्ष्मीनारायणागमे
Para sa lahat ng mga daigdig, sa lahat ng dako at sa isang iglap, sumiklab ang dakilang kagalakan sa pagdating ng pagsasama nina Lakṣmī at Nārāyaṇa.
Verse 75
लक्ष्म्या वृतो महाविष्णुर्लक्ष्मीस्तेनैव संवृता । एवं परस्परं प्रीत्या ह्यवलोकनतत्परौ
Si Mahāviṣṇu ay pinalilibutan ni Lakṣmī, at si Lakṣmī naman ay niyakap din Niya. Kaya sa pag-ibig na kapwa nila taglay, sila’y nanatiling nakatuon sa pagtanaw sa isa’t isa.
Verse 76
शंखाश्च पटहाश्चैव मृदंगानकगोमुखाः । भेर्यश्च झर्झरीणां च स शब्दस्तुमुलोऽभवत्
Ang mga kabibe (śaṅkha) at mga tambol na paṭaha, ang mṛdaṅga, ānaka at gomukha, pati bherī at jharjharī—sumiklab ang isang dagundong na napakalakas.
Verse 77
बभूव गायकानां च गायनं सुमहत्तदा । ततानि विततान्येन घानानि सुषिराणि च
Noon, ang pag-awit ng mga mang-aawit ay naging lubhang maringal. At naroon din ang lahat ng uri ng tugtugin—may kuwerdas, may balat na hinihila, mga panghampas, at mga pang-ihip.
Verse 78
एवं वाद्यप्रभेदैश्च विष्णुं सर्वात्मना हरिम् । अतोषयन्सुगीतज्ञा गंधर्वाप्सरसां गणाः
Kaya sa iba’t ibang uri ng tugtugin, ang mga pangkat ng Gandharva at Apsaras—dalubhasa sa marilag na awit—ay lubos na nagpasaya kay Viṣṇu, si Hari, nang buong puso.
Verse 79
तथा जगुर्नारदतुंबुरादयो गंधर्वयक्षाः सुरसिद्ध संघाः । संसेवमानाः परमात्मरूपं नारायणं देवमगाधबोधम्
Gayundin, sina Nārada, Tumburu at iba pa—mga Gandharva at Yakṣa, kasama ang mga pangkat ng mga deva at Siddha—ay umawit ng papuri, na may paggalang na naglilingkod kay Nārāyaṇa, ang Panginoong ang anyo’y ang Kataas-taasang Sarili at ang karunungan ay di-masukat ang lalim.