Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

Devanagari script

अनपत्योस्मि तेनाहं दुष्टेन कुलदूषिणा । उत्तिष्ठानय दर्भांबु तस्मै दद्यां तिलांजलिम्

Transliteration

anapatyosmi tenāhaṃ duṣṭena kuladūṣiṇā | uttiṣṭhānaya darbhāṃbu tasmai dadyāṃ tilāṃjalim

Translation

Wala akong karapat-dapat na anak dahil sa masamang iyon na dumudungis sa angkan. Bumangon—dalhin ang kuśa-damo at tubig; mag-aalay ako sa kanya ng tuling-ling na libasyon ng linga at tubig, gaya sa yumao.

Word by Word

• अनपत्यः: childless
• अनपत्यः: Visheshana (Qualifier of अहम्)
• Type: Adjective
• Root: अनपत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (अहम् इत्यस्य)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार; उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तेन: by him; because of that
• तेन: Hetu/Karana (Cause/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• दुष्टेन: by the wicked (one)
• दुष्टेन: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (कुलदूषिणा इत्यस्य)

• कुलदूषिणा: by the family-defiler
• कुलदूषिणा: Karana/Hetu (Agent as cause)
• Type: Noun
• Root: कुल + दूषिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (कुलं दूषयति इति)

• उत्तिष्ठ: rise! stand up!
• उत्तिष्ठ: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: उत् + स्था (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• आनय: bring!
• आनय: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लोट्-लकार; मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• दर्भाम्बु: water with darbha grass
• दर्भाम्बु: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: दर्भ + अम्बु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (दर्भयुक्तम् अम्बु)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (Dative); एकवचन; सर्वनाम

• दद्याम्: I should give
• दद्याम्: Kriya (Intended action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तिलाञ्जलिम्: a handful (añjali) of sesame
• तिलाञ्जलिम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तिल + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (तिलैः कृतः अञ्जलिः)

Speaker

Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grieving yet stern householder orders kuśa and water to offer a sesame-water libation as if to the dead, implying symbolic ‘death’ of a wicked family member; ritual items are foregrounded.

Characters & Entities

• tilāñjali
• darbha (kuśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A family’s honor is tied to conduct; grievous wrongdoing is treated as a ‘social death,’ prompting rites that signify severance and moral condemnation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered teaching, but it does not name a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering tilāñjali (sesame-water libation) with darbha (kuśa grass), a śrāddha-associated rite.