Adhyaya 27

Verse 1

सूत उवाच । तत्र तस्य समीपस्थं मार्कंडेनोपलक्षितम् । तीर्थं गोवत्ससंज्ञं तु सर्वत्र भुवि संश्रुतम्

Sinabi ni Sūta: Malapit sa pook na yaon ay may isang banal na tīrtha, kinilala ni Markaṇḍeya; tinatawag itong Govatsa-tīrtha, at bantog sa buong daigdig.

Verse 2

तत्रावतीर्य गोवत्सस्वरूपेणांबिकापतिः । स्वयंभूलिंगरूपेण संस्थितो जगतां पतिः

Doon, bumaba ang Panginoon ni Ambikā sa anyo ng isang guya; at ang Panginoon ng mga daigdig ay nanahan bilang isang Svayambhū-liṅga, kusang nahayag.

Verse 3

आसीद्बलाहकोनाम रुद्रभक्तो महाबलः । आखेटकसमायुक्तो नृपः परपुरंजयः

May isang haring nagngangalang Balāhaka, deboto ni Rudra at may dakilang lakas; kasama ang pangangaso, siya’y manlulupig ng mga lungsod ng kaaway.

Verse 4

मृगयूथे स्थितं दृष्ट्वा गोवत्सं तत्पदातिना । उक्तो राजा मया दृष्टं कौतुकं नृपसत्तम

Nang makita ang isang guya na nakatayo sa gitna ng kawan ng mga usa, sinabi ng kawal na naglalakad sa hari: “O pinakadakila sa mga hari, nakakita ako ng isang kababalaghan.”

Verse 5

गोवत्सो मृगयूथस्य दृष्टो मध्यस्थितो मया । तेषामेवानुरक्तोऽसौ जनन्या रहितस्तथा

“Nakita ko ang guya na nakatayo sa pinakagitna ng kawan ng mga usa. Sa kanila lamang siya nakakapit, at gayundin ay wala siyang ina.”

Verse 6

द्रष्टुं तु कौतुकं राजा तं पदातिं पुरः स्थितम् । उवाच दर्शयस्वेति गोवत्सं च समाविशत्

Nagnanais na makita ang kababalaghan, sinabi ng hari sa kawal na nakatayo sa harap niya, “Ipakita mo,” at siya’y naglakad patungo sa guya.

Verse 7

गत्वाटवीं तदा राज्ञो दर्शितः स पदातिना । पदातिभिर्मृगानीकं दुद्राव त्रासितं यदा

Pagpasok nila sa gubat, itinuro ng kawal ang guya sa hari. Nang lumapit ang mga kawal na naglalakad, ang kawan ng mga usa, sa takot, ay nagtakbuhang palayo.

Verse 8

पीलुगुल्मं प्रति गतं गोवत्सः प्रस्थितस्तदा । राजा तद्धरणाकांक्षो प्राविशद्गुल्ममादरात्

Pagkaraan, ang guya ay nagtungo sa isang masukal na pīlu. Ang hari, na nagnanais na mahuli ito, ay masigasig na pumasok sa masukal na palumpong.

Verse 9

तत्र स्थितं स गोवत्समपश्यन्नृपतिः स्वयम् । यावद्गृह्णाति तं तावल्लिंगं जातं समुज्वलम्

Doon, nakita mismo ng hari ang guya na nakatayo. At nang siya’y sumugod upang dakpin ito, biglang nagpakita ang isang nagniningning na Śiva-liṅga, naglalagablab sa kaningningan.

Verse 10

तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा किमेतदित्यचिंतयत् । यावच्चिंतयते ह्येवं देहं त्यक्त्वा दिवं गतः

Pagkakita nito, namangha ang hari at nag-isip, “Ano ito?” Habang siya’y nagmumuni-muni pa, iniwan niya ang katawan at umakyat sa langit.

Verse 11

अत्रांतरे गगनतले समंततः श्रूयते सुरजयकारगर्जितम् । पपात पुष्पवृष्टिरंबराद्राजा गतः शिवभुवनं च तत्क्षणात्

Samantala, sa kalangitan sa lahat ng dako’y narinig ang dumadagundong na sigaw ng tagumpay ng mga deva. Umulan ng mga bulaklak mula sa langit, at sa sandaling iyon ang hari’y nagtungo sa sariling tahanan ni Śiva.

Verse 12

तावत्पश्यति तन्नाभ्यं गोवत्सं बालकं स्थितम् । नूनमेष महादेवो वत्सरूपी महेश्वरः

Pagkaraan, nakita niya sa mismong pook na iyon ang guya, na wari’y isang munting bata, na nakatayo roon. Tunay, ito si Mahādeva mismo—si Maheśvara na nag-anyong guya.

Verse 13

तमानेतुं समुद्युक्तो राजा तमुज्जहार च । तदा तद्देव लिंगं तु नोत्तिष्ठति कथंचन । तदा देवाः सहानेन प्रार्थयामासुरीश्वरम्

Sabik na maiuwi iyon, sinikap ng hari na buhatin ito. Ngunit ang banal na liṅga ay hindi man lamang umangat. Kaya ang mga deva, kasama niya, ay nagsimulang manalangin sa Panginoon.

Verse 14

देवा ऊचुः । भगवन्सर्वदेवेश स्थातव्यं भवता विभो । शुक्लेन लिंगरूपेण सर्वलोकहितैषिणा

Wika ng mga diyos: “O Mapalad, Panginoon ng lahat ng mga diyos, O Makapangyarihan—manatili Ka rito, sa anyo ng maliwanag at dalisay na liṅga, na naghahangad ng kapakanan ng lahat ng daigdig.”

Verse 15

श्रीमहादेव उवाच । स्थास्याम्यहं सदैवात्र लिंगरूपेण देवताः । यस्माद्भाद्रपदे मासि कृष्णपक्षे कुहू दिने

Sinabi ni Śrī Mahādeva: “O mga diyos, tunay na mananatili Ako rito magpakailanman sa anyo ng liṅga—sapagkat sa buwan ng Bhādrapada, sa madilim na kalahati, sa araw ng Kuhū…”

Verse 16

तथा तद्दिवसे तत्र स्नानं कृत्वा विधानतः । लिंगं ये पूजयिष्यंति न तेषां विद्यते भयम्

Gayundin, sa araw na iyon, yaong maliligo roon ayon sa wastong tuntunin at sasamba sa liṅga—hindi magkakaroon ng takot para sa kanila.

Verse 17

ऋते च पिंडदानेन पूर्वजाः शाश्वतीः समाः । रौरवे नरके घोरे कुंभीपाके च ये गताः

Bukod dito, kung walang pag-aalay ng piṇḍa, ang mga ninuno ay maaaring manatili sa walang-hanggang mga taon—yaong napunta sa nakatatakot na mga impiyerno gaya ng Raurava at Kuṃbhīpāka.

Verse 18

अनेकनरकस्थाश्च तिर्यग्योनिगताश्च ये । सकृत्पिंडप्रदानेन स्यात्ते षामक्षया गतिः

Kahit yaong nananahan sa maraming impiyerno, at yaong napunta sa mga kapanganakang-hayop—sa isang beses na pag-aalay ng piṇḍa, magkakaroon sila ng di-nauubos na pagkaligtas.

Verse 19

ततो बलाहको राजा सर्वदेवसमन्वितः । स्थापयामास तल्लिंगं सर्वदेवसमीपतः

Pagkaraan, si Haring Balāhaka, kasama ang lahat ng mga diyos, ay itinatag ang banal na Liṅga roon, sa mismong harapan at kalapitan ng buong kapulungan ng mga deva.

Verse 20

चकार बहुदानानि लोकानां हितकाम्यया । यावदर्चयते ह्येवं रुद्रोऽपि स्वयमागतः

Sa pagnanais ng kapakanan ng mga tao, gumawa siya ng maraming pagkakawanggawa. At habang patuloy siyang sumasamba nang gayon, si Rudra mismo ay dumating doon nang personal.

Verse 21

रुद्र उवाच । अस्यां रात्रौ तु मनुजाः श्रद्धाभक्तिसमन्विताः । येर्चयिष्यंति देवेशं तेषां पुण्यमनंतकम्

Sinabi ni Rudra: “Sa gabing ito, ang mga taong may pananampalataya at debosyon, na sasamba sa Panginoon ng mga deva, ay magkakamit ng walang-hanggang kabutihang-loob.”

Verse 22

जागरं ये करिष्यंति गीतशास्त्रपुरःसरम् । उद्धरिष्यंति ते मर्त्याः कुलमेकोत्तरं शतम्

Ang mga mortal na magpupuyat sa gabi, na pinangungunahan ng banal na pag-awit at pagbigkas ng mga kasulatan, ay mag-aangat at magliligtas ng sandaang at isang salinlahi ng kanilang angkan.

Verse 23

तावद्गर्ज्जंति तीर्थानि नैमिषं पुष्करं गया । प्रयागं च प्रभासं च द्वारका मथुराऽर्बुदः

Noong sandaling iyon, umalingawngaw ang mga dakilang tirtha—ang Naimiṣa, Puṣkara, Gayā, Prayāga, Prabhāsa, gayundin ang Dvārakā, Mathurā, at Arbuda.

Verse 24

यावन्न दृश्यते लिंगं गोवत्सं परमाद्भुतम् । यदा हि कुरुते भावं गोवत्सगमनं प्रति

Hangga’t hindi pa nakikita ang lubhang kagila-gilalas na Liṅga na tinatawag na Govatsa; ngunit nang ang puso’y magtuon ng taimtim na hangaring lumapit sa Govatsa, naging malapit na ang pagpapakita nito.

Verse 25

स्ववंशजास्तदा सर्वे नृत्यंति हर्षिता ध्रुवम्

Noon, ang lahat ng mula sa sariling angkan ay tunay na nagagalak at sumasayaw, puspos ng tuwa.

Verse 26

सूत उवाच । यच्चान्यदद्भुतं तत्र वृत्तांतं शृणु त द्विजा । येन वै श्रुतमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

Sinabi ni Sūta: “O mga dalawang-ulit na isinilang na pantas, pakinggan ninyo ang isa pang kagila-gilalas na pangyayari roon; sa pagdinig pa lamang nito, nagaganap ang pagkapawi ng lahat ng kasalanan.”

Verse 27

यदा वै स्थापितं लिंगं सर्वदेवैः पुरातनम् । विष्णोः प्रतिष्ठानगुणात्सर्वेषां च दिवौक साम्

Nang ang sinaunang Liṅga ay itinatag ng lahat ng mga diyos—sa bisa ng kapangyarihan ni Viṣṇu sa paglalagak at pagpapabanal (pratiṣṭhā)—naging bukal ito ng mapalad na biyaya maging para sa lahat ng naninirahan sa langit.

Verse 28

अणुमात्रप्रमाणेन प्रत्यहं समवर्द्धत । ततस्ते मनुजा देवा भीतास्तं शरणं ययुः

Araw-araw itong lumalago, nadaragdagan kahit kasing-sukat lamang ng isang atomo. Kaya’t ang mga tao at ang mga diyos, nanginig sa takot, at lumapit sa kanya bilang kanlungan.

Verse 29

देवा ऊचुः । वृद्धिं संहर देवेश लोका नां स्वस्ति तद्भवेत् । एवमुक्ते ततो लिंगाद्वागुवाचाशरीरिणी

Wika ng mga deva: “O Panginoon ng mga deva, pigilin Mo ang lumalaking pag-igting na ito, upang sumapit ang kapayapaan at kagalingan sa mga daigdig.” Pagkasabi nila nito, mula sa liṅga ay lumitaw ang isang tinig na walang katawan.

Verse 30

शिववाण्युवाच । हे लोका मा भयं वोऽस्तु उपायः श्रूयतामयम् । कश्चिच्चंडालमानीय मत्पुरः स्थाप्यतां धुवम्

Ang tinig ni Śiva ay nagsabi: “O mga tao, huwag kayong matakot. Pakinggan ninyo ang lunas na ito: magdala ng isang caṇḍāla at itindig siya nang matatag sa aking harapan.”

Verse 31

चंडालांश्च समानीय दधुर्देवस्य ते पुरः । तथापि तस्य वृद्धिस्तु नैव निर्वर्तते पुनः

Kaya dinala nila ang mga caṇḍāla at inilagay sa harap ng Panginoon. Gayunman, ang pag-igting na iyon ay hindi pa rin humupa muli.

Verse 32

वागुवाच । कर्म्मणा यस्तु चंडालः सोऽग्रे मे स्थाप्यतां जनाः । तच्छ्रुत्वा महदाश्चर्यं मतिं चकुर्विलोचने

Muling nagsalita ang tinig: “O mga tao, ang caṇḍāla ay yaong nagiging gayon dahil sa kanyang mga gawa—siya ang ilagay ninyo sa unahan ko.” Nang marinig ito, sila’y namangha nang labis at nagsimulang magsiyasat nang may matalas na pag-iisip.

Verse 33

मार्गमाणास्तदा ते तु ग्रामाणि च पुराणि च । कञ्चित्कर्मरतं पापं ददृशुर्ब्राह्मणब्रुवम्

Kaya sila’y naghanap noon sa mga nayon at mga lungsod. At nakita nila ang isang makasalanang tao, abala sa masasamang gawa, na nag-aangking siya’y isang brāhmaṇa lamang sa salita.

Verse 34

वृषभान्भारसंयुक्तान्मध्याह्नेवाहयत्तु सः । क्षुत्तृट्श्रमपरीतांश्च दुर्बलान्क्रूरमानसः

Sa pusong-malupit, pinapagalaw niya sa katanghaliang-tapat ang mga bakang pasan ang mabibigat na karga—mahihinang nilalang na nilalamon ng gutom, uhaw, at pagod.

Verse 35

अस्नात्वापि पर्युषितं भक्षयंतीह वै द्विजाः । तं समादाय देवेशं जग्मुर्यत्र जगद्गुरुः

Bagaman hindi pa siya naliligo at kumakain ng panis na pagkain, sinunggaban siya ng mga dalawang-ulit-na-ipinanganak at dinala sa Panginoon ng mga diyos, sa kinaroroonan ng Guru ng sanlibutan.

Verse 36

देवालयाग्रभूमौ तं स्थापयासुरादृताः । भस्मी बभूव सहसा गोवत्साग्रे निरूपितः

May paggalang nilang inilapag siya sa lupa sa harap ng templo. Pagdaka’y naging abo siya, na wari’y iniharap sa isang guya—sa kawalang-malay at kadalisayan.

Verse 37

चंडालस्थल इत्येष प्रसिद्धोसौऽभवत्क्षितौ । तत्र स्थितैर्न चाद्यापि प्रासादो दश्यते हि सः

Ang pook na ito’y sumikat sa daigdig bilang “Caṇḍālasthala.” At para sa mga nananatili roon, hanggang ngayon, tunay ngang walang nakikitang palasyong-anyo na gusaling-templo.

Verse 38

तदाप्रभृति तल्लिंगं साम्यभावमुपागतम् । धौतपाप्मा गतस्तीर्थं द्विजो लिंगनिरीक्षिणात्

Mula noon, ang liṅga na yaon ay nagkamit ng pagkakapantay at kapanatagan. At ang isang dalawang-ulit-na-ipinanganak, nahugasan ang kasalanan, ay nakararating sa banal na tawiran sa pagtanaw lamang sa liṅga.

Verse 39

प्रत्यहं पूजयामास गोवत्सं गत किल्बिषः । विशेषात्कृष्णपक्षस्य चतुर्द्दश्यां समागतः

Napawi sa kasalanan, araw-araw niyang sinamba si Govatsa; at lalo na niyang tinupad ito sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati ng buwan.

Verse 40

एतत्तदद्भुतं तस्य देवस्य च त्रिशूलिनः । शृणुयाद्यो नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

Ito nga ang kamangha-manghang kadakilaan ng Diyos na yaon, ang May-dalang Trisula (Śiva). Sinumang makinig dito nang may debosyon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 41

भूत उवाच । गोवत्समिति विख्यातं नराणां पुण्यदं परम् । अनेकजन्मपापघ्नं मार्कंडेयेन भाषितम्

Sinabi ni Bhūta: “Kilala ito bilang ‘Govatsa,’ ang pinakamataas na tagapagkaloob ng kabanalan para sa mga tao—pumupuksa sa mga kasalanang naipon sa maraming kapanganakan—gaya ng ipinahayag ni Mārkaṇḍeya.”

Verse 42

तत्र तीर्थे सकृत्स्नानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्धयर्थं पापेनोपहतात्मनाम्

Sa tīrtha na yaon, ang minsang pagligo ay nagkakaloob sa mga tao ng daigdig ni Rudra; ito’y para sa paglilinis ng mga yaong ang katawan at kalooban ay napinsala ng kasalanan.

Verse 43

कूपे तर्पणतश्चैव श्राद्धतश्चैव तृप्तता । भाद्रपदे विशे षेण पक्षस्यांते भवेत्कलौ

Sa balon, sa pamamagitan ng tarpaṇa—at gayundin sa pag-aalay ng śrāddha—nagkakaroon ng kasiyahan ang mga ninuno; lalo na sa Bhādrapada, sa pagtatapos ng kalahating buwan, sa Panahon ng Kali.

Verse 44

एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्पणे कृते । पितॄणां परमा तृप्तिः सकृद्वै गंगकूपके

Kahit dalawampu’t isang ulit gawin ang tarpaṇa sa Gayā, ang sukdulang kasiyahan ng mga ninuno ay tunay na nakakamtan sa minsang pag-aalay lamang sa Gaṅgākūpaka.

Verse 45

तस्मिन्गोवत्ससामीप्ये तिष्ठते गंगकूपकः । तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः

Sa tabi ng Govatsa ay naroon ang Gaṅgākūpaka; at doon, kahit sa pag-aalay lamang ng tubig na may linga (sesame), ang mga ninunong napasiyahan sa tarpaṇa ay nakararating sa mabuting hantungan.

Verse 46

पितरो नरकाद्वापि सुपुण्येन सुमेधसा । गोप्रदानं प्रशंसंति तस्मिंस्तीर्थे मुनीश्वराः

Maging mula sa impiyerno, ang mga ninuno—sa dakilang puṇya na natamo ng marunong at mabuting isip—ay pumupuri sa pag-aalay ng baka; at sa tīrthang yaon, pinupuri rin ito ng mga dakilang muni.

Verse 47

विप्राय स्वर्णदानं तु रुद्रलोके नयेन्नरम् । सरस्वतीशिवक्षेत्रे गंगा च गंगकूपके

Ang pag-aalay ng ginto sa isang brāhmaṇa ay nagdadala sa tao sa Rudraloka. Sa banal na pook ng Sarasvatī at Śiva—at dito rin, sa Gaṅgākūpaka, ay naroroon ang Gaṅgā.

Verse 48

एकस्थमेतत्त्रितयं स्वर्गापवर्गकारणम् । सेवितं चर्षिभिः सिद्धैस्तीर्थं सर्वत्र विश्रुतम्

Ang tatlong ito, na nasa iisang pook, ay sanhi ng langit at ng paglaya. Pinaglilingkuran ng mga ṛṣi at mga siddha, ang tīrthang ito’y bantog sa lahat ng dako.

Verse 49

पीलुयुग्मं स्थितं तत्र तत्तीर्थं मुनिसेवितम् । स्नानात्स्वर्गप्रदं चैव पानात्पापविशुद्धिदम्

Naroon ay nakatindig ang isang pares ng punong pīlu; yaon ay isang banal na tīrtha na iginagalang at dinadalaw ng mga muni. Sa pagligo roon ay nagkakaloob ng langit, at sa pag-inom ng tubig nito ay nililinis ang tao sa mga kasalanan.

Verse 50

कीर्त्तनात्पुण्यजननं सेवनान्मुक्तिदं परम् । तद्वै पश्यंति ये भक्त्या ब्रह्महा यदि मातृहा

Sa pag-awit ng papuri (kīrtana) rito ay sumisilang ang kabutihang-loob; sa paglilingkod dito ay ipinagkakaloob ang kataas-taasang mokṣa. Yaong tumitingin dito nang may debosyon—kahit brahmin-slayer o pumatay ng ina—ay sinasabing napapawalang-sala.

Verse 51

बालघाती च गोघ्नश्च ये च स्त्रीशूद्रघातकाः । गरदाश्चाग्निदाश्चैव गुरुद्रोहरताश्च ये

Maging ang pumapatay ng bata at ang pumapatay ng baka, at yaong pumapatay ng babae o ng śūdra; ang nagbibigay ng lason, ang nagsusunog ng bahay, at ang mga nahuhumaling sa pagtataksil sa guru—(kahit sila’y saklaw ng paglilinis na ipinangako rito).

Verse 52

तपस्विनिन्दकाश्चैव कूटसाक्ष्यं करोति यः । वक्ता च परदोषस्य परस्य गुणलोपकः

Gayundin ang mga lumalait sa mga tapasvin, ang gumagawa ng huwad na patotoo, ang nagsasalita ng mga kapintasan ng kapwa, at ang nagtatakip o nagpapaliit sa mga kabutihan ng iba—(kahit sila’y saklaw ng ipinangakong paglaya).

Verse 53

सर्वपापमयोऽप्यत्र मुच्यते लिंगदर्शनात्

Kahit ang nababalot ng lahat ng kasalanan ay napapalaya rito, sa pagtanaw lamang sa Liṅga.