Adhyaya 22
Ang kabanatang ito ay nasa anyong tanong–sagot: tinanong ni Yudhiṣṭhira si Vyāsa kung sinu-sino ang mga yoginī na sinasabing itinatag ni Kājeśa—ano ang kanilang anyo, katangian, at saan sila nananahan. Sumagot si Vyāsa sa pamamagitan ng masusing paglalarawan: ang mga yoginī ay pinalalamutian ng sari-saring alahas, kasuotan, sasakyan, at mga tunog; at malinaw ang kanilang gampanin—magbigay ng pag-iingat at mag-alis ng takot para sa mga vipra (mga dalubhasa sa ritwal) at mga deboto. Pagkaraan, nagiging talaan ng banal na paglalagay sa espasyo ang salaysay: ang mga diyosang ito ay iniluluklok sa apat na pangunahing direksiyon at sa mga pagitan nitong dako (Agni, Nairṛta, Vāyu, Īśāna). Sunod-sunod na binanggit ang mga pangalan gaya nina Āśāpurī, Chatrā, Jñānajā, Pippalāmbā, Śāntā, Siddhā, Bhaṭṭārikā, Kadambā, Vikaṭā, Supaṇā, Vasujā, Mātaṅgī, Vārāhī, Mukuṭeśvarī, Bhadrā, Mahāśakti, Siṃhārā, at sinasabi ring marami pang iba na lampas sa pagbilang. May dagdag na pagtukoy sa mga pook at handog: may ilan na malapit kay Āśāpūrṇā; may mga diyosang inilalagay sa silangan/hilaga/timog/kanluran; binabanggit ang pag-aalay ng tubig (libation) at bali. Isang śakti ang inilarawang nakaluklok sa leon, may apat na kamay, at nagbibigay ng biyaya; ang isa’y nagkakaloob ng siddhi kapag pinagninilayan; ang isa’y nagbibigay ng bhukti at mukti; at may mga anyong nasasaksihan sa tatlong sandhyā. Sa wakas, binanggit pa ang iba pang pangkat (tulad nina Brahmāṇī at mga ‘jala-mātaraḥ’) sa dako ng Nairṛta, na nagpapatibay sa kabanata bilang banal na indeks ng mga mapagkalingang kapangyarihang pambabae.
Shlokas
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । स्थानवासिन्यो योगिन्यः काजेशेन विनिर्मिताः । कस्मिन्स्थाने हि का देव्यः कीदृश्यस्ता वदस्व मे
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Ang mga Yoginī na nananahan sa mga banal na pook ay sinasabing nilikha ni Kājeśa. Saang lugar naninirahan ang bawat Diyosa, at ano ang anyo niya? Ipagpaliwanag mo sa akin.”
Verse 2
व्यास उवाच । सर्वज्ञोसि कुलीनोसि साधु पृष्टं त्वयानघ । कथयिष्याम्यहं सर्वमखिलेन युधिष्ठिर
Sinabi ni Vyāsa: “Ikaw ay marunong at marangal ang asal; mabuti ang iyong tanong, O walang dungis. Isasalaysay ko sa iyo ang lahat nang ganap, O Yudhiṣṭhira.”
Verse 3
नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नोपशोभिताः । नानावसनसंवीता नानायुवसमन्विताः
Sila’y hitik sa sari-saring palamuti, pinagniningning ng iba’t ibang hiyas; nababalutan ng iba-ibang kasuotan, at may kasamang maraming kabataang tagapaglingkod.
Verse 4
नानावाहनसंयुक्ता नानास्वरनिनादिनीः । भयनाशाय विप्राणां काजेशेन विनिर्मिताः
Sila’y may iba’t ibang sasakyang sinasakyan at umaalingawngaw sa sari-saring tinig; nilikha sila ni Kājeśa upang pawiin ang takot ng mga brāhmaṇa.
Verse 5
प्राच्यां याम्यामुदीच्यां च प्रतीच्यां स्थापिता हि ताः । आग्नेया नैरृते देशे वायव्येशानयोस्तथा
Tunay ngang inilagay sila sa silangan, timog, hilaga, at kanluran; gayundin sa timog-silangan at timog-kanluran, at maging sa hilagang-kanluran at hilagang-silangan.
Verse 6
आशापुरी च गात्राई छत्राई ज्ञानजा तथा । पिप्पलांबा तथा शांता सिद्धा भट्टारिका तथा
Doon sa Dharmāraṇya ay naroon ang mga diyosang tinatawag na Āśāpurī, Gātrāī, Chatrāī, at Jñānajā; gayundin si Pippalāmbā, Śāntā, Siddhā, at Bhaṭṭārikā.
Verse 7
कदंबा विकटा मीठा सुपर्णा वसुजा तथा । मातंगी च महादेवी वाराही मुकुटेश्वरी
Naroon din doon sina Kadambā, Vikaṭā, Mīṭhā, Suparṇā, at Vasujā; at sina Mātaṅgī, Mahādevī, Vārāhī, at Mukuṭeśvarī.
Verse 8
भद्रा चैव महाशक्तिः सिंहारा च महाबला । एताश्चान्याश्च बहवः कथितुं नैव शक्यते
Naroon din si Bhadrā, gayundin ang Mahāśakti, at si Siṃhārā na lubhang makapangyarihan. Sila at marami pang iba ay naroroon—hindi nga kayang isa-isahin lahat.
Verse 9
नानारूपधरा देव्यो नानावेषसमाश्रिताः । स्थानादुत्तरदिग्भागे आशापूर्णासमीपतः
Ang mga diyosa ay nagtataglay ng sari-saring anyo at nagsusuot ng iba’t ibang anyong-pagpapakita. Sa gawing hilaga ng banal na pook na yaon, malapit kay Āśāpūrṇā, sila’y matatagpuan.
Verse 10
पूर्वे तु विद्यते देवी आनंदानंददायिनी । वसंती चोत्तरे देव्यो नानारूपधरा मुदा
Sa silangan naroroon ang Diyosa na si Ānandā, ang nagbibigay ng galak at lubos na ligaya. At sa hilaga nananahan si Vasantī, samantalang ang iba pang mga diyosa—na may sari-saring anyo—ay nananatili roon nang may kagalakan.
Verse 11
इष्टान्कामान्ददात्येता जलदानेन तर्पिताः । स्थाने नैरृतिदिग्भागे शांता शांतिप्रदायिनी
Kapag nalugod sa pag-aalay ng tubig, ipinagkakaloob ng mga (diyosa) na ito ang ninanasang kahilingan. Sa banal na pook, sa timog-kanlurang dako, naroon si Śāntā, ang tagapagkaloob ng kapayapaan.
Verse 12
सिंहोपरि समासीना चतुर्हस्ता वरप्रदा । भट्टारी च महाशक्तिः पुनस्तत्रैव तिष्ठति
Nakaupo sa ibabaw ng leon, may apat na kamay, at tagapagkaloob ng mga biyaya—si Bhaṭṭārī, ang Dakilang Kapangyarihan, ay muling nananatili roon din.
Verse 13
संस्तुता पूजिता भक्त्या भक्तानां भयनाशिनी । स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे क्षेमलाभा व्यव स्थिता
Pinupuri at sinasamba nang may debosyon, winawasak niya ang mga takot ng mga deboto. At mula sa banal na pook na iyon, sa layong pitong krośa, ay nakatatag si Kṣemalābhā.
Verse 14
सा विलेपमयी पूज्या चिंतिता सिद्धिदायिनी । पूर्वस्यां दिशि लोकैस्तु बलिदानेन तर्पिता । परिवारेण संयुक्ता भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी
Siya’y dapat sambahin sa mga pahid at banal na paglalagay ng unguento; kapag inalaala, nagbibigay siya ng tagumpay. Sa silangang dako, nilulugod siya ng mga tao sa mga handog na bali. Napalilibutan ng kaniyang kapisanan, ipinagkakaloob niya ang kapakinabangan sa daigdig at ang kalayaan (mokṣa).
Verse 15
अचिंत्यरूपचरिता सर्वशत्रुविनाशनी । संध्यायास्त्रिषु कालेषु प्रत्यक्षैव हि दृश्यते
Ang kaniyang anyo at mga gawa ay di-maaarok; winawasak niya ang lahat ng kaaway. Tunay, sa tatlong sandali ng takipsilim, siya’y nakikita na wari’y hayagang naroroon.
Verse 16
स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे दक्षिणा विन्ध्यवासिनी । सायुधा रूपसंपन्ना भक्तानां भयहारिणी
Pitong krośa sa timog mula sa banal na pook na yaon ay nananahan si Vindhyavāsinī; maningning at ganap ang anyo, tangan ang mga sandata, at inaalis ang takot ng kanyang mga deboto.
Verse 17
पश्चिमे निंबजा देवी तावद्भूमिसमाश्रिता । महाबला सा दृष्टापि नयनानन्द दायिनी
Sa kanluran, sa gayong lupain ding yaon, nananahan ang Diyosa na si Niṃbajā; dakila ang lakas, at kahit ang pagtanaw lamang sa kanya’y nagbibigay-galak sa mga mata.
Verse 18
स्थानादुत्तरदिग्भागे तावद्भूमिसमाश्रिता । शक्तिर्बहुसुवर्णाक्षा पूजिता सासुवर्णदा
Sa hilaga ng pook na yaon, sa gayunding lupain, nananahan si Śakti na may maraming gintong-matang kislap; kapag sinamba, siya’y nagbibigay ng ginto at kasaganaan.
Verse 19
स्थानाद्वायव्यकोणे च क्रोशमात्र मिते श्रिता । क्षेत्रधरा महादेवी समये च्छागधारिणी
Sa hilagang-kanlurang sulok mula sa pook na yaon, sa layong isang krośa, nananahan ang dakilang Diyosa na si Kṣetradharā; sa takdang panahon, taglay niya ang kambing bilang sagisag.
Verse 20
पुरादुत्तरदिग्भागे क्रोशमात्रे तु कर्णिका । सर्वोपकारनिरता स्थानोपद्रवनाशनी
Sa hilaga ng lungsod, sa layong isang krośa, naroon si Karṇikā—laging abala sa lahat ng kabutihang-loob, at siyang pumupuksa sa mga kapahamakaang sumasalanta sa banal na pook.
Verse 21
स्थानान्निरृतिदिग्भागे ब्रह्माणीप्रमुखास्तथा । नानारूपधरा देव्यो विद्यंते जलमातरः
Sa timog-kanlurang dako mula roon ay matatagpuan ang mga Ina ng Tubig—mga diyosang may sari-saring anyo—na pinangungunahan ni Brahmāṇī at ng iba pa.