Adhyaya 19
Brahma KhandaDharmaranya MahatmyaAdhyaya 19

Adhyaya 19

Ang adhyāya na ito ay nasa anyong pag-uusap nina Vyāsa at Yudhiṣṭhira. Ipinahayag ni Vyāsa ang mapagligtas na bisa ng pagligo sa Indrasara at ng pagdarśana/pūjā kay Śiva na Indreśvara, sapagkat nalilinis ang matagal nang naipong kasalanan. Humiling si Yudhiṣṭhira ng pinagmulan, kaya isinalaysay ni Vyāsa ang mahigpit na tapas ni Indra sa hilagang panig mula sa isang pamayanan upang mapawi ang kasalanang dulot ng pagpatay kay Vṛtra, na inilarawang parang pagdurusang kahawig ng brahmahatyā. Nagpakita si Śiva sa isang mabagsik at makapangyarihang anyo at tiniyak kay Indra na sa loob ng Dharmāraṇya ay hindi nananatili ang gayong dungis, at inutusan siyang pumasok at maligo. Nakiusap si Indra na maitatag si Śiva sa kanyang pangalan; inihayag ni Śiva ang isang liṅga na sumisira ng kasalanan—na sinasabing lumitaw sa kapangyarihang yogic at may kaugnayan sa sagisag ng pagong—at nanatili roon bilang Indreśvara para sa kapakanan ng mga nilalang. Binanggit din ang mga gantimpalang ritwal: palagiang pagsamba na may handog; natatanging pagtalima sa aṣṭamī at caturdaśī sa buwang Māgha; pagsasagawa ng nīlotsarga sa harap ng diyos; rudra-japa sa caturdaśī; tiyak na dāna gaya ng imaheng “mata” na ginto at hiyas para sa mga dvija; pitṛ-tarpaṇa matapos maligo; at pangakong ginhawa mula sa sakit at kapahamakan. Nagtatapos ang salaysay sa debosyon ni Jayanta, pana-panahong pagsamba ni Indra, at phalaśruti na ang masusing nakikinig ay mapapadalisay at magkakamit ng ninanais.

Shlokas

Verse 1

। । व्यास उवाच । इन्द्रसरे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा चेंद्रेश्वरं शिवम् । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

Sinabi ni Vyāsa: Pagkaligo sa Indrasara at pagkakita kay Indreśvara Śiva, ang tao’y napapalaya sa mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । केन चादौ निर्मितं तत्तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । यथावद्वर्णय त्वं मे भगवन्द्विजसत्तम

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Sino ang unang nagtatag ng banal na tīrtha na yaon, na sukdulang dakila? O kagalang-galang na pinakamainam sa mga dvija, isalaysay mo sa akin nang wasto at ganap.

Verse 3

व्यास उवाच । इन्द्रेणैव महाराज तपस्तप्तं सुदुष्करम् । ग्रामादुत्तरदिग्भागे शतवर्षाणि तत्र वै

Sinabi ni Vyāsa: O dakilang hari, si Indra mismo ay nagsagawa roon ng napakahirap na pag-aayuno at tapasya sa loob ng sandaang taon, sa hilagang dako, lampas sa pamayanan.

Verse 4

शिवोद्देशं महाघोरमेकांगुष्ठेन भारत । उर्द्ध्वबाहुर्महातेजाः सूर्यस्याभिमुखोऽभवत्

O Bhārata, itinuon niya ang diwa sa isang lubhang kakilakilabot na layon—si Śiva lamang; nakataas ang mga bisig, nagliliwanag sa dakilang ningning, nakaharap sa Araw, at nakatindig na nakabalanse sa iisang dulo ng daliri sa paa.

Verse 5

वृत्रस्य वधतो ज्ञातं यत्पापं तस्य नुत्तये । एकाग्रः प्रयतो भूत्वा शिवस्याराधने रतः

Nabatid niya ang kasalanang idinulot ng pagpatay kay Vṛtra; at upang ito’y mapawi, naging isang-tinig ang pag-iisip at dalisay ang asal, at buong debosyon na nag-alay ng pagsamba kay Śiva.

Verse 6

तपसा च तदा शंभुस्तोषितः शशिशे खरः । तत्राजगाम जटिलो भस्मांगो वृषभध्वजः

At dahil sa gayong tapasya, nalugod si Śambhu. Pagkaraan, dumating doon ang mabagsik na Panginoon na may gasuklay na Buwan: may buhol-buhol na buhok, nababalutan ng abo, at may sagisag na toro.

Verse 7

खट्वांगी पंचवक्त्रश्च दशबाहुस्त्रिलोचनः । गंगाधरो वृषारूढो भूतप्रेतादिवेष्टितः

May tangan Siya na tungkod na may bungo sa tuktok; Siya’y may limang mukha, sampung bisig, at tatlong mata; tagapagdala ng Gaṅgā, nakasakay sa toro, at napaliligiran ng mga pangkat ng bhūta at preta.

Verse 8

सुप्रसन्नः सुरश्रेष्ठः कृपालुर्वरदायकः । तदा हृष्टमना देवो देवेन्द्रमिदमूचिवान्

Noon ang Diyos—lubhang mapagpala, pinakadakila sa mga deva, mahabagin at tagapagkaloob ng biyaya—ay labis na nalugod. Sa galak ng puso, nagsalita siya ng ganito kay Devendra (Indra).

Verse 9

हर उवाच । यत्त्वं याचयसे देव तदहं प्रद दामि ते

Sinabi ni Hara (Śiva): “O deva, anumang hilingin mo, iyon ay ipinagkakaloob ko sa iyo.”

Verse 10

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश कृपासिंधो महेश्वर । ब्रह्महत्या हि मां देव उद्वेजयति नित्यशः

Sinabi ni Indra: “Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Devēśa, O Maheśvara—karagatan ng habag—alamin mo, O Diyos, na ang kasalanang Brahmahatyā (pagpatay sa Brahmin) ay walang tigil na nagpapahirap sa akin.”

Verse 11

वृत्रासुरस्य हनने जातं पापं सुरोत्तम । तत्पापं नाशय विभो मम दुःखप्रदं सदा

“O pinakadakila sa mga deva! Sa pagpatay kay Vṛtrāsura ay sumilang ang kasalanan. O Makapangyarihan sa lahat, lipulin mo ang kasalanang iyon na laging nagdudulot sa akin ng dalamhati.”

Verse 12

हर उवाच । धर्मारण्ये सुरपते ब्रह्महत्या न पीडयेत् । हत्या गवां द्विजातीनां बालस्य योषितामपि

Sinabi ni Hara: “O panginoon ng mga deva, sa Dharmāraṇya ay hindi nananaig ang pahirap ng Brahmahatyā. Maging ang kasalanang dulot ng pagpatay sa baka, sa mga dvija (dalawang-beses isinilang), sa bata, o sa babae—hindi rin nananatili roon.”

Verse 13

वचनान्मम देवेंद्र ब्रह्मणः केशवस्य च । यमस्य वचनाज्जिष्णो हत्या नैवात्र तिष्ठति । प्रविश्य त्वं महाराज अतोत्र स्नानमाचर

“O Devendra, sa aking utos—at sa salita ni Brahmā, ni Keśava, at sa pasiya ni Yama, O Jiṣṇu—hindi nananatili rito ang kasalanan ng pagpatay. Kaya, O dakilang hari, pumasok ka sa pook na ito at magsagawa ng banal na pagligo rito.”

Verse 14

इन्द्र उवाच । यदि त्वं मम तुष्टोऽसि कृपासिंधो महेश्वर । मन्नाम्ना च महादेव स्थापितो भव शंकर

Sinabi ni Indra: “Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Maheśvara, karagatan ng habag—kung gayon, O Mahādeva, O Śaṅkara, maitatag ka rito na taglay ang aking pangalan.”

Verse 15

तथेत्युक्त्वा महादेवः सुप्रसन्नो हरस्तदा । दर्शयामास तत्रैव लिंगं पापप्रणाशनम्

Pagkasabi ng “Gayon nga,” si Mahādeva—si Hara, na lubhang nalugod—ay nagpakita roon mismo ng isang liṅga na pumupuksa sa kasalanan.

Verse 16

कूर्मपृष्ठात्समुत्पाद्य आत्मयोगेन शंभुना । स्थितस्तत्रैव श्रीकण्ठः कालत्रयविदो विदुः

Sa pamamagitan ng sariling kapangyarihang yogiko, iniluwal ni Śambhu iyon mula sa likod ng isang pagong; at doon din nanahan si Śrīkaṇṭha. Yaong mga nakaaalam ng tatlong panahon ay nauunawaan ito.

Verse 17

वृत्रहत्यासमुत्त्रस्तदेवराजस्य सन्निधौ । इन्द्रेश्वरस्तदा तत्र धर्मा रण्ये स्थितो नृप

O hari, doon sa Dharmāraṇya, sa mismong harapan ng panginoon ng mga diyos—si Indra na nanginginig sa takot dahil sa pagpatay kay Vṛtra—doon noon naitatag si Indreśvara.

Verse 18

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं लोकानां हितकाम्यया । इन्द्रेश्वरं तु राजेंद्र पुष्पधूपादिकैः सदा

O hari ng mga hari, sa pagnanais ng kapakanan ng mga tao at sa pagdalisay sa lahat ng kasalanan, laging sambahin si Indreśvara sa mga handog na bulaklak, insenso, at iba pa.

Verse 19

पूजयेच्च नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां माघमासे विशेषतः

Ang taong sumasamba nang may debosyon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan—lalo na kapag ginawa sa ikawalong at ika-labing-apat na araw ng buwan, at higit sa lahat sa buwan ng Māgha.

Verse 20

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं शिवलोके महीयते । नीलोत्सर्गं तु यो मर्त्यः करोति च तदग्रतः

Upang madalisay sa lahat ng kasalanan, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Śiva. At ang mortal na nagsasagawa ng handog na tinatawag na nīlotsarga sa harap niyon ay nagkakamit ng gayong kabutihan.

Verse 21

उद्धरेत्सप्त गोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम् । सांगरुद्रजपं यस्तु चतुर्द्दश्यां करोति वै

Itinataguyod niya ang pitong angkan at isang daan at isa pang mga pamilya—yaong tunay na nagsasagawa ng Sāṅga-Rudra japa sa ika-labing-apat na araw ng buwan.

Verse 22

सर्वपाविशुद्धात्मा लभते परमं पदम्

Kapag ang kaluluwa’y ganap na nalinis sa lahat ng kasalanan, nakakamit niya ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 23

सौवर्णनयनं कृत्वा मध्ये रत्नसमन्वितम् । यो ददाति द्विजातिभ्य इन्द्रतीर्थे तथोत्तमे

Sinumang humubog ng isang gintong mata, na may hiyas sa gitna, at ihandog iyon sa mga dvija sa dakilang Indratīrtha—tatanggap siya ng papuring bunga na susunod na ilalarawan.

Verse 24

अन्धता न भवे त्तस्य जन्मानि षष्टिसंख्यया । निर्मलत्वं सदा तेषां नयनेषु प्रजायते । महारोगास्तथा चान्ये स्नात्वा यांति तदग्रतः

Sa kaniya, hindi sisibol ang pagkabulag sa animnapung kapanganakan, at laging isisilang ang kalinawan sa kaniyang mga mata. Gayundin, yaong sinasalanta ng mabibigat na karamdaman at iba pang sakit, pagkaligo, ay umaalis mula sa harap ng banal na presensiyang iyon na napawi ang kanilang dinaranas.

Verse 25

पूजिते चैकचित्ते न सर्वरोगात्प्रमुच्यते । स्नात्वा कुण्डे नरो यस्तु संतर्पयति यः पितॄन्

Kapag sinamba (ang diyos) nang may iisang-tutok na isip, napapalaya ang tao sa lahat ng karamdaman. At ang lalaking, matapos maligo sa sagradong lawa, ay nagbibigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninuno)…

Verse 26

तस्य तृप्ताः सदा भूप पितरश्च पितामहाः । ये वै ग्रस्ता महारोगैः कुष्ठाद्यैश्चैव देहिनः

O hari, ang kaniyang mga ama at mga lolo sa ama ay laging nasisiyahan. (At maging) ang mga may katawan na sinasakmal ng mabibigat na karamdaman, gaya ng ketong at iba pa…

Verse 27

स्नानमात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । ज्वरादिकष्टमापन्ना नराः स्वात्महिताय वै

Sa pagligo lamang, sila’y nalilinis at nagkakamit ng mga banal na katawan. Ang mga taong dinadapuan ng hirap gaya ng lagnat at iba pang sakit ay gumagawa nito tunay para sa kanilang sariling pinakamataas na kabutihan.

Verse 28

स्नान मात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । स्नात्वा च पूजयेद्देवं मुच्यते ज्वरबन्धनात्

Sa pagligo lamang sa banal na pook na ito, sila’y nalilinis at nagkakamit ng maningning na makalangit na kalagayan. At matapos maligo, kung sasambahin ang Panginoon, napapalaya sa gapos ng lagnat.

Verse 29

एकाहिकं द्व्याहिकं च चातुर्थं वा तृतीयकम् । विषमज्वरपीडा च मासपक्षादिकं ज्वरम्

Maging isang-araw na lagnat, dalawang-araw na lagnat, lagnat na tuwing ikaapat o ikaikatlong araw; maging pabagu-bagong lagnat, o lagnat na bumabalik kada buwan, kada kalahating-buwan, at iba pa—(lahat ng ito’y tinutukoy dito).

Verse 30

इन्द्रेश्वरप्रसादाच्च नश्यते नात्र संशयः । विज्वरो जायते नूनं सत्यंसत्यं च भूपते

Sa biyaya ni Indreśvara, ito’y napapawi—walang alinlangan dito. Tunay na nagiging walang-lagnat ang tao; katotohanan, katotohanang lubos, O hari.

Verse 31

वन्ध्या च दुर्भगा नारी काकवन्ध्या मृतप्रजा । मृतवत्सा महादुष्टा स्नात्वा कुण्डे शिवाग्रतः । पूजयेदेकचित्तेन स्नानमात्रेण शुद्ध्यति

Kahit ang babaeng baog, ang kapus-palad, ang tinatawag na ‘kāka-vandhyā’, yaong namatayan ng mga anak, yaong namatayan ng sanggol, maging ang labis na makasalanan—pagkaligo sa kuṇḍa sa harap ni Śiva, dapat siyang sumamba nang may iisang-tutok na isip; sa pagligo lamang siya’y nalilinis.

Verse 32

एवंविधाश्च बहुशो वरान्दत्त्वा पिनाकधृक् । गतोऽसौ स्वपुरं पार्थ सेव्यमानः सुरासुरैः

Sa gayong paraan, matapos magbigay nang paulit-ulit ng maraming biyayang tulad nito, ang Tagapagdala ng Pināka (Śiva) ay nagtungo sa sarili niyang lungsod, O anak ni Pṛthā, na sinasamahan at pinaglilingkuran ng mga deva at asura.

Verse 33

ततः शक्रो महातेजा गतो वै स्वपुरं प्रति । जयंतेनापि तत्रैव स्थापितं लिंगमुत्तमम्

Pagkaraan, si Śakra (Indra), na may dakilang ningning, ay tunay na nagtungo sa sarili niyang lungsod. At doon din, sa pamamagitan ni Jayaṃta, itinatag ang isang napakahusay na liṅga.

Verse 34

जयंतस्य हरस्तुष्टस्तस्मिल्लिंगे स्तुतः सदा । त्रिकालं पुत्रसंयुक्तः पूजनार्थं सुरेश्वरः

Si Hara (Śiva), na nalugod kay Jayaṃta, ay laging pinupuri sa liṅgang iyon. Ang Panginoon ng mga deva (Indra), kasama ang kanyang anak, ay dumarating sa tatlong panahon ng araw upang sumamba.

Verse 35

आयाति च महाबाहो त्यक्त्वा स्थानं स्वकं हि वै । एतत्सर्वं समाख्यातं सर्वसौख्यप्रदायकम्

At siya’y dumarating, O makapangyarihang bisig, na tunay na iniiwan ang sarili niyang kinalalagyan. Ang lahat ng ito’y naipahayag—na nagbibigay ng bawat uri ng kaligayahan.

Verse 36

इन्द्रेश्वरं तु यत्पुण्यं जयंतेशस्य पूज नात् । तदेवाप्नोति राजेन्द्र सत्यंसत्यं न संशयः

Anumang kabanalan ang nauukol kay Indreśvara dahil sa pagsamba kay Jayaṃteśa—iyon ding kabanalan ang matatamo mo, O hari; tunay, tunay, walang pag-aalinlangan.

Verse 37

स्नात्वा कुण्डे महाराज संपूज्यैकाग्रमानसः । सर्वपापविशुद्धात्मा इन्द्रलोके महीयते

Pagkaligo sa kuṇḍa, O dakilang hari, at matapos sumamba nang may iisang-tutok na diwa, ang taong nalinis sa lahat ng kasalanan ay pinararangalan sa daigdig ni Indra.

Verse 38

यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति जयंतेशप्रमादतः

Ang sinumang tao na nakikinig nang may debosyon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan; at sa mapagpalang kapangyarihan ni Jayaṃteśa, natatamo niya ang lahat ng minimithing layon.