Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

Sinabi ni Rudra: Makinig ka, O Skanda, dakilang pantas, sa kamangha-manghang gawa na aking ginawa. Sa Dharmāraṇya ay may isang lubhang masamang asura na tinatawag na Karṇāṭaka.

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

Palihim siyang lumapit at naghasik ng mga hadlang sa mag-asawa. Pagkakita sa kanya, ang mga tao, sa matinding takot, ay tumakas nang walang humpay.

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

Iniwan ang kanilang pook, umalis ang lahat—mga mangangalakal at iba pa. Pagkaraan, si Śrīmātā, na nag-anyong Mātaṅgī, ay kumilos sa paraang ito, O anak.

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

Napatay ang rākṣasa na nagngangalang Karṇāṭaka, mamamatay-tao ng mga brāhmaṇa. Noon, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay nagalak sa gawang iyon.

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

Ang mga mangangalakal, puspos ng debosyon, ay nagpuri at sumamba. Taun-taon ay isinasagawa nila ang mapalad na pagsamba kay Śrīmātā.

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

Sa lahat ng mapalad na gawain, siya muna ang sambahin. Mula noon, O anak, hindi na siya makakakita ng mga hadlang.

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Sino ang masamang dakilang asura na iyan? Saang angkan siya nagmula? Anu-ano ang ginawa niya, o mahal kong giliw, o may banal na panata—isalaysay mo sa akin ang lahat.”

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

Sinabi ni Vyāsa: “Makinig ka, O Hari; isasalaysay ko ngayon ang ginawa ni Karṇāṭaka—yaong sa kapalaluan sa sariling lakas ay naging di-matiis kapwa ng mga deva at ng mga Dānava.”

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

Si Mahārāṣṭra, makapangyarihang bisig, ay gumagawa ng kasamaan at namumuhay sa masamang asal. Nang masakop niya ang lahat ng daigdig, siya’y naglalagalag sa tatlong mundo, pabalik-balik.

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

O Hari, saanman magtipon ang mga deva at mga ṛṣi, doon din pumaparoon ang makapangyarihang asura; at gumagawa siya ng mga hadlang—sa panlilinlang man o sa lakas na lantad.

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

Dahil sa takot sa kanya, hindi na mananaig sa daigdig ang pag-aaral ng Veda; at maging ang mga deva, na tila nalugmok sa abang kalagayan, ay hindi na magsasagawa ng pagsambang nagsisimula sa mga ritong Sandhyā.

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

Doon, walang isinasagawang handog na Vaidiko, ni nananatili ang pagsamba sa mga deva. Sa bawat lupain—sa lahat ng dako—sa bawat nayon at sa bawat lungsod, gayon ang pagkukulang na nakikita.

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

Sa bawat tīrtha at sa lahat ng dako, ang asura’y nagbubuo ng mga hadlang; subalit kailanma’y hindi niya magagawang makapasok sa Dharmāraṇya.

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

Noon ang Dānava, nanginginig at nalilito sa takot sa kapangyarihan ng kagalang-galang na Ina (Śrīmātā), ay nagmuni-muni: “Sa anong paraan mararating yaong lugar?”

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

“Paano ako makalilikha ng hadlang sa mga dakilang-loob na Brāhmaṇa—yaong mga nakatuon sa pag-aaral ng mga Veda—na matatag na gumaganap ng banal na tungkulin sa loob ng yajña?”

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

Nang marinig niya mula sa malayo ang tinig na isinilang sa pag-aaral at pagbigkas ng Veda, ang Dānava’y napaurong sa sakit at pangamba—O Hari—na wari’y elepanteng tinamaan ng kidlat.

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

Sa tindi ng poot, humugot siya ng mabibigat na buntong-hininga; nagngangalit na pinagkikiskis ang ngipin sa ngipin. Kinakagat ang sariling mga labi, mariing pinipisa at pinipigtal ang dalawang kamay sa galit.

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

Gaya ng isang ulol, nagpagala-gala siya rito at roon, O kagalang-galang—gaya ng taong nagkakaganyan kapag sinasalanta ng karamdaman ng sannipāta.

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

Gayon din ang kakila-kilabot na dānava; nang mapalapit sa Dharmāraṇya, nagpagala-gala siya at nagsunog ng mga bagay—nagpapalaganap ng takot kahit mula sa malayo.

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

Sa panahon ng mga kasalan, nag-aanyong mga brāhmaṇa at kumikilos na parang tunay na dvija; doon siya dumarating, at ang di-matitinag na iyon ay tinatangay ang pinakamainam na mag-asawa.

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

Ang pinakamasamang asura ay lumundag mula sa ibabaw ng lupa patungo sa himpapawid; at ang makasalanang iyon ay nagalak sa sarili—dahil sa poot, ayon sa likas na ugali ng kanyang kapanganakan.

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

Kaya, paulit-ulit niyang sinasamsam maging ang mag-asawa mula sa Dharmāraṇya, at gumagawa ng kasalanang di-matiis kahit ng mga deva.

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

Ang masamang iyon ay laging naglalagay ng hadlang sa mga mag-asawa sa daigdig, gumagawa ng higit na kakila-kilabot na gawa sa marangal na lungsod na yaon.

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

Doon, ang lahat ng mga dvija, nababagabag, ay tumakas sa sampung panig; ang lahat ng ‘mga diyos sa lupa’ ay umalis, iniwan ang kaaya-ayang pook.

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

Saanman may dakilang tīrtha, doon nagtungo ang mga dvija; at sa panahong yaon, O pinakamainam sa mga hari, ang lungsod na iyon ay naging tiwangwang.

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

Doon, hindi na umiral ang pag-aaral ng Veda, ni umusad ang yajña; nanatili roon ang mga tao, hindi na dinudurog ng takot sa mga Karṇāṭa.

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

Pagkaraan, O Hari, nagtipon sa iisang dako ang lahat ng mga dvija (dalawang-ulit na isinilang) at ang mararangal na mangangalakal, upang magpulong at magsalita ng nararapat na payo ayon sa kaugalian.

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

Pinag-usapan ng mga dakilang pantas na dvija, na tulad ng toro sa katatagan, ang paraan upang mapuksa si Karṇāṭa. Habang sila’y nagbubulay, sa bisa ng tadhana ay sumilang ang isang tinig na walang katawan at nagsalita.

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

“Sambahin ninyo si Śrīmātā, ang tagapag-alis ng lahat ng dalamhati; siya ang pumupuksa sa lahat ng Daitya at sumisira sa bawat kapahamakan.”

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

Pagkarinig nito, ang lahat ng Vāḍava, na nanginginig sa galak ang kanilang mga mata, ay lumapit kay Śrīmātā at kinuha ang pinakamainam na mga handog para sa kanyang pagsamba.

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

Naghandog sila ng pulot, gatas, dadhi (yogurt), ghee, at asukal—limang daloy para sa ritwal—gayundin ng insenso, mga ilawan, sandalwood, at mga bulaklak.

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

O Hari, ang mga Vāḍava ay nagdala ng sari-saring bunga at iba’t ibang butil; at naghandog din sila ng kanin at matatamis na keyk, saganang niluto sa ghee.

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

Naghandog din sila ng kulmāṣa (pinakuluang munggo at iba pang butil), mga vaṭaka (pritong keyk), at matamis na gatas-kanin na hinaluan ng ghee; pati iba pang masasarap—sohālikā, dīpikā, at mamasa-masang vaṭaka rin.

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

Doon ay naghanda sila ng mga maṇḍaka (keyk), pinahiran ng rājikā (mustasa), may sariwang mga butas-butas na anyo, at kumikislap na tila bilog ng buwan.

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

Matapos paliguan ang Diyosa ng pañcāmṛta at ng mabangong tubig, pinalugod nila ang Kataas-taasang Ginang sa pamamagitan ng insenso, mga ilawan, at mga handog na pagkain (naivedya).

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

O Hari, si Śrīmātā—ang pumupuksa sa lahat ng kapahamakan—ay nalugod sa kanilang ārati: may kamper, mga bulaklak, mga ilawan, at dalisay na sandalwood.

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

Siya ang Mapalad na Ina at ang Ina ng sansinukob—si Brahmī, maamo, tagapagkaloob ng mga biyaya. Sa pag-aangkin ng tatlong anyo, iniingatan niya ang tatlong daigdig.

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

O matuwid na may-dharma, sa anyo ng Trayī—ang tatlong Veda—binabantayan niya ang dambana ng Katotohanan. Doon nagkatipon ang mga dakilang dvija, nagwagi sa pandama at naghari sa sarili.

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

Sambahin ng lahat, nalugod ang Ina sa alay na sandal at iba pa. Doon nagsimula sila ng mga papuri—sa salita, isip, at gawa ng katawan—na may iisang puso, nakatayo sa harap ng Anak na Babae ni Brahmā.

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

Wika ng mga brāhmaṇa: Pagpupugay sa iyo, O Anak na Babae ni Brahmā; pagpupugay sa iyo, O mapag-asetang brahmacāriṇī. Pagpupugay sa iyo, O Ina ng mga daigdig; pagpupugay sa iyo, na laging sumasaklaw sa lahat.

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

Ikaw ang gutom at ang antok; ikaw rin ang uhaw; gayundin ang galit, katamaran, at iba pa. Ikaw ang kapayapaan; ikaw ang ligaya; ikaw ang tagumpay at gayon din ang ganap na pagwawagi.

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

O Reyna ng mga diyos, sa iyo kumakanlong sina Brahmā, Viṣṇu, Maheśa at ang iba pa. Ikaw ay nananahan bilang Sāvitrī, bilang Śrī, bilang Umā—tunay na bilang Ina mismo.

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

Sina Brahmā, Viṣṇu, at ang mga panginoon ng mga diyos ay nakatindig sa iyong sandigan. Pagpupugay sa iyo, O Ina ng sansinukob, na ang anyo ay katatagan at pag-aaruga.

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

Ikaw ang ligaya at ikaw ang poot; ikaw ang Dakilang Māyā; ikaw ang anino, at ikaw ang liwanag sa sarili mong kalikasan. O Diyosa, ikaw ang gumaganap ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw, laging nagbibigay ng sanhi at bunga.

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

Ikaw ang lupa at apoy; ikaw ang hangin; ikaw ang tubig at gayundin ang kalawakan. Pagpupugay sa iyo, O Mahāvidyā, O walang dungis, puspos ng dakilang karunungan.

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

Ikaw ang anyo ng Hrīṃ, na nahahayag bilang banal; ikaw ang Klīṃ, O lubhang maningning. Ikaw ang simula, gitna, at wakas—iligtas mo rin kami sa dakilang takot.

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

Ang masamang-diwang asura, punô ng dakilang kasalanan, ay ngayo’y nagpapahirap sa amin. Ikaw lamang ang aming kanlungang nagliligtas—ikaw ang aming kuladevatā, ang diyosang tagapagbantay ng angkan.

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

Iligtas mo kami, iligtas mo kami, O Mahādevī! Ingatan mo kami, ingatan mo kami, O Mahēśvarī! Puksa, puksa ang masamang dānava na hadlang sa mga dvija.

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

Sa gayong pagpupuri ng mga dvija, ang Diyosa na si Mahāmāyā—upang patayin si Karṇāṭa at para sa kapakanan ng mga dvija—ay nagpakita roon nang hayagan at nagsabi: “Banggitin ang iyong hiling na biyaya.”

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

Wika ni Śrīmātā: “Sino ang naghasik ng takot sa inyo, O mga brāhmaṇa, at sino ang muling nagdulot ng pangamba sa inyo? Sa kanya ako nagngangalit, O mga vipra; ipadadala ko siya sa tahanan ni Yama.”

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

Kilalanin ninyo ang taong nauubos ang buhay, na siyang umapi sa inyo. Sa mga dvija ay ipinagkakaloob ko ang aking tulong; magsalita kayo nang malaya ayon sa inyong nais.

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

Dahil sa inyong taimtim na bhakti, O mga vipra, kikilos ako—dito’y walang alinlangan.

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

Ang mga dvija ay nagsabi: “May isang dānava na nagngangalang Karṇāṭa—lubhang mabagsik at lasing sa kapalaluan—na laging lumilikha ng mga hadlang sa mga nananahan sa Templo ni Satya.”

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

Sa poot na walang dahilan, kinapopootan niya ang mga brāhmaṇa na tapat sa asal at masigasig sa pag-aaral ng Veda; lagi siyang nagbabalak manakit sa kanila, O marunong. Ang masamang mapoot sa Veda—O maningning na Ginang—ipapatay mo siya.

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

Sinabi ni Vyāsa: “Pagkasambit ng ‘Gayon nga,’ ang Diyosa—ang kuladevatā—ay ngumiti, at nagbalangkas ng paraan sa kanyang paglipol, upang ingatan ang kanyang mga deboto.”

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

Pagkaraan, si Śrīmātā ay lubos na napuspos ng galit, O pinakadakila sa mga hari; sa poot ay pinagkunot niya ang noo, at namula ang mga sulok ng kanyang mga mata.

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

Nilamon ng matinding poot, siya’y nagliyab na parang apoy na hinipan ng hangin. Mula sa kanyang bibig, mga mata, ilong at tainga ay sumiklab ang malalaking liyab, O Bhārata.

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

Mula sa gayong ningas na tejas ay sumibol si Mātaṅgī, ang nag-aanyong ayon sa kalooban—maitim ang kulay, mabagsik ang mga kamay, may kakilakilabot na mukha, at nagniningning sa di-malapitan na kaningningan.

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

Nakasuot siya ng pulang kuwintas ng bulaklak at pulang kasuotan; ang kanyang mga mata’y umiikot sa banal na pagkalango. Noon, ang mapalad na Ina ay pumuwesto sa tabi ng punong balete.

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

Ang mapalad at maningning na Ina ay may labingwalong bisig, marikit at kahanga-hanga. Ang Diyosa’y may hawak na busog at mga palaso, at taglay din ang tabak at kalasag.

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

May dala siyang palakol at punyal, trishula at saro ng inumin; isang pamalo, isang ahas, at bakal na pamukpok; at gayundin ang busog na Pināka at isang lubid na panali.

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

May suot siyang akṣamālā, O Hari; at may tangan na banga ng alak. Taglay din niya ang śakti (sibat), ang mabagsik na muśala, ang gunting, at ang kapāla-pātra (mangkok na bungo).

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

Ang dakilang-mukha (na Diyosa), na may tangan na sanga ng badarī na hitik sa tinik, ay nagpasiklab doon ng isang napakalaking digmaan—magulo at nakapangingilabot.

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

Kasama ni Mātaṅgī, O pinakamainam sa mga hari, naganap ang labanan laban sa demonyong Karṇāṭa.

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Paano nagsimula ang digmaan, at paano ito natapos? Kanino napasa ang tagumpay? O nakaaalam ng dharma, kagalang-galang na ginoo—ipahayag mo sa akin iyon.

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

Sinabi ni Vyāsa: Makinig ka, O hari ng mga hari, sa minsang naganap sa sagupaan laban sa mga daitya. Agad kong isasalaysay ang lahat, ayon sa tunay na nangyari noong unang panahon.

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

O Bhārata, yaong mga brāhmaṇa at mga mangangalakal na nawalan ng asawa—pagdating ng buwan ng Caitra—ay nagtungo sa Dharmāraṇya, O pinakamainam sa mga hari.

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

Ang mga brāhmaṇa na yaon, matitibay ang panata, ay nagsagawa noon ng banal na pag-aasawa ni Gaurī, sapagkat nakilala nila ang pook na iyon bilang lubhang mapalad—ang dakilang ‘hari ng mga tīrtha’.

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

Habang nagtitipon ang mga pinakadakilang dvija upang magsagawa ng mga kasalan doon, sa dakilang pagdiriwang sa Dharmāraṇya ay naroon sa iisang pook ang napakaraming dalaga—umaabot sa mga koṭi. O dakilang pantas, katotohanan ito, katotohanan ang sinasabi ko.

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

Sa ikaapat na tithi, sa huling bahagi ng gabi, nagsindi sila sa loob ng bakuran ng sagradong apoy. Pagkakaloob ng upuan sa pari, pinalibutan nila ang apoy nang may paggalang.

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

Pagkaraan, isinagawa nila ang handog na sthālīpāka at inihanda ang mga mapalad na vedi. Ginawa nilang apat na hasta ang sukat, maayos ang pagkakalatag, at may mga bigkis na tinatawag na nāgapāśa.

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

Pagkaraan nito, ang mga dvija ay bumigkas ng dalisay na mga mantrang Veda; at ayon sa nararapat, inihain nila ang handog at pagkain sa mga mag-asawang nagpapatuloy sa ritwal.

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

Doon, kasama ang pari, ang masasayang vāḍava ay nagpalaganap ng malakas na pag-awit ng Veda, umaalingawngaw sa matataas na tinig.

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

Sa dakilang tunog na iyon, napuno ang buong kalangitan. Nang marinig ng kakila-kilabot na dānava ang alingawngaw ng Veda na binigkas ng mga dvija, siya’y nayanig.

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

Agad siyang tumalon mula sa kanyang upuan, kasama ang kanyang hukbo, ang isip ay naguluhan. Habang tumatakbo ang lahat ng kanyang mga alipin at iba pa sa likuran niya, nagsalita siya sa kanila.

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

“Makinig—saan nagmula ang tunog na ito na umangat mula sa mga vāḍava?” Nang marinig ang kanyang salita, ang mga Daitya ay nagmadaling lumabas agad.

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

Nalito ang isipan ng lahat; nagtakbuhan sila rito at roon. May ilan na nagtungo sa banal na Dharmāraṇya, at doon namataan ang mga brāhmaṇa.

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

O Hari, habang binibigkas nila ang mga himno ng Veda sa oras ng kasal, isinalaysay nila ang lahat sa masamang-loob na Karṇāṭa.

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

Pagkarinig niyon, ang napopoot sa mga brāhmaṇa—pulang-tanso ang mga mata at punô ng galit—ay sumugod, O marangal, sa kinaroroonan ng mag-asawa, O Hari.

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

Pagdaka, ang rākṣasa, sumandig sa himpapawid at gumamit ng daityang māyā, ay dinukot ang mag-asawa, O Hari—nakasuot ng lahat ng palamuti.

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

Pagkatapos, nagtipon ang lahat ng mga babae sa harap ni Bhuvaneśvarī; sa malakas at magulong sigaw ay nagsabi sila, “Iligtas kami, iligtas kami!”

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

Nang marinig ang kanilang daing, ang Ina ng sanlibutan—si Mātaṅgī Bhuvaneśvarī—ay umungal na parang leon, tangan ang trisula at mapagkaloob ng mga biyaya.

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

Pagkaraan, sumiklab ang digmaan sa pagitan ng Diyosa at ni Karṇāṭa; doon ay nanonood ang mga rishi, gayundin ang mga mangangalakal at ang mga dalawang-beses-isinilang.

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

Sa kanilang pagtanaw, naging mabangis at nakapangingilabot ang labanan. Sa kanyang mga sandata, pinutol ni Mātaṅgī ang kaaway na lasing sa kapalaluan at nanginginig sa pagmamataas.

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

Yaong daitya naman ay tumama sa dibdib niya sa pamamagitan ng iisang palaso; ngunit siya rin ay tinamaan ng trisula ng Diyosa, at bumagsak sa kapahamakan at pangamba.

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

Hinampas din ng asura ang Diyosa ng kanyang mga kamao; ngunit agad siyang iginapos at pinigil ng Diyosa sa pamamagitan ng ahas-na-lubid (nāgapāśa).

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

Pagkaraan, ang yaong Daitya ay siyang nagpakawala ng Sandatang Garuḍa; at siya nama’y tumugon sa paglalapat ng Sandatang Nārāyaṇa, na nagpaulan ng mga palaso.

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

Sa gayon, kapwa nila hinihila ang isa’t isa at nakikipaglaban sa pagnanais ng tagumpay; saka ang pangunahing Daitya ay dumampot ng pamalong bakal.

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

Sa galit kay Mātaṅgī, ang mamamatay ng mga bayani ng kaaway ay humampas. Ngunit ang Diyosa, nag-alab din sa poot, ay dinurog ang Dānava sa mga suntok ng kaniyang kamao.

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

Sa suntok na iyon, siya’y nahilo at bumagsak na walang malay. Pagkaraan, bigla siyang tumindig muli at masayang humawak ng isang sibat sa kaniyang kamay.

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

Ibinagsak ng Dānava ang śataghnī sa ibabaw niya. Ngunit ang mapalad ang mukha na Diyosang Mātaṅgī ay pinira-piraso ang sibat.

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

Pagkatapos, ang maningning na Diyosa—na ang kaniyang śataghnī ay tila kidlat—ay tumawa nang malakas. Sa gayong paraan, sila’y nagdurugan sa isa’t isa sa pamamagitan ng rumaragasang ulang ng mga sandata.

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

Pagkaraan, tinamaan sa puso ng trishula, siya’y bumagsak. Pag-alis sa pagkahilo, ang Daitya na iyon ay lumikha ng isang māyā na gaya ng rākṣasī.

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

Sa kanilang pagtanaw doon, ang dakilang Asura ay biglang naglaho. Pagkatapos, ang Diyosa—pulang-mata—ay tumawa at ininom ang kaniyang inumin.

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

Hinabol ng Diyosang iyon ang nilalang na nakalilibot sa lahat ng dako, sa tatlong daigdig—kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

Wika niya, “Saan ka tatakas? Sabihin mo sa akin—sabihin mo ngayon! O Karṇāṭaka, ubod ng kasamaan, halika—madali, magtagpo tayo sa labanan!”

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

Pagkatapos ay nagkaroon ng isang malaking digmaan na marahas at nakakatakot. Ang Diyosa, na may napakalaking kapangyarihan, ay uminom ng maireya upang paslangin ang kaaway.

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

Pagkatapos, si Matangi, na galit na galit, ay inihagis ang demonyo sa kanyang bibig. Gayunpaman, ang mabangis na danava ay lumabas sa kanyang butas ng ilong.

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

Ang daitya na si Karnata ay muling nakipaglaban, na puno ng kalasingan. Pagkatapos ang Diyosang si Matangi, na napukaw sa matinding poot, ay umapaw sa kapangyarihan.

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

Sa pamamagitan ng paggiling gamit ang kanyang mga ngipin at pagnguya nang paulit-ulit, dinurog niya ito tulad ng buto ng bangkay—na puno ng utak sa buto at laman.

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

'Itinalaga ako ng aking ama, O demonyo, partikular para sa proteksyon ng mga ipinanganak nang dalawang beses. Ang Diyosang iyon na may maitim na anyo ay umiiral lamang bilang tagapagpala ng lahat ng mundo.'

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

Umawit ang mga panginoon ng mga Gandharva, at sumayaw ang mga pangkat ng Apsaras. Pagkaraan, sa pagdiriwang ng pista, nagsagawa sila ng banal at mapalad na awit at sayaw na nagkakaloob ng pagpapala.

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

Sinabi ng Diyosa: “Nawa’y maging ligtas at payapa ang lahat ng mga dvija; walang pagdurusa ang lilitaw. Habang ako’y nananatiling nakahimpil dito, ang mga daitya na mahirap daigin at ang iba pang mga rākṣasa ay hindi mananaig.”

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

“Ang mga Śākinī, bhūta at preta, gayundin ang mga graha na nagsisimula kay Jambha; pati ang mga graha na uri ng śākinī; at ang mga ahas, mga tigre, at iba pang gayong panganib—hindi sila makapipinsala rito.”

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

May tangan siyang khaṭvāṅga na tungkod, isang badarī na pamalo, at isang kaakit-akit na ankusa (pangsilo). Sa mga labingwalong sandatang ito, ang Mahādevī, ang Reyna ng mga daigdig, ay ganap na nasangkapan.

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

“Ballākara, Vara, Yūpā, at gayundin ang Kṣiptakulmāṣaka; Sohālikā, Bhinnavaṭā, Lāpsikā, at Padmacūrṇaka—ito ang mga pinangalanang handog na pagkain para sa mapalad na pagdiriwang.”

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

Pagkarinig sa aking tagubilin, isagawa ninyo nang wasto ang itinakdang ritwal. Sa pagdating ng panahon ng kasal, gawin ito upang maghatid ng ligaya at kagalingan sa mag-asawa.

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

Ang lalaki, matatag sa kanyang panata, ay dapat magsagawa nito gamit ang linga at langis ng linga. Tunay, panatilihin niya ang disiplina ng iisang pagkain lamang, nang tuluy-tuloy, upang mapalugod si Yakṣma.

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

Sa kanilang angkan, kailanman ay hindi sumisibol ang kapahamakan. Ang walang anak ay nagkakamit ng mga anak na lalaki, at ang dukha ay nagkakamit ng kasaganaan. Haba ng buhay, kalusugan, at maharlikang kapalaran ay dumarating sa biyaya ng mapalad na Ina, si Śrī.