
Ang Adhyaya 6 ay isang teknikal na talaan ng pāpa-bheda (mga uri ng kasalanan), na itinuro ni Sanatkumāra sa paraang pang-aral, na naglilista ng mga paglabag na sumisira sa dharma sa larangang panlipunan, ritwal, at buhay-ascetiko. Binabanggit ang mga kasalanan laban sa mga Brahmin at ari-arian (hal. pag-agaw sa yaman ng dvija), paglabag sa mana, at mga bisyong moral tulad ng labis na pagmamataas, galit, pagkukunwari, at kawalan ng utang-na-loob. Isinasama rin ang mga gawaing nagpapayanig sa lipunan (mga iregularidad sa pag-aasawa/ugnayang-kamag-anak gaya ng parivitti/parivettā), pananakit sa kapaligiran ng āśrama (pagwasak ng mga puno at hardin, panggigipit sa mga naninirahan), pagnanakaw ng hayop/butil/yaman, at pagdudumi sa mga pinagkukunan ng tubig. Tinutuligsa rin ang pagkomersiyo sa mga sagradong o pinangangalagaang bagay (pagbenta ng mga hardin o lawa ng yajña, pagbebenta ng asawa o anak), at maling asal kaugnay ng paglalakbay-pananampalataya, pag-aayuno, mga panata, at upanayana. Sa huli, binabanggit ang pagsasamantala sa kababaihan at kanilang ari-arian, mapanlinlang na kabuhayan, pamimilit/abhicāra, at pagpapakitang-relihiyoso dahil sa pagnanasa o paghahangad ng pangalan. Sa kabuuan, nagsisilbi itong pag-uuri ng panganib-moral sa tradisyong Śaiva, bilang batayan ng mga susunod na tuntunin sa pag-alis ng kasalanan, pag-ayos ng panata, at paglilinis.
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । द्विजद्रव्यापहरणमपि दायव्यतिक्रमः । अतिमानोऽतिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता
Wika ni Sanatkumāra: “Ang pagnanakaw ng yaman ng ‘dalawang-ulit na isinilang’ (brāhmaṇa) ay tunay na mabigat na paglabag; gayundin ang pagyurak sa nararapat na bahagi o mana. Ang labis na pagmamataas, labis na galit, pagkukunwari, at kawalan ng utang-na-loob—mga kamaliang naggagapos din sa kaluluwa.”
Verse 3
परिवित्तिः परिवेत्ता च यया च परिविद्यते । तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरेव च याजनम्
Ang ‘parivitti’ ay ang nakatatandang kapatid na nananatiling walang asawa; ang ‘parivettā’ ay ang nakababatang kapatid na unang nag-asawa; at ang babaeng sa pamamagitan niya naganap ang paglabag—para sa dalawang magkapatid na iyon, sa kanila isasagawa ang pag-aasawa o pag-aalay ng isang dalaga; at para sa kanila lamang itinatakda ang pagganap bilang saserdote sa ritwal (yājana).
Verse 4
शिवाश्रमतरूणां च पुष्पारामविनाशनम् । यः पीडामाश्रमस्थानामाचरेदल्पिकामपि
Sinumang sumira sa mga punò ng isang āśrama ni Śiva at nagwasak sa mga hardin ng bulaklak nito, o sinumang nanakit kahit bahagya sa mga naninirahan sa ermitanyo, ay nagkakasala nang mabigat laban sa banal na nasasakupan ni Śiva.
Verse 5
सभृत्यपरिवारस्य पशुधान्यधनस्य च । कुप्यधान्यपशुस्तेयमपां व्यापावनं तथा
Ang pagnanakaw ng mga alagang hayop, butil at yaman ng isang sambahayan kasama ang mga lingkod at pamilya; ang pagnanakaw ng mahahalagang bagay, butil at baka; at gayundin ang pagdungis o pagsira sa tubig—ang mga ito man ay mabibigat na kasalanan.
Verse 6
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्या मुमासंहितायां पापभेदवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalimang Aklat—ang Umā-saṃhitā—nagtatapos ang ikaanim na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Uri ng Kasalanan.”
Verse 7
स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभिरप्यन्तनिर्जिताः । अरक्षणं च नारीणां मायया स्त्रीनिषेवणम्
Nabubuhay sila sa yaman ng kababaihan at lubusang napapasailalim maging sa mga babae; hindi nila pinangangalagaan ang kababaihan, at—dinadaya ng māyā—nagpapakalunod sila sa pakikisama at pagnanasa sa kababaihan.
Verse 8
कालागताप्रदानं च धान्यवृद्ध्युपसेवनम् । निंदिताच्च धनादानं पण्यानां कूट जीवनम्
Ang pagbibigay lamang kapag lumipas na ang nararapat na panahon; ang paghahangad ng tubo sa pamamagitan ng pag-iimbak at pagmamanipula ng butil; ang pagtanggap ng handog mula sa mga karapat-dapat sisihin; at ang ikabubuhay sa pandaraya sa kalakalan—mga pamumuhay itong kinokondena, nagbubuklod sa kaluluwa sa karumihan at humahadlang sa debosyon kay Śiva.
Verse 9
विषमारण्यपत्राणां सततं वृषवाहनम् । उच्चाटनाभिचारं च धान्यादानं भिषक्क्रिया
Sa paggamit ng mga dahon ng makamandag na halamang-gubat, at sa palagiang pagtutok ng mga ritwal sa Panginoong may sagisag na Toro (Śiva), may mga taong gumagawa ng mapaminsalang gawain gaya ng mga ritwal ng pagpapaalis at mapanirang pangkukulam; gayundin, hinahabol nila ang mga kaloob na butil at ang gawain ng mga manggagamot—mga usaping makamundo na nagiging pagkakagapos kapag nahiwalay sa wastong debosyon.
Verse 10
जिह्वाकामोपभोगार्थं यस्यारंभः सुकर्मसु । मूलेनख्यापको नित्यं वेदज्ञानादिकं च यत्
Ang sinumang nagsisimula kahit ng mabubuting gawa para lamang pagbigyan ang pagnanasa ng dila—para sa paglalayaw sa panlasa—ngunit palaging ipinangangalandakan, “Ako’y may kaalaman sa Veda at iba pa,” ay sa katotohanan ginagabayan ng pagnanasa at pagpapakitang-tao, hindi ng debosyon.
Verse 11
ब्राह्म्यादिव्रतसंत्यागश्चान्याचारनिषेवणम् । असच्छास्त्राधिगमनं शुष्कतर्कावलम्बनम्
Ang pagtalikod sa mga banal na panata gaya ng Brahma-vrata, ang pagsunod sa mga dayuhang gawi na di-wasto, ang pag-aaral ng mga huwad na aral, at ang pagkapit sa tuyong pangangatwirang pangtalo lamang—ang mga ito’y naglalayo sa tao sa tunay na landas ng Śaiva.
Verse 12
देवाग्निगुरुसाधूनां निन्दया ब्राह्मणस्य च । प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा राज्ञां मण्डलिनामपि
Ang paglibak sa mga diyos, sa banal na apoy (Agni), sa mga guro, at sa mga banal na tao—at ang pag-insulto sa isang brāhmaṇa—maging tuwiran man o di-tuwiran, gayundin ang paninirang-puri sa mga hari at pinuno—ay mabigat na kasalanang humahadlang sa dharma at nagpapaliit sa bunga ng pagsamba kay Śiva.
Verse 13
उत्सन्नपितृदेवेज्या स्वकर्म्मत्यागिनश्च ये । दुःशीला नास्तिकाः पापास्सदा वाऽसत्यवादिनः
Yaong tumalikod sa pagsamba na nararapat sa mga Pitṛ at sa mga Deva, tumigil sa sariling itinakdang tungkulin, may masamang asal, nāstika (di-sumasampalataya), makasalanan, at laging nagsisinungaling—ang gayong tao’y nalalayo sa matuwid na buhay-Śaiva at nagiging di-karapat-dapat sa landas tungo sa biyaya at paglaya ni Śiva.
Verse 14
पर्वकाले दिवा वाप्सु वियोनौ पशुयोनिषु । रजस्वलाया योनौ च मैथुनं यः समाचरेत्
Sinumang makipagtalik sa panahong ipinagbabawal, sa araw, sa tubig, sa di-wastong lugar, sa hayop, o sa babaeng may regla—ay salungat sa dharma at nagpaparami ng pagkagapos (pāśa), sa halip na lumapit sa mapagpalayang biyaya ni Śiva.
Verse 15
स्त्रीपुत्रमित्रसंप्राप्तावाशाच्छेदकराश्च ये । जनस्याप्रिय वक्तारः क्रूरा समयवेदिनः
Yaong, matapos makasama ang mga babae, mga anak, at mga kaibigan, ay pumuputol sa pag-asa ng iba; nagsasalita ng salitang di-kalugdan ng mga tao; at malupit bagaman sa labas ay wari’y marunong sa kagandahang-asal—ang gayong mga tao’y dapat makilalang nakagapos sa pasha (pagkaalipin) at malayo sa mapalad na landas ni Śiva.
Verse 16
भेत्ता तडागकूपानां संक्रयाणां रसस्य च । एकपंक्तिस्थितानां च पाकभेदं करोति यः
Sinumang nagdudulot ng pagkakahati at kaguluhan—sa pagsira ng mga imbakan ng tubig at balon, sa pandaraya sa sukat at palitan, sa paghahalo at pagpapalsipika ng sangkap at lasa, at sa pagpapantay-hindi ng pagkaing niluluto para sa mga nakaupo sa iisang hanay—ay gumagawa ng mabigat na kasalanang lumalabag sa kaayusan ng dharma.
Verse 17
इत्येतैः स्त्रीनराः पापैरुपपातकिनः स्मृताः । युक्ता एभिस्तथान्येऽपि शृणु तांस्तु ब्रवीमि ते
Kaya nito, ang mga babae at lalaki na nadungisan ng mga kasalanang ito ay tinatawag na ‘upapātakin’ (maysala sa pangalawang paglabag). May iba pa ring kabilang sa gayong uri; makinig—sila man ay sasabihin ko sa iyo ngayon.
Verse 18
ये गोब्राह्मणकन्यानां स्वामिमित्रतपस्विनाम् । विनाशयंति कार्य्याणि ते नरा नारकाः स्मृताः
Ang mga lalaking sumisira sa nararapat na gawain at kapakanan ng mga baka, ng mga brāhmaṇa, ng mga dalagang birhen, ng sariling panginoon, ng sariling kaibigan, at ng mga ascetic—ang mga iyon ay itinuturing na nakatali sa kapalarang impiyerno.
Verse 19
परस्त्रियाभितप्यंते ये परद्रव्यसूचकाः । परद्रव्यहरा नित्यं तौलमिथ्यानुसारकाः
Yaong mga nag-iimbot sa asawa ng iba, yaong tumuturo o nag-aasam sa ari-arian ng kapwa, yaong palaging nagnanakaw ng yaman ng iba, at yaong nabubuhay sa pandaraya sa timbangan at sukat—ang mga ganyan ay sinusunog ng pagdurusa, bunga ng sariling pagkagapos.
Verse 20
द्विजदुःखकरा ये च प्रहारं चोद्धरंति ये । सेवन्ते तु द्विजाश्शूद्रां सुरां बध्नंति कामतः
Yaong nagpapahirap sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang) at yaong nananakit o umaatake sa kanila; yaong mga dvija na nakikisama sa babaeng Śūdra; at yaong, dahil sa pagnanasa, naghahanda at nagtitinda ng nakalalasing na alak—sila’y inilalarawang gumagawa ng adharma, at lalo pang iginagapos ang sarili sa tali ng pāśa (pagkaalipin).
Verse 21
ये पापनिरताः क्रूराः येऽपि हिंसाप्रिया नराः । वृत्त्यर्थं येऽपि कुर्वंति दानयज्ञादिकाः क्रियाः
Maging ang mga taong nakatuon sa kasalanan, malulupit, at nalulugod sa karahasan—gayundin ang mga gumagawa ng kawanggawa at paghahandog (yajña) para lamang sa ikabubuhay—ay nananatiling nakagapos, sapagkat kulang sa tunay na debosyon at kalinisan ng layon ang gayong gawa.
Verse 22
गोष्ठाग्निजलरथ्यासु तरुच्छाया नगेषु च । त्यजंति ये पुरीषाद्यानारामायतनेषु च
Yaong, nasa kulungan ng hayop man, sa tabi ng apoy, sa tubig, sa lansangan, sa lilim ng puno, o sa kabundukan, ay umiiwas sa pagdumi at sa mga katulad na gawain—at gayundin ay umiiwas nito sa mga hardin at sa mga banal na pook—ay itinuturing na nag-iingat ng kalinisan at pagpipigil, na angkop sa mga deboto ni Śiva.
Verse 23
लज्जाश्रमप्रासादेषु मयपानरताश्च ये । कृतकेलिभुजंगाश्च रन्ध्रान्वेषणतत्पराः
At yaong mga nasa mga palasyo nina Lajjā at Śrama, na lubos na nalululong sa pag-inom ng nakalalasing; na ginagawang laro ang pakikipaglaro sa mga ahas; at nananatiling abala sa paghahanap ng kahinaan at siwang ng kapwa—ganyan sila.
Verse 24
वंशेष्टका शिलाकाष्ठैः शृङ्गैश्शंकुभिरेव च । ये मार्गमनुरुंधंति परसीमां हरंति ये
Yaong humahadlang sa daan sa pamamagitan ng mga tulos na kawayan, mga bato at piraso ng kahoy, pati mga sungay at mga pako—ang gayong tao’y lumalampas sa wastong hangganan at inaagaw nang labag sa batas ang pag-aari ng iba.
Verse 25
कूटशासनकर्तारः कूटकर्मक्रियारताः । कूटपाकान्नवस्त्राणां कूटसंव्यवहारिणः
Sila ang mga gumagawa ng huwad na kautusan, abala sa mapanlinlang na gawa at gawi; nakikipagkalakalan sila ng huwad na lutong pagkain at kasuotan, at isinasagawa ang lahat ng transaksiyon sa pamamagitan ng daya at kasinungalingan.
Verse 26
धनुषः शस्त्रशल्यानां कर्ता यः क्रयविक्रयी । निर्द्दयोऽतीवभृत्येषु पशूनां दमनश्च यः
Ang gumagawa ng busog at sandata, at nabubuhay sa pagbili at pagbenta ng mga ito; ang labis na malupit sa mga alipin o lingkod, at ang nagpapasuko at nagpapahirap sa mga hayop—ang gayong tao’y may mabigat na kasalanan.
Verse 27
मिथ्या प्रवदतो वाच आकर्णयति यश्शनैः । स्वामिमित्रगुरुद्रोही मायावी चपलश्शठः
Ang nakikinig sa mga salita ng nagsisinungaling at unti-unting nadudungisan ng impluwensiya nito, ay nagiging taksil sa kanyang panginoon, kaibigan, at guro—mapanlinlang, mapagkunwari, pabagu-bago, at likas na baluktot ang asal.
Verse 28
ये भार्य्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् । भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्नंति बुभुक्षितान्
Ang sinumang, kahit siya’y gutóm, ay kumakain matapos talikuran ang asawa, mga anak, at mga kaibigan—pati ang mga bata, matatanda, payat, maysakit, mga lingkod, mga panauhin, at mga kamag‑anak—ay laban sa dharma at nagkakamit ng kasalanang‑karmiko, sapagkat hinahamak niya ang tungkuling mahabagin na kinalulugdan ni Panginoong Śiva.
Verse 29
यः स्वयं मिष्टमश्नाति विप्रेभ्यो न प्रयच्छति । वृथापाकस्स विज्ञेयो ब्रह्मवादिषु गर्हितः
Ang sinumang kumakain ng matatamis para sa sarili ngunit hindi nag-aalay sa mga Brahmana ay dapat kilalaning nagluluto nang walang saysay; siya’y sinisisi ng mga tagapagpaliwanag ng Veda.
Verse 30
नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेन्द्रियाः । प्रव्रज्यावासिता ये च हरस्यास्यप्रभेदकाः
Yaong mga kusang tumatanggap ng mga disiplina ngunit iniiwan ito habang hindi pa napapailalim ang mga pandama—at yaong mga nag-aangkin lamang ng panlabas na buhay ng pagtalikod—ay nagiging manggugulo sa landas at aral ng Panginoong Hara (Śiva).
Verse 31
ये ताडयंति गां क्रूरा दमयंते मुहुर्मुहुः । दुर्बलान्ये न पुष्णंति सततं ये त्यजंति च
Yaong malulupit na nananakit ng baka, na paulit-ulit siyang pinahihirapan at pinapasunod—yaong hindi nag-aaruga sa mahihina at palaging iniiwan sila—(ang gayong tao’y nagkakamit ng mabigat na kasalanan at nahuhulog sa landas ng dharma).
Verse 32
पीडयंत्यतिभारेणाऽसहंतं वाहयंति च । योजयन्नकृताहारान्न विमुंचंति संयतान्
Pinahihirapan nila sa labis na bigat, at pinapasan pa ang hindi kayang tiisin. Ikinakabit nila sa pamatok ang hindi pa napapakain, at hindi nila pinalalaya ang mga nakagapos at napipigil.
Verse 33
ये भारक्षतरोगार्तान्गोवृषांश्च क्षुधातुरान् । न पालयंति यत्नेन गोघ्नास्ते नारकास्स्मृताः
Ang mga hindi masikap na nagpoprotekta sa mga baka at toro na pinahihirapan ng mabibigat na pasan, sugat, o karamdaman, at yaong pinapahirapan ng gutom—ang gayong mga tao’y itinuturing na mamamatay ng hayop at inaalaalang patungo sa mga kalagayang mala-impyerno.
Verse 34
वृषाणां वृषणान्ये च पापिष्ठा गालयंति च । वाहयंति च गां वंध्यां महानारकिनो नराः
Ang mga pinakamasasamang tao na kumakapon sa mga toro, nagpapahirap at nagtutulak sa kanila, at pinapasan pa maging ang baog na baka bilang hayop na pangkarga—ang mga iyon ay nakatakdang mapunta sa kakila-kilabot na mga impiyerno.
Verse 35
आशया समनुप्राप्तान्क्षुत्तृष्णाश्रमकर्शितान् । अतिथींश्च तथानाथान्स्वतन्त्रा गृहमागतान्
Dahil sa pag-asa, yaong mga dumating upang humingi ng saklolo—pinahihina ng gutom, uhaw, at pagod—kasama ang mga panauhin at ang mga walang masandalan na kusang dumating sa kanyang bahay, kanyang tinanggap at inalagaan.
Verse 36
अन्नाभिलाषान्दीनान्वा बालवृद्धकृशातुरान् । नानुकंपंति ये मूढास्ते यांति नरकार्णवम्
Ang mga nalilinlang na hindi naaawa sa dukhang naghahangad ng pagkain, o sa mga bata, matatanda, payat na payat at maysakit—ang mga pusong bato na iyon ay nahuhulog sa dagat ng impiyerno.
Verse 37
गृहेष्वर्था निवर्तन्ते स्मशानादपि बांधवाः । सुकृतं दुष्कृतं चैव गच्छंतमनुगच्छति
Ang yaman ay naiiwan sa tahanan, at maging ang mga kamag-anak ay bumabalik mula sa pook ng pagsusunog ng bangkay; ngunit ang kabutihan at kasamaan—pala at sala—ang sumusunod sa kaluluwang lumalakad palayo.
Verse 38
अजाविको माहिषिकस्सामुद्रो वृषलीपतिः । शूद्रवत्क्षत्रवृत्तिश्च नारकी स्याद् द्विजाधमः
Ang isang dwija na nabubuhay sa pagpapastol ng kambing, sa kalakalan ng kalabaw, sa pangangalakal sa dagat, na nagiging asawa ng babaeng śūdra, o kumukuha ng kabuhayang kṣatriya ngunit namumuhay na parang śūdra—ang gayong nalugmok na brāhmaṇa ay karapat-dapat sa impiyerno.
Verse 39
शिल्पिनः कारवो वैद्या हेमकारा नृपध्वजाः । भृतका कूटसंयुक्ताः सर्वे ते नारकाः स्मृताः
Ang mga alagad ng sining, mga manggagawa, mga manggagamot, mga panday-ginto, at mga tagapagdala ng watawat ng hari—kapag nakipag-ugnay sa daya at pandaraya—ay pawang itinuturing na patungo sa mga kalagayang impiyerno.
Verse 40
यश्चोचितमतिक्रम्य स्वेच्छयै वाहरेत्करम् । नरके पच्यते सोऽपि योपि दण्डरुचिर्नरः
Sinumang lumalabag sa nararapat at naniningil ng buwis ayon sa sariling pita ay niluluto rin sa impiyerno; gayundin ang taong nalulugod sa pagpaparusa at namumuno sa mabibigat na parusa ay pinahihirapan din doon.
Verse 41
उत्कोचकै रुचिक्रीतैस्तस्करैश्च प्रपीड्यते । यस्य राज्ञः प्रजा राष्ट्रे पच्यते नरकेषु सः
Ang haring sa kanyang kaharian ay inaapi ang mga tao ng mga tumatanggap ng suhol at ng mga magnanakaw na nabibili sa paboritismo—ang haring iyon mismo ay niluluto sa mga impiyerno, sapagkat nagdurusa ang kanyang nasasakupan sa loob ng kanyang nasasakupan.
Verse 42
ये द्विजाः परिगृह्णंति नृपस्यान्यायवर्तिनः । ते प्रयांति तु घोरेषु नरकेषु न संशयः
Yaong mga “dalawang-beses na isinilang” na tumatanggap ng mga kaloob at pagtatangkilik ng haring lumalakad sa kawalang-dharma—tiyak na mapupunta sa kakila-kilabot na mga impiyerno; walang pag-aalinlangan.
Verse 43
अन्यायात्समुपादाय द्विजेभ्यो यः प्रयच्छति । प्रजाभ्यः पच्यते सोऽपि नरकेषु नृपो यथा
Ang sinumang nagtipon ng yaman sa pamamagitan ng kawalang-katarungan at saka ito’y inihandog sa mga dwija (mga Brahmana) ay niluluto pa rin sa mga impiyerno dahil sa kasalanan niya sa mga tao—gaya ng haring umuupasala sa kanyang nasasakupan.
Verse 44
पारदारिकचौराणां चंडानां विद्यते त्वघम् । परदाररतस्यापि राज्ञो भवति नित्यशः
Sa mga nang-aakit sa asawa ng iba, sa mga magnanakaw, at sa mararahas, tunay na naroroon ang kasalanan. Maging ang isang haring nahuhumaling sa asawa ng ibang lalaki ay patuloy na nagkakamit ng gayong kasalanan.
Verse 45
अचौरं चौरवत्पश्येच्चौरं वाचौररूपिणम् । अविचार्य नृपस्तस्माद्धातयन्नरकं व्रजेत्
Kung ipagkamali ng hari ang isang walang sala na magnanakaw, o hindi makilala ang magnanakaw na nagkukunwaring hindi magnanakaw, at mag-utos ng parusa nang walang wastong pagsisiyasat, siya’y mahuhulog sa impiyerno.
Verse 46
घृततैलान्नपानानि मधुमांससुरासवम् । गुडेक्षुशाकदुग्धानि दधिमूलफलानि च
Ghee at langis; mga lutong pagkain at inumin; pulot, karne, alak at mga inuming nakalalasing na pinaasim; jaggery, tubo, gulay at gatas; gayundin ang yogurt, mga ugat at mga prutas—ang mga ito’y binibilang na dapat pigilan o iwasan sa pagsasagawa ng pananampalatayang Śaiva.
Verse 47
तृणं काष्ठं पत्रपुष्पमौषधं चात्मभोजनम् । उपानत्छत्रशकटमासनं च कमंडलुम्
Damo, kahoy, mga dahon, mga bulaklak at mga halamang-gamot na nagpapagaling—kasama ang pagkaing nakamtan sa sariling payak na paraan; sandalyas, payong, kariton, upuan at kamandalu (banga ng tubig)—ito ang mapagkumbabang mga kailangan ng naghahanap na may pagpipigil-sa-sarili.
Verse 48
ताम्रसीसत्रपुः शस्त्रं शंखाद्यं च जलोद्भवम् । वैद्यं च वैणवं चान्यद्गृहोपस्करणानि च
Mga sandatang yari sa tanso, tingga at lata; at mga bagay na isinilang sa tubig gaya ng shankha (kabibe) at iba pa; gayundin ang mga kagamitang panggagamot, mga instrumentong yari sa kawayan, at iba pang kasangkapang pambahay—kabilang din ang lahat ng ito.
Verse 49
और्ण्णकार्पासकौशेयपट्टसूत्रोद्भवानि च । स्थूलसूक्ष्माणि वस्त्राणि ये लोभाद्धि हरंति च
At yaong dahil sa kasakiman ay nagnanakaw ng kasuotan—gawa man sa lana, bulak, seda, pinong tela o sinulid, maging magaspang o maselan—tunay na gumagawa ng kapintasan na nagtatali sa kaluluwa sa bisa ng karma.
Verse 50
एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणि विविधानि च । नरकेषु ध्रुवं यान्ति चापहृत्याल्पकानि च
Gayundin, ang mga nagnanakaw ng iba’t ibang uri ng ari-arian—kahit maliliit at waring di mahalaga—tiyak na napupunta sa mga impiyerno, sapagkat ang pagnanakaw ay nagbubuklod sa kaluluwa sa masakit na ganti ng karma.
Verse 51
तद्वा यद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम् । अपहृत्य नरा यांति नरकं नात्र संशयः
Maging ito man o iyon, sinumang magnakaw ng pag-aari ng iba—kahit kasingliit lamang ng butil ng mustasa—ang gayong tao’y napupunta sa impiyerno; walang alinlangan dito.
Verse 52
एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रांतिसमनंतरम् । शरीरयातनार्थाय सर्वाकारमवाप्नुयात्
Kaya nga, dahil sa gayong mga kasalanan at iba pang katulad nito, ang tao—pagkapagpanaw mula sa katawan—agad na nagkakamit ng sari-saring anyo, upang danasin ang pahirap sa katawan bilang bunga ng mga gawa.
Verse 53
यमलोकं व्रजंत्येते शरीरेण यमाज्ञया । यमदूतैर्महाघोरैनीयमानास्सुदुःखिताः
Sa utos ni Yama, ang mga nilalang na ito ay umaalis—taglay ang banayad na damdamin ng pagkakatawang-tao—patungo sa kaharian ni Yama; hinihila ng pinakakakila-kilabot na mga sugo ni Yama, sila’y nilulunod ng matinding pagdurusa.
Verse 54
देवतिर्यङ्मनुष्याणामधर्मनिरतात्मनाम् । धर्मराजः स्मृतश्शास्ता सुघोरैर्विविधैर्वधैः
Para sa mga deva, mga hayop, at mga tao na ang isip ay nakalubog sa adharma, si Dharmarāja (Yama) ay inaalala bilang tagapagparusa, na naggagawad ng sari-saring napakakakilabot na kaparusahan.
Verse 55
नियमाचारयुक्तानां प्रमादात्स्खलितात्मनाम् । प्रायश्चित्तैर्गुरुश्शास्ता न बुधैरिष्यते यमः
Para sa mga nakatatag sa niyama (mga panata) at wastong asal, na nadadapa lamang dahil sa di-sinasadyang pagkukulang, hindi tinatanggap ng mga pantas si Yama bilang tagapagparusa; ang pagwawasto ay ginagawa ng guru sa pamamagitan ng itinakdang prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos).
Verse 56
पारदारिकचौराणामन्यायव्यवहारिणाम् । नृपतिश्शासकः प्रोक्तः प्रच्छन्नानां स धर्म्मराट्
Para sa mga lumalapastangan sa asawa ng iba, sa mga magnanakaw, at sa mga namumuhay sa di-makatarungang pakikitungo, ang hari ang ipinahayag na tagapagparusa. Sa pagpigil sa mga lihim na gumagawa ng kasamaan, siya nga ay tunay na hari ng Dharma.
Verse 57
तस्मात्कृतस्य पापस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत् । नाभुक्तस्यान्यथानाशः कल्पकोटिशतैरपि
Kaya nga, para sa kasalanang nagawa, dapat isagawa nang wasto ang prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos). Ang karma na hindi pa nararanasan ang bunga ay walang ibang pagkapuksa, kahit pa sa daan-daang krore ng mga kalpa.
Verse 58
यः करोति स्वयं कर्म्म कारयेच्चानुमोदयेत् । कायेन मनसा वाचा तस्य पापगतिः फलम्
Sinumang gumawa ng gawa sa sarili, nag-utos sa iba na gawin ito, o kahit pumayag lamang—sa katawan, isip, o salita—siya’y tumatanggap ng bungang nagdadala sa makasalanang kalagayan ng pag-iral.
Rather than a narrative episode, the chapter presents a normative-theological argument: dharma and Shaiva sādhana require an explicit taxonomy of pāpa, because transgressions against persons, property, āśrama spaces, and sacred institutions directly obstruct ritual efficacy and inner purification.
Its ‘rahasya’ is structural: tīrtha, vrata, upavāsa, and upanayana are treated as sacral systems whose power depends on ethical integrity. Pollution of water, commercialization of sacred assets, and hypocrisy are framed as subtle violations that degrade the invisible economy of merit (puṇya) and readiness for Śiva-jñāna.
No distinct Śiva or Umā iconographic manifestation is foregrounded in the sampled material; the chapter’s emphasis is ethical-ritual governance (pāpa classification) rather than a form-specific theology of Śiva/Devī.