Adhyaya 5
Uma SamhitaAdhyaya 540 Verses

महापातकवर्णनम् (Mahāpātaka-varṇanam) — “Description of Great Sins and Their Consequences”

Ang Adhyaya 5 ay isang aral na diyalogo: nakiusap si Vyāsa kay Sanatkumāra na tukuyin ang mga uri ng nilalang na sa patuloy na pagkakasala ay nagiging sanhi (hetu) ng pagkapunta sa malalaking impiyerno (mahā-naraka). Ipinaliwanag ni Sanatkumāra ang kasamaan ayon sa tatlong kasangkapan ng gawa—mānasa (isip), vācika (pananalita), at kāyika (katawan)—at naglatag ng apat na anyo sa bawat isa, bilang siksik na pag-uuri ng etika. Pagkaraan, tumuon ang kabanata sa mga paglabag na Shaiva: pagkapoot kay Mahādeva, paninirang-puri sa mga gurong nagtuturo ng Śiva-jñāna, at paghamak sa guru at mga ninuno. Binanggit din ang mabibigat na kasalanang may kinalaman sa banal na ari-arian at mga institusyong panrelihiyon, gaya ng pagnanakaw ng deva-dravya at pagsira sa pag-aari ng dvija, na sumisira sa kaayusang kosmiko at sa paglipat ng kaalamang nagpapalaya. Ang lihim na turo: ang kaligtasang Shaiva ay hindi lamang ritwal, kundi maingat na pag-aayon ng isip, salita, at katawan sa paggalang kay Śiva, sa guru, at sa kabanalan ng yaman ng dharma; kung wala nito, ang ritwal ay nagiging walang-bisa at mapanganib sa karma.

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । ये पापनिरता जीवा महानरकहेतवः । भगवंस्तान्समाचक्ष्व ब्रह्मपुत्र नमोऽस्तु ते

Sinabi ni Vyāsa: “O Mapalad na Guro, ipaliwanag mo sa akin ang mga nilalang na nalululong sa kasalanan at dahil dito’y nagiging sanhi ng malalaking impiyerno. O anak ni Brahmā, ako’y yumuyuko sa iyo.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । ये पापनिरता जीवा महानरकहेतवः । ते समासेन कथ्यंते सावधानतया शृणु

Sinabi ni Sanatkumāra: Ang mga nilalang na nalululong sa kasalanan ang nagiging sanhi ng malalaking impiyerno. Ilalarawan ko sila nang maikli—makinig nang may buong pag-iingat.

Verse 3

परस्त्रीद्रव्यसंकल्पश्चेतसाऽनिष्टचिंतनम् । अकार्याभिनिवेशश्च चतुर्द्धा कर्म मानसम्

Ang pagnanasa sa isip sa asawa ng iba o sa yaman ng iba, ang pag-iisip ng masama at mapanakit, at ang matigas na pagkapit sa hindi dapat gawin—ang apat na ito ang tinatawag na mga gawa ng isipan.

Verse 4

अविबद्धप्रलापत्वमसत्यं चाप्रियं च यत् । परोक्षतश्च पैशुन्यं चतुर्द्धा कर्म वाचिकम्

Ang gawa ng pananalita ay apat: (1) salitang walang saysay at magulo, (2) kasinungalingan, (3) mabagsik at di-kaaya-ayang pananalita, at (4) paninirang-puri na sinasabi sa likuran ng iba.

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां महापातकवर्णनं नाम पंचमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalimang aklat na tinatawag na Umāsaṃhitā, nagtatapos ang ikalimang kabanata na may pamagat na “Paglalarawan ng mga Dakilang Kasalanan (Mahāpātaka).”

Verse 6

इत्येतद्वा दशविधं कर्म प्रोक्तं त्रिसाधनम् । अस्य भेदान्पुनर्वक्ष्ये येषां फलमनंतकम्

Gayon, ang sampung-uring banal na disiplina ay ipinahayag—na natatamo sa pamamagitan ng tatlong paraan ng pagsasanay. Ngayon ay ilalarawan kong muli ang mga karagdagang pagkakahati nito, na ang mga bunga ay walang hanggan.

Verse 7

ये द्विषंति महादेवं संसारार्णवतारकम् । सुमहत्पातकं तेषां निरयार्णवगामिनाम्

Ang sinumang napopoot kay Mahādeva—ang tagapagligtas na tumatawid sa karagatan ng saṃsāra—ay nagkakamit ng kasalanang lubhang kakila-kilabot; ang gayon ay tutungo sa karagatan ng impiyerno (naraka).

Verse 8

ये शिवज्ञानवक्तारं निन्दंति च तपस्विनम् । गुरून्पितॄनथोन्मत्तास्ते यांति निरयार्णवम्

Yaong mga nalilinlang na lumalait sa gurong nagpapahayag ng kaalaman ni Śiva, na humahamak din sa isang asceta, at nang-iinsulto sa mga guru at sa ama—ang mga iyon ay nahuhulog sa karagatan ng impiyerno.

Verse 9

शिवनिन्दा गुरोर्निन्दा शिवज्ञानस्य दूषणम् । देवद्रव्यापहरणं द्विजद्रव्यविनाशनम्

Ang manira kay Śiva, ang laitin ang guru, ang hamakin ang kaalaman tungkol kay Śiva, ang magnakaw ng ari-arian ng mga Deva (ari-arian ng templo at banal na yaman), at ang wasakin ang ari-arian ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang)—mga mabibigat na kasalanang humahadlang sa landas na Śaiva at sa pag-usbong ng wastong bhakti.

Verse 10

हरंति ये च संमूढाश्शिवज्ञानस्य पुस्तकम् । महांति पातकान्याहुरनन्तफलदानि षट्

Yaong mga naliligaw ang isip na nagnanakaw ng aklat na nagbibigay ng kaalaman tungkol kay Śiva ay sinasabing nagkakamit ng anim na mabibigat na kasalanan—mga kasalanang may walang-hanggang bunga.

Verse 11

नाभिनन्दंति ये दृष्ट्वा शिवपूजां प्रकल्पिताम् । न नमंत्यर्चितं दृष्ट्वा शिवलिंगं स्तुवंति न

Yaong mga nakakakita ng pagsamba kay Śiva na maayos na inihanda ngunit hindi nagagalak; nakakakita ng sinambang Śiva-liṅga ngunit hindi yumuyuko; at hindi nagpupuri—ang gayong mga tao ay nananatiling salat sa bhakti at paggalang sa Panginoon.

Verse 12

यथेष्टचेष्टा निश्शंकास्संतिष्ठंते रमंति च । उपचारविनिर्मुक्ताश्शिवाग्रे गुरुसन्निधौ

Kumikilos sila ayon sa nais, walang pangamba, nananatili roon at nagagalak—malaya sa mga pormalidad ng pagsamba—sa harap ni Śiva, sa mismong presensya ng Guru.

Verse 13

स्थानसंस्कारपूजां च ये न कुर्वंति पर्वसु । विधिवद्वा गुरूणां च कर्म्मयोगव्यवस्थिताः

Yaong sa mga banal na kapistahan ay hindi nagsasagawa ng pagpapabanal at pagsamba sa sagradong pook, at hindi rin naglilingkod sa mga Guru ayon sa tuntunin—bagaman inaangking nakatatag sa disiplina ng karma-yoga—ay hindi sumusunod sa itinakdang landas na Śaiva ng wastong pagkilos.

Verse 14

ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च । असंपूज्य शिवज्ञानं येऽधीयंते लिखंति च

Yaong tumatalikod sa disiplina ni Śiva at napopoot sa mga deboto ni Śiva; at yaong nag-aaral o kumokopya ng banal na kaalaman ni Śiva nang hindi muna ito sinasamba nang may paggalang—ang gayong tao ay kumikilos laban sa dharma ni Śiva.

Verse 15

अन्यायतः प्रयच्छंति शृण्वन्त्युच्चारयंति च । विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञाननियमेन च

Ipinamamahagi nila (itinuturo o ibinibigay) ito sa paraang di-matuwid; pinakikinggan nila at binibigkas din. Dahil sa kasakiman, ginagawa pa nila itong laruan—nakagapos sa mga tuntunin ng huwad na kaalaman.

Verse 16

असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्वापयंति च । शिवज्ञानकथाऽऽक्षेपं यः कृत्वान्यत्प्रभाषते

Sa mga pook na di-nalilinang, natutulog sila ayon sa nais. At ang sinumang pumutol sa pagtalakay tungkol sa kaalaman ni Śiva at saka nagsalita ng ibang bagay—siya’y tumatalikod sa landas na nag-aakay sa nakagapos na kaluluwa patungo sa Panginoon (Pati).

Verse 17

न ब्रवीति च यः सत्यं न प्रदानं करोति च । अशुचिर्वाऽशुचिस्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च

Ang hindi nagsasabi ng katotohanan at hindi nagsasagawa ng pagkakawanggawa; ang marumi sa sarili, o yaong nagsasalita at nakikinig ng banal na aral sa maruming lugar—siya’y nalalayo sa wastong asal-Śaiva at nagiging di-karapat-dapat sa mas mataas na pag-unlad espirituwal.

Verse 18

गुरुपूजामकृत्वैव यश्शास्त्रं श्रोतुमिच्छति । न करोति च शुश्रूषामाज्ञां च भक्तिभावतः

Sinumang nagnanais makinig sa banal na turo nang hindi muna sumasamba sa Guru; at hindi naglilingkod nang may bhakti ni sumusunod sa mga tagubilin ng Guru—hindi siya tunay na karapat-dapat tumanggap ng biyaya ng kasulatan.

Verse 19

नाभिनन्दंति तद्वाक्यमुत्तरं च प्रयच्छति । गुरुकर्मण्यसाध्यं यत्तदुपेक्षां करोति च

Hindi nila sinasang-ayunan ang kanyang mga salita, ngunit nagbibigay pa rin sila ng tugon. At anumang gawaing mahirap isakatuparan sa paglilingkod sa Guru, iyon man ay kanilang pinababayaan.

Verse 20

गुरुमार्त्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा । वैरिभिः परिभूतं वा यस्संत्यजति पापकृत्

Sinumang tumalikod sa kanyang guru—kapag ang guro ay nagdurusa, nanghihina, o naglalakbay sa banyagang lupain, o inaapi ng mga kaaway—ang gayong tao ay gumagawa ng kasalanan.

Verse 21

तद्भार्य्यापुत्रमित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च । एवं सुवाचकस्यापि गुरोर्धर्मानुदर्शिनः

At sinumang humahamak sa kanyang asawa, anak, at mga kaibigan—gayundin, sinumang walang paggalang kahit sa gurong mahusay magsalita at nagpapakita ng landas ng dharma—ay nahuhulog sa mabigat na pagkakasala.

Verse 22

एतानि खलु सर्वाणि कर्माणि मुनिसत्तम । सुमहत्पातकान्याहुश्शिवनिन्दासमानि च

O pinakadakila sa mga muni, ang lahat ng gawaing ito ay tunay na ipinahahayag na napakabibigat na kasalanan, at sinasabing kapantay ng paglapastangan kay Panginoong Śiva.

Verse 23

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः । महापातकिनस्त्वेते तत्संयोगी च पंचमः

Ang pumatay sa isang brāhmaṇa, ang umiinom ng nakalalasing, ang magnanakaw, at ang lumalapastangan sa higaan ng guru—sila’y ipinahahayag na mga dakilang makasalanan (mahāpātakin); at bilang ikalima, ang nakikisama sa kanila ay ibinibilang ding kasama nila.

Verse 24

क्रोधाल्लोभाद्भयाद्द्वेषाद्ब्राह्मणस्य वधे तु यः । मर्मांतिकं महादोषमुक्त्वा स ब्रह्महा भवेत्

Sinumang, dahil sa galit, kasakiman, takot, o poot, ay pumatay sa isang brāhmaṇa—sa paggawa ng isang dakilang kasalanang tumatagos sa puso—ay nagiging brahmahā (mamamatay-tao ng brāhmaṇa).

Verse 25

ब्राह्मणं यः समाहूय दत्त्वा यश्चाददाति च । निर्द्दोषं दूषयेद्यस्तु स नरो ब्रह्महा भवेत्

Ang sinumang tumawag sa isang brāhmaṇa at matapos ibigay ang ipinangakong handog ay binabawi; at ang sinumang manira sa isang brāhmaṇang walang sala—siya’y nagiging mamamatay ng brāhmaṇa (brahmahā).

Verse 26

यश्च विद्याभिमानेन निस्तेजयति सुद्विजम् । उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः

Ang sinumang dahil sa pagmamataas sa sariling karunungan ay humihiya at nagpapababa sa isang tunay na marangal na brāhmaṇa na tahimik na nakaupo sa gitna ng kapulungan—siya’y ipinahahayag na brahmahā, salarin ng pinakamatinding kasalanan.

Verse 27

मिथ्यागुणैर्य आत्मानं नयत्युत्कर्षतां बलात् । गुणानपि निरुद्वास्य स च वै ब्रह्महा भवेत्

Ang sinumang sa pamamagitan ng huwad na mga kabutihan ay pilit na itinutulak ang sarili sa kataas-taasan, at itinataboy pa ang tunay na may kagalingan—siya nga’y nagiging brahmahā, salarin ng mabigat na kasalanan.

Verse 28

गवां वृषाभिभूतानां द्विजानां गुरुपूर्वकम् । यस्समाचरते विप्र तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

O brāhmaṇa, ang sinumang lumalapastangan sa mga bakang nasakyan na ng toro, at gayundin ay lumalapastangan sa isang dvija—lalo na sa sariling guru—siya’y tinatawag na brahma-ghātaka, mamamatay ng brāhmaṇa.

Verse 29

देवद्विजगवां भूमिं प्रदत्तां हरते तु यः । प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

Sinumang umagaw o sumamsam sa lupang naipagkaloob nang wasto sa mga diyos, sa mga Brahmana (dwija), o sa mga baka—kahit pa sa paglipas ng panahon ay magmukhang nawala o nalimot ang pagkakaloob—ang gayong tao ay itinuturing na salarin ng brahmahatyā, tagapagpaslang ng Brahmana.

Verse 30

देवद्विजस्वहरणमन्यायेनार्जितं तु यत् । ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं पातकं नात्र संशयः

Tiyakin mong ang pagkuha ng ari-arian ng mga diyos o ng mga dwija (Brahmana) sa pamamagitan ng di-matuwid na paraan ay kasalanang kapantay ng brahmahatyā; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 31

अधीत्य यो द्विजो वेदं ब्रह्मज्ञानं शिवात्मकम् । यदि त्यजति यो मूढः सुरापानस्य तत्समम्

Kung ang isang dwija, matapos pag-aralan ang Veda—na ang tunay na diwa ay kaalaman sa Brahman at ang ubod ay si Śiva—ay tatalikuran ito dahil sa kamangmangan, ang gawang iyon ay kasinlaki ng kasalanan ng pag-inom ng alak.

Verse 32

यत्किंचिद्धि व्रतं गृह्य नियमं यजनं तथा । संत्यागः पञ्चयज्ञानां सुरापानस्य तत्समम्

Anumang panata (vrata) ang tanggapin, anumang disiplina (niyama) ang sundin, at anumang pagsamba o yajña ang isagawa—kapag tinalikuran ang limang araw-araw na handog (pañca-yajña), ang pagtalikod na iyon ay itinuturing na kapantay ng pag-inom ng nakalalasing na alak.

Verse 33

पितृमातृपरित्यागः कूटसाक्ष्यं द्विजानृतम् । आमिषं शिवभक्तानामभक्ष्यस्य च भक्षणम्

Ang pagtalikod sa ama at ina, ang pagbibigay ng huwad na patotoo, ang pagsisinungaling ng isang Brahmana, ang pagkuha ng karne na pag-aari ng mga deboto ni Śiva, at ang pagkain ng ipinagbabawal—ang mga ito’y mabibigat na paglabag na humahadlang sa landas ng Śiva-bhakti at naggagapos sa kaluluwa sa karumihan.

Verse 34

वने निरपराधानां प्राणिनां चापघातनम् । द्विजार्थं प्रक्षिपेत्साधुर्न धर्मार्थं नियोजयेत्

Sa gubat, ang matuwid ay hindi dapat manakit o pumatay ng mga nilalang na walang sala para sa tinatawag na gantimpalang panrelihiyon. Kahit gawin pa ito alang-alang sa isang brāhmaṇa, ang gayong karahasan ay dapat itakwil at huwag gawing daan ng dharma.

Verse 35

गवां मार्गे वने ग्रामे यैश्चैवाग्निः प्रदीयते । इति पापानि घोराणि ब्रह्महत्यासमानि च

Ang sinumang magsindi ng apoy, o magpagsindi ng apoy, sa dinaanan ng mga baka—sa gubat man o sa nayon—ay gumagawa ng kakila-kilabot na kasalanan, na itinuturing na kapantay ng kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa (brahmahatyā).

Verse 36

दीनसर्वस्वहरणं नरस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरजतवस्त्राणामौषधीनां रसस्य च

Ito ang pagnanakaw at pag-agaw sa buong kabuhayan ng mga walang magawa—ng mga lalaki at babae, ng mga elepante at kabayo; gayundin ang pagsamsam ng mga baka, lupa, pilak, kasuotan, mga gamot, at maging ng kanilang pinakadiwa.

Verse 37

चन्दनागरुकर्पूरकस्तूरीपट्टवाससाम् । विक्रयस्त्वविपत्तौ यः कृतो ज्ञानाद् द्विजातिभिः

Kung sa panahong walang kagipitan, ang mga dvija (ang “dalawang ulit na isinilang”) ay sadyang nakikipagkalakalan—nagbebenta ng sandalwood, agaru, camphor, musk, seda, at mariringal na kasuotan—ang gawi nilang ito’y itinuturing na di nararapat; sapagkat lalo silang iginagapos sa daigdig, sa halip na iharap sa kadalisayan at paglaya na nakatuon kay Śiva.

Verse 38

हस्तन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम् । कन्यानां वरयोग्यानामदानं सदृशे वरे

Ang sapilitang pag-agaw sa bagay na naipagkaloob na sa kamay bilang ipinangakong handog ay itinuturing na kapantay ng pagnanakaw ng ginto. Gayundin, ang pagpigil sa isang dalagang karapat-dapat ikasal at hindi siya ibigay sa angkop at kapantay na mapapangasawa ay itinuturing na kahalintulad na kasalanan.

Verse 39

पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च । कुमारीसाहसं घोरमद्यपस्त्रीनिषेवणम्

Ang paglabag sa kalinisan ng pakikipagtalik—paglapit sa asawa ng anak o ng kaibigan, o maging sa sariling kapatid na babae; ang paglapastangan sa isang dalaga; at ang kakila-kilabot na bisyo ng pag-inom ng alak at pakikisama sa babaeng nalugmok—lahat ng ito’y hinahatulan bilang mabibigat na kasalanang nagdaragdag ng pāśa (pagkagapos) at humahadlang sa kaluluwa na tumungo kay Śiva.

Verse 40

सवर्णायाश्च गमनं गुरुभार्य्यासमं स्मृतम् । महापापानि चोक्तानि शृणु त्वमुपपातकम्

Ang pakikipagniig sa babaeng kauri ng sariling antas ay itinuring na kapantay ng paglapit sa asawa ng guro. Naipahayag na ang malalaking kasalanan; ngayon, makinig ka habang ipaliliwanag ko ang mga kasalanang pangalawa (upapātaka).

Frequently Asked Questions

The chapter argues that the gravest karmic failures are not only generic moral lapses but also doctrinal-relational ruptures—hatred of Mahādeva and contempt for Śiva-jñāna and the guru—because these destroy the conditions for liberation by rejecting the very source and transmission of saving knowledge.

The tri-part division encodes a Shaiva psychology of karma: intention (mānasa) seeds action, speech (vācika) externalizes and socializes intention, and bodily deed (kāyika) concretizes it in the world; purification must therefore be comprehensive, not merely ritualistic, because inner cognition can be karmically determinative even before outward action occurs.

Rather than focusing on a specific iconographic form of Umā or Śiva, the chapter foregrounds Śiva as Mahādeva—the transcendent-salvific referent of devotion and reverence—emphasizing correct orientation toward Śiva (and the teachers of Śiva-jñāna) as the decisive spiritual axis.