Adhyaya 43
Uma SamhitaAdhyaya 439 Verses

Vyāsa-pūjana-prakāra (Procedure for Worship of Vyāsa / the Ācārya)

Ang Adhyāya na ito ay isang maikling diyalogong nagtuturo: tinanong ni Śaunaka si Sūta kung paano wasto ang paggalang at pagsamba sa ācārya, lalo na kay Vyāsa-guru, matapos matapos ang pakikinig sa banal na teksto. Sumagot si Sūta ng sunod-sunod na ritwal: pagkatapos ng kathā, sambahin ang guro nang may bhakti at tamang pamamaraan; sa pagtatapos ng pagbigkas, maghandog ng dāna na may payapa at masayang isip; yumukod at magpugay sa tagapagsalaysay/tagapagbigkas sa pamamagitan ng angkop na alay tulad ng alahas at kasuotan; matapos ang Śiva-pūjā, magbigay ng baka na may guya at maghanda ng upuang ginto; ilagay ang magandang pagkakasulat na manuskrito (grantham) at ihandog sa ācārya, na itinuturing na nakapagpapalaya mula sa pagkakagapos sa daigdig; at magdagdag pa ng mga handog—lupa/nayon, elepante, kabayo, at iba pa—ayon sa kakayahan para sa marangal na tagapagbigkas. Ipinapahayag ng kabanata na nagiging “mabunga” ang pakikinig sa Purāṇa lamang kapag may wastong vidhi, at pinapabanal ang paglipat ng kaalaman sa pamamagitan ng guru-pūjā at dāna; sa dulo, pinangalanan itong “Vyāsa-pūjana-prakāra”.

Shlokas

Verse 1

शौनक उवाच । आचार्य्यपूजनं ब्रूहि सूत व्यासगुरोऽधुना । ग्रन्थस्य श्रवणान्ते हि किं कर्तव्यं तदप्यहो

Sinabi ni Śaunaka: “O Sūta, ipaliwanag mo ngayon ang wastong pagsamba sa ācārya—sa guro sa linya ni Vyāsa. At kapag natapos na ang pakikinig sa banal na aklat na ito, ano ang nararapat gawin pagkatapos? Ipaliwanag mo rin iyon.”

Verse 2

सूत उवाच । पूजयेद्विधिवद्भक्त्याचार्य्यं श्रुत्वा कथां पराम् । ग्रन्थान्ते विधिवद्दद्यादाचार्य्याय प्रसन्नधीः

Sinabi ni Sūta: Pagkarinig sa kataas-taasang banal na salaysay na ito, nararapat na parangalan at sambahin ang guro (ācārya) nang may debosyon ayon sa wastong ritwal. At sa pagtatapos ng aklat, na may payapa at masayang isip, nararapat na maghandog ng kaloob sa guro nang nararapat.

Verse 3

ततो वक्तारमानम्य संपूज्य च यथाविधि । भूषणैर्हस्तकर्णानां वस्त्रैस्सौम्यादिभिस्सुधीः

Pagkaraan, ang marunong ay yumukod sa tagapagsalaysay at sumamba sa kanya ayon sa wastong paraan. Pinalamutian niya ang mga kamay at tainga nito ng mga alahas, at naghandog ng mariringal na kasuotan at iba pang kaaya-ayang bagay.

Verse 4

शिवपूजासमाप्तौ तु दद्याद्धेनुं सवत्सिकाम् । कृत्वासनं सुवर्णस्य पलमानस्य साम्बरम्

Sa pagtatapos ng pagsamba kay Śiva, nararapat magbigay-kawanggawa ng isang baka kasama ang guya. Dapat ding ihanda ang isang luklukan na yari sa ginto, may bigat na isang pala, kasama ang pantakip nito, at ihandog bilang banal na kaloob.

Verse 5

तत्रास्थाप्य शुभं ग्रंथं लिखितं ललिताक्षरैः । आचार्याय सुधीर्दद्यान्मुक्तः स्याद्भवबन्धनैः

Matapos ilagay doon ang isang mapalad na kasulatan na naisulat sa maririkit na titik, ang marunong na deboto ay dapat maghandog nito sa ācārya (guro espirituwal); sa gawaing iyon siya’y napapalaya sa mga gapos ng saṃsāra.

Verse 6

ग्रामो गजो हयश्चापि यथाशक्त्यपराणि च । मुने सर्वाणि देयानि वाचकाय महात्मने

O pantas, ayon sa kakayahan, maaaring ihandog ang isang nayon, isang elepante, isang kabayo, at iba pang mga kaloob. Tunay, ang lahat ng gayong handog ay dapat ibigay sa marangal na tagapagbigkas ng Purāṇa, ang dakilang-kalooban.

Verse 7

विधानसहितं सम्यक्छतं हि सफलं स्मृतम् । पुराणं शौनकमुने सत्यमेवोदितं मया

Ang anumang isinasagawa nang wasto kasama ng mga itinakdang kautusang banal ay inaalaala na tunay na mabunga. O pantas na Śaunaka, ang Purāṇa na ito ay aking ipinahayag sa ganap na katotohanan lamang.

Verse 8

तस्माद्विधानदुक्तं तु शृणुयाद्भक्तितो मुने । पुराणं निगमार्थाढ्यं पुण्यदं हृदयं श्रुतेः

Kaya nga, O pantas, pakinggan ang Purāṇa na ito nang may debosyon, ayon sa itinakdang paraan. Hitik ito sa diwa ng mga Veda, nagkakaloob ng kabutihang-loob at gantimpalang banal, at siyang puso ng Śruti—ang ipinahayag na Kasulatan.

Verse 43

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितातायां व्यासपूजनप्रकारो नाम त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-apatnapu’t tatlong kabanata, na tinatawag na “Pamamaraan ng Pagsamba kay Vyāsa,” sa ikalimang aklat ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Umā-saṃhitā.

Frequently Asked Questions

Rather than a mythic episode, the chapter presents a theological-ritual argument: hearing (śravaṇa) of Purāṇic discourse is not fully efficacious unless concluded with prescribed vidhi—especially honoring the ācārya/Vyāsa principle and the vācaka through worship and donations.

The cow-with-calf (dhenu savatsikā) signifies sustaining dharma and continuity of spiritual nourishment; the written grantha offered to the teacher sacralizes textual transmission and lineage; and dāna functions as ‘ritual sealing’ that converts listening into embodied commitment, purifying karmic residue and orienting the act toward mokṣa.

No distinct iconographic form of Śiva or Umā is foregrounded; Śiva appears as the ritual context (Śiva-pūjā completion), while the chapter’s focus is the guru/Vyāsa principle as the living conduit through which Śaiva scripture becomes spiritually operative.