Dehāśucitā-vicāraḥ (Inquiry into the Impurity of the Body)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे देहस्याशुचितां मुने । महत्त्वं च स्वभावस्य समासात्कथयाम्यहम्

Sinabi ni Sanatkumāra: O Vyāsa na may dakilang talino, O pantas—makinig. Ipaaabot ko nang maikli ang karumihang likas sa katawan, at ang malalim na kahalagahan ng tunay na likas (svabhāva).

Verse 2

शुक्रशोणितसंयोगाद्देहस्संजायते यतः । नित्यं विण्मूत्रसंपूर्णस्तेनायमशुचिस्स्मृतः

Sapagkat ang katawan ay isinilang mula sa pagsasanib ng semilya at dugo, at laging napupuno ng dumi at ihi, kaya ang katawang ito ay itinuturing na marumi. Sa karunungang Śaiva, ang ganitong pagkabatid ay nagpapalago ng vairāgya, inililihis ang naghahanap mula sa pagkakapit sa katawang nabubulok tungo kay Panginoong Śiva, ang dalisay na Pati na nagkakaloob ng kalayaan.

Verse 3

यथांतर्विष्ठया पूर्णश्शुचिमान्न बहिर्घटः । शोध्यमानो हि देहोऽयं तेनायमशुचिस्ततः

Gaya ng banga na mukhang malinis sa labas ngunit hindi tunay na dalisay kapag sa loob ay puno ng karumihan, gayon din ang katawang ito—sapagkat lagi itong kailangang linisin—kaya likas itong marumi.

Verse 4

संप्राप्यातिपवित्राणि पंचगव्यहवींषि चा । अशुचित्वं क्षणाद्यांति किमन्यदशुचिस्ततः

Sa pagdikit sa mga bagay na lubhang nagpapadalisay—gaya ng pañcagavya at mga banal na handog na havis—naglalaho ang karumihan sa isang iglap. Kung gayon, ano pang karumihan ang maiiwan pagkatapos nito?

Verse 5

हृद्यान्यप्यन्नपानानि यं प्राप्य सुरभीणि च । अशुचित्वं प्रयांत्याशु किमन्यदशुचिस्ततः

Kahit ang mga pagkaing at inuming kaaya-aya, at maging ang mababangong sangkap, pagdikit sa kanya ay agad nagiging marumi. Ano pang patunay ang kailangan na siya’y hindi dalisay?

Verse 6

हे जनाः किन्न पश्यंति यन्निर्याति दिनेदिने । स्वदेहात्कश्मलं पूतिस्तदाधारः कथं शुचिः

O mga tao, bakit hindi ninyo nakikita ang lumalabas sa katawan araw-araw? Mula sa sariling katawan, ang karumihan at baho ay patuloy na umaagos—paano kung gayon matatawag na tunay na dalisay ang sandigang ito (katawan)?

Verse 7

देहस्संशोध्यमानोऽपि पंचगव्यकुशांबुभिः । घृष्यमाण इवांगारो निर्मलत्वं न गच्छति

Kahit nililinis ang katawan sa pañcagavya at sa tubig na pinabanal ng damong kuśa, hindi pa rin nito naaabot ang tunay na kadalisayan—gaya ng baga ng uling na kahit kuskusin ay hindi nagiging ganap na malinis.

Verse 8

स्रोतांसि यस्य सततं प्रभवंति गिरेरिव । कफमूत्रपुरीषाद्यैस्स देहश्शुध्यते कथम्

Paano magiging dalisay ang katawang ito, kung ang mga agos nito’y walang tigil na umaagos na parang tubig mula sa bundok—lumalabas bilang plema, ihi, dumi, at iba pa?

Verse 9

सर्वाशुचिनिधानस्य शरीरस्य न विद्यते । शुचिरेकः प्रदेशोऽपि विण्मूत्रस्य दृतेरिव

Sa katawang ito—tahanan ng lahat ng karumihan—wala ni isang bahaging tunay na dalisay, gaya ng supot na balat na punô ng dumi at ihi.

Verse 10

सृष्ट्वात्मदेहस्रोतांसि मृत्तोयैः शोध्यते करः । तथाप्यशुचिभांडस्य न विभ्रश्यति किं करः

Matapos malikha ang mga lagusan at butas ng katawan, ang kamay ay maaaring linisin sa lupa at tubig; ngunit kung humawak ito ng maruming sisidlan, hindi ba nananatili pa rin ang dungis sa kamay?

Verse 11

कायस्सुगंधधूपाद्यैर्य न्नेनापि सुसंस्कृतः । न जहाति स्वभावं स श्वपुच्छमिव नामितम्

Kahit pagandahin ang katawan sa pabango, insenso, at iba pa, hindi nito iniiwan ang likas na ugali—gaya ng buntot ng aso; kahit ipitin at ituwid, hindi rin nananatiling tuwid. Kaya’t ang panlabas na kinang ay di kapalit ng panloob na pagbabagong nakatuon kay Shiva.

Verse 12

यथा जात्यैव कृष्णोर्थः शुक्लस्स्यान्न ह्युपायतः । संशोद्ध्यमानापि तथा भवेन्मूर्तिर्न निर्मला

Kung paanong ang isang bagay na likas na itim ay hindi maaaring maging puti sa anumang paraan, gayundin ang isang anyo na likas na marumi ay hindi nagiging tunay na dalisay kahit paulit-ulit na linisin.

Verse 13

जिघ्रन्नपि स्वदुर्गंधं पश्यन्नपि स्वकं मलम् । न विरज्येत लोकोऽयं पीडयन्नपि नासिकाम्

Kahit na naamoy ang sariling baho, at kahit nakikita ang sariling dumi—bagaman pinahihirapan nito ang mismong ilong—ang mundong ito ay hindi nawawalan ng gana. Ganito ang kapangyarihan ng delusyon sa katawan.

Verse 14

अहो मोहस्य माहात्म्यं येनेदं छादितं जगत् । शीघ्रं पश्यन्स्वकं दोषं कायस्य न विरज्यते

Sa aba, kay lakas ng delusyon—dahil dito ang buong mundong ito ay natatakpan. Kahit mabilis na nakikita ng isa ang sariling kamalian, hindi siya agad nawawalan ng gana sa katawan.

Verse 15

स्वदेहस्य विगंधेन न विरज्येत यो नरः । विरागकारणं तस्य किमेतदुपदिश्यते

Kung ang tao ay hindi pa rin magising sa vairāgya (paglayo sa pagnanasa) kahit dahil sa baho at karumihan ng sarili niyang katawan, ano pang sanhi ng pagwawalang-kapit ang maituturo sa kanya ng aral na ito?

Verse 16

सर्वस्यैव जगन्मध्ये देह एवाशुचिर्भवेत् । तन्मलावयवस्पर्शाच्छुचिरप्यशुचिर्भवेत्

Sa mundong ito, para sa lahat, ang katawan lamang ang tunay na marumi. Sa pagdikit sa maruruming bahagi at mga likidong lumalabas sa katawan, kahit ang taong malinis sa iba pang paraan ay nagiging marumi.

Verse 17

गंधलेपापनोदार्थ शौचं देहस्य कीर्तितम् । द्वयस्यापगमाच्छुद्धिश्शुद्धस्पर्शाद्विशुध्यति

Ang paglilinis ng katawan (śauca) ay itinuturo bilang yaong nag-aalis ng mabahong amoy at ng dumi na nakapahid. Kapag nawala ang dalawang ito, sumisilang ang kadalisayan; at sa pagdampi sa dalisay, ang tao’y lubos na nalilinis.

Verse 18

गंगातोयेन सर्वेण मृद्भारैः पर्वतोपमैः । आमृत्योराचरेच्छौचं भावदुष्टो न शुध्यति

Kahit maligo ang tao sa buong tubig ng Gaṅgā at pahiran ang sarili ng mga bunton ng lupa na singlaki ng mga bundok, at kahit magpatuloy sa panlabas na paglilinis hanggang kamatayan—ang may sirang loob ay hindi nagiging dalisay.

Verse 19

तीर्थस्नानैस्तपोभिर्वा दुष्टात्मा नैव शुध्यति । श्वदृतिः क्षालिता तीर्थे किं शुद्धिमधिगच्छति

Sa pagligo man sa mga banal na tawiran (tīrtha) o sa pagsasagawa ng mga pag-aayuno at pagtitika (tapas), ang masamang-loob ay hindi nalilinis kailanman. Kung ang balat ng aso’y hugasan sa banal na pook, anong kadalisayan ang tunay nitong matatamo?

Verse 20

अंतर्भावप्रदुष्टस्य विशतोऽपि हुताशनम् । न स्वर्गो नापवर्गश्च देहनिर्दहनं परम्

Para sa may loob na marumi, kahit pumasok pa sa sagradong apoy ng handog, walang langit at walang kalayaan; tanging ang sukdulang pagliyab—ang pagkapuksa ng katawan lamang.

Verse 21

सर्वेण गांगेन जलेन सम्यङ् मृत्पर्वतेनाप्यथ भावदुष्टः । आजन्मनः स्नानपरो मनुष्यो न शुध्यतीत्येव वयं वदामः

Ipinahahayag namin na ang taong may sirang kalooban ay hindi nagiging dalisay—kahit maligo siya nang wasto sa lahat ng tubig ng Gaṅgā at sa lupang panlinis ng mga banal na bundok, at kahit mula pagsilang ay nakatuon siya sa paliligo.

Verse 22

प्रज्वाल्य वह्निं घृततैलसिक्तं प्रदक्षिणावर्तशिखं महांतम् । प्रविश्य दग्धस्त्वपि भावदुष्टो न धर्ममाप्नोति फलं न चान्यत

Kahit na ang isa ay magpaningas ng isang malaking apoy, na pinapakain ng ghee at langis, na ang mga ningas ay maswerteng umiikot pakanan, at kahit na ang isa ay pumasok dito at masunog—kung ang kanyang panloob na layunin ay masama, hindi siya makakamit ng dharma, at anumang espirituwal na bunga.

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां संसारचिकित्सायां देहा शुचित्वबाल्याद्यवस्थादुःखवर्णनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः

Kaya, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalimang (Aklat), ang Umā Saṃhitā—sa loob ng seksyong tinatawag na “Ang Lunas para sa Makamundong Pag-iral (Saṃsāra-cikitsā)”—nagtatapos ang ikadalawampu't tatlong kabanata, na pinamagatang “Ang paglalarawan ng mga paghihirap na nagmumula sa katawan—ang mga kalagayan nito ng kadalisayan at karumihan—at mula sa pagkabata at sa iba pang mga yugto ng buhay.”

Verse 24

भावशुद्धिः परं शौचं प्रमाणे सर्वकर्मसु । अन्यथाऽऽलिंग्यते कांता भावेन दुहितान्यथा

Ang kadalisayan ng layunin (panloob na disposisyon) ay ang pinakamataas na kadalisayan; sa lahat ng kilos ito lamang ang tunay na pamantayan. Kung hindi, sa pamamagitan ng maling saloobin, maaaring yakapin ng isa ang kanyang minamahal na tila siya ay isang anak na babae—o ang isang anak na babae na tila siya ang minamahal.

Verse 25

मनसो भिद्यते वृत्तिरभिन्नेष्वपि वस्तुषु । अन्यथैव सुतं नारी चिन्तयत्यन्यथा पतिम्

Kahit na ang mga bagay ay mahalagang pareho, ang paraan ng pag-unawa ng isip ay nagiging hati. Kaya ang isang babae ay nag-iisip sa kanyang anak sa isang paraan, at sa kanyang asawa sa ibang paraan—dahil kinukulayan ng isip ang bawat relasyon nang magkakaiba.

Verse 26

पश्यध्वमस्य भावस्य महाभाग्यमशेषतः । परिष्वक्तोपि यन्नार्य्या भावहीनं न कामयेत्

Masdan ninyo sa lahat ng paraan ang pambihirang kadakilaan ng «bhāva» (damdaming-loob). Kahit yakapin man, hindi ninanais ng babae ang lalaking salat sa tunay na damdamin—ganyan kahalaga ang wagas na bhāva.

Verse 27

नाद्याद्विविधमन्नाद्यं भक्ष्याणि सुरभीणि च । यदि चिंतां समाधत्ते चित्ते कामादिषु त्रिषु

Kung ang isip ay nakatuon sa tatlo—pagnanasa at mga katulad na dungis sa loob—huwag kumain ng dalawang uri ng pagkain na iyon, ni ng mababangong delicacy at mga pagkaing nakalalasa.

Verse 28

गृह्यते तेन भावेन नरो भावाद्विमुच्यते । भावतश्शुचि शुद्धात्मा स्वर्गं मोक्षं च विंदति

Ang tao ay ginagapos ng mismong bhāva (loob na disposisyon) na kanyang niyayakap, at sa bhāva ring iyon siya napapalaya. Sa paglinang ng dalisay na bhāva, nalilinis ang kalooban at nakakamtan ang langit at ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 29

भावेनैकात्मशुद्धात्मा दहञ्जुह्वन्स्तुवन्मृतः । ज्ञानावाप्तेरवाप्याशु लोकान्सुबहुयाजिनाम्

Sa bhāva ng debosyon, nagiging iisa ang diwa at nalilinis ang kalooban; isinasagawa niya ang mga banal na gawain—pagsunog ng handog, pag-aalay ng oblation (homa), at pagpupuri kay Śiva. Kahit sa kamatayan, mabilis niyang naaabot ang layon ng tunay na kaalaman at nararating ang mararangal na daigdig na laan sa mga nagsagawa ng maraming yajña.

Verse 30

ज्ञानामलांभसा पुंसां सद्वैराग्यमृदा पुनः । अविद्यारागविण्मूत्रलेपगंधविशोधनम्

Para sa mga nilalang na may katawan, ang dalisay na tubig ng tunay na kaalaman at, muli, ang lupang naglilinis ng matatag na paglayo sa pagnanasa (vairāgya) ay naghuhugas ng maruruming mantsa at baho—kamangmangan at pagkakapit—na gaya ng dumi at ihi na kumakapit sa katawan.

Verse 31

एवमेतच्छरीरं हि निसर्गादशुचि स्मृतम् । त्वङ्मात्रसारं निःसारं कदलीसारसन्निभम्

Kaya nga, ang katawang ito’y itinuturing na marumi ayon sa likas nitong kalagayan. Balat lamang ang wari nitong “diwa,” ngunit sa katotohanan ay hungkag, na tulad ng ubod ng punong saging.

Verse 32

ज्ञात्वैवं दोषवद्देहं यः प्राज्ञश्शिथिलो भवेत् । देह भोगोद्भवाद्भावाच्छमचित्तः प्रसन्नधीः

Sa pagkaalam na ang katawan ay may kapintasan, ang marunong ay lumuluwag sa pagkakapit. Nakikita niyang ang lahat ng damdamin ay sumisibol sa mga kaligayahang pangkatawan, kaya nagiging payapa ang isip at malinaw ang pagkaunawa.

Verse 33

सोऽतिक्रामति संसारं जीवन्मुक्तः प्रजायते । संसारं कदलीसारदृढग्राह्यवतिष्ठते

Nilalampasan niya ang saṃsāra at nagiging jīvanmukta, pinalaya kahit may katawan pa. Para sa kanya, ang pag-ikot ng daigdig ay tila mahahawakan ngunit walang laman—matatag lamang sa anyo, gaya ng ubod ng punong saging.

Verse 34

एवमेतन्महाकष्टं जन्म दुःखं प्रकीर्तितम् । पुंसामज्ञानदोषेण नानाकार्मवशेन च

Kaya, ipinahayag na ang “kapanganakan” ay isang napakabigat na pagdurusa. Ito’y dumarating sa mga may katawan dahil sa kasalanan ng kamangmangan at sa pagkasakop sa sari-saring karma.

Verse 35

श्लोकार्धेन तु वक्ष्यामि यदुक्तं ग्रन्थकोटिभिः । ममेति परमं दुःखं न ममेति परं सुखम्

Sasabihin ko sa kalahating taludtod ang ipinahayag ng di-mabilang na kasulatan: ang “akin” ang pinakadakilang dalamhati; ang “hindi akin” ang pinakamataas na ligaya.

Verse 36

बहवोपीह राजानः परं लोक मितो गताः । निर्ममत्वसमेतास्तु बद्धाश्शतसहस्रशः

Dito, maraming hari rin ang pumanaw patungo sa mas mataas na mga daigdig; ngunit kahit may paglayo sa pag-aangkin, nananatili pa ring nakagapos, daan-daang libo ang bilang.

Verse 37

गर्भस्थस्य स्मृतिर्यासीत्सा च तस्य प्रणश्यति । संमूर्छितेन दुःखेन योनियन्त्रनिपीडनात्

Anumang alaala na taglay ng nilalang habang nasa sinapupunan—iyon man ay nawawala. Sapagkat kapag nalulunod sa matinding pagdurusa, nadudurog siya sa pagsikip ng mekanismo ng sinapupunan (daanan ng pagsilang), at napaparam ang dating gunita.

Verse 38

बाह्येन वायुना वास्य मोहसङ्गेन देहिनः । स्पृष्टमात्रेण घोरेण ज्वरस्समुपजायते

Para sa nilalang na may katawan, kapag ang hininga ng buhay ay nagulo ng panlabas na hangin at nasangkot sa kamangmangan, sa mismong kakila-kilabot na pagdikit na iyon ay sumisibol ang lagnat.

Verse 39

तेन ज्वारेण महता सम्मोहश्च प्रजायते । सम्मूढस्य स्मृतिभ्रंशश्शीघ्रं संजायते पुनः

Mula sa matinding lagnat na iyon ay sumisilang ang pagkalito; at sa taong nababalisa at nalilito, ang pagkaputol ng alaala ay mabilis na dumarating, paulit-ulit.

Verse 40

स्मृतिभ्रंशात्ततस्तस्य स्मृतिर्न्नोऽपूर्वकर्मणः । रतिः संजायते तूर्णं जन्तोस्तत्रैव जन्मनि

Pagkaraan, dahil sa pagkawala ng alaala, hindi na sumisibol sa nilalang ang paggunita sa mga gawa ng nakaraang buhay. Ngunit sa mismong pagsilang na ito, ang pagnanasa at pagkakapit ay mabilis na umuusbong sa may katawan.

Verse 41

रक्तो मूढश्च लोकोऽयं न कार्य्ये सम्प्रवर्तते । न चात्मानं विजानाति न परं न च दैवतम्

Ang sanlibutan na ito, dahil sa pagkakapit at pagkahibang, ay hindi kumikilos nang wasto sa dapat gawin. Hindi nito nakikilala ang sariling Sarili, ni ang Kataas-taasang Katotohanan, ni maging ang Banal na Diyos.

Verse 42

न शृणोति परं श्रेयस्सति कर्णेऽपि सन्मुने । न पश्यति परं श्रेयस्सति चक्षुषि तत्क्षमे

O marangal na muni, kahit may tainga, hindi niya tunay na naririnig ang Kataas-taasang Kabutihan; at kahit may matang nakakakita, hindi niya tunay na nakikita ang Kataas-taasang Kabutihang iyon.

Verse 43

समे पथि शनैर्गच्छन् स्खलतीव पदेपदे । सत्यां बुद्धौ न जानाति बोध्यमानो बुधैरपि

Kahit dahan-dahang lumalakad sa patag na daan, tila natitisod siya sa bawat hakbang; at kahit itinuturoan ng mga pantas, hindi pa rin niya nakikilala ang katotohanan, sapagkat ang pag-unawa niya’y hindi nakaugat sa wastong paghiwatig.

Verse 44

संसारे क्लिश्यते तेन गर्भलोभवशानुगः । गर्भस्मृतेन पापेन समुज्झितमतिः पुमान्

Kaya sa pag-iral sa samsara, ang tao’y nagdurusa—hinihila ng pagnanasa sa pagkakaroon ng katawan at muling pagsilang. Dahil sa kasalanan ng pagkakapit sa sinapupunan (muling kapanganakan), naitatapon ang kanyang paghiwatig at siya’y naliligaw.

Verse 45

इत्थं महत्परं दिव्यं शास्त्रमुक्तं शिवेन तु । तपसः कथनार्थाय स्वर्गमोक्षप्रसाधनम्

Sa ganitong paraan, ang lubhang dakila at banal na śāstra ay ipinahayag ni Panginoong Śiva upang ipaliwanag ang disiplina ng tapas (pagpapakasakit/ascetismo); ito ang daan na nagdudulot ng langit at mokṣa (kalayaan).

Verse 46

ये सत्यस्मिच्छिवे ज्ञाने सर्वकामार्थ साधने । न कुर्वन्त्यात्मनः श्रेयस्तदत्र महदद्भुतम्

Kahit naririto ang tunay na kaalaman kay Śiva—na makapagtutupad ng bawat matuwid na hangarin at layunin ng tao—may mga hindi pa rin naghahangad ng pinakamataas na kabutihan para sa sarili; ito’y isang dakilang kababalaghan dito.

Verse 47

अव्यक्तेन्द्रियवृत्तित्वाद्बाल्ये दुःखं महत्पुनः । इच्छन्नपि न शक्नोति वक्तुं कर्त्तुं प्रतिक्रियाम्

Dahil hindi pa hayag ang mga galaw ng mga pandama sa pagkabata, may malaking pagdurusa rin noon; kahit na may nais, hindi siya makapagsalita o makakilos upang tumugon.

Verse 48

दंतोत्थाने महद्दुःखमल्पेन व्याधिना तथा । बालरोगैश्च विविधै पीडा बालग्रहैरपि

Sa pag-usbong ng ngipin ay may malaking sakit; kahit bahagyang karamdaman ay nagdudulot ng hirap. Ang bata’y pinahihirapan ng sari-saring sakit ng pagkabata, at pati ng mga mapang-agaw na impluwensiyang tinatawag na bāla-graha.

Verse 49

क्वचित्क्षुत्तृट्परीतांगः क्वचित्तिष्ठति संरटन् । विण्मूत्रभक्षणाद्यं च मोहाद्बालस्समाचरेत्

Kung minsan, pinahihirapan ng gutom at uhaw ang kanyang katawan kaya siya’y pagala-gala; kung minsan nama’y nakatayo roon at sumisigaw sa dalamhati. Dahil sa pagkalito, ang may isip-batang tao ay maaari pang gumawa ng kasuklam-suklam na gawain gaya ng pagkain ng dumi at ihi.

Verse 50

कौमारे कर्णपीडायां मातापित्रोश्च साधनः । अक्षराध्ययनाद्यैश्च नानादुःखं प्रवर्तते

Sa pagkabata, kapag nasasaktan ang tainga sa pagbubutas, at kapag dinidisiplina ng mga magulang, at muli sa pag-aaral ng mga titik at iba pang pagsasanay, sari-saring pagdurusa ang lumilitaw sa nilalang na may katawan.

Verse 51

बाल्ये दुःखमतीत्यैव पश्यन्नपि विमूढधीः । न कुर्वीतात्मनः श्रेयस्तदत्र महदद्भुतम्

Kahit nalampasan na ang mga hirap ng pagkabata, at kahit malinaw niyang nakikita ang katotohanan, ang taong nalilinlang ang isip ay hindi pa rin gumagawa ng tunay na makabubuti para sa sariling Ātman—ito nga ang dakilang kababalaghan dito.

Verse 52

प्रवृत्तेन्द्रियवृत्तित्वात्कामरोगप्रपीडनात् । तदप्राप्ते तु सततं कुतस्सौख्यं तु यौवने

Sapagkat ang mga pandama ay laging itinutulak palabas, at dahil pinahihirapan ng sakit ng kāma (pagnanasa), kapag hindi nakamtan ang ninanais ay walang tigil ang pagkabalisa—kaya saan nga ba ang ligaya sa kabataan?

Verse 53

ईर्ष्यया च महद्दुःखं मोहाद्रक्तस्य तस्य च । नेत्रस्य कुपितस्येव त्यागी दुःखाय केवलम्

Mula sa inggit (īrṣyā) sumisibol ang malaking pagdurusa; at para sa taong ang isip ay nabahiran ng kamangmangan at pagkakapit, ang pagtalikod ay nagiging pawang sakit—gaya ng matang namamaga at nagngangalit.

Verse 54

न रात्रौ विंदते निद्रां कामाग्निपरिवेदितः । दिवापि च कुतस्सौख्यमर्थोपार्जनचिंतया

Sinusunog ng apoy ng kāma (pagnanasa), wala siyang tulog sa gabi; at kahit sa araw, saan manggagaling ang ligaya kung pinahihirapan ng pag-aalala sa pagkamal ng yaman?

Verse 55

स्त्रीष्वध्यासितचित्तस्य ये पुंसः शुक्रबिन्दवः । ते सुखाय न मन्यन्ते स्वेदजा इव ते तथा

Ang lalaking ang isip ay nakapako sa mga babae, ang mga patak ng semilya na umuusbong mula sa gayong pagkahumaling ay hindi itinuturing na tunay na sanhi ng kaligayahan; sa bagay na iyon, sila’y tulad ng mga nilikhang isinilang sa pawis—hamak at panandalian.

Verse 56

कृमिभिस्तुद्यमानस्य कुष्ठिनो वानरस्य च । कंडूयनाभितापेन यद्भवेत्स्त्रिषु तद्विदः

Alam ng marurunong na ang gayong uri ng pahirap—gaya ng ketonging unggoy na kinakain ng mga uod, dinaranas ang hapdi at matinding kati—ay lumilitaw din sa mga babae.

Verse 57

यादृशं मन्यते सौख्यं गंडे पूतिविनिर्गमात् । तादृशं स्त्रीषु मन्तव्यं नाधिकं तासु विद्यते

Anumang ligayang inaakala kapag lumalabas ang mabahong nana mula sa pigsa—gayon din dapat unawain ang tinatawag na ligaya sa mga babae; wala nang higit pa roon sa kanila (bilang bagay ng pagnanasa).

Verse 58

विण्मूत्रस्य समुत्सर्गात्सुखं भवति यादृशम् । तादृशं स्त्रीषु विज्ञेयं मूढैः कल्पितमन्यथा

Ang ligayang dulot ng paglabas ng dumi at ihi—alamin na gayon din ang ligaya sa paglalasing sa pita kasama ang mga babae; tanging mga nalilinlang ang nag-aakalang iba ito.

Verse 59

नारीष्ववस्तुभूतासु सर्वदोषाश्रयासु वा । नाणुमात्रं सुखं तासु कथितं पंचचूडया

Ipinahayag ni Pañcacūḍā: “Sa mga babae—na sinasabing walang tunay na diwa at kanlungan ng lahat ng kapintasan—wala ni katiting na tunay na kaligayahan.”

Verse 60

सम्माननावमानाभ्यां वियोगेनेष्टसंगमात् । यौवनं जरया ग्रस्तं क्व सौख्यमनुपद्रवम्

Tinamaan ng dangal at kahihiyan, ng pagkalayo sa piling ng minamahal, at maging ang kabataan ay sinasakmal ng katandaan—saan sa mundong ito may ligayang walang paggambala? Kaya nararapat hanapin ang di-nayanig na kanlungan ng Panginoong Śiva, ang Pati na lampas sa lahat ng pagbabago.

Verse 61

वलीपलितखालित्यैश्शिथिलिकृतविग्रहम् । सर्वक्रियास्वशक्तिं च जरया जर्जरीकृतम्

Dahil sa mga kulubot, uban, at pagkakalbo, ang katawan ay lumuluwag at nanghihina; at sa katandaan, ang tao’y nadudurog at nawawalan ng lakas sa bawat gawain.

Verse 62

स्त्रीपुंसयौवनं हृद्यमन्योऽन्यस्य प्रियं पुरा । तदेव जरयाग्रस्तमनयोरपि न प्रियम्

Noon, ang kabataan ng babae at lalaki ay kalugud-lugod sa puso—minamahal ng bawat isa ang isa’t isa. Ngunit ang kabataang iyon, kapag sinakmal ng katandaan, ay nagiging di-kaaya-aya maging sa kanilang dalawa.

Verse 63

अपूर्ववत्स्वमात्मानं जरया परिवर्तितम् । यः पश्यन्नपि रज्येत कोऽन्यस्तस्मादचेतनः

Nakikita ang sariling binago ng katandaan, hindi na tulad ng dati; kung siya’y nananatiling nakakapit sa pagnanasa, sino pa ang higit na manhid kaysa sa kanya?

Verse 64

जराभिभूतः पुरुषः पुत्रीपुत्रादिबांधवैः । आसक्तत्वाद्दुराधर्षैर्भृत्यैश्च परिभूयते

Kapag ang lalaki’y napanaig ng katandaan, siya’y minamaliit ng mga kamag-anak—mga anak na babae, anak na lalaki, mga apo at iba pa; at dahil sa kanyang pagkakapit, siya’y napapahiya maging sa mga alipin na dati’y mahirap salungatin.

Verse 65

धर्ममर्थं च कामं वा मोक्षं वातिजरातुरः । अशक्तस्साधितुं तस्माद्युवा धर्मं समाचरेत्

Ang taong lubhang matanda at pinahihirapan ng karamdaman ay hindi na makapagtamo ng dharma, artha, kāma, ni maging ng mokṣa. Kaya habang bata pa, marapat na masikap na isagawa ang dharma.