Adhyaya 42
Satarudra SamhitaAdhyaya 4260 Verses

द्वादशज्योतिर्लिङ्गावतारकथनम् (Account of the Twelve Jyotirliṅga Manifestations)

Ang kabanatang ito ay isang aral na inilahad ni Nandīśvara sa isang pantas (“mune”) upang pakinggan ang tungkol sa labindalawang pinakadakilang pagpapakita ni Śiva bilang mga Jyotirliṅga—mga liṅga na nagliliwanag at nakaugat sa tiyak na mga banal na pook. Ang darśana (pagkakita nang may debosyon), at maging ang paghipo, ay nagdudulot ng pangkalahatang pagpapala. Binabanggit ang mga pangalan at lugar: Somnātha, Mallikārjuna, Mahākāla, Oṃkāreśvara, Kedāra, Bhīmaśaṅkara, Viśveśa, Tryambaka, Vaidyanātha, Nāgeśa, Rāmeśa, Ghuśmeśa. Sa mga sumunod na talata, nagsisimula ang paliwanag sa bawat pook (gaya ng Somnātha at pasimula ng Mallikārjuna): ang bisa sa kaligtasan, pag-alis ng karamdaman, pagwasak ng kasalanan, at ang mga sangkap ng tīrtha tulad ng Caṃdrakuṇḍa, kaya nagiging gabay sa paglalakbay-dambana. Ang lihim na turo: ang transendenteng Śiva ay kapantay ng Kanyang mga tanda na naroroon at mapupuntahan sa banal na heograpiya.

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । अवताराञ्छृणु विभोर्द्वादशप्रमितान्परान् । ज्योतिर्लिङ्गस्वरूपान्वै नानोति कारकान्मुने

Sinabi ni Nandīśvara: “O pantas, pakinggan mo ang mga dakilang pagkakatawang-tao ng Kataas-taasang Panginoon, labindalawa ang bilang—yaong mga anyong Jyotirliṅga, na nagdudulot ng sari-saring banal na bunga.”

Verse 2

सौराष्ट्रे सोमनाथश्च श्रीशैले मल्लिकार्जुनः । उज्जयिन्यां महाकाल ओंकारे चामरेश्वरः

Sa Saurāṣṭra Siya si Somnātha; sa Śrīśaila Siya si Mallikārjuna; sa Ujjayinī Siya si Mahākāla; at sa Oṃkāra Siya si Āmareśvara—si Śiva, ang iisang Panginoon, na sa habag ay nahahayag sa mga banal na anyong ito para sa pag-angat ng mga deboto.

Verse 3

केदारो हिमव त्पृष्टे डाकिन्याम्भीमशंकरः । वाराणस्यां च विश्वेशस्त्र्यम्बको गौतमीतटे

Sa likod ng Himalaya ay Kedāra; sa Ḍākinī nananahan si Bhīmaśaṅkara; sa Vārāṇasī ay si Viśveśa; at sa pampang ng Gautamī (Godāvarī) ay si Tryambaka. Kaya ang Panginoon ay iginagalang sa mga banal na tahanang ito sa pamamagitan ng Kanyang anyong may katangian (saguṇa), na nagkakaloob ng biyaya at kalayaan sa mga deboto.

Verse 4

वैद्यनाथश्चिताभूमौ नागेशो दारुकावने । सेतुबन्धे च रामेशो घुश्मेशश्च शिवालये

Si Vaidyanātha ay nahahayag sa pook ng pagsusunog ng bangkay; si Nāgeśa sa gubat ng Dārukā; si Rāmeśa sa Setubandha; at si Ghuśmeśa sa Śivālaya, tahanan ni Śiva. Ito ang mga iginagalang na banal na pook, kung saan sinasamba ang Panginoon sa anyong Liṅga na may mga katangian (saguṇa) upang iahon ang mga nilalang na nakagapos (paśu).

Verse 5

अवतारद्वादशकमेतच्छम्भोः परात्मनः । सर्वानन्दकरं पुंसान्दर्शनात्स्पर्शनान्मुने

O pantas, ito ang kalipunan ng labindalawang paglusong (avatāra) ni Śambhu, ang Kataas-taasang Sarili. Sa mga nilalang na may katawan, ito’y nagkakaloob ng ganap na ligaya—sa pagtanaw pa lamang, at maging sa paghipo man.

Verse 6

तत्राद्यस्सोमनाथो हि चन्द्रदुःखक्षयंकरः । क्षयकुष्ठादिरोगाणां नाशकः पूजनान्मुने

Doon, ang una ay si Somanātha, na tunay na nagwawakas sa dalamhati ng Buwan. O pantas, sa pagsamba sa Kanya, napapawi ang mga karamdaman gaya ng pagkatuyot (consumption) at ketong at iba pa.

Verse 7

शिवावतारस्सोमेशो लिंगरूपेण संस्थितः । सौराष्ट्रे शुभदेशे च शशिना पूजितः पुरा

Si Someśa—isang paglalangkap ng Panginoong Śiva—ay nananahan doon sa anyong Liṅga. Sa mapalad na lupain ng Saurāṣṭra, siya’y sinamba noong unang panahon ni Śaśin (ang Buwan).

Verse 8

चंद्रकुण्डं च तत्रैव सर्वपापविनाशकम् । तत्र स्नात्वा नरो धीमान्सर्वरोगैः प्रमुच्यते

Naroon din ang Candrakuṇḍa, ang banal na lawa na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sa pagligo roon, ang taong marunong ay napapalaya sa lahat ng karamdaman.

Verse 9

सोमेश्वरं महालिंगं शिवस्य परमात्मकम् । दृष्ट्वा प्रमुच्यते पापाद्भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति

Sa pagtanaw sa dakilang Liṅga ni Someśvara—ang kataas-taasang anyo ni Panginoong Śiva—napapalaya ang tao sa kasalanan at nakakamtan ang bhukti (kaganapan sa daigdig) at mukti (ganap na kalayaan).

Verse 10

मल्लिकार्जुनसंज्ञश्चावतारश्शंकरस्य वै । द्वितीयः श्रीगिरौ तात भक्ताभीष्टफलप्रदः

O minamahal, ang pagkakatawang-tao ni Śaṅkara na tinatawag na Mallikārjuna ay tunay na ikalawang pagpapakita; sa banal na Śrīgiri, ipinagkakaloob Niya sa mga deboto ang bunga ng kanilang minimithing hangarin.

Verse 11

संस्तुतो लिंगरूपेण सुतदर्शनहेतुतः । गतस्तत्र महाप्रीत्या स शिवः स्वगिरेर्मुने

Pinuri sa anyong Liṅga, upang ipagkaloob ang pagkakita sa kanyang anak, ang Panginoong Śiva ay nagtungo roon nang may dakilang galak, O pantas ng Svagiri.

Verse 12

ज्योतिर्लिंगं द्वितीयन्तद्दर्शनात्पूजनान्मुने । महासुखकरं चान्ते मुक्तिदन्नात्र संशयः

O pantas, ang ikalawang Jyotirliṅga na ito—sa pamamagitan ng darśana at pagsamba—nagkakaloob ng dakilang ligaya, at sa huli’y nagbibigay ng mukti; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 13

महाकालाभिधस्तातावतारश्शंकरस्य वै । उज्जयिन्यां नगर्य्यां च बभूव स्वजनावनः

O minamahal, si Śaṅkara ay tunay na nagpakita ng isang pagkakatawang-tao na tinatawag na Mahākāla; at sa lungsod ng Ujjayinī, Siya ang naging tagapagtanggol ng Kanyang sariling mga deboto.

Verse 14

दूषणाख्यासुरं यस्तु वेदधर्मप्रमर्दकम् । उज्जयिन्यां गतं विप्रद्वेषिणं सर्वनाशनम्

Ngayon ay binabanggit ang asurang nagngangalang Dūṣaṇa—yaong yumurak sa dharma ng Veda, nagtungo sa Ujjayinī, napopoot sa mga brāhmaṇa, at nagdadala ng kapahamakan sa lahat.

Verse 15

वेदविप्रसुतध्यातो हुङ्कारेणैव स द्रुतम् । भस्मसात्कृतवांस्तं च रत्नमाल निवासिनम्

Nang pagnilayan siya ng brāhmaṇang isinilang sa Veda, agad siyang bumigkas ng iisang “Huṅkāra”; at sa isang kisapmata’y ginawa niyang abo ang naninirahan sa Ratnamālā.

Verse 16

तं हत्वा स महाकालो ज्योतिर्लिंगस्वरूपतः । देवैस्स प्रार्थितोऽतिष्ठत्स्वभक्तपरिपालकः

Pagkapatay sa kanya, si Mahākāla—na nahayag bilang mismong anyo ng Jyotirliṅga—ay nanatili roon nang manalangin ang mga deva, sapagkat Siya ang tagapangalaga ng Kanyang mga deboto.

Verse 17

महाकालाह्वयं लिंगं दृष्ट्वाभ्यर्च्य प्रयत्नतः । सर्वान्कामानवाप्नोति लभते परतो गतिम्

Ang sinumang makakita sa Liṅga na kilala bilang Mahākāla at sumamba rito nang taimtim at may pagsisikap, ay magkakamit ng lahat ng makatarungang hangarin at pagkaraan ay mararating ang dakilang landas—kalayaan sa biyaya ni Śiva.

Verse 18

ओङ्कारः परमेशानो धृतः शम्भो परात्मनः । अवतारश्चतुर्थो हि भक्ताभीष्टफलप्रदः

Si Śambhu, ang Kataas-taasang Panginoon at ang panloob na Sarili ng lahat, ay nag-anyong Oṅkāra (Om). Tunay, ito ang ikaapat na pagkakatawang-tao, na nagkakaloob sa mga deboto ng bungang ninanais nila.

Verse 19

विधिना स्थापितो भक्त्या स्वलिंगात्पार्थिवान्मुने । प्रादुर्भूतो महादेवो विन्ध्यकामप्रपूरकः

O pantas, nang ang lingga na yari sa lupa ay naitatag ayon sa wastong paraan sa pamamagitan ng debosyon, mula sa sariling lingga (ang kusang nahahayag na tanda ni Śiva), si Mahādeva ay nagpakita, tinupad ang pagnanasang kaugnay ng Vindhya (rehiyon/bundok).

Verse 20

देवैस्संप्रार्थितस्तत्र द्विधारूपेण संस्थितः । भुक्तिमुक्तिप्रदो लिंगरूपो वै शक्तवत्सल

Doon, nang taimtim na pakiusapan ng mga diyos, Siya’y nanahan sa dalawang anyo—tunay na bilang Lingga, ang tagapagkaloob ng kapwa pagtamasa sa daigdig at kalayaan (moksha)—laging mapagmahal kay Śakti, ang Banal na Kapangyarihan.

Verse 21

प्रणवे चैव चोंकारनामासील्लिंगमुत्तमम् । परमेश्वरनामासीत्पार्थिवश्च मुनीश्वर

O panginoon sa mga pantas, sa banal na Praṇava na ‘Oṃ’ ay naroon ang kataas-taasang Lingga, na may pangalang Oṃkāra; at ang anyong makalupa (nahayag) ay nakilala bilang Parameśvara.

Verse 22

भक्ताभीष्टप्रदो ज्ञेयो योपि दृष्टोर्चितो मुने । ज्योतिर्लिंगे महादिव्ये वर्णिते ते महामुने

O pantas, alamin mo: sinumang kahit masdan lamang at sumamba sa lubhang banal at dakilang Jyotirliṅga—na iyong isinasalaysay, O dakilang pantas—ay tatanggap ng biyaya upang matupad ang minimithing bunga ng mga deboto.

Verse 23

केदारेशोवतारस्तु पंचमः परमश्शिवः । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण केदारे संस्थितस्य च

Ang ikalimang pagpapakita ay si Kedāreśa—si Paramashiva mismo—na nananahan sa Kedāra sa anyo ng Jyotirliṅga, ang Liṅga ng banal na liwanag.

Verse 24

नरनारायणाख्यौ याववतारौ हरेर्मुने । तत्प्रार्थितश्शिवस्तत्स्थैः केदारे हिमभूधरे

O pantas, ang dalawang pagkakatawang-tao ni Hari na kilala bilang Nara at Nārāyaṇa—pagkatapos manalangin doon—ay nagsumamo sa Panginoong Śiva; at si Śiva, na pinakiusapan ng mga ascetic na nananahan sa pook na iyon, ay nagpakita sa Kedāra sa niyebeng-bundok ng Himalaya.

Verse 25

ताभ्यां च पूजितो नित्यं केदारेश्वरसंज्ञकः । भक्ताभीष्टप्रदः शम्भुर्दर्शनादर्चनादपि

Araw-araw Siyang sinasamba ng dalawang iyon; si Śambhu, na doon ay kilala sa pangalang Kedāreśvara, ay nagkakaloob sa mga deboto ng minimithing biyaya—maging sa pamamagitan lamang ng darśana (banal na pagtanaw) at gayundin sa pamamagitan ng pormal na pagsamba.

Verse 26

अस्य खण्डस्य स स्वामी सर्वेशोपि विशेषतः । सर्वकामप्रदस्तात सोवतारश्शिवस्य वै

Siya ang namumunong Panginoon ng bahaging ito, at sa natatanging diwa ay Siya ang Sarveśa, ang Kataas-taasang Panginoon. O minamahal, Siya ang nagkakaloob ng lahat ng minimithi—tunay na isang avatāra ng Panginoong Śiva.

Verse 27

भीमशंकरसंज्ञस्तु षष्ठः शम्भोर्महाप्रभोः । अवतारो महालीलो भीमासुरविनाशनः

Ang ikaanim na pagkakatawang-tao ng dakilang Panginoong Śambhu ay tinatawag na Bhīmaśaṅkara. Ang makapangyarihang pagpapakitang ito, puspos ng banal na līlā, ay lumipol sa demonyong si Bhīmāsura.

Verse 28

सुदक्षिणाभिधम्भक्तङ्कामरूपेश्वरन्नृपम् । यो ररक्षाद्भुतं हत्वासुरन्तं भक्तदुःखदम्

Si Kāmarūpeśvara (Panginoong Śiva, ang Panginoon ng Kāmarūpa) ay kahanga-hangang nag-ingat sa debotong haring nagngangalang Sudakṣiṇa, sa pagpatay sa asurang nagpapahirap sa mga deboto.

Verse 29

भीमशङ्करनामा स डाकिन्यां संस्थितस्स्वयम् । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण प्रार्थितस्तेन शंकरः

Doon, si Śaṅkara mismo ay nananahan sa lupain ng Ḍākinī, na kilala sa pangalang Bhīmaśaṅkara. Sa anyo ng Jyotirliṅga, ang Śaṅkara na iyon ay tinawag at taimtim na pinakiusapan niya.

Verse 30

विश्वेश्वरावतारस्तु काश्यां जातो हि सप्तमः । सर्वब्रह्माण्डरूपश्च भुक्तिमुक्तिप्रदो मुने

O pantas, ang ikapitong pagkakatawang-tao ay si Viśveśvara, na tunay na isinilang sa Kāśī. Siya ang anyo ng buong sansinukob at tagapagkaloob ng bhukti (tamasang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 31

पूजितस्सर्वदेवैश्च भक्त्या विष्ण्वादिभिस्सदा । कैलासपतिना चापि भैरवेणापि नित्यशः

Siya ay laging sinasamba nang may debosyon ng lahat ng mga diyos—ni Viṣṇu at ng iba pang mga diyos. Siya rin ay patuloy na sinasamba ng Panginoon ng Kailāsa (Śiva) at ni Bhairava.

Verse 32

ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण संस्थितस्तत्र मुक्तिदः । स्वयं सिद्धस्वरूपो हि तथा स्वपुरि स प्रभुः

Siya ay nananatili roon sa mismong anyo ng Jyotirliṅga, ang Tagapagkaloob ng kalayaan. Tunay, ang Prabhu ay sariling nahahayag at laging ganap, at nananahan din sa Kanyang banal na lungsod bilang naghaharing presensya.

Verse 33

काशीविश्वेशयोर्भक्त्या तन्नामजपकारकाः । निर्लिप्ताः कर्मभिर्न्नित्यं केवल्यपदभागिनः

Yaong may debosyon sa Kāśī at kay Viśveśa (si Panginoong Śiva bilang Panginoon ng Sansinukob) at laging nagsasagawa ng japa ng Kanyang Banal na Pangalan, ay nananatiling di nadadapuan ng karma at nagiging kabahagi ng kalagayang Kevalya—kalayaan sa pakikiisa kay Śiva.

Verse 34

त्र्यंबकाख्योऽवतारो यः सोष्टमो गौतमीतटे । प्रार्थितो गौतमेनाविर्बभूव शशिमौलिनः

Ang ikawalong pagbaba (avatāra) ni Panginoong Śiva ay tinawag na Tryambaka. Sa pampang ng ilog Gautamī, ang Panginoong may gasuklay na buwan ay nagpakita, tinawag ng mga panalangin ni Gautama.

Verse 35

गौतमस्य प्रार्थनया ज्योतिर्लिंग स्वरूपतः । स्थितस्तत्राचलः प्रीत्या तन्मुनेः प्रीतिकाम्यया

Dahil sa taimtim na panalangin ni Gautama, si Panginoong Śiva—na nahayag bilang Jyotirliṅga—ay nanatiling nakatindig doon, di-nagagalaw at mapagpala, sa pag-ibig na kagalakan, upang igawad ang tuwa sa banal na pantas na iyon.

Verse 36

तस्य सन्दर्शनात्स्पर्शाद्दर्शनाच्च महेशितुः । सर्वे कामाः प्रसिध्यन्ति ततो मुक्तिर्भवेदहो

Sa pagtanaw lamang sa Kanya, sa paghipo (sa banal na anyo o sagisag), at sa pagtanggap ng darśana ni Mahēśvara, natutupad ang lahat ng minimithi; at mula roon, tunay ngang sumisilang ang moksha, ang kalayaan.

Verse 37

शिवानुग्रहतस्तत्र गंगा नाम्ना तु गौतमी । संस्थिता गौतमप्रीत्या पावनी शंकरप्रिया

Sa biyaya ni Śiva, ang ilog Gaṅgā ay naitatag doon sa pangalang Gautamī. Nanahan siya para sa kagalakan ni Gautama—tagapagpadalisay at minamahal ni Śaṅkara.

Verse 38

वैद्यनाथावतारो हि नवमस्तत्र कीर्तितः । आविर्भूतो रावणार्थं बहुलीलाकरः प्रभुः

Tunay ngang ang pagkakatawang Vaidyanātha ay ipinahahayag doon bilang ikasiyam. Ang Panginoon, ang Kataas-taasang Guro na gumaganap ng maraming banal na līlā, ay nagpakita lalo na alang-alang kay Rāvaṇa.

Verse 39

तदानयनरूपं हि व्याजं कृत्वा महेश्वरः । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण चिताभूमौ प्रतिष्ठितः

Pagkatapos ay si Maheśvara, sa paggamit ng dahilan na dinala doon, ay nanirahan sa lupain ng libingan bilang Jyotirliṅga—ang Kanyang maningning na anyong Liṅga—na naghahayag sa Panginoon na lumalampas sa anyo habang may kagandahang-loob na tinatanggap ang isang mapagpitagang pagpapakita para sa pagpapalaya ng mga kaluluwa.

Verse 40

वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये । दर्शनात्पूजनाद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिप्रदः स हि

Siya ay sumikat sa tatlong daigdig sa pangalang Vaidyanātheśvara. Tunay, sa debotong darśana (pagdulog at pagtanaw) at pūjā (pagsamba), ipinagkakaloob Niya ang bhukti (kaginhawahang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 41

वैद्यनाथेश्वरशिवमाहात्म्यमनुशासनम् । पठतां शृण्वतां चापि भुक्तिमुक्तिप्रदं मुने

O pantas, ang banal na tagubilin tungkol sa kaluwalhatian ni Śiva Vaidyanātheśvara ay nagkakaloob ng bhukti at mukti sa mga bumibigkas at gayundin sa mga nakikinig.

Verse 42

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां सनत्कुमार नन्दीश्वरसंवादे द्वादशज्योतिर्लिंगावतारवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशोध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikatlong Saṃhitā—Śatarudrasaṃhitā—sa pag-uusap nina Sanatkumāra at Nandīśvara, nagwawakas ang ika-42 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagpapakita ng Labindalawang Jyotirliṅga.”

Verse 43

हत्वा दारुकनामानं राक्षसन्धर्मघातकम् । स्वभक्तं वैश्यनाथं च प्रारक्षत्सुप्रियाभिधम्

Matapos patayin ang asurang nagngangalang Dāruka, ang sumisira sa dharma, ipinagtanggol ni Panginoong Śiva ang Kanyang sariling deboto na si Vaiśyanātha, na tanyag sa pangalang Supriyā.

Verse 44

लोकानामुपकारार्थं ज्योतिर्लिंगस्वरूपधृक् । सन्तस्थौ सांबिकश्शम्भुर्बहुलीलाकरः परः

Para sa kapakanan ng lahat ng mga daigdig, ang Kataas-taasang Śambhu—na nagtataglay ng anyo ng Jyotirliṅga at laging kaisa ni Ambikā—ay nagpakita at nanatiling nakatatag, na gumaganap ng maraming banal na līlā.

Verse 45

तद्दृष्ट्वा शिवलिंगन्तु मुने नागेश्वराभिधम् । विनश्यन्ति द्रुतं चार्च्य महापातकराशयः

O pantas, kapag namasdan ang Śiva-liṅga na tinatawag na Nāgeśvara at sinamba ito nang may debosyon, ang mga bunton ng pinakamabibigat na kasalanan ay mabilis na nalilipol.

Verse 46

रामेश्वरावतारस्तु शिवस्यैकादशः स्मृतः । रामचन्द्रप्रियकरो रामसंस्थापितो मुने

O pantas, ang pagkakatawang Rāmeśvara ay inaalala bilang ikalabing-isang pagpapakita ni Panginoong Śiva. Ito’y lalong mahal kay Rāmacandra, at si Rāma mismo ang nagtatag nito bilang banal na presensya, o pantas.

Verse 47

ददौ जयवरं प्रीत्या यो रामाय सुतोषितः । आविर्भूतस्य लिंगस्तु शंकरो भक्तवत्सलः

Nalugod at lubos na nasiyahan Siya kay Rāma, kaya’t may pag-ibig Niyang ipinagkaloob ang biyaya ng tagumpay. Tunay nga, si Śaṅkara—na mapagmahal sa mga deboto—ay nagpakita roon bilang Liṅga.

Verse 48

रामेण प्रार्थितोऽत्यर्थं ज्योतिर्लिंगस्वरूपतः । सन्तस्थौ सेतुबन्धे च रामसंसेवितो मुने

O pantas, nang taimtim na nakiusap si Rāma, si Panginoong Śiva—na nahayag bilang mismong anyo ng Jyotirliṅga—ay nanahan sa Setubandha, at doon ay debotong sinamba ni Rāma.

Verse 49

रामेश्वरस्य महिमाद्भुतोऽभूद्भुवि चातुलः । भुक्तिमुक्तिप्रदश्चैव सर्वदा भक्तकामदः

Sa daigdig, ang kahanga-hangang kaluwalhatian ni Rāmeśvara ay naging walang kapantay; lagi Niyang ipinagkakaloob ang ginhawang makamundo at ang paglaya, at di Siya nagkukulang sa pagtupad ng hangarin ng mga deboto.

Verse 50

तं च गंगाजलेनैव स्नापयिष्यति यो नरः । रामेश्वरं च सद्भक्त्या स जीवन्मुक्त एव हि

Ang sinumang magpaligo sa Liṅga ni Rāmeśvara gamit lamang ang tubig ng Ganga, at sumamba kay Rāmeśvara nang may tunay na debosyon—siya nga ay nagiging malaya habang nabubuhay.

Verse 51

इह भुक्त्वाखिलान्भोगान्देवतादुर्ल्लभानपि । अतः प्राप्य परं ज्ञानं कैवल्यं मोक्षमाप्नुयात्

Matapos tamasahin dito ang lahat ng kaluguran—maging yaong mahirap makamtan kahit ng mga deva—dapat namang makamtan ang kataas-taasang kaalaman; sa pamamagitan nito ay mararating ang kaivalya, ang mokṣa o paglaya.

Verse 52

घुश्मेश्वरावतारस्तु द्वादशश्शंकरस्य हि । नानालीलाकरो घुश्मानन्ददो भक्तवत्सलः

Si Ghuśmeśvara ay tunay na ikalabindalawang pagpapakita ni Śaṅkara. Sa maraming banal na līlā, ipinagkakaloob niya ang kagalakan kay Ghuśmā at laging mapag-aruga sa mga deboto.

Verse 53

दक्षिणस्यान्दिशि मुने देवशैलसमीपतः । आविर्बभूव सरसि घुश्माप्रियकरः प्रभुः

O pantas, sa dakong timog, malapit sa banal na bundok, ang Panginoon—minamahal ni Ghuśmā at tagapagkaloob ng nakalulugod sa kanya—ay nagpakita sa lawa.

Verse 54

सुदेह्यमारितं घुश्मापुत्रं साकल्यतो मुने । तुष्टस्तद्भक्तितश्शम्भुर्योरक्षद्भक्तवत्सलः

O pantas, si Śambhu—na mapagmahal sa mga deboto—ay nalugod sa kanyang debosyon; kaya’t iningatan at ibinalik Niya nang ganap ang anak ni Ghuśmā na pinaslang.

Verse 55

तत्प्रार्थितस्स वै शम्भुस्तडागे तत्र कामदाः । ज्योतिर्लिंग स्वरूपेण तस्थौ घुश्मेश्वराभिधः

Dahil sa gayong pagsusumamo, si Śambhu ay tunay na nanatili roon sa lawa ng lotus na nagbibigay ng ninanais na biyaya, na nagpakita sa anyo ng Jyotirliṅga, na kilala sa pangalang Ghuśmeśvara.

Verse 56

तन्दृष्ट्वा शिवलिंगन्तु समभ्यर्च्य च भक्तितः । इह सर्वसुखम्भुक्त्वा ततो मुक्तिं च विन्दति

Ang sinumang makakita sa Śiva-liṅga na iyon at sumamba rito nang may debosyon, ay tatamasahin ang lahat ng kaligayahan sa mundong ito at pagkaraan ay makakamtan ang mukti, ang paglaya.

Verse 57

इति ते हि समाख्याता ज्योतिर्लिंगावली मया । द्वादशप्रमिता दिव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी

Kaya nga, isinalaysay ko sa iyo ang banal na hanay ng mga Jyotirliṅga—labindalawa ang bilang—na maka-Diyos ang kalikasan, na nagkakaloob ng bhukti (kaganapan sa daigdig) at mukti (kalayaan).

Verse 58

एतां ज्योतिर्लिंगकथां यः पठेच्छृणुयादपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति

Sinumang bumigkas—o kahit makinig lamang—sa banal na salaysay ng Jyotirliṅga ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakakamit kapwa ang bhukti (wastong kaginhawahang makalupa) at mukti (kalayaan), sa biyaya ni Panginoong Śiva.

Verse 59

शतरुद्राभिदा चेयम्वर्णिता संहिता मया । शतावतारसत्कीर्तिस्सर्वकामफलप्रदा

Kaya nga, isinalaysay ko ang Saṃhitā na ito na tinatawag na Śatarudra. Ipinahahayag nito ang banal na kaluwalhatian ng sandaang pagpapakita ni Śiva at nagkakaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 60

इमां यः पठते नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । सर्वान्कामानवाप्नोति ततो मुक्तिं लभेद्ध्रुवम्

Sinumang araw-araw na bumibigkas—o nakikinig—nito nang may natipong isip ay nakakamit ang lahat ng ninanais na layon; at pagkaraan, tiyak na matatamo niya ang mukti, ang ganap na paglaya.

Frequently Asked Questions

The chapter advances a theological argument of ‘manifest equivalence’: Śiva’s supreme reality is made accessible through twelve geographically anchored Jyotirliṅga manifestations, whose darśana/pūjā yields tangible results (sin-destruction, disease-relief) and ultimate liberation.

The Jyotirliṅga functions as a symbol of transcendent consciousness appearing as ‘jyoti’ (luminous sign) within the world; the associated tīrthas (e.g., Caṃdrakuṇḍa) encode purification as an outward ritual correlative of inner transformation—turning metaphysical Śiva-Tattva into a navigable sacred landscape.

The Adhyāya foregrounds twelve Jyotirliṅga forms: Somnātha, Mallikārjuna, Mahākāla, Oṃkāreśvara (Amareśvara), Kedāra, Bhīmaśaṅkara, Viśveśa, Tryambaka, Vaidyanātha, Nāgeśa, Rāmeśa, and Ghuśmeśa—each tied to a distinct locale and salvific efficacy.