Arjuna’s Mantra-Empowerment and the Pāṇḍavas’ Separation (Śiva-rūpa through Mantra)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । अर्जुनोपि तदा तत्र दीप्यमानो व्यदृश्यत । मन्त्रेण शिवरूपेण तेजश्चातुलमावहत्

Wika ni Nandīśvara: Noon, si Arjuna man ay nakita roon, nagliliyab sa liwanag; sa bisa ng mantra ay tinaglay niya ang anyo ni Śiva at nagdadala ng pambihirang ningning.

Verse 2

ते सर्वे चार्जुनन्दृष्ट्वा पाण्डवा निश्चयं गताः । जयोऽस्माकं धुवञ्जातन्तेजश्च विपुलं यतः

Nang makita si Arjuna, ang lahat ng mga Pāṇḍava ay tumibay sa pasiya: “Tiyak na ang tagumpay ay sa atin, sapagkat mula sa kanya’y sumiklab ang napakalawak na liwanag at lakas.”

Verse 3

इदङ्कार्य्यन्त्वया साध्यन्नान्येन च कदाचन । व्यासस्य वचनाद्भाति सफलं कुरु जीवितम्

“Ang gawaing ito ay dapat mong ganapin—hindi ng iba, kailanman. Sa salita ni Vyāsa ay maliwanag ito; kaya gawin mong mabunga at makabuluhan ang iyong buhay.”

Verse 4

इति प्रोच्यार्जुनन्ते वै विरहौत्सुक्यकातराः । अनिच्छन्तोपि तत्रैव प्रेषयामासुरादरात्

Pagkasabi nang gayon kay Arjuna, yaong mga nababagabag sa pananabik na dulot ng pagkakahiwalay—kahit ayaw nila—ay magalang pa ring nagpadala sa kanya pasulong mula roon.

Verse 5

द्रौपदी दुःखसंयुक्ता नेत्राश्रूणि निरुध्य च । प्रेषयन्ती शुभं वाक्यन्तदोवाच पतिव्रता

Si Draupadi, nababalot ng dalamhati, ay pinigil ang luha sa kanyang mga mata; at ang tapat na asawa ay nagsalita ng mapalad na mga salita habang siya’y pinapanaog.

Verse 6

द्रौपद्युवाच । व्यासोपदिष्टं यद्राजंस्त्वया कार्यं प्रयत्नतः । शुभप्रदोऽस्तु ते पन्थाश्शंकरश्शंकरोस्तु वै

Wika ni Draupadi: “O Hari, pagsikapan mong ganap na tuparin ang itinuro ni Vyasa. Nawa’y maging mapalad ang landas na iyon at maghatid ng kagalingan sa iyo; tunay, nawa’y si Śaṅkara—ang laging tagapagkaloob ng kabutihan—ang maging mapagpala mong tagapagtanggol.”

Verse 7

ते सर्वे चावसंस्तत्र विसृज्यार्जुनमादरात् । अत्यन्तदुःखमापन्ना मिलित्वा पञ्च एव च

Matapos nilang ihatid si Arjuna nang may paggalang, silang lahat ay nanatili roon. Pagkaraan, ang limang iyon ay nagtipon, at nilamon ng matinding dalamhati.

Verse 8

स्थितास्तत्र वदन्ति स्म श्रूयतामृषिसत्तम । दुःखेपि प्रियसंगो वै न दुःखाय प्रजायते

Nanatili sila roon at nagsalita: “Makinig, O pinakadakilang rishi. Kahit sa gitna ng dalamhati, ang pakikisama sa minamahal ay hindi ipinanganganak bilang pighati; hindi ito nagiging sanhi ng pagdurusa.”

Verse 9

वियोगे द्विगुणन्तस्य दुःखम्भवति नित्यशः । तत्र धैर्य्यधरस्यापि कथन्धैर्य्यम्भवेदिह

Sa paghihiwalay, ang sakit ng taong iyon ay nagiging doble sa bawat sandali. Sa gayong kalagayan, paano pa sisibol ang katatagan ng puso rito—kahit sa taong karaniwang matibay sa pagtitiis?

Verse 10

नन्दीश्वर उवाच । कुर्वतस्त्वेव तदा दुःखम्पाण्डवेषु मुनीश्वरः । कृपासिंधुश्च स व्यास ऋषिवर्य्यस्समागत

Sinabi ni Nandīśvara: “Noong panahong iyon, nang sumiklab ang pagdurusa sa mga Pāṇḍava, dumating doon ang dakilang rishi na si Vyāsa—pinakamataas sa mga nakakakita at isang karagatan ng habag.”

Verse 11

तन्तदा पाण्डवास्ते वै नत्वा सम्पूज्य चादरात् । दत्त्वासनं हि दुःखाढ्याः करौ बद्ध्वा वचोऽब्रुवन्

Pagkaraan, ang mga Pāṇḍava—punô ng dalamhati—ay yumukod at sumamba nang may paggalang, naghandog ng upuan, at saka, na magkapatong ang mga palad, ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 12

पाण्डवा ऊचुः । श्रूयतामृषभश्रेष्ठ दुःखदग्धा वयम्प्रभो । दर्शनन्तेऽद्य सम्प्राप्य ह्यानन्दं प्राप्नुमो मुने

Wika ng mga Pāṇḍava: “O pinakadakila sa mga rishi, dinggin mo kami, O Panginoon. Kami’y sinusunog ng dalamhati; ngunit ngayon ay natamo namin ang mapalad na darśana sa iyo, at sa darśanang ito, O muni, kami’y tunay na napupuno ng kagalakang banal.”

Verse 13

कियत्कालं वसात्रैव दुःखनाशाय नः प्रभो । दर्शनात्तव विप्रर्षेस्सर्वं दुःखं विलीयते

O Panginoon, hanggang kailan Ka mananatili rito upang pawiin ang aming pagdurusa? O rishi na pinakadakila sa mga brāhmaṇa, sa pagtanaw lamang sa iyo, ang lahat ng dalamhati ay nalulusaw.

Verse 14

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तस्स ऋषिश्रेष्ठो न्यवसत्तत्सुखाय वै । कथाभिर्विविधाभिश्च तद्दुःखं नोदयंस्तदा

Sinabi ni Nandīśvara: “Nang masabi sa kanya iyon, ang pinakadakilang rishi ay nanatili roon para sa ikaliligaya ng pinatutuluyan; at pagkatapos, sa pamamagitan ng iba’t ibang banal na salaysay, hindi niya hinayaang muling sumibol ang dalamhati.”

Verse 15

वार्तायां क्रियमाणायान्तेन व्यासेन सन्मुने । सुप्रणम्य विनीतात्मा धर्मराजोऽब्रवीदिदम्

O marangal na muni, habang ipinagpapatuloy ni Vyāsa, ang banal na pantas, ang pag-uusap na iyon, si Dharma-rāja (Yama), matapos yumukod nang malalim at may mapagpakumbabang loob, ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 16

धर्मराज उवाच । शृणु त्वं हि ऋषिश्रेष्ठ दुःखशान्तिर्मता मम । पृच्छामि त्वां महाप्राज्ञ कथनीयन्त्वया प्रभो

Wika ni Dharmarāja: “Makinig ka, O pinakadakilang rishi. Sa aking pagkaunawa, naririto ang tunay na pagpapayapa ng dalamhati. Itinatanong ko sa iyo, O lubhang marunong—O Panginoon—ipahayag mo ang nararapat sabihin.”

Verse 17

ईदृशं चैव दुःखं च पुरा प्राप्तश्च कश्चन । वयमेव परं दुःखं प्राप्ता वै नैव कश्चन

Mayroon na bang sinuman noong unang panahon na dumanas ng pagdurusang ganito? Wala ni isa—tanging kami lamang ang tunay na napasadsad sa sukdulang dalamhati.

Verse 18

व्यास उवाच । राज्ञस्तु नलनाम्नो वै निषधाधिपतेः पुरा । भवद्दुःखाधिकं दुःखं जातन्तस्य महात्मनः

Wika ni Vyāsa: Noong una, kay Haring Nala na dakilang-loob, panginoon ng Niṣadha, sumibol ang dalamhating higit pa sa dalamhating dinaranas mo ngayon.

Verse 19

हरिश्चन्द्रस्य नृपतेर्जातं दुःखम्महत्तरम् । अकथ्यन्तद्विशेषेण परशोकावहन्तथा

Kay Haring Hariścandra, sumapit ang napakalaking dalamhati—sa tindi’y di na maisalaysay nang buo—na nagdadala rin ng matinding pagdadalamhati sa iba.

Verse 20

दुःखम्तथैव विज्ञेयं रामस्याप्यथ पाण्डव । यच्छ्रुत्वा स्त्रीनराणां च भवेन्मोहो महत्तरः

O Pāṇḍava, alamin mo na maging si Rāma man ay dumanas ng gayong dalamhati; at sa pagkarinig nito, higit na pagkalito ang sumisiklab sa isip ng babae at lalaki.

Verse 21

तस्माद्वर्णयितुन्नैव शक्यते हि मया पुनः । शरीरं दुःखराशिं च मत्वा त्याज्यन्त्वयाधुना

Kaya nga, tunay na hindi ko na ito mailalarawan pa. Yamang ang katawan ay isang bunton ng pagdurusa, talikdan mo na ito ngayon sa di-pagkapit, at manalig kay Śiva, ang Panginoong nagbibigay ng kalayaan (mokṣa).

Verse 22

येनेदञ्च धृतन्तेन व्याप्तमेव न संशयः । प्रथमम्मातृगर्भे वै जन्म दुःखस्य कारणम्

Sa pamamagitan Niya, ang Kataas-taasang Panginoon na siyang sumasandig at nagtataguyod sa buong daigdig na ito, ang lahat ay tunay na nalulukuban Niya—walang pag-aalinlangan. Una sa lahat, ang pagsilang sa sinapupunan ng ina ay nagiging sanhi ng pagdurusa.

Verse 23

कौमारेऽपि महादुःखं बाललीलानुसारि यत् । ततोपि यौवने कामान्भुन्जानो दुःखरूपिणः

Kahit sa pagkabata ay may malaking dalamhati, kasunod ng mga larong pambata; at higit pa riyan, sa kabataan ang tao’y “tumatamasa” ng mga kaligayahang pandama na sa katotohanan ay anyo ng pagdurusa.

Verse 24

गतागतैर्दिनानां हि कार्यभारैरनेकशः । आयुश्च क्षीयते नित्यं न जानाति ह तत्पुनः

Habang ang mga araw ay dumarating at lumilipas, paulit-ulit na nabibigatan ng di-mabilang na gawain sa mundo, unti-unting nababawasan ang buhay; ngunit hindi ito tunay na namamalayan ng tao, muli’t muli.

Verse 25

अन्ते च मरणं चैव महादुःखमतः परम् । नानानरकपीडाश्च भुज्यंतेज्ञैर्नरैस्सदा

At sa huli ay naroon ang kamatayan—isang pighating higit sa lahat. Pagkaraan nito, ang mga taong mangmang ay patuloy na dumaranas ng mga pahirap ng sari-saring impiyerno.

Verse 26

तस्मादिदमसत्यं च त्वन्तु सत्यं समाचर । येनैव तुष्यते शम्भुस्तथा कार्यं नरेण च

Kaya nga, ito’y di-totoo; datapwat ikaw ay magsagawa ng katotohanan. Dapat kumilos ang tao sa paraang ikinalulugod ni Śambhu (Panginoong Śiva) lamang.

Verse 27

नन्दीश्वर उवाच । एवं विविधवार्ताभिः कालनिर्यापणन्तदा । चक्रुस्ते भ्रातरः सर्वे मनोरथपथैः पुनः

Wika ni Nandīśvara: “Noon, pinalipas nila ang oras sa sari-saring pag-uusap; at ang lahat ng magkakapatid ay muling tumahak sa landas ng kani-kanilang hangarin at balak.”

Verse 28

अर्जुनोपि स्वयं गच्छन्दुर्गाद्रिषु दृढव्रतः । यक्षं लब्ध्वा च तेनैव दस्यून्निघ्नन्ननेकशः

Si Arjuna man din, mag-isa at matatag sa kanyang panata, ay pumasok sa mahihirap na kuta ng kabundukan. Doon, nang makamtan niya ang Yakṣa (isang nilalang na makadiyos), sa kapangyarihang iyon din ay paulit-ulit niyang pinabagsak ang maraming tulisan.

Verse 29

मनसा हर्षसंयुक्तो जगामाचलमुत्तमम् । तत्र गत्वा च गंगायास्समीपं सुन्दरं स्थलम्

Taglay ang pusong puspos ng galak, nagtungo siya sa dakilang bundok na iyon. Pagdating doon, narating niya ang isang marikit na pook na malapit sa Ilog Gaṅgā.

Verse 30

अशोककाननं यत्र तिष्ठति स्वर्ग उत्तमः । तत्र तस्थौ स्वयं स्नात्वा नत्वा च गुरुमुत्तमम्

Sa pook na kinaroroonan ng kakahuyang Aśoka—na wari’y isang dakilang langit—doon siya nanatili. Pagkaligo niya, yumukod siyang sumamba sa kataas-taasang Guru at nagpatuloy sa pananatili.

Verse 31

यथोपदिष्टं वेषादि तथा चैवाकरोत्स्वयम् । इन्द्रियाण्यपकृष्यादौ मनसा संस्थितोऽभवत्

Gaya ng itinuro, siya mismo ang nag-ayos ng itinakdang kasuotan at iba pang kailangan. Pagkaraan, mula sa simula pa lamang, inurong niya ang mga pandama at tumatag sa loob ng isip—matibay sa panloob na paggunita kay Śiva.

Verse 32

पुनश्च पार्थिवं कृत्वा सुन्दरं समसूत्रकम् । तदग्रे प्रणिदध्यौ स तेजोराशिमनुत्तमम्

Pagkaraan, muli siyang humubog ng isang magandang sagisag na yari sa lupa, may wastong sukat at pantay ang anyo. Sa harap nito, itinatag niya ang kamalayan at nagmuni-muni sa di-mapapantayang bunton ng banal na liwanag—ang Kataas-taasang Liwanag ni Panginoong Śiva.

Verse 33

त्रिकालं चैव सुस्नातः पूजनं विविधं तदा । चकारोपासनन्तत्र हरस्य च पुनः पुनः

Matapos maligo nang wasto sa tatlong banal na oras ng araw, ginawa niya noon ang iba’t ibang anyo ng pagsamba; at doon, muli’t muli, isinagawa niya ang taimtim na pag-aalay at pagdarasal kay Hara (Panginoong Śiva).

Verse 34

तस्यैव शिरसस्तेजो निस्सृतन्तच्चरास्तदा । दृष्ट्वा भयं समापन्नाः प्रविष्टश्च कदा ह्ययम्

Mula sa mismong ulo na iyon, sumiklab ang isang naglalagablab na liwanag. Nang makita nila iyon, sinaklot ng takot ang mga nilalang at nagtanong-tanong, “Kailan nga ba pumasok dito ang isang ito?”

Verse 35

पुनस्ते च विचार्यैवं कथनीयं बिडौजसे । इत्युक्त्वा तु गतास्ते वै शक्रस्यान्तिकमञ्जसा

Muli nilang pinag-isipan nang gayon at nagpasya, “Dapat itong ipabatid kay Biḍaujas (Indra).” Pagkasabi nito, ang mga sugo ay mabilis na nagtungo sa harapan ni Śakra (Indra).

Verse 36

चरा ऊचुः । देवो वाऽथ ऋषिश्चैव सूर्यो वाथ विभावसुः । तपश्चरति देवेश न जानीमो वने च तम्

Sinabi ng mga espiya: “O Panginoon ng mga diyos, hindi namin nalalaman kung sino yaong nasa gubat na nagsasagawa ng matinding tapa—kung siya ba’y isang deva, o isang rishi, o ang Araw, o maging si Agni, ang Apoy.”

Verse 37

तस्यैव तेजसा दग्धा आगतास्तव सन्निधौ । निवेदितञ्चरित्रं तत्क्रियतामुचितन्तु यत्

Nasunog sa mismong ningning ng kanyang kapangyarihan, kami ay dumating sa iyong harapan. Naipahayag na ang aming salaysay—ngayon, gawin nawa ang nararapat at angkop.

Verse 38

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां किरातावतारवर्णनप्रसंगेऽर्जुनतपोवर्णनं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa banal na Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat—ang Śatarudra Saṃhitā—sa loob ng salaysay hinggil sa pagkakatawang-tao bilang Kirāta, nagwawakas ang ika-38 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan sa Pagsasagawa ng Tapa ni Arjuna.”

Verse 39

स वृद्धब्राह्मणो भूत्वा ब्रह्मचारी शचीपतिः । जगाम तत्र विप्रेन्द्र परीक्षार्थं हि तस्य वै

O pinakamainam sa mga Brahmin, si Indra, ang panginoon ni Śacī, ay nag-anyong isang matandang brāhmaṇa at isang brahmacārī, at tunay na nagtungo roon—tanging upang subukin siya.

Verse 40

तमागतन्तदा दृष्ट्वाकार्षीत्पूजाश्च पाण्डवः । स्थितोग्रे च स्तुतिं कृत्वा क्वायातोसि वदाधुना

Nang makita niyang dumarating iyon noon din, isinagawa ng Pāṇḍava ang nararapat na pagsamba. Nakatayo sa harap niya, nag-alay siya ng papuri at saka nagtanong, “Saan ka nagmula? Sabihin mo sa akin ngayon.”

Verse 41

इत्युक्तस्तेन देवेशो धैर्य्यार्थन्तस्य प्रीतितः । परीक्षागर्वितं वाक्यं पाण्डवन्तं ततोऽब्रवीत्

Nang siya’y masabihan nang gayon, ang Panginoon ng mga Deva ay nalugod at, sa layong subukin ang kanyang katatagan, ay nagsalita sa anak ni Pāṇḍu ng mga salitang may mapanuring hamon.

Verse 42

ब्राह्मण उवाच । नवे वयसि वै तात किन्तपस्यसि साम्प्रतम् । मुक्त्यर्थं वा जयार्थं किं सर्वथैतत्तपस्तव

Wika ng Brahmana: “O mahal na anak, sariwa pa ang iyong kabataan—bakit ka nagsasagawa ngayon ng tapasya? Ito ba’y para sa moksha, o para sa tagumpay at mga bunga ng daigdig? Sa katotohanan, ano ang layon ng iyong pag-aayuno at pagdidisiplina?”

Verse 43

नन्दीश्वर उवाच । इति पृष्टस्तदा तेन सर्वं संवेदितम्पुनः । तच्छ्रुत्वा स पुनर्वाक्यमुवाच ब्राह्मणस्तदा

Sabi ni Nandīśvara: Nang siya’y tanungin nang gayon, ang lahat ay muling ipinaliwanag nang ganap. Pagkarinig niyon, muling nagsalita ang Brahmana.

Verse 44

ब्राह्मण उवाच । युक्तं न क्रियते वीर सुखं प्राप्तुं च यत्तपः । क्षात्रधर्मेण क्रियते मुक्त्यर्थं कुरुसत्तम

Wika ng Brahmana: “O bayani, ang tapas na ginagawa lamang upang makamit ang ligayang makamundo ay hindi nararapat. Ngunit kung ang gayong disiplina ay isinasagawa ayon sa dharma ng Kṣatriya, alang-alang sa moksha, O pinakamainam sa mga Kuru, iyon ay nagiging wasto.”

Verse 46

इन्द्रस्तु सुखदाता वै मुक्तिदाता भवेन्न हि । तस्मात्त्वं सर्वथा श्रेष्ठ कर्तुमर्हसि सत्तपः । नन्दीश्वर उवाच । इदन्तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधं चक्रेऽर्जुनस्तदा । प्रत्युवाच विनीतात्मा तदनादृत्य सुव्रतः

“Si Indra ay tunay na tagapagkaloob ng ligayang makamundo, ngunit hindi siya tagapagkaloob ng moksha. Kaya’t ikaw ay nakahihigit sa lahat; O marangal na asceta, nararapat mong isagawa ang tunay na tapas (na umaakay kay Śiva).” Sabi ni Nandīśvara: Nang marinig ito, nagalit si Arjuna noon din; subalit bilang mapagpakumbaba at may pagpipigil-sa-sarili, siya’y sumagot, na hindi pinansin ang pahayag na iyon.

Verse 47

अर्जुन उवाच । राज्यार्थं न च मुक्त्यर्थ किमर्थं भाषसे त्विदम् । व्यासस्य वचनेनैव क्रियते तप ईदृशम्

Sinabi ni Arjuna: “Ang pag-aayunong ito ay hindi ginagawa para sa kaharian, ni para sa kalayaan (mokṣa)—bakit mo ito sinasabi nang ganyan? Ang ganitong tapas ay isinasagawa lamang bilang pagsunod sa utos ni Vyāsa.”

Verse 48

इतो गच्छ ब्रह्मचारिन्मा पातयितुमिच्छसि । प्रयोजनं किमत्रास्ति तव वै ब्रह्मचारिणः

“Umalis ka rito, O brahmacārin; huwag mong naisin na ako’y mabuwal mula sa aking panata. Ano ang layunin mo rito, O mag-aaral na namumuhay sa pagpipigil?”

Verse 49

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तः स प्रसन्नोभूत्सुन्दरं रूपमद्भुतम् । स्वोपस्करणसंयुक्तं दर्शयामास वै निजम्

Wika ni Nandīśvara: Nang masambit sa gayon, siya’y nalugod at ipinamalas ang sarili niyang kahanga-hanga at marikit na anyo—na pinalamutian ng nararapat na mga banal na kasangkapan at palamuti ng pagka-diyos.

Verse 50

शक्ररूपन्तदा दृष्ट्वा लज्जितश्चार्जुनस्तदा । स इन्द्रस्तं समाश्वास्य पुनरेव वचोब्रवीत्

Nang makita ang mismong anyo ni Śakra (Indra), napahiya si Arjuna. Pagkaraan, inaliw siya ni Indra at muling nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 51

इंद्र उवाच । वरं वृणीष्व हे तात धनंजय महामते । यदिच्छसि मनोभीष्टन्नादेयं विद्यते तव

Wika ni Indra: “O mahal kong anak—Dhanañjaya, marunong at marangal—pumili ka ng biyaya. Anuman ang iyong naisin, maging yaong pinakainaasam ng iyong puso, walang hindi maipagkakaloob sa iyo.”

Verse 52

तच्छ्रुत्वा शक्रवचनम्प्रत्युवाचार्जुनस्तदा । विजयन्देहि मे तात शत्रुक्लिष्टस्य सर्वथा

Nang marinig ang mga salita ni Śakra (Indra), agad na sumagot si Arjuna: “O kagalang-galang na ama, ipagkaloob mo sa akin ang ganap na tagumpay, sapagkat ako’y lubhang pinahihirapan ng mga kaaway.”

Verse 53

शक्र उवाच । बलिष्ठाश्शत्रवस्ते च दुर्योधनपुरःसराः । द्रोणो भीमश्च कर्णश्च सर्वे ते दुर्जया धुवम्

Wika ni Śakra (Indra): “Ang iyong mga kaaway ay lubhang makapangyarihan, pinangungunahan ni Duryodhana. Sina Droṇa, Bhīma, at Karṇa—tunay na silang lahat—ay mahirap talunin.”

Verse 54

अश्वत्थामा द्रोणपुत्रो रौद्रोंशो दुर्जयोऽति सः । मया साध्या भवेयुस्ते सर्वथा स्वहितं शृणु

“Siya si Aśvatthāmā, anak ni Droṇa—di-matatalo, isang bahagi (aṃśa) ng kapangyarihang tulad ni Rudra. Sa pamamagitan ko, matutupad sa lahat ng paraan ang iyong mga layunin; pakinggan mo ang tunay na para sa iyong kapakanan.”

Verse 55

एतद्वीर जपं कर्तुं न शक्तः कश्चनाधुना । वर्तते हि शिवोवर्यस्तस्माच्छम्भोर्जयोऽ धुना

O bayani, sa panahong ito wala nang sinumang may kakayahang isagawa nang ganap ang makapangyarihang japa na ito. Sapagkat ang pinakadakilang Śiva mismo ang naririto bilang kataas-taasang kanlungan; kaya ang tagumpay ay kay Śambhu, maging ngayon man.

Verse 56

शंकरः सर्वलोकेशश्चराचरपतिः स्वराट् । सर्वं कर्तुं समर्थोस्ति भुक्तिमुक्तिफलप्रदः

Si Śaṅkara ang Panginoon ng lahat ng daigdig, ang malayang Soberano, ang Guro at May-ari ng lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Siya’y may kakayahang gawin ang lahat at nagkakaloob ng bunga ng bhukti (tamasang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 57

अहं मन्ये च ब्रह्माद्या विष्णुः सर्ववरप्रदः । अन्ये जिगीषवो ये च ते सर्वे शिवपूजकाः

Itinuturing ko na maging si Brahmā at ang iba pang mga diyos—pati si Viṣṇu, ang tagapagkaloob ng lahat ng biyaya—at ang lahat ng nagsisikap sa tagumpay, sa katotohanan ay pawang mga sumasamba kay Śiva.

Verse 58

अद्यप्रभृति तन्मन्त्रं हित्वा भक्त्या शिवं भज । पार्थिवेन विधानेन ध्यानेनैव शिवस्य च

Mula sa araw na ito, talikuran mo ang (ibang) mantra at sambahin si Śiva nang may debosyon—gawin ang itinakdang ritwal ng liṅgang yari sa lupa (Pārthiva), at magnilay sa Śiva lamang.

Verse 59

उपचारैरनेकैश्च सर्वभावेन भारत । सिद्धिः स्यादचला तेद्य नात्र कार्या विचारणा

O Bhārata, sa pagsamba na may maraming banal na handog at buong pagkatao, ang di-natitinag na espirituwal na katuparan ay mapapasaiyo kahit ngayong araw; dito’y hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagninilay pa.

Verse 60

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा च चरान्सर्वान्समाहूयाब्रवीदिदम् । सावधानेन वै स्थेयमेतत्संरक्षणे सदा

Sinabi ni Nandīśvara: “Pagkasabi nito, tinipon niya ang lahat ng mga tiktik at sinabi: ‘Manatili kayong laging mapagmatyag sa pagbabantay at pag-iingat nito.’”

Verse 61

प्रबोध्य स्वचरानिन्द्रोऽर्जुनसंरक्षणादिकम् । वात्सल्यपूर्णहृदयः पुनरूचे कपिध्वजम्

Matapos gisingin ang kanyang mga tauhan at isaayos ang mga bagay gaya ng pag-iingat kay Arjuna, si Indra—na puspos ng mapagkalingang pag-ibig—ay muling nagsalita kay Arjuna, ang may bandilang may sagisag na unggoy.

Verse 62

इन्द्र उवाच । राज्यं त्वया प्रमादाद्वै न कर्तव्यं कदाचन । श्रेयसे भद्र विद्येयं भवेत्तव परन्तप

Wika ni Indra: “Sa pamamahala ng kaharian, huwag kailanman, dahil sa kapabayaan, kumilos nang pabaya. Para sa tunay mong kapakanan, O marangal—manlulupig ng kaaway—alamin mo ito at panghawakan nang matibay.”

Verse 63

धैर्यं धार्य साधकेन सर्वथा रक्षकः शिवः । संपत्तीश्च फलन्तुल्यं दास्यते नात्र संशयः

Dapat laging panatilihin ng sādhaka ang matatag na tapang, sapagkat si Śiva ang di-nabibigo na Tagapangalaga sa lahat ng paraan. Tiyak Niyang ipagkakaloob ang kasaganaan at mga bunga na kaayon ng pagsasanay—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 64

नन्दीश्वर उवाच । इति दत्त्वा वरन्तस्य भारतस्य सुरेश्वरः । स्मरञ्छिवपदाम्भोजञ्जगाम भवनं स्वकम्

Wika ni Nandīśvara: “Sa gayon, matapos ipagkaloob ang biyayang iyon kay Bharata, ang Panginoon ng mga diyos ay nagtungo sa sarili Niyang tahanan, habang inaalala ang mga paang-loto ni Panginoong Śiva.”

Verse 65

अर्जुनोपि महावीरस्सुप्रणम्य सुरेश्वरम् । तपस्तेपे संयतात्मा शिवमुद्दिश्य तद्विधम्

Si Arjuna rin, ang dakilang bayani, ay yumukod nang may malalim na pagpupugay sa Panginoon ng mga diyos; at sa isip na disiplinado, nagsagawa siya ng mga pag-aayuno at pagninilay ayon sa itinakdang paraan, na iniuukol ang pagsamba kay Panginoong Śiva.