अवधूतेश्वरलीला (Avadhūteśvara-līlā) — Śiva Tests Indra’s Pride on the Way to Kailāsa

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु त्वं ब्रह्मपुत्राद्यावतारं परमेशितुः । अवधूतेश्वराह्वं वै शक्रगर्वापहारकम्

Wika ni Nandīśvara: “Makinig ka ngayon sa pagkakatawang-tao ng Kataas-taasang Panginoon, na nagsisimula sa salaysay para sa anak ni Brahmā. Ito’y tunay na tinatawag na ‘Avadhūteśvara’, ang anyong nag-aalis ng pagmamataas ni Śakra (Indra).”

Verse 2

शक्रः पुरा हि सगुरुः सर्वदेवसमन्वितः । दर्शनं कर्तुमीशस्य कैलासमगमन्मुने

O pantas, noong unang panahon si Śakra (Indra), kasama ang kanyang guro at sinundan ng lahat ng mga deva, ay nagtungo sa Kailāsa upang makamtan ang mapalad na darśana ng Panginoong Īśa (Śiva).

Verse 3

अथ गुर्विन्द्रयोर्ज्ञात्वागमनं शंकरस्तयोः । परीक्षितुं च तद्भावं स्वदर्शनरतात्मनोः

Pagkaraan, nang malaman ni Śaṅkara na papalapit ang Guru at si Indra, lumapit Siya sa kanila—nagnanais subukin ang kaloobang-loob ng dalawang yaong ang isipan ay nalulunod sa ligaya ng pagtanaw sa Kanya.

Verse 4

अवधूतस्वरूपोऽभून्नानालीलाकरः प्रभुः । दिगंबरो महाभीमो ज्वलदग्निसमप्रभः

Ang Panginoon ay nag-anyong Avadhūta—lubos na walang pagkapit—ngunit Siya, ang Makapangyarihang Hari, ay nagsagawa ng sari-saring banal na lila. Nakabalot sa langit, lubhang kakila-kilabot, Siya’y nagningning na tulad ng naglalagablab na apoy.

Verse 5

सोऽवधूतस्वरूपो हि मार्गमारुद्ध्य सद्गतिः । लंबमानपटः शंभुरतिष्ठच्छोभिताकृतिः

Sa anyong avadhūta, hinarangan ni Śambhu ang daan; Siya mismo ang tunay na mapalad na kanlungan. Nakalaylay ang kasuotan, tumindig doon si Śiva—ang Kanyang anyo’y maningning at marilag.

Verse 6

अथ तौ गुरुशक्रौ च गच्छन्तौ शिव सन्निधिम् । अद्राष्टांपुरुषं भीमं मार्गमध्येऽद्भुताकृतिम्

Pagkatapos, ang Guru at si Śakra, habang patungo sa banal na kalapitan ni Śiva, ay nakakita sa gitna ng daan ng isang nakatatakot na lalaki, may anyong kamangha-mangha at di-karaniwan, na nakatayo sa mismong landas.

Verse 7

अथ शक्रो मुनेऽपृच्छत्स्वाधिकारेण दुर्मदः । पुरुषं तं स्वमार्गान्तः स्थितमज्ञाय शंकरम्

Pagkaraan, si Śakra (Indra), na nalasing sa pagmamataas sa sariling kapangyarihan, ay nagtanong sa pantas, hindi nalalaman na ang Taong nakatayo sa dulo ng kanyang landas ay si Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 8

शक्र उवाच । कस्त्वं दिगंबराकारावधूतः कुत आगतः । किन्नाम तव विख्यातं तत्त्वतो वद मेऽचिरम्

Wika ni Śakra (Indra): “Sino ka—isang avadhūta na Digambara, na ang langit ang kasuutan? Saan ka nagmula? Ano ang tanyag mong pangalan? Iwika mo sa akin ang katotohanan nang walang pagkaantala.”

Verse 9

स्वस्थाने संस्थितः शंभुः किम्वान्यत्र गतोऽधुना । दर्शनार्थं हि तस्याहं गच्छामि सगुरुस्सुरैः

Nananatili ba ngayon si Śambhu sa Kanyang sariling tahanan, o naparoon na Siya sa ibang dako? Upang masilayan Siya, ako’y patutungo—kasama ang aking guro at ang mga deva.

Verse 10

नन्दीश्वर उवाच । शक्रेणेत्थं स पृष्टश्च किंचिन्नोवाच पूरुषः । लीलागृहीतदेहस्स शङ्करो मदहा प्रभुः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang tanungin nang gayon ni Śakra (Indra), ang Kaniyang Persona ay hindi nagsalita ni kaunti. Siya’y si Panginoong Śaṅkara, ang Makapangyarihang pumupuksa sa pagmamataas, na nag-anyong katawan dahil lamang sa līlā—banal na paglalaro.

Verse 11

शक्रः पुनरपृच्छत्तं नोवाच स दिगंबरः । अविज्ञातगतिश्शम्भुर्महाकौतुककारकः

Muling nagtanong si Indra, ngunit hindi pa rin sumagot ang Digambara. Si Śambhu—na ang Kanyang landas ay lampas sa karaniwang pagkaunawa—ay naglalayong lumikha ng dakilang kababalaghan, upang ipakita na ang kilos at layon ng Panginoon ay di masukat ng hangganang isip.

Verse 12

पुनः पुरन्दरोऽपृच्छ्त्त्रैलोक्याधिपतिस्स्वराट् । तूष्णीमास महायोगी महालीलाकरस्स वै

Muli, si Purandara (Indra), ang makapangyarihang panginoon ng tatlong daigdig, ay nagtanong sa kanya; ngunit ang Dakilang Yogī—si Śiva, ang may-akda ng makapangyarihang banal na lila—ay nanatiling tahimik.

Verse 13

इत्थं पुनः पुनः पृष्टः शक्रेण स दिगम्बरः । नोवाच किंचिद्भगवाञ्शक्रदर्प्पजिघांसया

Sa kabila ng paulit-ulit na pagtatanong ni Indra, ang Panginoong nakadamit-langit ay hindi nagsalita, sa layuning supilin at puksain ang kabombahan ni Indra.

Verse 14

अथ चुक्रोध देवेशस्त्रैलोक्यैश्वर्य्यगर्वितः । उवाच वचनं क्रोधात्तं निर्भर्त्स्य जटाधरम्

Pagkatapos, ang Panginoon ng mga diyos, na lasing sa pagmamalaki sa kanyang kapangyarihan sa tatlong mundo, ay nagalit. Sa galit na iyon, nagsalita siya ng mabagsik na salita, na pinapagalitan ang asetiko na may buhol-buhol na buhok (Shiva).

Verse 15

इन्द्र उवाच । पृच्छमानोऽपि रे मूढ नोत्तरं दत्तवानसि । अतस्त्वां हन्मि वज्रेण कस्ते त्रातास्ति दुर्मते

Sinabi ni Indra: "O hangal! Kahit tinanong kita, hindi ka sumagot. Kaya't papatayin kita sa pamamagitan ng kidlat (Vajra)—sino ang magliligtas sa iyo, O masamang isip?"

Verse 16

इत्युदीर्य्य ततो वज्री संनिरीक्ष्य क्रुधा हि तम् । हन्तुन्दिगम्बरं वज्रमुद्यतं स चकार ह

Matapos sabihin ito, si Indra (ang may hawak ng kidlat) ay tumitig sa kanya nang may galit, at sa layuning patayin ang asetiko na nakadamit-langit, itinaas niya ang kanyang kidlat upang paslangin siya.

Verse 17

वज्रहस्तं च तं दृष्ट्वा शक्रं शीघ्रं सदाशिवः । चकार स्तम्भनं तस्य वज्रपातस्य शंकरः

Nang makita si Śakra (Indra) na nakataas ang vajra sa kanyang kamay, agad kumilos si Sadāśiva—pinigil ni Śaṅkara at pinawalang-lakas ang mismong hampas ng kulog na iyon.

Verse 18

ततः स पुरुषः कुद्धः करालाक्षो भयंकरः । द्रुतमेव प्रजज्वाल तेजसा प्रदहन्निव

Pagkaraan, ang nilalang na iyon ay nagngitngit—mabangis ang mga mata at nakapanghihilakbot—at biglang nag-alab, na wari’y sinusunog ang lahat sa naglalagablab na ningning ng kanyang kapangyarihan.

Verse 19

बाहुप्रतिष्टम्भभुवा मन्युनान्तश्शचीपतिः । समदह्यत भोगीव मंत्ररुद्धपराक्रमः

Nakapigil at hindi makakilos, hawak na mahigpit ang kanyang mga bisig, si Indra—panginoon ni Śacī—ay nilamon ng alab ng poot, gaya ng ahas na napapaso; ang kanyang kabayanihang lakas ay napipigil ng mantra.

Verse 20

दृष्ट्वा वृहस्पतिस्त्वेनम्प्रज्वलन्तं स्वतेजसा । पुरुषं तं धियामास प्रणनाम हरं द्रुतम्

Nang makita ni Bṛhaspati ang Kataas-taasang Persona—si Hara—na nagliliwanag sa sariling likas na ningning, siya’y tumimo sa loob sa banal na pagkamalay at agad na yumukod at nagpatirapa sa Kanya.

Verse 21

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा ततो गुरुरुदारधीः । दण्डवत्कौ पुनर्नत्वा प्रभुं तुष्टाव भक्तितः

Pagkaraan, ang Gurong marangal ang diwa ay nag-anjali, pinagdugtong ang mga palad sa paggalang; muli siyang nagpatirapa nang lubos na parang daṇḍavat, at sa debosyon ay nagpuri sa Panginoon—ang Kataas-taasang Guro at Hari.

Verse 22

गुरुरुवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । प्रसन्नो भव गौरीश सर्वेश्वर नमोऽस्तु ते

Wika ng Guru: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva—mahabagin sa mga sumisilong sa Iyo—maging mapagpala Ka, O Panginoon ni Gaurī, O Kataas-taasang Panginoon ng lahat. Pagpupugay at pagpapatirapa sa Iyo.”

Verse 23

मायया मोहितास्सर्वे ब्रह्मविष्ण्वादयोपि ते । त्वां न जानन्ति तत्त्वेन जानन्ति त्वदनुग्रहात्

Silang lahat—maging sina Brahmā, Viṣṇu, at iba pa—ay nalilinlang ng Iyong Māyā. Hindi Ka nila nakikilala sa tunay na kalikasan; nakikilala Ka lamang sa pamamagitan ng Iyong biyaya.

Verse 24

नन्दीश्वर उवाच । बृहस्पतिरिति स्तुत्वा स तदा शंकरम्प्रभुम् । पादयोः पातयामास तस्येशस्य पुरन्दरम्

Sabi ni Nandīśvara: Matapos purihin ang Panginoong Śaṅkara, ang dakilang Pinuno, sa mga salitang “(Siya ay) Bṛhaspati,” si Purandara (Indra) ay nagpatirapa at nagbagsak ng sarili sa paanan ng Panginoong iyon, ang Kataas-taasang Tagapamahala.

Verse 25

ततस्तात सुराचार्य्यः कृताञ्जलिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाचेदं प्रश्रयावनतः सुधीः

Pagkaraan, o minamahal, si Bṛhaspati—ang iginagalang na guro ng mga diyos—na may marangal na pag-unawa, ay nag-anjali (magkadikit ang palad) sa paggalang at yumukong mapagpakumbaba, at nagsalita ng mga salitang ito nang may malinaw na karunungan.

Verse 26

बृहस्पतिरुवाच । दीननाथ महादेव प्रणतन्तव पादयोः । समुद्धर च मां तत्त्वं क्रोधं न प्रणयं कुरु

Wika ni Bṛhaspati: “O Mahādeva, kanlungan ng mga dukha, nagpapatirapa ako sa Iyong paanan. Iahon Mo ako at itatag sa katotohanan; huwag Mo sanang ituon sa akin ang Iyong poot.”

Verse 27

तुष्टो भव महादेव पाहीन्द्रं शरणागतम् । वह्निरेष समायाति भालनेत्रसमुद्भवः

“Magpala ka, O Mahādeva. Ingatan mo si Indra na dumulog bilang kanlungan. Ang apoy na ito—isinilang mula sa Mata sa Iyong noo—ay ngayo’y papalapit sa amin.”

Verse 28

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य गुरोर्वाक्यमवधूताकृतिः प्रभुः । उवाच करुणासिंधुर्विहसन्स सदूतिकृत्

Wika ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salita ng kaniyang guru, ang Panginoon—na nag-anyong avadhūta—ay marahang ngumiti. Yaong karagatan ng habag ay nagsalita, bilang mapagkawanggawang tagapamagitan at sugo.

Verse 29

अवधूत उवाच । क्रोधाच्च निस्सृतन्तेजो धारयामि स्वनेत्रतः । कथं हि कंचुकीं सर्पस्संधत्ते चोज्ज्ञितां पुनः

Wika ng Avadhūta: “Dahil sa poot, sumambulat ang naglalagablab na liwanag; pinipigil ko ito mula sa aking sariling mga mata. Paano nga ba muling maisusuot ng ahas ang balat na kaniyang hinubad at itinapon?”

Verse 30

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां नन्दी श्वरसनत्कुमारसंवादे अवधूतेश्वरशिवावतारचरित्रवर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat—Śatarudra Saṃhitā—sa pag-uusap nina Nandīśvara at Sanatkumāra, nagtatapos ang ikatatlumpung kabanata na pinamagatang: “Paglalarawan ng buhay at mga gawa ng pagkakatawang-Śiva na tinatawag na Avadhūteśvara.”

Verse 31

बृहस्पतिरुवाच । हे देव भगवन्भक्ता अनुकम्प्याः सदैव हि । भक्तवत्सलनामेति स्वं सत्यं कुरु शंकर

Sinabi ni Bṛhaspati: “O Deva, O Mapalad na Panginoon! Ang iyong mga deboto ay laging karapat-dapat sa habag. Yamang ikaw ay kilala bilang ‘mapagmahal sa mga deboto,’ O Śaṅkara, gawin mong totoo ang sarili mong pangalan (at pangako).”

Verse 32

क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्ता सर्वभक्तानां समुद्धर पुरन्दरम्

O Panginoon ng mga diyos, nararapat na ilihis mo sa ibang dako ang iyong napakabangis na banal na ningning. Ikaw ang tagapagligtas ng lahat ng deboto; kaya iahon at iligtas si Purandara (Indra).

Verse 33

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तो गुरुणा रुद्रो भक्तवत्सलनामभाक् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सुरेज्यम्प्रणतार्तिहा

Wika ni Nandīśvara: Nang siya’y masabihan ng kaniyang guro, si Rudra—na kilala bilang “mahabaging tagapangalaga ng mga deboto”—ay sumagot na may payapang puso. Siya ang sinasamba ng mga diyos, at siyang nag-aalis ng dalamhati ng mga yumuyuk at nagpapatirapa sa Kaniya.

Verse 34

रुद्र उवाच । प्रीतस्तेहं सुराचार्य्य ददामि वरमुत्तमम् । इन्द्रस्य जीवदानेन जीवेति त्वं प्रथाम्व्रज

Wika ni Rudra: “O guro ng mga diyos, kinalulugdan kita. Ipinagkakaloob ko sa iyo ang pinakadakilang biyaya. Yamang ibinigay mo ang buhay kay Indra, humayo ka at sumikat sa pangalang ‘Jīva’ (Buhay).”

Verse 35

समुद्भूतोऽनलो योयं भालनेत्रात्सुरा सहः । एनन्त्यक्ष्याम्यहं दूरे यथेन्द्रं नैव पीडयेत्

“O mga diyos, ang naglalagablab na apoy na ito’y sumibol mula sa mata sa noo ng Panginoon. Itataboy ko ito sa malayo, upang hindi nito mapinsala si Indra kahit kaunti.”

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा स करे धृत्वा स्वतेजोऽनलमद्भुतम् । भालनेत्रसमुद्भूतं प्राक्षिपल्लवणाम्भसि

Wika ni Nandīśvara: Pagkasabi nito, hinawakan niya sa kamay ang kamangha-manghang ningas na liwanag—ang sariling naglalagablab na tejas, na sumibol mula sa mata sa noo (ng Panginoon)—at inihagis iyon sa maalat na tubig.

Verse 37

अथो शिवस्य तत्तेजो भालनेत्रसमुद्भवम् । क्षिप्तं च लवणाम्भोधौ सद्यो बालो बभूव ह

Pagkaraan, ang naglalagablab na banal na tejas ni Panginoong Śiva—na sumibol mula sa mata sa noo—ay inihagis sa maalat na karagatan; at pagdaka’y naging isang sanggol.

Verse 38

स जलन्धरनामाभूत्सिन्धुपुत्रोऽसुरेश्वरः । तं जघान महेशानो देवप्रार्थनया प्रभुः

Siya’y nakilala bilang Jalandhara, anak ni Sindhu, isang makapangyarihang panginoon sa hanay ng mga asura. Sa panalangin ng mga deva, siya’y pinabagsak ni Maheśāna, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 39

इत्थं कृत्वा सुचरितं शंकरो लोकशंकरः । अवधूतस्वरूपेण ततश्चान्तर्हितोऽभवत्

Kaya nito, matapos gawin ni Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—ang marangal na gawang ito, kinuha niya ang anyo ng avadhūta (asetikong walang pagkapit), at pagkaraan ay naglaho sa paningin.

Verse 40

बभूवुः सकला देवाः सुखिनश्चातिनिर्भयाः । गुरुशक्रौ भयान्मुक्तौ जग्मतुः सुखमुत्तमम्

Pagkaraan nito, ang lahat ng mga deva ay napuspos ng galak at ganap na walang takot. At sina Guru (Bṛhaspati) at Śakra (Indra), pinalaya mula sa pangamba, ay nagkamit ng pinakadakilang kaligayahan.

Verse 41

यदर्थे गमनोद्युक्तौ दर्शनं प्राप्य तस्य तौ । कृतार्थौ गुरुशक्रौ हि स्वस्थानं जग्मतुर्मुदा

Nang matamo nila ang darśana Niya na siyang dahilan ng kanilang paglalakbay, ang dalawa—si Bṛhaspati, ang Guru ng mga deva, at si Indra—ay nakadamang ganap na ang layon, at masayang nagbalik sa kanilang sariling tahanan.

Verse 42

अवधूतेश्वराह्वोऽवतारस्ते कथितो मया । परमेशस्य परमानन्ददः खलदण्डदः

Kaya nga, isinalaysay ko na sa iyo ang pagkakatawang-tao na tinatawag na Avadhūteśvara—isang anyo ni Parameśa, ang Kataas-taasang Panginoon—na nagkakaloob ng sukdulang kaligayahan sa mga deboto at nagpaparusa sa masasama.

Verse 43

इदमाख्यानमनघं यशस्यं स्वर्ग्यमेव च । भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्

Ang banal na salaysay na ito ay walang dungis, nagbibigay ng karangalan at nag-aakay din sa langit. Ito’y maka-diyos, nagkakaloob ng kapakinabangan sa daigdig at ng kalayaan (mokṣa), at nagbibigay ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 44

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वा समाहितः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा सोन्ते शिवगतिं लभेत्

Sinumang may natipong isip na palagiang nakikinig sa banal na aral na ito—o nagpapabigkas nito para sa iba—ay tatamasahin ang lahat ng ligaya sa mundong ito, at sa huli ay makakamit ang kataas-taasang kalagayan ni Shiva.