Gṛhapati’s Vow: Turning Grief into Mṛtyuñjaya–Mahākāla Sādhana (गृहपतेः प्रतिज्ञा—मृत्युंजय-महाकालजपः)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । विश्वानरस्सपत्नीकस्तच्छ्रुत्वा नारदेरितम् । तदेवम्मन्यमानोभूद्वज्रपातं सुदारुणम्

Sinabi ni Nandīśvara: Si Viśvānara, kasama ang kanyang asawa, ay nakinig sa sinabi ni Nārada. Sa pag-aakalang gayon nga, siya’y tinamaan ng isang napakasindak na kapahamakan na wari’y bagsak ng kulog-vajra.

Verse 2

हा हतोस्मीति वचसा हृदयं समताडयत् । मूर्च्छामवाप महतीं पुत्रशोकसमाकुलः

Sumigaw siya, “Ay, ako’y pinaslang!”, at hinampas ang sariling dibdib; nababalot ng dalamhati sa anak, siya’y bumagsak sa matinding pagkahimatay.

Verse 3

शुचिष्मत्यपि दुःखार्त्ता रुरोदातीव दुस्सहम् । अतिस्वरेण हारावैरत्यन्तं व्याकुलेन्द्रिया

Bagaman likas na dalisay at maningning, sinakmal siya ng dalamhati at nagsimulang umiyak—isang daing na halos di makayanan. Sa napakalakas na tinig siya’y nanaghoy, at ang lahat ng pandama niya’y lubos na naguluhan sa unos ng pighati.

Verse 4

श्रुत्वार्त्तनादमिति विश्वनरोपि मोहं हित्वोत्थितः किमिति किंत्विति किं किमेतत् । उच्चैर्वदन् गृहपतिः क्व स मे बहिस्थः प्राणोन्तरात्मनिलयस्सकलेंद्रियेशः

Nang marinig ang sigaw ng dalamhati, maging si Viśvanara ay iniwaksi ang pagkalito at tumindig, paulit-ulit na sumigaw, “Ano ito? Ano ang nangyari?” Pagkaraan ay malakas niyang sinabi, “Nasaan ang Panginoon ng aking tahanan—siya na nasa labas? Siya ang Prāṇa, nananahan bilang Panloob na Sarili, ang Panginoon ng lahat ng pandama.”

Verse 5

ततो दृष्ट्वा स पितरौ बहुशोकसमावृतौ । स्मित्वोवाच गृहपस्सबालश्शंकरांशजः

Pagkaraan, nang makita niyang ang kanyang dalawang magulang ay nababalot ng matinding pighati, ang batang iyon—isang bahagi ng pagkakatawang-tao ni Śaṅkara—ay ngumiti at nagsalita na wari’y siya ang panginoon ng tahanan.

Verse 6

गृहपतिरुवाच । हे मातस्तात किं जातं कारणन्तद्वदाधुना । किमर्थं रुदितोऽत्यर्थं त्रासस्तादृक्कुतो हि वाम्

Sinabi ni Gṛhapati: “O Ina, O Ama—ano ang nangyari? Sabihin ninyo agad sa akin ang dahilan. Bakit kayo kapwa umiiyak nang labis, at saan nagmula ang gayong takot sa inyo?”

Verse 7

न मां कृतवपुस्त्राणम्भवच्चरणरेणुभिः । कालः कलयितुं शक्तो वराकीं चिञ्चलाल्पिका

Yamang ako’y sumilong sa alabok ng iyong mga paa, ako’y napangalagaan at naging matatag; kaya’t si Kāla, ang Panahon, ay hindi ako kayang sakmalin—siya’y abang, pabagu-bago, at napakaliit.

Verse 8

प्रतिज्ञां शृणुतान्तातौ यदि वान्तनयो ह्यहम् । करिष्येहं तथा येन मृत्युस्त्रस्तो भविष्यति

“Makinig kayo, mahal kong ama at ina, sa aking panata. Kung ako nga’y tunay ninyong anak, kikilos ako nang gayon na maging ang Kamatayan ay manginginig sa takot.”

Verse 9

मृत्युंजयं समाराध्य गर्वज्ञं सर्वदं सताम् । जपिष्यामि महाकालं सत्यं तातौ वदाम्यहम्

Matapos sambahin nang wasto si Mṛtyuñjaya—Siya na nakakabatid at nagpapayuko sa lahat ng pagmamataas, at nagbibigay ng bawat biyaya sa mga banal—uulitin ko sa japa ang pangalan ni Mahākāla. Mahal kong ama, katotohanan ang sinasabi ko sa iyo.

Verse 10

नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य जारितौ द्विजदम्पती । अकालमृतवर्षौघैर्गततापौ तदोचतुः

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang kanyang mga salita, ang mag-asawang Brāhmaṇa—na noon ay sinunog ng mga baha ng kamatayang wala sa panahon—ay napawi ang kanilang pagdurusa, at saka sila nagsalita.

Verse 11

द्विजदम्पती ऊचतुः । पुनर्ब्रूहि पुनर्ब्रूहि कीदृक्कीदृक् पुनर्वद । कालः कलयितुन्नालं वराकी चञ्चलास्ति का

Wika ng mag-asawang Brahmin: “Magsalita kang muli—muli! Ilarawan mo pa nang malinaw kung ano ang anyo nito. Ang Kāla (panahon) ay di kayang sukatin ito nang ganap; anong abang at may hanggáng isip ang makapananatiling matatag dito?”

Verse 12

आवयोस्तापनाशाय महोपायस्त्वयेरितः । मृत्युंजयाख्यदेवस्य समाराधनलक्षणः

Upang maalis ang pagdurusang gumugulo sa aming dalawa, itinuro mo ang isang dakilang paraan—ang pamamaraan at disiplina ng pagsamba upang marapat na mapalugod ang Diyos na tinatawag na Mṛtyuñjaya, ang Manlulupig sa Kamatayan.

Verse 13

तद्वच्च शरणं शम्भोर्नातः परतरं हि तत् । मनोरथपथातीत कारिणः पापहारिणः

Gayundin, walang kanlungang hihigit pa roon—ang sumilong kay Śambhu. Ginagampanan Niya ang lampas sa mga landas ng guniguni ng isip, at Siya ang tagapag-alis ng kasalanan.

Verse 14

किन्न श्रुतन्त्वया तात श्वेतकेतुं यथा पुरा । पाशितं कालपाशेन ररक्ष त्रिपुरान्तकः

Minamahal kong anak, hindi mo ba narinig na noong unang panahon, nang si Śvetaketu ay naigapos ng silo ni Kāla (Panahon), siya’y iningatan at iniligtas ni Tripurāntaka, ang Panginoong Śiva?

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां गृहपत्यवतारवर्णनं नाम पञ्चदशोऽध्यायः

Kaya nga, sa kagalang-galang na Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikatlong Aklat—ang Śatarudra-saṃhitā—nagtatapos ang ikalabinlimang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagkakatawang-tao ni Gṛhapati.”

Verse 16

क्षीरोदमथनोद्भूतं प्रलयानलसन्निभम् । पीत्वा हलाहलं घोरमरक्षद्भुवनत्रयम्

Ang kakila-kilabot na lasong Hālāhala, na sumibol sa pag-uga ng Karagatang Gatas at kahawig ng apoy ng pagkalipol, ay ininom ni Śiva; at sa gayon ay pinangalagaan Niya ang tatlong daigdig.

Verse 17

जलंधरं महादर्पं हृतत्रैलोक्यसम्पदम् । रुचिरांगुष्ठरेखोत्थ चक्रेण निजघान यः

Siya ang pumatay kay Jalandhara—na labis ang kapalaluan at umagaw sa kasaganaan ng tatlong daigdig—sa pamamagitan ng maningning na diskong (cakra) sumibol mula sa guhit ng Kanyang sariling hinlalaki.

Verse 18

य एकेषु निपातोत्थज्वलनैस्त्रिपुरम्पुरा । त्रैलोक्यैश्वर्यसम्मूढं शोषयामास भानुना

Siya yaong noong unang panahon ay nagpatuyo sa Tripura sa pamamagitan ng ningas na tulad ng araw na sumiklab mula sa pagbangga ng Kanyang kapangyarihan, habang ang Tripura ay nalinlang ng paghahari at karangalan ng tatlong daigdig.

Verse 19

कामं दृष्टिनिपातेन त्रैलोक्यविजयोर्जितम् । निनायानंगपदवीं वीक्ष्यमाणेष्वजादिषु

Sa isang pagyuko lamang ng Kanyang titig, pinasuko Niya si Kāma—na pinalakas ng tagumpay sa tatlong daigdig—at ibinagsak siya sa kalagayang walang katawan, habang nakatanaw si Brahmā at ang iba pang mga diyos.

Verse 20

तम्ब्रह्माद्यैककर्तारम्मेघवाहनमच्युतम् । प्रयाहि पुत्र शरणं विश्वरक्षामणिं शिवम्

Humayo ka, anak ko, at sumilong kay Śiva—ang iisang Panginoon, pinagmulan maging ni Brahmā at ng iba pang mga diyos; ang Di-natitinag, ang sumasakay sa ulap; Siya ang hiyas ng pag-iingat sa buong sansinukob.

Verse 21

नन्दीश्वर उवाच । पित्रोरनुज्ञाम्प्राप्येति प्रणम्य चरणौ तयोः । प्रादक्षिण्यमुपावृत्य बह्वाश्वास्य विनिर्ययौ

Sinabi ni Nandīśvara: “Nang makamtan ang pahintulot ng mga magulang, siya’y yumukod at sumamba sa kanilang dalawang paa. Pagkaraan, matapos silang ikutin nang may paggalang at magbigay ng maraming pananalitang pampalakas-loob, ang dalawa ay lumisan.”

Verse 22

सम्प्राप्य काशीं दुष्प्रापाम्ब्रह्मनारायणादिभिः । महासंवर्त्तसन्तापहन्त्रीं विश्वेशपालिताम्

Nakarating sila sa Kāśī—isang banal na lungsod na mahirap marating kahit nina Brahmā, Nārāyaṇa, at iba pang mga deva—na pumapawi sa naglalagablab na pighati ng dakilang pagkalusaw ng sansinukob, at iniingatan ni Viśveśa (Panginoong Śiva).

Verse 23

स्वर्धुन्या हारयष्ट्येव राजिता कण्ठभूमिषु । विचित्रगुणशालिन्या हरपत्न्या विराजिताम्

Sa may bahagi ng kanyang leeg, siya’y nagningning na wari’y pinalamutian ng garlandang tila tungkod ng makalangit na Gaṅgā; kaya ang kabiyak ni Hara, na hitik sa kahanga-hangang mga katangian, ay lumitaw na maningning.

Verse 24

तत्र प्राप्य स विप्रेशः प्राग्ययौ मणिकर्णिकाम् । तत्र स्नात्वा विधानेन दृष्ट्वा विश्वेश्वरम्प्रभुम्

Pagdating niya roon, ang kagalang-galang na brahmana ay nagpatuloy sa silangan patungong Maṇikarṇikā. Doon, matapos maligo ayon sa itinakdang ritwal, namasdan niya ang Panginoong Viśveśvara—si Śiva, ang maningning na Guro ng lahat.

Verse 25

साञ्जलिर्नतशीर्षोऽसौ महानन्दान्वितस्सुधीः । त्रैलोक्यप्राणसन्त्राणकारिणम्प्रणनाम ह

Magkapatong ang mga palad at nakayuko ang ulo, ang marunong na iyon—puspos ng dakilang kagalakan—ay yumukod sa Tagapangalaga na nag-iingat sa hininga ng buhay ng tatlong daigdig.

Verse 26

आलोक्यालोक्य तल्लिंगं तुतोष हृदये मुहुः । परमानंदकंदाढ्यं स्फुटमेतन्न संशयः

Paulit-ulit niyang minasdan ang Liṅga, at paulit-ulit ding napuspos ng malalim na kasiyahan ang kanyang puso. Malinaw, walang alinlangan, ang Liṅga na iyon ay hitik sa pinagmumulan ng sukdulang kaligayahan.

Verse 27

अहो न मत्तो धन्योस्ति त्रैलोक्ये सचराचरे । यदद्राक्षिषमद्याहं श्रीमद्विश्वेश्वरं विभुम्

Ah! Sa tatlong daigdig—sa mga gumagalaw at di-gumagalaw—walang higit na pinagpala kaysa sa akin, sapagkat ngayong araw ay nasilayan ko ang maluwalhating Viśveśvara, ang Panginoong Kataas-taasang sumasaklaw sa lahat.

Verse 28

मम भाग्योदयायैव नारदेन महर्षिणा । पुरागत्य तथोक्तं यत्कृतकृत्योस्म्यहन्ततः

Upang magising ang aking mabuting kapalaran, ang dakilang rishi na si Nārada ay dumating sa akin noon pa man at nagsalita nang gayon; mula noon, tunay akong naging taong ganap na natupad ang layon ng buhay.

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । इत्यानन्दामृतरसैर्विधाय स हि पारणम् । ततश्शुभेह्नि संस्थाप्य लिंगं सर्व्वहितप्रदम्

Wika ni Nandīśvara: “Sa gayon, isinagawa niya nang wasto ang pāraṇa (pangwakas na ritwal) sa mga handog na tila amṛta ng kagalakan. Pagkaraan, sa isang mapalad na araw, itinatag niya ang Liṅga—tagapagkaloob ng kapakanan ng lahat.”

Verse 30

जग्राह नियमान्घोरान् दुष्करानकृतात्मभिः । अष्टोत्तरशतैः कुम्भैः पूर्णैर्गंगाम्भसा शुभैः

Isinagawa niya ang mahihigpit at nakapanghihilakbot na mga panata—mga disiplina na mahirap tuparin ng hindi sanay at hindi pa nalilinis. Taglay ang isandaan at walong banga na punô ng banal at mapalad na tubig ng Gaṅgā, nagpatuloy siya sa pagsamba.

Verse 31

संस्नाप्य वाससा पूतः पूतात्मा प्रत्यहं शिवम् । नीलोत्पलमयीम्मालां समर्पयति सोऽन्वहम्

Pagkaligo at pagdalisay sa pamamagitan ng malinis na kasuotan—dalisay ang katawan at dalisay ang kalooban—sinamba niya si Śiva araw-araw, at araw-araw ay inihahandog niya sa Kanya ang kuwintas ng mga bughaw na lotus.

Verse 32

अष्टाधिकसहस्रैस्तु सुमनोभिर्विनिर्मिताम् । स पक्षे वाथ वा मासे कन्दमूलफलाशनः

Ang kuwintas na iyon ay hinabi mula sa walong libo at higit pang maririkit na bulaklak. Siya, na nabubuhay sa mga bumbong, ugat, at bunga, ay dapat magsagawa ng ganitong panata sa loob ng kalahating buwan—o kaya’y isang buong buwan.

Verse 33

शीर्णपर्णाशनैर्धीरः षण्मासं सम्बभूव सः । षण्मासं वायुभक्षोऽभूत्षण्मासं जल बिन्दुभुक्

Matatag at may pagpipigil-sa-sarili, nabuhay siya nang anim na buwan na tuyong nalaglag na dahon lamang ang kinakain; anim na buwan na hangin lamang ang tinatanggap na pagkain; at anim na buwan pa na patak ng tubig lamang ang ikinabubuhay.

Verse 34

एवं वर्षवयस्तस्य व्यतिक्रान्तं महात्मनः । शिवैकमनसो विप्रास्तप्यमानस्य नारद

Gayon, O Nārada, lumipas ang mga taon ng dakilang kaluluwang iyon habang siya’y nagsasagawa ng matinding tapa—O mga brāhmaṇa—na ang isip ay nakatuon lamang kay Śiva.

Verse 35

जन्मतो द्वादशे वर्षे तद्वचो नारदेरितम् । सत्यं करिष्यन्निव तमभ्यगात्कुलिशायुधः

Sa ikalabindalawang taon mula sa kanyang kapanganakan, na wari’y upang gawing totoo ang mga salitang sinabi ni Nārada, lumapit sa kanya ang may hawak ng Vajra, ang sandatang kulog.

Verse 36

उवाच च वरं ब्रूहि दद्मि त्वन्मनसि स्थितम् । अहं शतक्रतुर्विप्र प्रसन्नोस्मि शुभव्रतैः

Sinabi niya: “Humingi ka ng biyaya; ipagkakaloob ko ang anumang nananahan sa iyong isipan. O brāhmaṇa, ako si Śatakratu (Indra), at nalulugod ako sa iyong mapagpalang mga panata.”

Verse 37

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य महेन्द्रस्य वाक्यम्मुनिकुमारकः । उवाच मधुरन्धीरः कीर्तयन्मधुराक्षरम्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang mga salita ni Mahendra (Indra), ang batang anak ng muni—payapa at matatag—ay sumagot, binibigkas ang matatamis at mapalad na mga pantig.

Verse 38

गृहपतिरुवाच । मघवन् वृत्रशत्रो त्वां जाने कुलिशपाणिनम् । नाहं वृणे वरन्त्वत्तश्शंकरो वरदोऽस्ति मे

Sinabi ni Gṛhapati: “O Maghavan—pumuksa kay Vṛtra—nakikilala kita bilang Indra, ang may hawak ng vajra. Ngunit hindi ako hihingi ng anumang biyaya mula sa iyo; sapagkat si Śaṅkara lamang ang tagapagkaloob ng biyaya sa akin.”

Verse 39

इन्द्र उवाच । न मत्तश्शङ्करस्त्वन्यो देवदेवोऽस्म्यहं शिशो । विहाय बालिशत्वं त्वं वरं याचस्व मा चिरम्

Wika ni Indra: “Maliban sa akin ay walang ibang Śaṅkara. Ako ang dewa ng mga dewa, bata. Iwan mo ang kamangmangan ng pagkabata at agad humiling ng isang biyaya—huwag magtagal.”

Verse 40

गृहपतिरुवाच । गच्छाहल्यापतेऽसाधो गोत्रारे पाकशासन । न प्रार्थये पशुपतेरन्यं देवान्तरं स्फुटम्

Wika ni Gṛhapati: “Lumayo ka, O asawa ni Ahalyā—masamang nilalang, kaaway ng angkan, tagapagparusa kay Pāka (Indra)! Maliwanag na hindi ako humihingi ng ibang diyos maliban kay Paśupati (Panginoong Śiva).”

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा क्रोध संरक्तलोचनः । उद्यम्य कुलिशं घोरम्भीषयामास बालकम्

Sinabi ni Nandīśvara: Nang marinig ang kanyang mga salita, namula sa galit ang mga mata; itinaas niya ang kakila-kilabot na sandatang tulad ng kulog at sinikap niyang takutin ang bata.

Verse 42

स दृष्ट्वा बालको वज्रं विद्युज्ज्वाला समाकुलम् । स्मरन्नारद वाक्यं च मुमूर्च्छ भयविह्वलः

Nang makita ng bata ang vajra na nag-aalimpuyo sa nagliliyab na kidlat, at naalaala ang mga salita ni Nārada, siya’y nilamon ng takot at nawalan ng malay.

Verse 43

अथ गौरीपतिश्शम्भुराविरासीत्तपोनुदः । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रन्ते स्पर्शैस्संजीवयन्निव

Pagkaraan, nagpakita si Śambhu, ang Panginoon ni Gaurī—Siya na nag-aalis ng dalamhating bunga ng matinding tapa—at nagsabi: “Bumangon, bumangon; nawa’y mapasaiyo ang pagpapala,” na wari’y binubuhay muli ang deboto sa pamamagitan ng Kanyang banal na haplos.

Verse 44

उन्मील्य नेत्रकमले सुप्ते इव दिनक्षये । अपश्यदग्रे चोत्थाय शम्भुमर्कशताधिकम्

Pagdilat ng kanyang mga matang gaya ng lotus, na wari’y nagigising sa pagtatapos ng araw, siya’y tumindig at nakita sa harap si Śambhu—ang Panginoong Śiva—na ang ningning ay higit pa sa sandaang araw.

Verse 45

भाले लोचनमालोक्य कण्ठे कालं वृषध्वजम् । वामाङ्गसन्निविष्टाद्रितनयं चन्द्रशेखरम्

Nang makita nila ang Mata sa Kanyang noo, ang maitim-asul na tanda sa Kanyang lalamunan, ang Panginoong may watawat ng Toro, at Siya na sa Kanyang kaliwang panig ay nananahan ang Anak na Dalaga ng Bundok—si Śiva, ang May Koronang Buwan—nakilala nila ang Kataas-taasang Panginoon sa Kanyang mahabaging anyong nahahayag (saguṇa).

Verse 46

कपर्द्देन विराजन्तं त्रिशूलाजगवायुधम् । स्फुरत्कर्पूरगौरांगं परिणद्ध गजाजिनम्

Nagniningning Siya sa nakapulupot na buhol ng buhok, tangan ang trishula at ang ahas bilang sandata. Ang Kanyang katawan ay kumikislap na puti na tila kapur, at nakagapos ng balat ng elepante—gayon nakita ang saguna na anyo ni Śiva, ang mahabaging Panginoon na nagbibigay ng moksha sa mga kaluluwang nakagapos.

Verse 47

परिज्ञाय महादेवं गुरुवाक्यत आगमात् । हर्षबाष्पाकुलासन्नकण्ठरोमाञ्चकञ्चुकः

Nang makilala niya si Mahādeva sa turo ng Guru at sa kapangyarihan ng mga Āgama, siya’y napuno ng luha ng kagalakan; nanikip ang kanyang lalamunan, at ang buong katawan niya’y nabalutan ng ‘damit’ ng pangingilabot (pagkalugod na banal).

Verse 48

क्षणं च गिरिवत्तस्थौ चित्रकूटत्रिपुत्रकः । यथा तथा सुसम्पन्नो विस्मृत्यात्मानमेव च

Sa isang saglit, si Citrakūṭa—na may kaugnayan kay Triputraka—ay tumindig na matatag na parang bundok. Pinagkalooban ng lahat ng uri ng kasaganaan, nalimot pa niya ang sarili niyang pagkatao.

Verse 49

न स्तोतुं न नमस्कर्तुं किञ्चिद्विज्ञप्तिमेव च । यदा स न शशाकालं तदा स्मित्वाह शङ्करः

Nang hindi siya makapagpuri, hindi makapagpatirapa, at ni hindi makapagsumamo ng anuman, noon ay si Śaṅkara, na may banayad na ngiti, ay nagsalita.

Verse 50

ईश्वर उवाच । शिशो गृहपते शक्राद्वज्रोद्यतकरादहो । ज्ञात भीतोऽसि मा भैषीर्जिज्ञासा ते मया कृता

Wika ni Īśvara: «O bata, o panginoon ng tahanan—ah! natakot ka nang makita si Indra na nakataas ang kamay at may hawak na vajra. Alam Ko ito. Huwag kang matakot; ito’y pagsubok lamang na ginawa Ko, dahil nais Kitang maunawaan.»

Verse 51

मम भक्तस्य नो शक्रो न वज्रं चान्तकोऽपि च । प्रभवेदिन्द्ररूपेण मयैव त्वम्विभीषितः

Para sa aking deboto, walang kapangyarihan si Śakra (Indra), ni ang kanyang vajra na kulog, ni maging si Antaka (Kamatayan). Ako lamang, na nag-anyong Indra, ang siyang nagpasindak sa iyo.

Verse 52

वरन्ददामि ते भद्र त्वमग्निपदभाग्भव । सर्वेषामेव देवानां वरदस्त्वं भविष्यसि

O mapalad at banal, ipinagkakaloob Ko sa iyo ang isang biyaya. Maging kabahagi ka sa banal na katayuan ni Agni. Tunay, ikaw ay magiging tagapagkaloob ng mga biyaya sa lahat ng mga deva.

Verse 53

सर्वेषामेव भूतानां त्वमग्नेऽन्तश्चरो भव । धर्मराजेन्द्रयोर्मध्ये दिगीशो राज्यमाप्नुहि

O Agni, maging ang panloob na saksi na gumagalaw sa loob ng lahat ng nilalang. At sa pagitan ni Dharma-rāja (Yama) at ni Indra, maging Panginoon ng mga Direksiyon at kamtin ang kapangyarihang paghahari.

Verse 54

त्वयेदं स्थापितं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति । अग्नीश्वर इति ख्यातं सर्वतेजोविबृंहणम्

Ang Liṅga na ito ay itinatag mo; kaya ito’y tatawagin sa iyong pangalan. Sikat ito bilang Agnīśvara, ang Panginoon na nagpapalago at nagpapaliyab ng lahat ng tejas (ningning-lakas).

Verse 55

अग्नीश्वरस्य भक्तानां न भयं विद्युदग्निभिः । अग्निमांद्यभयं नैव नाकालमरणं क्वचित्

Para sa mga deboto ni Agnīśvara, walang takot sa kidlat o apoy. Wala ring takot sa panghihina ng agni (init ng pagtunaw o lakas-buhay), at kailanman, saanman, ay walang kamatayang wala sa oras.

Verse 56

अग्नीश्वरं समभ्यर्च्य काश्यां सर्वसमृद्धिदम् । अन्यत्रापि मृतो दैवाद्वह्निलोके महीयते

Matapos sambahin nang wasto si Agnīśvara sa Kāśī—ang tagapagkaloob ng lahat ng kasaganaan—kahit ang mamatay sa ibang dako dahil sa lakas ng tadhana ay pinararangalan sa Vahni-loka, daigdig ng Apoy.

Verse 57

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तानीय तद्बन्धून्पित्रोश्च परिपश्यतोः । दिक्पतित्वेऽभिषिच्याग्निं तत्र लिंगे शिवोऽविशत्

Wika ni Nandīśvara: Pagkasabi nito, ipinatawag niya ang mga kamag-anak na iyon habang nakatingin ang mga magulang; at matapos italaga sa abhiṣeka si Agni bilang panginoon ng mga dako, pumasok si Śiva sa Liṅga na iyon.

Verse 58

इत्थमग्न्यवतारस्ते वर्णितो मे जनार्दनः । नाम्ना गृहपतिस्तात शंकरस्य परात्मनः

O Janārdana, ganito ko inilarawan sa iyo ang pagkakatawang-tao ni Śaṅkara bilang Apoy. Mahal kong anak, si Śaṅkara—ang Kataas-taasang Sarili—ay nakilala sa pangalang Gṛhapati.

Verse 59

चित्रहोत्रपुरी रम्या सुखदार्चिष्मती वरा । जातवेदसि ये भक्ता ते तत्र निवसन्ति वै

Ang Chitrahotrapurī ay kaaya-aya at marikit—isang dakilang dako na tinatawag na Sukhadā at Arciṣmatī. Ang mga debotong tapat kay Jātavedas (Agni) ay tunay na nananahan doon.

Verse 60

अग्निप्रवेशं ये कुर्य्युर्दृढसत्त्वा जितेन्द्रियाः । स्त्रियो वा सत्त्वसम्पन्नास्ते सर्व्वेप्यग्नितेजसः

Yaong matatapang ang loob at may pagpipigil sa mga pandama na pumapasok sa apoy—gayundin ang mga babaeng may matatag na kabutihan—silang lahat ay tunay na nagiging maningning sa mismong ningning ng apoy.

Verse 61

अग्निहोत्ररता विप्राः स्थापिता ब्रह्मचारिणः । पश्चानिवर्त्तिनोऽप्येवमग्निलोकेग्निवर्चसः

Ang mga Brahmin na masigasig sa Agnihotra, na matatag sa disiplina ng brahmacarya, ay nagiging mga hindi na bumabalik; nararating nila ang daigdig ni Agni (Agni-loka), na nagniningning sa ningning ng apoy.

Verse 62

शीते शीतापनुत्त्यै यस्त्वेधोभारान्प्रयच्छति । कुर्य्यादग्नीष्टिकां वाथ स वसेदग्निसन्निधौ

Sa panahon ng lamig, ang sinumang upang maitaboy ang hirap ng ginaw ay nag-aalay ng mga bigkis ng panggatong para sa banal na gamit, o naghahanda ng dambana ng apoy (fire-altar), ay nananahan sa kalapitan ng sagradong apoy—namumuhay malapit kay Agni bilang isang mapagpalang disiplina.

Verse 63

अनाथस्याग्निसंस्कारं यः कुर्य्याच्छ्रद्धयान्वितः । अशक्तः प्रेरयेदन्यं सोग्निलोके महीयते

Sinumang may pananampalataya na nagsasagawa ng mga ritwal ng apoy—pagsusunog ng bangkay at mga huling sakramento—para sa isang walang tagapagtanggol, o kung hindi kaya ay nag-uutos sa iba na gawin ito, ay pinararangalan at itinataas sa daigdig ni Agni (Agni-loka). Sa pananaw na Śaiva, ang mahabaging dharma na ito ay nagiging handog na nakalulugod sa Panginoon at tumutulong sa paglalakbay ng jīva ng yumao.

Verse 64

अग्निरेको द्विजातीनां निश्श्रेयसकरः परः । गुरुर्देवो व्रतं तीर्थं सर्वमग्निर्विनिश्चितम्

Para sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), si Agni lamang ang kataas-taasang tagapagkaloob ng niḥśreyasa, ang pinakamataas na kabutihan. Si Agni ang Guru; si Agni ang Diyos; si Agni ang panata (vrata) at ang banal na paglalakbay (tīrtha)—tunay na ang lahat ay itinatakdang si Agni.

Verse 65

अपावनानि सर्वाणि वह्निसंसर्गतः क्षणात् । पावनानि भवन्त्येव तस्माद्यः पावकः स्मृतः

Ang lahat ng marurumi ay nagiging dalisay sa isang iglap sa pagdampi sa apoy. Kaya ang apoy ay inaalala bilang “Pāvaka”—ang tagapaglinis at tagapagpadalisay.

Verse 66

अन्तरात्मा ह्ययं साक्षान्निश्चयो ह्याशुशुक्षणिः । मांसग्रासान्पचेत्कुक्षौ स्त्रीणां नो मांसपेशिकाम्

Ang (Panginoon) na ito ang tunay na Panloob na Sarili, hayag na naririto bilang Saksi; ang Kanyang pasya ay mabilis at di nagkakamali. Tinutunaw Niya ang mga tipak ng laman sa tiyan—ngunit huwag kailanman ituring ang kababaihan na pawang piraso lamang ng laman.

Verse 67

तैजसी शाम्भवी मूर्त्तिः प्रत्यक्षा दहनात्मिका । कर्त्री हर्त्री पालयित्री विनैतां किं विलोक्यते

Ang maningning na anyong Śāmbhavī ay hayag na nahahayag, may diwang apoy. Siya ang gumagawa, ang bumabawi, at ang nag-iingat—kung hindi Siya mamamasdan, ano pa ang tunay na makikita?

Verse 68

चित्रभानुरयं साक्षान्नेत्रन्त्रिभुवनेशितुः । अन्धे तमोमये लोके विनैनं कः प्रकाशनः

Ang maningning na Araw na ito ay tunay na mata ng Panginoon ng tatlong daigdig. Sa mundong bulag na hinabi ng dilim, kung wala siya, sino ang makapagdudulot ng liwanag?

Verse 69

धूपप्रदीपनैवेद्यपयोदधिघृतैक्षवम् । एतद्भुक्तं निषेवन्ते सर्वे दिवि दिवौकसः

Kapag inihahandog sa pagsamba kay Śiva ang insenso, mga ilawan, at mga alay—kasama ang gatas, gatas-asim, ghee, at katas ng tubo—ang lahat ng nananahan sa langit ay nakikibahagi at nagagalak sa mga alay na pinabanal sa makalangit na dako.