Adhyaya 50
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 5051 Verses

मृत्युञ्जय-विद्या-प्रादुर्भावः (The Manifestation/Transmission of the Mṛtyuñjaya Vidyā)

Ang Adhyaya 50 ay anyong pagtuturo ng guro sa alagad: itinuturo ni Sanatkumāra kay Vyāsa ang pinagmulan at bisa ng dakilang vidyā na nagpapahinahon at nananaig sa kamatayan, na kaugnay ni Śiva bilang Mṛtyuñjaya. Nagsisimula ito sa matinding tapas ng pantas na si Kāvya (kaugnay ng angkan ni Bhṛgu) na naglakbay sa Vārāṇasī at nagtiis ng mahabang pag-aayuno at pagninilay kay Viśveśvara. Itinatampok ang kaayusan ng ritwal: pagtatatag ng Śiva-liṅga, paggawa ng mapalad na balon, paulit-ulit na abhiṣeka gamit ang pañcāmṛta sa takdang sukat, kasama ang mabangong paligo, pagpapahid ng unguento, at masaganang handog ng mga bulaklak. Ang mahabang talaan ng mga halaman ay nagsisilbing gabay-ritwal, tanda ng kadalisayan, bango, at kasaganaan ng debosyon sa pagsamba kay Śiva. Mahalaga ang pagbanggit sa “Mṛtasaṃjīvanī” vidyā, na inilalarawang dalisay at bunga ng dakilang lakas ng tapas, na nagpapakita na ang mantra/kaalaman ay kapangyarihang nalilikha at nagiging mapagligtas kapag nakaugat sa bhakti kay Śiva. Sa kabuuan: tapas → paglitaw/pagbuo ng vidyā → pagsambang nakasentro sa liṅga → pag-iingat laban sa kamatayan at pagpapanumbalik ng lakas-buhay.

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास यथा प्राप्ता मृत्युप्रशमनी परा । विद्या काव्येन मुनिना शिवान्मृत्युञ्जयाभिधात्

Wika ni Sanatkumāra: “Makinig ka, O Vyāsa, kung paanong natamo ang kataas-taasang kaalamang nagpapayapa sa kamatayan. Tinanggap ito ng pantas na si Kāvyā (Śukra) mula kay Śiva, na kilala bilang Mṛtyuñjaya, ang Mananakop sa Kamatayan.”

Verse 2

पुरासौ भृगुदायादो गत्वा वाराणसीं पुरीम् । बहुकालं तपस्तेपे ध्यायन्विश्वेश्वरं प्रभुम्

Noong unang panahon, isang inapo ni Bhṛgu ang nagtungo sa banal na lungsod ng Vārāṇasī at sa mahabang panahon ay nagsagawa ng matitinding pag-aayuno at pagninilay, habang inaalala si Viśveśvara, ang Panginoon ng sansinukob.

Verse 3

स्थापयामास तत्रैव लिंगं शंभोः परात्मनः । कूपं चकार सद्रम्यं वेदव्यास तदग्रतः

Doon din mismo, itinindig niya ang Liṅga ni Śambhu—ang Kataas-taasang Sarili. At sa harap nito, O Vedavyāsa, ipinagawa niya ang isang balon na mainam at mapalad.

Verse 4

मृतसंजीवनी नाम विद्या या मम निर्मला । तपोबलेन महता मयैव परिनिर्मिता

“Mayroon Akong dalisay na banal na kaalaman na tinatawag na Mṛtasaṃjīvanī (ang kaalamang nagbabalik-buhay). Sa dakilang lakas ng Aking pag-aayuno at pagsasadhana, Ako lamang ang lumalang nito nang ganap.”

Verse 5

सहस्रकृत्वो देवेशं चन्दनैर्यक्षकर्दमैः । समालिलिंप सुप्रीत्या सुगन्धोद्वर्त्तनान्यनु

Sa dakilang galak at debosyon, pinahiran niya ang Panginoon ng mga Deva nang isang libong ulit ng paste ng sandal at mababangong pamahid ng mga yakṣa; at saka niya ipinagpatuloy ang paglalagay ng iba pang matatamis na samyo na pangkuskos at pampalamuti sa Kanya.

Verse 6

राजचंपकधत्तूरैः करवीरकुशेशयैः । मालतीकर्णिकारैश्च कदंबैर्बकुलोत्पलैः

Yaon ay pinalamutian ng maharlikang bulaklak na campaka at mga bulaklak na dhattūra, ng karavīra (oleander) at lotus; ng mālatī at karṇikāra, at ng kadamba, bakula, at mga bulaklak na utpala.

Verse 7

मल्लिकाशतपत्रीभिस्सिंधुवारैस्सकिंशुकः । बन्धूकपुष्पैः पुन्नागैर्नागकेशरकेशरैः

Ito’y pinalamutian ng sampagita at mga bulaklak na may sandaang talulot, ng mga bulaklak na sindhuvāra at mga pamukadkad na kiṃśuka; gayundin ng bandhūka, punnāga, at mababangong hibla ng nāgakeśara—isang maringal na handog ng mga bulaklak na karapat-dapat sa pagsamba kay Śiva.

Verse 8

नवमल्लीचिबिलिकैः कुंदैस्समुचुकुन्दकैः । मन्दारैर्बिल्वपत्रैश्च द्रोणैर्मरुबकैर्वृकैः । ग्रन्थिपर्णैर्दमनकैः सुरम्यैश्चूतपल्लवैः

Sumamba sila gamit ang sariwang sampagita at mga bulaklak na cibilikā, ang puting kunda at samucukunda; ang makalangit na mandāra at mga dahon ng bilva; ang droṇa at marubaka; at ang mababangong granthiparṇa, damanaka, at napakagandang malalambot na usbong ng dahon ng mangga—bilang mga banal na handog ng debosyon.

Verse 9

तुलसीदेवगंधारीबृहत्पत्रीकुशांकुरैः । नद्यावर्तैरगस्त्यैश्च सशालैर्देवदारुभिः

Naghandog din sila ng tulasī, ng mabangong gandhārī, ng malalapad na banal na dahon, at ng malalambot na usbong ng kuśa; ng mga bulaklak na nadyāvarta at agastya; kasama ang mga dahon ng śāla at handog na deodāra (sedro)—tinipon bilang mapalad na sangkap upang palugdan ang Panginoon.

Verse 10

कांचनारैः कुरबकैर्दूर्वांकुरकुरुंटकैः । प्रत्येकमेभिः कुसुमैः पल्लवैरपरैरपि

Gamit ang ginintuang bulaklak na kāṃcanāra, mga bulaklak na kurabaka, malalambot na usbong ng damong dūrvā, at mga bulaklak na kuruṇṭaka—tunay nga, sa bawat isa sa mga bulaklak na ito at sa iba pang sariwang usbong ng dahon—isinagawa ang pagsamba nang sagana.

Verse 11

पत्रैः सहस्रपत्रैश्च रम्यैर्नानाविधैश्शुभैः । सावधानेन सुप्रीत्या स समानर्च शंकरम्

Sa mga kaaya-aya at mapalad na dahon ng sari-saring uri—kasama ang mga dahon ng lotus na may sanlibong talulot—sinamba niya si Śaṅkara nang may maingat na pagtuon at taos-pusong galak, inihandog ang ganap na paggalang.

Verse 12

गीतनृत्योपहारैश्च संस्तुतः स्तुतिभिर्बहु । नाम्नां सहस्रैरन्यैश्च स्तोत्रैस्तुष्टाव शंकरम्

Pinuri niya si Śaṅkara sa maraming paraan—sa pag-aalay ng awit at sayaw, sa saganang mga himno ng papuri, at sa iba pang mga stotra at pagbigkas ng libu-libong banal na Pangalan—sa gayon ay sumamba siya sa mahabaging Panginoon na nagbibigay ng moksha sa kaluluwang nakagapos.

Verse 13

सहस्रं पञ्चशरदामित्थं शुक्रो महेश्वरम् । नानाप्रकारविधिना महेशं स समर्चयत्

Kaya nga, sinamba ni Śukra si Maheśvara sa loob ng isang libo’t limang daang taon, pinararangalan ang Dakilang Panginoon sa sari-saring itinakdang ritwal at mga gawang debosyonal.

Verse 14

यदा देवं नानुलोके मनागपि वरोन्मुखम् । तदान्यं नियमं घोरं जग्राहातीव दुस्सहम्

Nang hindi niya makita ang Diyos na kahit bahagya’y nakahilig na magbigay ng biyaya, noon ay tinanggap niya ang isa pang matinding disiplina ng pagtapa—tunay na kakila-kilabot at napakahirap tiisin.

Verse 15

प्रक्षाल्य चेतसोऽत्यंतं चांचल्याख्यं महामलम् । भावनावार्भिरसकृदिंद्रियैस्सहितस्य च

Matapos niyang ganap na mahugasan ang malaking dungis ng isip na tinatawag na pagkabalisa at pag-uga-uga, paulit-ulit niya itong nilinis sa “tubig” ng bhāvanā, ang mapagnilay na paglinang—kasama pati ang mga pandama.

Verse 16

निर्मलीकृत्य तच्चेतो रत्नं दत्त्वा पिनाकिने । प्रययौ कणधूमौघं सहस्रं शरदां कविः

Matapos linisin ang kanyang isipan, inihandog ng makata ang isang mahalagang hiyas kay Pinākin (Śiva, may hawak ng busog na Pināka). Pagkaraan, siya’y naglaho sa karamihan ng pinong butil na tila usok, at nanatiling gayon sa loob ng isang libong taglagas (taon).

Verse 17

काव्यमित्थं तपो घोरं कुर्वन्तं दृढमानसम् । प्रससाद स तं वीक्ष्य भार्गवाय महेश्वरः

Nang makita ni Maheśvara si Bhārgava (anak ni Bhṛgu) na nagsasagawa ng gayong matindi at kakila-kilabot na tapasya na may matatag na loob, siya’y nalugod at nagkaloob ng biyaya sa kanya.

Verse 18

तस्माल्लिंगाद्विनिर्गत्य सहस्रार्काधिकद्युतिः । उवाच तं विरूपाक्षस्साक्षाद्दाक्षायणीपतिः

Pagkaraan, mula sa Liṅga na iyon ay lumitaw Siya—nagniningning na higit pa sa liwanag ng sanlibong araw. Si Virūpākṣa, ang Tatlong-Mata, ang hayag na Asawa ni Dākṣāyaṇī (Satī), ay nagsalita sa kanya.

Verse 19

महेश्वर उवाच । तपोनिधे महाभाग भृगुपुत्र महामुने । तपसानेन ते नित्यं प्रसन्नोऽहं विशेषतः

Wika ni Maheśvara: “O kayamanang-lagakan ng tapasya, O lubhang mapalad—O dakilang muni, anak ni Bhṛgu—sa mismong tapas na ito, Ako’y laging nalulugod, at lalo pang natutuwa nang higit.”

Verse 20

मनोभिलषितं सर्वं वरं वरय भार्गव । प्रीत्या दास्येऽखिलान्कामान्नादेयं विद्यते तव

O Bhārgava, piliin mo ang anumang biyayang ninanais ng iyong puso. Nalulugod Ako sa iyo at buong galak Kong ipagkakaloob ang lahat ng iyong mga hangarin—walang anumang hindi maibibigay sa iyo.

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । निशम्येति वचश्शंभोर्महासुखकरं वरम् । स बभूव कविस्तुष्टो निमग्नस्सुखवारिधौ

Wika ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga dakilang salita ni Śambhu na nagkakaloob ng matinding kaligayahan, ang pantas na makata ay lubos na nasiyahan at waring lumubog sa karagatan ng ligaya.

Verse 22

उद्यदानंदसंदोह रोमांचाचितविग्रहः । प्रणनाम मुदा शंभुमंभो जनयनो द्विजः

Umaapaw ang sumisibol na ligaya, at ang kanyang katawan ay kinilabutan sa pangingilabot; ang dalawang-beses-na-ipinanganak na pantas—isinilang mula sa tubig—ay yumukod nang may galak sa harap ni Śambhu (Panginoong Śiva).

Verse 23

तुष्टावाष्टतनुं तुष्टः प्रफुल्लनयनाचलः । मौलावंजलिमाधाय वदञ्जयजयेति च

Sa galak, pinuri niya ang Panginoong may Walong Anyo (Śiva). Namukadkad sa tuwa ang mga mata at matatag na nakatayo, inilagay niya ang magkapatong na palad sa ibabaw ng ulo at sumigaw, “Tagumpay! Tagumpay!”

Verse 24

भार्गव उवाच । त्वं भाभिराभिरभिभूय तमस्समस्तमस्तं नयस्यभिमतानि निशाचराणाम् । देदीप्यसे दिवमणे गगने हिताय लोकत्रयस्य जगदीश्वर तन्नमस्ते

Wika ni Bhārgava: “Ikaw, sa iyong maningning na liwanag, ay dinadaig ang lahat ng dilim at itinataboy ito hanggang sa paglubog; winawasak mo rin ang mga minimithing balak ng mga asurang gumagala sa gabi. O hiyas ng kalangitan, ikaw ay nagniningning sa himpapawid para sa kapakanan ng tatlong daigdig. O Panginoon ng sansinukob, tagapaghari ng lahat ng nilalang—sa iyo ang aking mapitagang pagpupugay.”

Verse 25

लोकेऽतिवेलमतिवेलमहामहोभिर्निर्भासि कौ च गगनेऽखिललोकनेत्रः । विद्राविताखिलतमास्सुतमो हिमांशो पीयूष पूरपरिपूरितः तन्नमस्ते

O Buwan—mata ng lahat ng daigdig—gaano ka labis na nagniningning sa langit sa iyong dakila at di-masukat na liwanag! Itinaboy mo ang lahat ng dilim; at ikaw, marangal na anak, ay puspos hanggang umapaw ng mga agos ng amṛta, ang nektar. Sa iyo ang aking mapitagang pagpupugay.

Verse 26

त्वं पावने पथि सदागतिरप्युपास्यः कस्त्वां विना भुवनजीवन जीवतीह । स्तब्धप्रभंजनविवर्द्धि तसर्वजंतोः संतोषिता हि कुलसर्वगः वै नमस्ते

O Panginoon, Ikaw ang laging naroroon na kanlungan sa landas ng paglilinis at laging karapat-dapat sambahin. Kung wala Ka—O Buhay ng mga daigdig—sino ang tunay na mabubuhay dito? Pinatitibay Mo ang mga hangin at gayon din ay pinalalakas Mo ito para sa lahat ng nilalang; Ikaw ang sumasaklaw na sandigan ng bawat angkan at pamayanan. Sa Iyo, tunay, ang aming pagpupugay.

Verse 27

विश्वेकपावक न तावकपावकैकशक्तेरृते मृतवतामृतदिव्यकार्यम् । प्राणिष्यदो जगदहो जगदंतरात्मंस्त्वं पावकः प्रतिपदं शमदो नमस्ते

O tanging Tagapagpadalisay ng sansinukob! Kung wala man lamang isang sinag ng iyong kapangyarihang nagpapadalisay, ang mga tila patay ay hindi makagaganap ng banal na gawain na humahantong sa kawalang-kamatayan. Ikaw ang nagbibigay-buhay sa mga daigdig—ang Panloob na Sarili ng uniberso. Ikaw ang Apoy na laging naroroon, nagkakaloob ng kapayapaan sa bawat hakbang. Pagpupugay sa Iyo.

Verse 28

पानीयरूप परमेश जगत्पवित्र चित्रविचित्रसुचरित्रकरोऽसि नूनम् । विश्वं पवित्रममलं किल विश्वनाथ पानीयगाहनत एतदतो नतोऽस्मि

O Kataas-taasang Panginoon na nag-anyong Tubig—Tagapagpadalisay ng mga daigdig—tunay na ikaw ang nagbubunga ng mga gawang kahanga-hanga at lubhang mapalad. Oo, O Viśvanātha, Panginoon ng sansinukob, sa paglusong na ito sa tubig ay nagiging walang dungis at dalisay ang buong kosmos; kaya ako’y yumuyuko sa Iyo dahil dito.

Verse 29

आकाशरूपबहिरंतरुतावकाशदानाद्विकस्वरमिहेश्वर विश्वमेतत् । त्वत्तस्सदा सदय संश्वसिति स्वभावात्संकोचमेति भक्तोऽस्मि नतस्ततस्त्वाम्

O Īśvara, sapagkat ikaw mismo ang kalawakan—sa labas at sa loob—at sapagkat ikaw ang nagbibigay ng puwang sa lahat ng pag-iral, ang buong sansinukob na ito’y lumalawak at nagliliwanag. Mula sa Iyo lamang, O mahabagin, ito’y patuloy na humihinga ayon sa likas nitong kalikasan; at sa Iyo rin ito muling sumisikip. Kaya ako’y deboto Mo; paulit-ulit akong yumuyuko sa Iyo.

Verse 30

विश्वंभरात्मक बिभर्षि विभोत्र विश्वं को विश्वनाथ भवतोऽन्यतमस्तमोरिः । स त्वं विनाशय तमो तम चाहिभूषस्तव्यात्परः परपरं प्रणतस्ततस्त्वाम्

O Panginoon na ang diwa’y pagtaguyod sa sansinukob—O Lubos na lumalaganap—ikaw ang sumasandig at nag-aalaga sa buong kosmos. O Viśvanātha, sino pa ba kundi Ikaw ang makapupuksa sa pinakamalalim na dilim? Kaya, O Ikaw na pinalalamutian ng mga ahas, pawiin Mo ang dilim at ang dilim sa loob. Yumuyuko ako sa Iyo, ang Kataas-taasan—higit pa sa pinakamataas—karapat-dapat purihin lampas sa lahat ng papuri, ang Transendente lampas sa transendente.

Verse 31

आत्मस्वरूप तव रूपपरंपराभिराभिस्ततं हर चराचररूपमेतत् । सर्वांतरात्मनिलयप्रतिरूपरूप नित्यं नतोऽस्मि परमात्मजनोऽष्टमूर्ते

O Hara, na ang likas Mong kalikasan ay ang Sarili—sa walang putol na pag-iral ng Iyong mga anyo, ang buong sansinukob, gumagalaw man o di-gumagalaw, ay napupuno Mo. O anyong tahanan ng panloob na Ātman ng lahat, O huwarang anyo na nasasalamin sa lahat ng anyo—ako, na isinilang mula sa Kataas-taasang Sarili, ay yumuyukod sa Iyo magpakailanman, O Panginoon ng walong pagpapakita (Aṣṭamūrti).

Verse 32

इत्यष्टमूर्तिभिरिमाभिरबंधबंधो युक्तौ करोषि खलु विश्वजनीनमूर्त्ते । एतत्ततं सुविततं प्रणतप्रणीत सर्वार्थसार्थपरमार्थ ततो नतोऽस्मि

Kaya nito, O Panginoon ng sansinukob—na ang anyo ay para sa lahat ng nilalang—bagaman Ikaw ay malaya sa lahat ng gapos, tunay Mong tinatanggap ang pakikiugnay sa walong pagpapakitang ito. Ang Iyong pag-iral ay laganap sa lahat ng dako, ganap at malawak ang paglaganap; Ikaw ang sukdulang diwa at ang ubod na tumutupad sa lahat ng layon. Kaya, ako’y yumuyukod sa Iyo.

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । अष्टमूर्त्यष्टकेनेत्थं परिष्टुत्येति भार्गवः । भर्गं भूमिमिलन्मौलिः प्रणनाम पुनःपुनः

Sinabi ni Sanatkumāra: Kaya, matapos purihin nang wasto ni Bhārgava ang Bharga sa pamamagitan ng walong-bahaging himno ng Walong Anyo, siya’y muling yumukod nang paulit-ulit—ang ulo’y sumasayad sa lupa—sa mapagpakumbabang pagsuko.

Verse 34

इति स्तुतो महादेवो भार्गवेणातितेजसा । उत्थाय भूमेर्बाहुभ्यां धृत्वा तं प्रणतं द्विजम्

Sa gayon, matapos purihin ng lubhang maningning na Bhārgava, tumindig si Mahādeva at sa Kanyang dalawang bisig ay iniahon mula sa lupa ang nakadapang dalawang-beses-isinilang na brahmana.

Verse 35

उवाच श्लक्ष्णया वाचा मेघनादगभीरया । सुप्रीत्या दशनज्योत्स्ना प्रद्योतितदिंगतरः

Nagsalita Siya sa banayad na tinig, malalim na gaya ng ugong ng mga ulap; at sa dakilang galak, ang liwanag na tila buwan mula sa Kanyang mga ngipin ay nagpasinag sa lahat ng dako.

Verse 36

महादेव उवाच । विप्रवर्य कवे तात मम भक्तोऽसि पावनः । अनेनात्युग्रतपसा स्वजन्याचरितेन च

Sinabi ni Mahādeva: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, O makatang-muni, mahal kong anak—ikaw ay Aking deboto, dalisay at nakapagpapadalisay. Sa pamamagitan ng napakatinding tapas na ito, at ng asal na angkop sa iyong marangal na pinagmulan at angkan… ”

Verse 37

लिंगस्थापनपुण्येन लिंगस्याराधनेन च । दत्तचित्तोपहारेण शुचिना निश्चलेन च

Sa bisa ng kabanalang natamo sa pagtatatag ng Śiva-liṅga, sa pagsamba sa liṅga, at sa pag-aalay na may isip na lubos na inihahandog kay Śiva—dalisay at di-natitinag—natatamo ang bunga ng gayong debosyonal na paggalang.

Verse 38

अविमुक्तमहाक्षेत्रपवित्राचरणेन च । त्वां सुताभ्यां प्रपश्यामि तवादेयं न किंचन

Taglay ang mga paa na pinabanal ng lubhang banal na dakilang kṣetra ng Avimukta, minamasdan Ko ikaw kasama ang iyong dalawang anak na lalaki. Para sa iyo, tunay na wala nang anumang dapat pang kunin mula kaninuman.

Verse 39

अनेनैव शरीरेण ममोदरदरीगतः । मद्वरेन्द्रियमार्गेण पुत्रजन्मत्वमेष्यसि

“Sa mismong katawang ito, pagpasok mo sa yungib ng aking sinapupunan, sa landas ng aking marangal na sangkap ng paglikha, makakamtan mo ang kapanganakan bilang isang anak na lalaki.”

Verse 40

यच्छाम्यहं वरं तेऽद्य दुष्प्राप्यं पार्षदैरपि । हरेर्हिरण्यगर्भाच्च प्रायशोहं जुगोप यम्

“Ngayong araw, ipinagkakaloob Ko sa iyo ang isang biyaya—na mahirap makamtan kahit ng aking mga tagapaglingkod. Maging kina Hari (Viṣṇu) at Hiraṇyagarbha (Brahmā), sa malaking bahagi ay itinago Ko ito.”

Verse 42

त्वां तां तु प्रापयाम्यद्य मंत्ररूपां महाशुचे । योग्यता तेऽस्ति विद्यायास्तस्याश्शुचि तपोनिधे

O dakilang dalisay, ngayong araw ay ipagkakaloob ko sa iyo ang banal na Vidyā na mismong anyo ng Mantra. O walang dungis na sisidlan ng tapas, ganap kang karapat-dapat tumanggap ng kaalamang espirituwal na iyon.

Verse 43

यंयमुद्दिश्य नियतमेतामावर्तयिष्यसि । विद्यां विद्येश्वरश्रेष्ठं सत्यं प्राणि ष्यति धुवम्

Sinumang sadyang ituturo mo nang may disiplina, at para sa kanya mo uulitin ang banal na Vidyā na ito, tiyak na makakamtan niya ang tunay na buhay at kagalingan—sa biyaya ng Kataas-taasang Panginoon ng Kaalaman.

Verse 44

अत्यर्कमत्यग्निं च ते तेजो व्योम्नि च तारकम् । देदीप्यमानं भविता ग्रहाणां प्रवरो भव

Nawa’y ang iyong ningning ay humigit pa sa araw at maging sa pinakamabangis na apoy; at, gaya ng bituin sa kalangitan, nawa’y magliyab kang maningning—maging pinakadakila sa mga planeta.

Verse 46

तवोदये भविष्यंति विवाहादीनि सुव्रत । सर्वाणि धर्मकार्याणि फलवंति नृणामिह

O ikaw na may marangal na panata, sa iyong mapalad na pag-angat, magaganap ang mga kasalan at lahat ng banal na pagtalima; at sa mundong ito, bawat gawaing dharma ng mga tao ay magiging mabunga.

Verse 47

सर्वाश्च तिथयो नन्दास्तव संयोगतश्शुभाः । तव भक्ता भविष्यंति बहुशुक्रा बहु प्रजाः

O Nanda (Nandin), sa pakikipag-ugnay sa iyo, ang lahat ng mga tithi o araw ng buwan ay nagiging mapalad. Ang iyong mga deboto ay uunlad—puspos ng sigla at pagpapalang maraming supling.

Verse 48

त्वयेदं स्थापितं लिंगं शुक्रेशमिति संज्ञितम् । येऽर्चयिष्यंति भनुजास्तेषां सिद्धिर्भविष्यति

Ang Liṅga na ito ay itinatag Mo at tinatawag na “Śukreśa.” Ang mga inapo ni Bhānu na sasamba rito ay tiyak na magkakamit ng siddhi, ang ganap na kaganapan.

Verse 49

आवर्षं प्रतिघस्रां ये नक्तव्रतपरायणाः । त्वद्दिने शुक्रकूपे ये कृतसर्वोदकक्रियाः

Yaong sa buong panahon ng tag-ulan ay matatag sa naktavrata, ang panatang panggabi, at yaong sa Iyong banal na araw ay nagsasagawa ng ganap na mga ritwal ng tubig sa sagradong Śukra-kūpa—nawa’y makamtan ng lahat ng gayong deboto, sa Iyong biyaya, ang bunga ng kanilang pagsamba.

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे मृतसंजीविनीविद्याप्राप्तिवर्णनं नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalimampung kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Pagkakamit ng Mṛtasaṃjīvinī Vidyā,” sa ikalimang bahagi (Yuddhakhaṇḍa) ng ikalawang aklat, ang Rudra Saṃhitā, ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 51

पुंस्त्वसौभाग्यसंपन्ना भविष्यंति न संशयः । उपेतविद्यास्ते सर्वे जनास्स्युः सुखभागिनः

Walang pag-aalinlangan: sila’y magiging puspos ng sigla at mabuting kapalaran. Ang lahat ng taong iyon ay pagkakalooban ng wastong kaalaman at makikibahagi sa kaligayahan.

Verse 52

इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्र लिंगे लयं ययौ । भार्गवोऽपि निजं धाम प्राप संतुष्टमानसः

Kaya nito, matapos ipagkaloob ng Panginoon ang mga biyaya, siya’y lumubog at nagkaisa sa mismong Liṅga roon. Si Bhārgava man ay nagbalik sa sariling tahanan, lubos na panatag ang kalooban.

Verse 53

इति ते कथितं व्यास यथा प्राप्ता तपोबलात् । मृत्युंजयाभिधा विद्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

Ganyan nga, O Vyāsa, naisalaysay ko na sa iyo kung paano natamo sa lakas ng pag-aayuno at pagninilay (tapas) ang banal na kaalamang tinatawag na “Mṛtyuṃjayā.” Ano pa ang nais mong marinig?

Frequently Asked Questions

Sanatkumāra narrates how the death-subduing Mṛtyuñjaya-related vidyā became available through the tapas of the sage Kāvya in Vārāṇasī, alongside the establishment of a Śiva-liṅga and intensive abhiṣeka-based worship.

They operate as a ritual index: abundance, fragrance, and purity are treated as effective categories that ‘configure’ devotion into a stable upāsanā, making the vidyā’s protective promise (mṛtyupraśamana) ritually actionable.

Śiva as Viśveśvara/Mṛtyuñjaya is foregrounded to frame Śiva not only as cosmic sovereign but as the accessible protector who neutralizes death through mantra-knowledge anchored in liṅga worship and tapas-derived potency.