अन्धक-प्रश्नः — Inquiry into Andhaka (Genealogy and Nature)

Verse 1

नारद उवाच । शंखचूडवधं श्रुत्वा चरितं शशिमौलिनः । अयं तृप्तोऽस्मि नो त्वत्तोऽमृतं पीत्वा यथा जनः

Sinabi ni Nārada: “Nang marinig ko ang salaysay ng pagpaslang kay Śaṅkhacūḍa at ang mga banal na gawa ng Panginoong may koronang buwan (Śiva), ako’y lubos na nasiyahan—gaya ng taong nabusog matapos uminom ng amṛta mula sa iyo.”

Verse 2

ब्रह्मन्यच्चरितं तस्य महेशस्य महात्मनः । मायामाश्रित्य सल्लीलां कुर्वतो भक्तमोददाम्

O Brahmana, ang mga banal at pinagpala ng Brahman na gawa ng dakilang Mahesha—na sa pag-asa sa Kanyang banal na Māyā ay nagsasagawa ng mga mapalad na līlā, na nagdudulot ng galak sa mga deboto.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । जलंधरवधं श्रुत्वा व्यासस्सत्यवतीसुतः । अप्राक्षीदिममेवार्थं ब्रह्मपुत्रं मुनीश्वरम्

Sinabi ni Brahmā: “Nang marinig ang pagpaslang kay Jalandhara, si Vyāsa—anak ni Satyavatī—ay nagtanong ng bagay na ito mismo sa dakilang pantas, ang anak ni Brahmā.”

Verse 4

सनत्कुमारः प्रोवाच व्यासं सत्यवतीसुतम् । सुप्रशंस्य महेशस्य चरितं मंगलायनम्

Nagsalita si Sanatkumāra kay Vyāsa, anak ni Satyavatī; at matapos purihin nang lubos ang mapalad at mapagpala na mga gawa ni Maheśa (Panginoong Śiva), ipinagpatuloy niya ang salaysay.

Verse 5

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महेशस्य चरितं मंगलायनम् । यथान्धको गाणपत्यं प्राप शंभोः परात्मनः

Sinabi ni Sanatkumāra: “Makinig ka, O Vyāsa, sa mapalad at nagbibigay-gantimpalang salaysay tungkol kay Maheśa—kung paanong si Andhaka ay nagkamit ng pamumuno sa mga gaṇa ni Śiva mula kay Śambhu, ang Kataas-taasang Sarili.”

Verse 6

कृत्वा परमसंग्रामं तेन पूर्वं मुनीश्वर । प्रसाद्य तं महेशानं सत्त्वभावात्पुनः पुनः

O pinakadakila sa mga pantas! Matapos niyang minsang makipagdigma sa isang napakatinding labanan, muli’t muli niyang hinangad na kalugdan ni Panginoong Maheśāna, na pinapayapa Siya mula sa dalisay na pusong sāttvika.

Verse 7

माहात्म्यमद्भुतं शंभोश्शरणागतरक्षिणः । सुभक्तवत्सलस्यैव नानालीलाविहारिणः

Kamangha-mangha ang kadakilaan ni Śambhu—Siya ang tagapagtanggol ng mga lumalapit upang magkanlong; laging mahabagin sa mga tunay na bhakta; at naglalaro sa sari-saring banal na līlā.

Verse 8

माहात्म्यमेतद्वृषभध्वजस्य श्रुत्वा मुनिर्गंधवतीसुतो हि । वचो महार्थं प्रणिपत्य भक्त्या ह्युवाच तं ब्रह्मसुतं मुनींद्रम्

Nang marinig ang salaysay ng kadakilaan ng Panginoong may watawat na Toro (Śiva), ang pantas—anak ni Gaṃdhavatī—ay yumukod at nagpatirapa sa debosyon. Pagkaraan, iginagalang ang malalim na diwa ng mga salitang iyon, kinausap niya ang pinakadakilang muni, ang anak ni Brahmā.

Verse 9

व्यास उवाच । को ह्यंधको वै भगवन्मुनीश कस्यान्वये वीर्यवतः पृथिव्याम् । जातो महात्मा बलवान् प्रधानः किमात्मकः कस्य सुतोंऽधकश्च

Wika ni Vyāsa: “O pinagpalang panginoon sa mga pantas, sino nga ba ang Andhaka na ito? Sa anong angkan siya isinilang sa lupa—ang dakilang kaluluwa, makapangyarihan at pangunahing iyon? Ano ang kanyang likas na pagkatao, at kaninong anak si Andhaka?”

Verse 10

एतत्समस्तं सरहस्यमद्य ब्रवीहि मे ब्रह्मसुतप्रसादात् । स्कंदान्मया वै विदितं हि सम्यक् महेशपुत्रादमितावबोधात्

Kaya ngayon, ipahayag mo sa akin sa araw na ito ang buong bagay na ito, kasama ang lihim nitong kalooban, sa biyaya ng anak ni Brahmā. Sapagkat naunawaan ko na ito nang wasto mula kay Skanda—anak ni Mahādeva—na ang pagkaunawa ay di-masukat.

Verse 11

गाणपत्यं कथं प्राप शंभोः परमतेजसः । सोंधको धन्य एवाति यो वभूव गणेश्वरः

“Paano natamo ni Sondhaka ang kalagayang Gaṇapati sa pamamagitan ni Śambhu na may sukdulang kaningningan? Tunay, si Sondhaka lamang ang lubhang pinagpala, sapagkat siya’y naging Panginoon ng mga Gaṇa.”

Verse 12

ब्रह्मोवाच । व्यासस्य चैतद्वचनं निशम्य प्रोवाच स ब्रह्मसुतस्तदानीम् । महेश्वरोतीः परमाप्तलक्ष्मीस्संश्रोतुकामं जनकं शुकस्य

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salitang ito ni Vyāsa, ang anak ni Brahmā ay nagsalita noon din sa ama ni Śuka, na sabik makinig sa mga dakilang salaysay tungkol kay Maheśvara—mga salaysay na nagkakaloob ng sukdulang kapalaran at espirituwal na kaganapan.

Verse 13

सनत्कुमार उवाच । पुराऽऽगतो भक्तकृपाकरोऽसौ कैलासतश्शैलसुता गणाढ्यः । विहर्तुकामः किल काशिका वै स्वशैलतो निर्जरचक्रवती

Sinabi ni Sanatkumāra: Noong una, si Śailasutā (Pārvatī), ang mahabaging tagapagkaloob ng biyaya sa mga deboto, ay dumating mula sa Kailāsa na napalilibutan ng maraming gaṇa. Nais maglibang, tunay ngang nagtungo siya sa Kāśikā, lisan ang sariling bundok, kasama ang hanay ng mga nilalang na makalangit.

Verse 14

स राजधानीं च विधाय तस्यां चक्रं परोतीः सुखदा जनानाम् । तद्रक्षकं भैरवनामवीरं कृत्वा समं शैलजयाहि बह्वीः

Pagkaraan, itinatag niya roon ang isang kabisera at inilagay dito ang isang banal na bilog ng pag-iingat, na nagbibigay-kaginhawahan sa mga tao. Itinalaga niyang tagapagbantay ang isang magiting na mandirigmang nagngangalang Bhairava; at siya—kasama si Śailajā (Pārvatī)—ay nagpatuloy pa sa iba’t ibang gawain.

Verse 15

स एकदा मंदरनामधेयं गतो नगे तद्वरसुप्रभावात् । तत्रापि मानागणवीरमुख्यैश्शिवासमेतो विजहार भूरि

Minsan, dahil sa dakilang bisa ng biyayang iyon, nagtungo siya sa bundok na tinatawag na Mandara. Doon man, kasama si Śiva at ang mga pangunahing bayani at pinuno ng Kanyang mga gaṇa, siya’y naglibang at nagtamasa nang sagana.

Verse 16

पूर्वे दिशो मन्दर शैलसंस्था कपर्द्दिनश्चंडपराकमस्य । चक्रे ततो नेत्रनिमीलनं तु सा पार्वती नर्मयुतं सलीलम्

Sa silangan, sa Bundok Mandara, si Pārvatī ay mapaglarong may banayad na lambing na ipinikit ang mga mata ng Panginoong may buhol-buhol na buhok, si Śiva, na may mabagsik at di-mapipigil na lakas.

Verse 17

प्रवालहेमाब्जधृतप्रभाभ्यां कराम्बुजाभ्यां निमिमील नेत्रे । हरस्य नेत्रेषु निमीलितेषु क्षणेन जातः सुमहांधकारः

Sa pamamagitan ng kaniyang mga kamay na tila lotus at nagniningning na parang koral, ginto, at bulaklak ng lotus, ipinikit ni Hara ang kaniyang mga mata. At sa sandaling nakapikit ang mga mata ng Panginoong Hara, sumiklab agad ang napakalawak at nakapanghihilakbot na dilim.

Verse 18

तत्स्पर्शयोगाच्च महेश्वरस्य करौ च तस्याः स्खलितं मदांभः । शंभोर्ललाटे क्षणवह्नितप्तो विनिर्गतो भूरिजलस्य बिन्दुः

Dahil sa mismong pagdampi kay Mahādeva, dumulas mula sa kaniyang mga kamay ang halumigmig na tila ichor (māda). Tumama iyon sa noo ni Śambhu at sa isang kisapmata’y uminit na parang apoy, saka sumambulat—isang butil ng tubig mula sa saganang tubig.

Verse 19

गर्भो बभूवाथ करालवक्त्रो भयंकरः क्रोधपरः कृतघ्नः । अन्धो विरूपी जटिलश्च कृष्णो नरेतरो वैकृतिकस्सुरोमा

Pagkaraan, lumitaw ang isang nilalang—tila sinapupunan ng poot na nagkatawang-anyo—may bibig na kakila-kilabot, nakapanghihilakbot, nakatuon sa galit at walang utang-na-loob. Siya’y bulag, pangit ang anyo, gusot ang buhol-buhol na buhok, at maitim; hindi tunay na tao kundi isang halimaw na di-likas, balot ng matitigas na balahibo.

Verse 20

गायन्हसन्प्ररुदन्नृत्यमानो विलेलिहानो घरघोरघोषः । जातेन तेनाद्भुतदर्शनेन गौरीं भवोऽसौ स्मितपूर्वमाह

Umaawit siya, tumawa, at saka umiyak, habang patuloy na sumasayaw—dinidilaan ang mga labi at umuungal na may nakapangingilabot na dagundong. Nang makita ang kahanga-hangang tanawing iyon, si Panginoong Bhava (Śiva) ay unang ngumiti, saka nagsalita kay Gaurī (Pārvatī).

Verse 21

श्रीमहेश उवाच । निमील्य नेत्राणि कृतं च कर्म बिभेषि साऽस्माद्दयिते कथं त्वम् । गौरी हरात्तद्वचनं निशम्य विहस्यमाना प्रमुमोच नेत्रे

Wika ni Śrī Maheśa: “Minamahal, ipinikit mo na ang iyong mga mata at nagawa mo na ang gawaing iyon; bakit ngayon ay natatakot ka sa akin?” Nang marinig ni Gaurī ang mga salita ni Hara, siya’y ngumiti at binuksan ang kanyang mga mata.

Verse 22

जाते प्रकाशे सति घोररूपो जातोंधकारादपि नेत्रहीनः । तादृग्विधं तं च निरीक्ष्य भूतं पप्रच्छ गौरी पुरुषं महेशम्

Nang sumilang ang liwanag, lumitaw ang isang nilalang na kakila-kilabot ang anyo—isinilang mula sa dilim ngunit walang mga mata. Pagkakita ni Gaurī sa gayong nilalang, tinanong niya ang Kataas-taasang Persona, si Mahēśa (Śiva), tungkol dito.

Verse 23

गौर्य्युवाच । कोयं विरूपो भगवन्हि जातो नावग्रतो घोरभयंकरश्च । वदस्व सत्यं मम किं निमित्तं सृष्टोऽथ वा केन च कस्य पुत्रः

Sinabi ni Gaurī: “O Panginoon, sino ang nilalang na ito na pangit ang anyo at bagong-iral pa’y kakila-kilabot na? Sabihin mo sa akin ang katotohanan: sa anong dahilan siya nilikha? Sino ang lumikha sa kanya, at kaninong anak siya?”

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वा हरस्तद्वचनं प्रियाया लीलाकरस्सृष्टिकृतोंऽधरूपाम् । लीलाकरायास्त्रिजगज्जनन्या विहस्य किंचिद्भगवानुवाच

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ni Hara ang mga salita ng kanyang minamahal—yaong, alang-alang sa banal na līlā, ay nag-anyong nagbubunsod ng paglikha, ang Ina na nagsisilang sa tatlong daigdig—bahagya siyang ngumiti at saka nagsalita ang Panginoon.

Verse 25

महेश उवाच । शृण्वंबिके ह्यद्भुतवृत्तकारे उत्पन्न एषोऽद्भुतचण्डवीर्यः । निमीलिते चक्षुषि मे भवत्या स स्वेदजो मेंधकनामधेयः

Wika ni Mahesha: “Makinig ka, O Ambikā, ikaw na nagdudulot ng mga kagila-gilalas na pangyayari. Siya’y sumilang—kamangha-mangha at mabagsik ang kapangyarihan. Nang ipinikit mo ang aking mga mata, siya’y isinilang mula sa aking pawis; ang pangalan niya ay Meṇḍhaka.”

Verse 26

त्वं चास्य कर्तास्ययथानुरूपं त्वया ससख्या दयया गणेभ्यः । स रक्षितव्यस्त्व यि तं हि वैकं विचार्य बुद्ध्या करणीयमार्ये

“Ikaw ang tunay na lumikha sa kanya, na kumikilos ayon sa nararapat sa kalagayan. Sa iyong pakikipagkaibigan at habag sa mga Gaṇa, siya’y dapat mong ikaw lamang ang magtanggol. O marangal, magnilay nang may malinaw na pag-unawa at gawin ang dapat gawin—ingatan mo siya na parang iyo mismo.”

Verse 27

सनत्कुमार उवाच । गौरी ततो भृत्यवचो निशम्य कारुण्यभावात्सहिता सखीभिः । नानाप्रकारैर्बहुभिर्ह्युपायैश्चकार रक्षां स्वसुतस्य यद्वत्

Sinabi ni Sanatkumara: Pagkaraan, si Gaurī, nang marinig ang mga salita ng kanyang mga lingkod at naantig ng habag, kasama ang kanyang mga kaibigan, ay nag-ayos ng pag-iingat para sa sarili niyang anak—sa maraming paraan at sa sari-saring mabisang hakbang—gaya ng ginagawa ng isang ina.

Verse 28

कालेऽथ तस्मिञ्शिशिरे प्रयातो हिरण्यनेत्रस्त्वथ पुत्रकामः । स्वज्येष्ठबंधोस्तनयप्रतानं संवीक्ष्य चासीत्प्रियया नियुक्तः

Pagkaraan, sa panahong yaon ng taglamig, umalis si Hiraṇyanetra na may pananabik na magkaroon ng anak na lalaki. Nang makita niya ang masaganang lahi ng mga anak ng kanyang nakatatandang kapatid, siya’y naudyukan ng kanyang minamahal na asawa (na maghangad ng supling).

Verse 29

अरण्यमाश्रित्य तपश्चकारासुरस्तदा कश्यपजस्सुतार्थम् । काष्ठोपमोऽसौ जितरोषदोषस्संदर्शनार्थं तु महेश्वरस्य

Pagkaraan, ang Asura ay sumilong sa kagubatan at nagsagawa ng matinding tapa upang magkamit ng anak na isinilang mula kay Kaśyapa. Siya’y naging tulad ng isang pirasong kahoy—matatag at di matinag—nalupig ang kapintasan ng galit, at isinagawa ang pag-aayun na iyon upang makamtan lamang ang darśana, ang banal na pagtanaw kay Maheśvara.

Verse 30

तुष्टः पिनाकी तपसास्य सम्यग्वरप्रदानाय ययौ द्विजेन्द्र । तत्स्थानमासाद्य वृषध्वजोऽसौ जगाद दैत्यप्रवरं महेशः

Nalugod si Pinākī (Panginoong Śiva) sa mahigpit na pag-aayuno at pagninilay ng kanya; kaya, upang magbigay ng biyaya, nagtungo Siya roon, O pinakamainam sa mga dwija. Pagdating sa pook na iyon, si Mahēśa na may watawat ng Toro ay nagsalita sa pinakadakila sa mga Dāitya.

Verse 31

महेश उवाच । हे दैत्यनाथ कुरु नेन्द्रियसंघपातं किमर्थमेतद्व्रतमाश्रितं ते । प्रब्रूहि कामं वरदो भवोऽहं यदिच्छसि त्वं सकलं ददामि

Wika ni Mahēśa: “O panginoon ng mga Dāitya, huwag mong wasakin ang pulutong ng iyong mga pandama. Sa anong layon mo tinanggap ang panatang ito? Ihayag mo ang nasa puso mong hangarin. Ako si Bhava, tagapagkaloob ng biyaya—anumang nais mo’y ibibigay Ko nang ganap.”

Verse 32

सनत्कुमार उवाच । सरस्यमाकर्ण्य महेशवाक्यं ह्यतिप्रसन्नः कनकाक्षदैत्यः । कृतांजलिर्नम्रशिरा उवाच स्तुत्या च नत्वा विविधं गिरीशम्

Sabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ni Mahēśa, labis na nagalak ang Dāitya na si Kanakākṣa. Nakapulupot ang mga palad at nakayuko ang ulo, matapos maghandog ng sari-saring pagpupugay at mga himno kay Girīśa (Śiva), siya’y nagsalita.

Verse 33

हिरण्याक्ष उवाच । पुत्रस्तु मे चन्द्रललाट नास्ति सुवीर्यवान्दैत्यकुलानुरूपी । तदर्थमेतद्व्रतमास्थितोऽहं तं देहि देवेश सुवीर्यवंतम्

Wika ni Hiraṇyākṣa: “O Panginoong may buwan sa noo, wala akong anak na lalaking makapangyarihan at karapat-dapat sa angkan ng Dāitya. Dahil dito ko tinanggap ang banal na panatang ito. Kaya, O Panginoon ng mga deva, ipagkaloob Mo sa akin ang isang anak na puspos ng dakilang tapang.”

Verse 34

यस्माच्च मद्भ्रातुरनंतवीर्याः प्रह्लादपूर्वा अपि पंचपुत्राः । ममेह नास्तीति गतान्वयोऽहं को मामकं राज्यमिदं बुभूषेत्

“Bukod pa rito, ang aking kapatid ay may limang anak na lalaki na walang hanggan ang tapang, na pinangungunahan ni Prahlāda. Ngunit ang aking sariling lahi rito ay naputol—wala ni isa na akin. Kaya sino pa ang magnanais sa kahariang ito na sa akin?”

Verse 35

राज्यं परस्य स्वबलेन हृत्वा भुंक्तेऽथवा स्वं पितुरेव दृष्टम् । च प्रोच्यते पुत्र इह त्वमुत्र पुत्री स तेनापिभवेत्पितासौ

Ang sinumang sa sariling lakas ay sumamsam sa kaharian ng iba at tinatamasa iyon—o tinatamasa maging ang sariling bahagi ayon sa pananaw ng ama—ay dito at sa kabilang-buhay tinatawag na “anak na lalaki.” Sa gayong diwa, ang anak na babae man ay nagiging wari’y “anak na lalaki,” at ang ama ay kinikilalang ama niya bilang pinagmumulan ng karapatan at angkan.

Verse 36

ऊर्द्ध्वं गतिः पुत्रवतां निरुक्ता मनीषिभिर्धर्मभृतां वरिष्ठैः । सर्वाणि भूतानि तदर्थमेवमतः प्रवर्तेत पशून् स्वतेजसः

Ipinahayag ng mga pantas—na pinakadakila sa mga tagapangalaga ng dharma—na ang may marapat na supling ay nakakamit ang pataas na landas (mas mataas na hantungan). Yamang ang lahat ng nilalang ay umiiral para sa layuning iyon, nararapat na sa sariling alab ng espiritu ay ituwid ang landas ng mga alagang hayop at ng mga umaasa, at sila’y gabayan at pangalagaan nang wasto.

Verse 37

निरन्वयस्याथ न संति लोकास्तदर्थमिच्छंति जनाः सुरेभ्यः । सदा समाराध्य सुरात्रिपंकजं याचंत इत्थं सुतमेकमेव

Para sa walang angkan, sinasabing walang nananatiling “daigdig”—walang pagpapatuloy ng pangalan at katayuan. Kaya hinahanap ng mga tao ang layuning iyon mula sa mga diyos. Palagi nilang sinasamba ang Panginoong tulad ng lotus, na sinasamba rin ng mga diyos, at iisa lamang ang kanilang dalangin: isang anak na lalaki.

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । एतद्भवस्तद्वचनं निशम्य कृपाकरो दैत्यनृपस्य तुष्टः । तमाह दैत्यातप नास्ति पुत्रस्त्वद्वीर्यजः किंतु ददामि पुत्रम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salitang iyon ni Bhava (Panginoong Śiva), ang Maawain ay nalugod sa hari ng mga Dānava. Sinabi Niya sa kanya, “O Daityātapa, walang anak na lalaki ang isisilang mula sa sarili mong lakas; gayunman, ipagkakaloob Ko sa iyo ang isang anak.”

Verse 39

ममात्मजं त्वंधकनामधेयं त्वत्तुल्यवीर्यं त्वपराजितं च । वृणीष्व पुत्रं सकलं विहाय दुःखं प्रतीच्छस्व सुतं त्वमेव

“Tanggapin mo ang aking anak na nagngangalang Andhaka—ang tapang niya’y kapantay mo at siya’y di-matatalo. Piliin mo siya bilang iyong anak; iwaksi ang lahat ng dalamhati, at tanggapin ang anak na ito—oo, ikaw mismo, kunin mo siya bilang iyo.”

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्येवमुक्त्वा प्रददौ स तस्मै हिरण्यनेत्राय सुतं प्रसन्नः । हरस्तु गौर्य्या सहितो महात्मा भूतादिनाथस्त्रिपुरारिरुग्रः

Sinabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, siya—nalugod—ay nagkaloob kay Hiraṇyanetra ng isang anak na lalaki. At si Hara, ang dakilang Panginoon, kasama si Gaurī—mabangis, ang sinaunang Pinuno ng mga nilalang, ang Tagapagwasak ng Tripura—ang siyang nagpatupad ng biyayang iyon.

Verse 41

नतो हरात्प्राप्य सुतं स दैत्यः प्रदक्षिणीकृत्य यथाक्रमेण । स्तोत्रैरनेकैरभिपूज्य रुद्रं तुष्टस्स्वराज्यं गतवान्महात्मा

Pagyukod kay Hara at matanggap ang anak, ang Daitya ay umikot sa Kanya (pradakṣiṇa) ayon sa wastong ayos. Sa maraming himno ay sinamba niya si Rudra; at ang dakilang-loob, lubos na nasiyahan, ay nagbalik sa sariling kaharian.

Verse 42

ततस्तु पुत्रं गिरिशादवाप्य रसातलं चंडपराक्रमस्तु । इमां धरित्रीमनयत्स्वदेशं दैत्यो विजित्वा त्रिदशानशेषान्

Pagkaraan, ang Daitya na may mabangis na lakas, matapos makamtan ang anak mula kay Girīśa (Panginoong Śiva), ay bumaba sa Rasātala. Matapos lupigin ang lahat ng mga deva nang walang natira, dinala niya ang Daigdig na ito sa sarili niyang lupain.

Verse 43

ततस्तु देवेर्मुनिभिश्च सिद्धैः सर्वात्मकं यज्ञमयं करालम् । वाराहमाश्रित्य वपुः प्रधानमाराधितो विष्णुरनंतवीर्यः

Pagkaraan, ang mga deva, kasama ang mga muni at mga siddha, ay sumamba kay Viṣṇu na may walang-hanggang kapangyarihan, na lumalaganap sa lahat bilang mismong Sarili. Sa pag-anyo niya bilang kakila-kilabot na Varāha—katawang sagisag ng yajña—ipinamalas niya ang kataas-taasang katawan, at sa gayong pagsamba siya’y lubos na napalugod.

Verse 44

घोणाप्रहारैर्विविधैर्धरित्रीं विदार्य पातालतलं प्रविश्य । तुंडेन दैत्याञ्शतशो विचूर्ण्य दंष्ट्राभिरग्र्याभि अखंडिताभिः

Sa sari-saring hampas ng kaniyang nguso, pinunit niya ang lupa at lumusong sa dako ng Pātāla. Doon, sa kaniyang tuka, dinurog niya ang daan-daang daitya hanggang maging pulbos; at sa kaniyang pangunahing pangil na di nababasag, muli’t muli niyang winasak sila.

Verse 45

पादप्रहारैरशनिप्रकाशैरुन्मथ्य सैन्यानि निशाचराणाम् । मार्तंडकोटिप्रतिमेन पश्चात्सुदर्शनेनाद्भुतचंडतेजाः

Sa mga hampas ng paa na kumikislap na parang kidlat, ginulo at dinurog niya ang mga hukbo ng mga gumagala sa gabi. Pagkaraan, sa Sudarśana—ang diskong may kamangha-mangha at mabagsik na liwanag na tulad ng sampung milyong araw—pinabagsak niya sila.

Verse 46

हिरण्यनेत्रस्य शिरो ज्वलंतं चिच्छेद दैत्यांश्च ददाह दुष्टान् । ततः प्रहृष्टो दितिजेन्द्रराजं स्वमंधकं तत्र स चाभ्यषिंचत्

Pinutol niya ang nagliliyab na ulo ni Hiraṇyanetra at sinunog ang masasamang daitya. Pagkaraan, sa galak, doon mismo ay isinagawa niya ang pag-aabhiseka at itinalaga ang sarili niyang Andhaka bilang hari ng mga Daitya.

Verse 47

स्वस्थानमागत्य ततो धरित्रीं दृष्ट्वांकुरेणोद्धरतः प्रहृष्टः । भूमिं च पातालतलान्महात्मा पुपोष भागं त्वथ पूर्वकं तु

Pagbalik niya sa sariling tahanan at makita ang Daigdig na inaangat ng usbong, nagalak ang dakilang kaluluwa. Pagkaraan, iniahon niya ang Daigdig mula sa mga antas ng Pātāla, inaruga at ibinalik ang kanyang kaayusan—itinakda muli ang kanyang bahagi gaya ng dati.

Verse 48

देवैस्समस्तैर्मुनिभिःप्रहृष्टै रभिषुतः पद्मभुवा च तेन । ययौ स्वलोकं हरिरुग्रकायो वराहरूपस्तु सुकार्यकर्ता

Pinarangalan siya ng masisiglang himno ng lahat ng mga deva at mga muni, at ayon sa ritwal ay inabhiseka ni Padmabhū (Brahmā). Si Hari—mabagsik ang anyo bilang Varāha—matapos ganapin ang marangal na gawain, ay nagtungo sa sarili niyang makalangit na daigdig.

Verse 49

हिरण्यनेत्रेऽथ हतेऽसुरेशे वराहरूपेण सुरेण देवाः । देवास्समस्ता मुनयश्च सर्वे परे च जीवास्सुखिनो बभूवुः

Nang si Hiranyanetra, ang panginoon ng mga asura, ay napatay ng banal na nag-anyong Baboy-ramo (Varaha), ang lahat ng mga diyos, lahat ng mga pantas, at ang iba pang mga nilalang ay naging masaya at payapa.