शङ्खचूडस्य मायायुद्धं तथा माहेश्वरास्त्रप्रभावः | Śaṅkhacūḍa’s Māyā-Warfare and the Power of the Māheśvara Astra

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । स्वबलं निहतं दृष्ट्वा मुख्यं बहुतरं ततः । तथा वीरान् प्राणसमान् चुकोपातीव दानवः

Wika ni Sanatkumāra: Nang makita niyang napatay ang sarili niyang hukbo—lalo na ang mga pinuno at napakaraming mandirigma—at gayundin ang mga bayani na kasinghalaga sa kanya ng sariling buhay, ang demonyo ay nag-alab sa matinding poot.

Verse 2

उवाच वचनं शंभुं तिष्ठाम्याजौ स्थिरो भव । किमेतैर्निहतैर्मेद्य संमुखे समरं कुरु

Sinabi niya kay Śambhu: “Matatag akong nakatayo sa labanan—maging matatag ka rin. Ano ang silbi ng pagpatay sa iba pa? Halika, harapin mo ako nang tuwiran at makipagdigma sa harap ko.”

Verse 3

इत्युक्त्वा दानवेन्द्रोसौ सन्नद्धस्समरे मुने । अगच्छन्निश्चयं कृत्वाऽभिमुखं शंकरस्य च

Pagkasabi nito, O pantas, ang panginoon ng mga Dānava, na ganap na nakasuot at handa sa digmaan, ay umusad na may matibay na pasiya—tuwirang humarap kay Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 4

दिव्यान्यस्त्राणि चिक्षेप महारुद्राय दानवः । चकार शरवृष्टिञ्च तोयवृष्टिं यथा घनः

Inihagis ng Dānava ang mga makalangit na sandata kay Mahārudra; at pinakawalan niya ang ulang-palaso, na wari’y ulap na bumubuhos ng malakas na ulan.

Verse 5

मायाश्चकार विविधा अदृश्या भयदर्शिताः । अप्रतर्क्याः सुरगणैर्निखिलैरपिः सत्तमैः

Pagkaraan, ginamit niya ang sari-saring kapangyarihang māyā—di nakikita ngunit nagpapamalas ng sindak—mga hiwagang di masukat kahit ng buong hukbo ng mga diyos, bagaman sila’y pinakadakila.

Verse 6

ता दृष्ट्वा शंकरस्तत्र चिक्षे पास्त्रं च लीलया । माहेश्वरं महादिव्यं सर्वमायाविनाशनम्

Nang makita sila roon, si Śaṅkara ay tila naglalaro lamang na inihagis ang sandatang Maheśvara—pinaka-dakila at lubhang banal—na kayang wasakin ang lahat ng uri ng māyā (mapanlinlang na kapangyarihan).

Verse 7

तेजसा तस्य तन्माया नष्टाश्चासन् द्रुतं तदा । दिव्यान्यस्त्राणि तान्येव निस्तेजांस्यभवन्नपि

Sa pamamagitan ng Kanyang ningning, ang mismong māyā nila ay agad na naglaho noon; at ang mga sandatang makalangit na yaon, bagaman dibino, ay nawalan din ng kaningningan.

Verse 8

अथ युद्धे महेशानस्तद्वधाय महाबलः । शूलं जग्राह सहसा दुर्निवार्यं सुतेजसाम्

Pagkaraan, sa gitna ng labanan, si Mahēśāna—ang Panginoong makapangyarihan—ay biglang dinampot ang Kanyang trisula upang patayin siya; sandatang naglalagablab sa ningning na halos di mapigil kahit ng pinakamaningning.

Verse 9

तदैव तन्निषेद्धुं च वाग्बभूवाशरीरिणी । क्षिप शूलं न चेदानीं प्रार्थनां शृणु शंकर

Noon ding iyon, upang pigilan ang gawaing iyon, may tinig na walang katawan na sumambit: “O Śaṅkara, huwag mong ihagis ngayon ang trisula; dinggin mo ang pagsusumamong ito.”

Verse 10

सर्वथा त्वं समर्थो हि क्षणाद् ब्रह्माण्डनाशने । किमेकदानवस्येश शङ्खचूडस्य सांप्रतम्

Sa lahat ng paraan, tunay Kang may kakayahang wasakin maging ang buong sansinukob sa isang kisap-mata. O Panginoon, ano nga ba ang iisang asurang ito—si Śaṅkhacūḍa—sa harap Mo ngayon?

Verse 11

तथापि वेदमर्यादा न नाश्या स्वामिना त्वया । तां शृणुष्व महादेव सफलं कुरु सत्यतः

Gayunman, O Panginoon, ang banal na hanggahan ng mga Veda ay hindi nararapat labagin ng Iyo, ang Maykapangyarihan. Kaya, O Mahādeva, dinggin Mo ang kautusang Veda at sa katotohanan ay gawin Mo itong mabunga sa pamamagitan ng pag-iingat dito.

Verse 12

यावदस्य करेऽत्युग्रं कवचं परमं हरेः । यावत्सतीत्वमस्त्येव सत्या अस्य हि योषितः

Hangga’t ang lubhang mabagsik at kataas-taasang baluting panangga ni Hari ay nasa kanyang kamay, at hangga’t nananatili ang tunay na kalinisan at katapatan (satitva) ng kanyang asawa, hindi siya magagapi.

Verse 13

तावदस्य जरामृत्युश्शंखचूडस्य शंकर । नास्तीत्यवितथं नाथ विधेहि ब्रह्मणो वचः

O Śaṅkara, hangga’t umiiral ang itinakdang pasiya, para sa Śaṅkhacūḍa na ito ay walang katandaan at kamatayan. O Panginoon, huwag Mong hayaang maging di-totoo ang salita ni Brahmā—gawin Mo itong gayon.

Verse 14

इत्याकर्ण्य नभोवाणीं तथेत्युक्ते हरे तदा । हरेच्छयागतो विष्णुस्तं दिदेश सतां गतिः

Nang marinig ang tinig mula sa kalangitan, agad sumagot si Hari, “Gayon nga.” Pagkaraan, dumating si Vishnu ayon sa kalooban ni Hari at itinuro sa kanya—si Vishnu, kanlungan at itinakdang landas ng mga matuwid.

Verse 15

वृद्धब्राह्मणवेषेण विष्णुर्मायाविनां वरः । शङ्खचूडोपकंठं च गत्वोवाच स तं तदा

Si Vishnu—pinakamagaling sa banal na māyā—ay nag-anyong isang matandang brāhmaṇa. Lumapit siya kay Shankhachuda at noon din ay nagsalita sa kanya.

Verse 16

वृद्धब्राह्मण उवाच । देहि भिक्षां दानवेन्द्र मह्यं प्राप्ताय सांप्रतम्

Wika ng matandang brāhmaṇa: “O panginoon ng mga Dānava, ipagkaloob mo sa akin ang limos ngayon, sapagkat ako’y dumating sa iyo sa sandaling ito.”

Verse 17

नेदानीं कथयिष्यामि प्रकटं दीनवत्सलम् । पश्चात्त्वां कथयिष्यामि पुनस्सत्यं करिष्यसि

Hindi ngayon; hayagan kong ipahahayag ang katotohanan tungkol sa Kanya na mahabagin sa mga nagdurusa. Sa huli ay sasabihin ko pa sa iyo—at noon, muli mong itataguyod ang totoo.

Verse 18

ओमित्युवाच राजेन्द्रः प्रसन्नवदनेक्षणः । कवचार्थी जनश्चाहमित्युवाचेति सच्छलात्

May payapang mukha at banayad na titig, sumagot ang hari, “Om.” Pagkaraan, sa isang tusong dahilan, idinagdag niya: “Ako man ay isang namamanhik—naparito upang humingi ng kavaca, ang baluting pananggalang.”

Verse 19

तच्छ्रुत्वा दानवेन्द्रोसौ ब्रह्मण्यः सत्यवाग्विभुः । तद्ददौ कवचं दिव्यं विप्राय प्राणसंमतम्

Pagkarinig nito, ang panginoon ng mga Dānava—mapagpugay sa mga Brāhmaṇa, tapat sa pananalita, at makapangyarihan—ay nagkaloob sa Brāhmaṇa ng isang banal na baluting pananggalang, minamahal na gaya ng sariling buhay.

Verse 20

मायायेत्थं तु कवचं तस्माज्जग्राह वै हरिः । शङ्खचूडस्य रूपेण जगाम तुलसीं प्रति

Kaya nga, sa pamamagitan ng māyā, kinuha ni Hari (Viṣṇu) ang baluting iyon mula sa kanya; at sa pag-anyong Śaṅkhacūḍa, nagtungo siya kay Tulasī. Sa pananaw na Śaiva, ipinakikita nito na ang mga pananggalang sa daigdig (kavaca) at maging ang mga banal na pakana ay kumikilos sa loob ng larangan ng māyā, samantalang ang sukdulang tagumpay ay sa huli kay Śiva, ang Panginoong lampas sa pagkalito.

Verse 21

गत्वा तत्र हरिस्तस्या योनौ मायाविशारदः । वीर्याधानं चकाराशु देवकार्यार्थमीश्वरः

Pagdating doon, si Hari—dalubhasa sa banal na māyā—ay agad na naglagay ng kanyang binhi sa sinapupunan niya; ginawa ito ng Panginoon upang matupad ang layunin ng mga diyos.

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे शंभुमीरयन् स्ववचः प्रभुः । शंखचूडवधार्थाय शूलं जग्राह प्रज्वलत्

Samantala, ang Panginoon, sa pagbigkas ng Kanyang tiyak na kautusan, ay kinuha ang Kanyang naglalagablab na trisula upang patayin si Śaṅkhacūḍa.

Verse 23

तच्छूलं विजयं नाम शङ्करस्य परमात्मनः । सञ्चकाशे दिशस्सर्वा रोदसी संप्रकाशयन्

Ang trisulang iyon, na tinatawag na “Vijaya,” na pag-aari ni Śaṅkara, ang Kataas-taasang Sarili, ay nagningas sa liwanag, nililiwanagan ang lahat ng dako at pinagniningning ang langit at lupa.

Verse 24

कोटिमध्याह्नमार्तंडप्रलयाग्निशिखोपमम् । दुर्निवार्यं च दुर्द्धर्षमव्यर्थं वैरिघातकम्

Ito’y tulad ng naglalagablab na tuktok ng apoy ng pralaya, gaya ng isang milyong araw sa katanghalian—di-mapipigil at di-masusupil; di kailanman pumapalya, tinatamaan ang kaaway nang di lumilihis sa layon.

Verse 25

तेजसां चक्रमत्युग्रं सर्वशस्त्रास्त्रसायकम् । सुरासुराणां सर्वेषां दुस्सहं च भयंकरम्

Isang lubhang kakila-kilabot na diskong nagliliyab sa ningning—sa sarili nito’y lahat ng sandata, lahat ng pana, lahat ng palaso—di-matiis at nakapanghihilakbot sa lahat, maging mga deva o asura.

Verse 26

संहर्तुं सर्वब्रह्माडमवलंब्य च लीलया । संस्थितं परमं तत्र एकत्रीभूय विज्वलत्

Ninais na tunawin ang buong “itlog ng sansinukob,” ang Kataas-taasang Katotohanan, sa banal na lila lamang, ay hinawakan ang buong uniberso at, nagtipon sa iisang masa roon, ay nagningas nang maningning.

Verse 27

धनुस्सहस्रं दीर्घेण प्रस्थेन शतहस्तकम् । जीवब्रह्मास्वरूपं च नित्यरूपमनिर्मितम्

Umabot ito sa isang libong sukat ng busog, na may lapad na sandaang kamay—taglay ang likas na anyo ng jīva at ng Kataas-taasang Brahman; ang anyo nito’y walang hanggan at di-nilikha.

Verse 28

विभ्रमद् व्योम्नि तच्छूलं शंख चूडोपरि क्षणात् । चकार भस्म तच्छीघ्रं निपत्य शिवशासनात्

Umiinog sa kalangitan, ang trident na iyon ay sa isang kisapmata’y bumagsak kay Śaṅkhacūḍa at, sa utos ni Śiva, agad siyang ginawang abo.

Verse 29

अथ शूलं महेशस्य द्रुतमावृत्य शंकरम । ययौ विहायसा विप्रमनोयायि स्वकार्यकृत्

Pagkatapos, ang trishula ni Maheśa ay mabilis na bumalot kay Śaṅkara sa kapangyarihang panangga, at lumipad sa himpapawid na may di-nalilihis na layon, upang gampanan ang itinakdang gawain nito.

Verse 30

नेदुर्दुंदुभयस्स्वर्गे जगुर्गंधर्वकिन्नराः । तुष्टुवुर्मुनयो देवा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Sa langit, umalingawngaw ang mga tambol na dundubhi; umawit ang mga Gandharva at Kinnara. Nagpuri ang mga muni at mga deva, at sumayaw ang mga pangkat ng Apsarā—ipinagdiriwang ang tagumpay ng matuwid na kapangyarihan ng Panginoon sa digmaang kosmiko.

Verse 31

बभूव पुष्पवृष्टिश्च शिवस्योपरि संततम् । प्रशशंस हरिर्ब्रह्मा शक्राद्या मुनयस्तथा

Isang walang patid na ulang-bulaklak ang bumuhos sa ibabaw ni Panginoong Śiva. Si Hari (Viṣṇu), si Brahmā, at si Indra, kasama ang ibang mga diyos at ang mga rishi, ay nagpuri sa Kanya.

Verse 32

शंखचूडो दानवेन्द्रः शिवस्य कृपया तदा । शाप मुक्तो बभूवाथ पूर्वरूपमवाप ह

Pagkaraan, si Śaṅkhacūḍa, ang panginoon ng mga Dānava, sa habag ni Panginoong Śiva, ay napalaya sa sumpa at muling nagbalik sa kanyang dating anyo.

Verse 33

अस्थिभिश्शंखचूडस्य शंखजातिर्बभूव ह । प्रशस्तं शंखतोयं च सर्वेषां शंकरं विना

Mula sa mga buto ni Śaṅkhacūḍa ay sumibol ang lahi ng mga kabibeng śaṅkha. At ang tubig sa loob ng śaṅkha ay lubhang pinupuri ng lahat; subalit kung hiwalay kay Śaṅkara (Śiva), hindi ito magiging tunay na tagapagkaloob at kanlungan.

Verse 34

विशेषेण हरेर्लक्ष्म्याः शंखतोयं महाप्रियम् । संबंधिनां च तस्यापि न हरस्य महामुने

O dakilang pantas, ang tubig mula sa shankha ay lalong minamahal ni Hari at ni Lakṣmī; gayundin ng mga kaugnay nila—ngunit hindi ito ganoon kamahal kay Hara (Śiva).

Verse 35

तमित्थं शंकरो हत्वा शिवलोकं जगाम सः । सुप्रहृष्टो वृषारूढः सोमस्कन्दगणैर्वृतः

Kaya nito, matapos patayin ni Śaṅkara ang kaaway sa gayong paraan, nagtungo Siya sa Śivaloka. Lubhang nagalak, nakasakay sa Toro, napaliligiran Siya ng mga gaṇa, kasama sina Soma at Skanda.

Verse 36

हरिर्जगाम वैकुंठं कृष्णस्स्ववस्थो बभूव ह । सुरास्स्वविषयं प्रापुः परमानन्दसंयुताः

Bumalik si Hari sa Vaikuṇṭha; at si Kṛṣṇa ay nanatili sa Kanyang tunay na kalagayan. Ang mga diyos ay nakarating sa kani-kanilang tahanan at napuspos ng sukdulang ligaya—sapagkat ang kaayusan ng sansinukob ay mapalad na naitatag sa ilalim ng paghahari ni Śiva.

Verse 37

जगत्स्वास्थ्यमतीवाप सर्वनिर्विघ्नमापकम् । निर्मलं चाभवद्व्योम क्षितिस्सर्वा सुमंगला

Pagkaraan nito, ang buong daigdig ay naging lubhang maayos at malaya sa lahat ng hadlang. Naging dalisay at malinaw ang langit, at ang buong lupa ay naging mapalad at mabuti sa lahat ng paraan.

Verse 38

इति प्रोक्तं महेशस्य चरितं प्रमुदावहम् । सर्वदुःखहरं श्रीदं सर्वकामप्रपूरकम्

Ganito ipinahayag ang banal at nakapagpapasayang salaysay ni Maheśa (Panginoong Śiva)—ang nag-aalis ng lahat ng dalamhati, tagapagkaloob ng śrī at pagpapala, at tumutupad ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 39

धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वविघ्ननिवारणम् । भुक्तिदं मुक्तिदं चैव सर्वकामफलप्रदम्

“Ito’y mapalad at pinagpala, nagbibigay ng mabuting dangal at mahabang buhay; inaalis ang lahat ng hadlang. Ipinagkakaloob nito ang ligaya sa daigdig at gayundin ang moksha, at ibinibigay ang bunga ng bawat matuwid na hangarin.”

Verse 40

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखडे शंखचूडवधोपाख्यानं नाम चत्वारिंशोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikalawang Aklat—ang Rudra Saṃhitā—sa Ikalimang bahagi, ang Yuddha-khaṇḍa, nagwawakas ang Ikaapatnapung Kabanata na pinamagatang “Ang Salaysay ng Pagpuksa kay Śaṅkhacūḍa.”

Verse 41

धनं धान्यं सुतं सौख्यं लभेतात्र न संशयः । सर्वान्कामानवाप्नोति शिवभक्तिं विशेषतः

Walang pag-aalinlangan na sa bagay na ito ay matatamo ang yaman, ani, mga anak, at kaligayahan. Tunay, makakamtan ang lahat ng ninanais—at higit sa lahat, ang natatanging biyaya ng debosyon kay Panginoong Śiva.

Verse 42

इदमाख्यानमतुलं सर्वोपद्रवनाशनम् । परमज्ञानजननं शिवभक्तिविवर्द्धनम्

Ito ang walang kapantay na banal na salaysay na pumupuksa sa lahat ng kapahamakan; nagbubunga ito ng pinakamataas na kaalamang espirituwal at nagpapalago ng debosyon kay Panginoong Śiva.

Verse 43

ब्राह्मणो ब्रह्मवर्चस्वी क्षत्रियो विजयी भवेत् । धनाढ्यो वैश्यजश्शूद्रश्शृण्वन् सत्तमतामियात्

Sa pakikinig sa banal na salaysay na ito, ang brāhmaṇa ay nagkakamit ng ningning ng Brahman; ang kṣatriya ay nagiging matagumpay; ang vaiśya ay yumayaman; at ang śūdra, sa pakikinig, ay umaabot sa kalagayan ng pinakamarangal na mabubuti—ito ang mapalad na bunga ng bhakti sa aral ni Śiva.