जालन्धरस्य दूतप्रेषणम् — Jalandhara Sends an Envoy to Kailāsa (The Provocation of Śiva)

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ नारदे हि गते दिवि । दैत्यराट् किमकार्षीत्स तन्मे वद सुविस्तरात्

Sinabi ni Vyāsa: “O Sanatkumāra na lubos na nakaaalam! Nang si Nārada ay nagtungo na sa langit, ano ang ginawa ng hari ng mga Dānava? Isalaysay mo sa akin nang ganap at detalyado.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । तमामंत्र्य गते दैत्यं नारदे दिवि दैत्यराट् । तद्रूपश्रवणादासीदनंगज्वरपीडितः

Sinabi ni Sanatkumāra: “O Nārada, nang mapaalis na ang daitya at siya’y lumisan, ang panginoon ng mga Dānava sa langit, sa pagkarinig lamang sa kagandahan niya, ay dinapuan ng lagnat ng pagnanasa—pighati ni Kāma.”

Verse 3

अथो जलंधरो दैत्यः कालाधीनः प्रनष्टधीः । दूतमाह्वाय यामास सैंहिकेयं विमोहितः

Pagkaraan, ang daityang si Jalandhara—na napasailalim sa kapangyarihan ng Panahon at napariwara ang isip—ay nalito; tumawag siya ng sugo at ipinatawag si Saiṃhikeya.

Verse 4

आगतं तं समालोक्य कामाक्रांतमनास्स हि । सुसंबोध्य समाचष्ट सिंधुपुत्रो जलंधरः

Nang makita niyang dumating ito, ang kanyang isip ay tunay na sinakop ng pagnanasa. Si Jalandhara, anak ni Sindhu, ay unang bumati at nagsalita nang nararapat, saka niya inihayag ang kanyang layon.

Verse 5

तत्रास्ति योगी शंभ्वाख्य स्तपस्वी च जटाधरः । भस्मभूषितसर्वाङ्गो विरक्तो विजितेन्द्रियः

Naroon ang isang yogi na tinatawag na Śaṃbhu—isang mahigpit na asceta na may nakapulupot na buhok (jata). Ang buo niyang katawan ay pinalamutian ng banal na abo; siya’y walang pagkapit sa daigdig at napagtagumpayan ang mga pandama.

Verse 7

तत्र गत्वेति वक्तव्यं योगिनं दूत शंकरम् । जटाधरं विरक्तं तं निर्भयेन हृदा त्वया

“O sugo, pumaroon ka roon at ihatid ang mensahe kay Śaṅkara—ang Dakilang Yogin. Magsalita ka sa Panginoong may jata, na lubos na walang pagkapit, nang may pusong walang takot.”

Verse 8

हे योगिंस्ते दयासिन्धो जायारत्नेन किं भवेत् । भूतप्रेतपिशाचादिसेवितेन वनौकसा

O yogi, karagatan ng habag—ano ang silbi sa iyo ng hiyas na asawa, ikaw na nananahan sa gubat na dinadalaw ng mga bhūta, preta, piśāca at iba pa?

Verse 9

मन्नाथे भुवने योगिन्नोचिता गतिरीदृशी । जायारत्नमतस्त्वं मे देहि रत्नभुजे निजम्

“Sa daigdig na ito, yamang wala akong panginoon, O yogi, hindi nararapat ang ganitong landas sa isang yogi. Kaya, O tagapagdala ng hiyas, ipagkaloob mo sa akin ang sarili mong hiyas—ang mahalagang asawa—upang maging akin.”

Verse 10

यानियानि सुरत्नानि त्रैलोक्ये तानि संति मे । मदधीनं जगत्सर्वं विद्धि त्वं सचराचरम्

Anumang banal na kayamanang nasa tatlong daigdig—lahat yaon ay akin. Alamin mo na ang buong sansinukob, ang gumagalaw at ang di gumagalaw, ay nasa ilalim ng aking kapangyarihan.

Verse 11

इन्द्रस्य गजरत्नं चोच्चैःश्रवोरत्नमुत्तमम् । बलाद्गृहीतं सहसा पारिजा ततरुस्तथा

Ang hiyas na elepante ni Indra, si Airāvata, at ang dakilang hiyas na kabayo, si Ucchaiḥśravas, ay biglang sinamsam sa pamamagitan ng lakas; gayundin ang punong Pārijāta na tumutupad ng ninanais ay kinuha rin.

Verse 12

विमानं हंससंयुक्तमंगणे मम तिष्ठति । रत्नभूतं महादिव्यमुत्तमं वेधसोद्भुतम्

“Sa aking bakuran ay nakatindig ang isang makalangit na vimāna na hinihila ng mga sisne; wari’y yari sa mga hiyas, lubhang dibino at kataas-taasan, isang kahanga-hangang likha ng Maylikha, si Brahmā.”

Verse 13

महापद्मादिकं दिव्यं निधिरत्नं स्वदस्य च । छत्रं मे वारुणं गेहे कांचनस्रावि तिष्ठति

Sa aking bahay ay naroon ang makalangit na kayamanang hiyas, mula sa Mahāpadma at iba pa, pati ang sarili kong yaman; at naroon din ang aking maharlikang payong na tulad kay Varuṇa, na wari’y nagbubukal ng ginto.

Verse 14

किञ्जल्किनी महामाला सर्वदाऽम्लानपंकजा । मत्पितुस्सा ममैवास्ति पाशश्च कंपतेस्तथा

“Ang dakilang kuwintas na Kiñjalkinī—laging sariwa na gaya ng lotong di nalalanta—ay pag-aari ng aking ama at tunay na akin din; at gayundin, ang panali (pāśa) ay kay Kaṃpati (Śiva),” wika niya, bilang pag-angkin sa mga sagisag ni Śiva.

Verse 15

मृत्योरुत्क्रांतिदा शक्तिर्मया नीता बलाद्वरा । ददौ मह्यं शुचिर्दिव्ये शुचिशौचे च वाससी

Dinala ko sa lakas ang dakilang Śakti na nagbibigay ng pag-alis mula sa kamatayan; at ang dalisay na Siya ay nagkaloob sa akin ng dalawang banal na kasuotan—malinis at nakapagpapabanal.

Verse 16

एवं योगीन्द्र रत्नानि सर्वाणि विलसंति मे । अतस्त्वमपि मे देहि स्वस्त्रीरत्नं जटाधर

“Gayon nga, O panginoon ng mga yogin, ang lahat ng mahahalagang hiyas na ito ay nagliliwanag para sa akin. Kaya, O Jaṭādhara, Panginoong may buhol-buhol na buhok, ipagkaloob mo rin sa akin ang hiyas—ang sarili mong kabiyak.”

Verse 17

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य नन्दिना स प्रवेशितः । जगामोग्रसभां राहुर्विस्मयोद्भुतलोचनः

Sinabi ni Sanatkumāra: “Nang marinig ang mga salita ni Nandin, si Rāhu ay ipinasok niya. Namamangha at nakadilat ang mga mata, si Rāhu ay nagtungo sa kakila-kilabot na kapulungan.”

Verse 18

तत्र गत्वा शिवं साक्षाद्देवदेवं महाप्रभुम् । स्वतेजोध्वस्ततमसं भस्मलेपविराजितम्

Pagdating doon, nasilayan nila si Śiva nang tuwiran—ang Diyos ng mga diyos, ang Makapangyarihang Panginoon—na ang sariling liwanag ay nagtaboy sa lahat ng dilim, at Siya’y nagniningning, pinalamutian ng banal na pahid ng bhasma (banal na abo).

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने दूतसंवादो नाम एकोनविंशोऽध्यायः

Kaya, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā; sa Ikalimang dibisyon na tinatawag na Yuddha-khaṇḍa; sa salaysay na kaugnay ng pagpaslang kay Jalaṃdhara—nagtatapos ang ikalabinsiyam na kabanata na pinamagatang “Pag-uusap ng Sugo.”

Verse 20

प्रणनाम च तं गर्वात्तत्तेजः क्रांतविग्रहः । निकटं गतवाञ्छंभोस्स दूतो राहुसंज्ञकः

Pagkaraan, bagaman namamaga sa pagmamataas, ang sugo—na ang katawan ay napasailalim sa naglalagablab na liwanag—ay yumukod at lumapit kay Śambhu. Siya’y kilala sa pangalang Rāhu.

Verse 21

अथो तदग्र आसीनो वक्तुकामो हि सैंहिकः । त्र्यंबकं स तदा संज्ञाप्रेरितो वाक्यमब्रवीत्

Pagkatapos, si Saiṁhika, na nakaupo sa harapan at nagnanais magsalita, ay sa sandaling iyon—sa udyok ng isang hudyat—nagsalita kay Tryambaka (Panginoong Śiva) ng ganitong mga salita.

Verse 22

दैत्यपन्नगसेव्यस्य त्रैलोक्याधिपतेस्सदा । दूतोऽहं प्रेषितस्तेन त्वत्सकाशमिहागतः

“Ako ang sugo na isinugo niya—ang palagiang panginoon ng tatlong daigdig, na pinaglilingkuran ng mga daitya at mga nāga. Narito ako ngayon sa iyong harapan.”

Verse 23

राहुरुवाच । जलंधरोब्धितनयस्सर्वदैत्यजनेश्वरः । त्रैलोक्यस्येश्वरस्सोथाभवत्सर्वाधिनायकः

Wika ni Rāhu: “Si Jalandhara, anak ng Karagatan, ay naging hari ng lahat ng pangkat ng mga Daitya. Tunay ngang siya’y naging panginoon ng tatlong daigdig at ang kataas-taasang tagapamahala sa lahat.”

Verse 24

स दैत्यराजो बलवान्देवानामंतकोपमः । योगिनं त्वां समुद्दिश्य स यदाह शृणुष्व तत्

Ang makapangyarihang hari ng mga Dānava—na para sa mga diyos ay tulad ng Kamatayan—ay nagsalita sa iyo, O yogin. Ngayon ay pakinggan mo ang sinabi niya.

Verse 25

महादिव्यप्रभावस्य तस्य दैत्यपतेः प्रभोः । सर्वरत्नेश्वरस्य त्वमाज्ञां शृणु वृषध्वज

O Vṛṣadhvaja, si Śiva na may watawat na may toro, dinggin mo ang utos ng panginoon ng mga Daitya—na may dakilang makalangit na kapangyarihan—na siyang may-ari ng lahat ng hiyas.

Verse 26

श्मशानवासिनो नित्यमस्थिमालाधरस्य च । दिगंबरस्य ते भार्या कथं हैमवती शुभम्

Siya’y laging nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay, may kuwintas na mga buto, at ang kasuutan niya’y ang mga direksiyon lamang; kaya paano, O mapalad na isa, magiging asawa niya si Haimavatī (Pārvatī), anak ni Himavān?

Verse 27

अहं रत्नाधिनाथोस्मि सा च स्त्रीरत्नसंज्ञिता । तस्मान्ममैव सा योग्या नैव भिक्षाशिनस्तव

“Ako ang panginoon ng mga kayamanan, at siya’y kilala bilang ‘hiyas sa mga babae’. Kaya siya’y nararapat sa akin lamang—hindi sa iyo na nabubuhay sa limos.”

Verse 28

मम वश्यास्त्रयो लोका भुंजेऽहं मखभागकान् । यानि संति त्रिलोकेस्मिन्रत्नानि मम सद्मनि

“Nasa ilalim ng aking kapangyarihan ang tatlong daigdig. Tinatanggap ko ang itinakdang bahagi sa mga handog na yajña. Anumang mahahalagang hiyas sa tatlong daigdig ay nasa sarili kong tahanang banal.”

Verse 29

वयं रत्नभुजस्त्वं तु योगी खलु दिगम्बरः । स्वस्त्रीरत्नं देहि मह्यं राज्ञस्सुखकराः प्रजाः

“Kami ang mga nagtatamasa ng hiyas at ligayang panghari; ngunit ikaw ay tunay na yogi, Digambara—ang mga direksiyon ang iyong kasuotan. Kaya ibigay mo sa akin ang iyong asawang hiyas, sapagkat ang mga nasasakupan ng hari ay nararapat maging pinagmumulan ng ginhawa niya.”

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । वदत्येवं तथा राहौ भ्रूमध्याच्छूलपाणिनः । अभवत्पुरुषो रौद्रस्तीव्राशनिसमस्वनः

Wika ni Sanatkumāra: Nang magsalita nang gayon si Rāhu, mula sa pagitan ng mga kilay ng Panginoong may hawak ng Trisula ay sumilang ang isang mabangis na Persona, kawangis ni Rudra, na ang tinig ay parang pagputok ng nakapanghihilakbot na kulog at kidlat.

Verse 31

सिंहास्यप्रचलजिह्वस्सज्ज्वालनयनो महान् । ऊर्द्ध्वकेशश्शुष्कतनुर्नृसिंह इव चापरः

May isa pang makapangyarihan ang lumitaw—mukhang leon, dila’y nakalawit, matang nagliliyab; buhok na nakatindig, katawang payat at tuyot—mabangis na wari’y Narasiṃha.

Verse 32

महातनुर्महाबाहुस्तालजंघो भयंकरः । अभिदुद्राव वेगेन राहुं स पुरुषो द्रुतम्

Ang kakila-kilabot na Persona—napakalaki ang katawan, makapangyarihan ang mga bisig, at ang mga binti’y parang punong palma—ay biglang sumugod kay Rāhu nang ubod ng bilis.

Verse 33

स तं खादितु मायान्तं दृष्ट्वा राहुर्भयातुरः । अधावदात वेगेन बहिस्तस्य च दधार तम्

Nang makita ni Rāhu na siya’y pasugod na darating upang lamunin siya, siya’y napuno ng takot at tumakas nang ubod ng bilis, at dinala siya palabas mula roon.

Verse 34

राहुरुवाच । देवदेव महेशान पाहि मां शरणा गतम् । सुराऽसुरैस्सदा वन्द्यः परमैश्वर्यवान् प्रभुः

Wika ni Rāhu: “O Diyos ng mga diyos, O Maheśāna, iligtas at ingatan mo ako—ako’y dumulog sa iyong kanlungan. Ikaw ay laging sinasamba ng mga deva at mga asura; ikaw ang Panginoong Kataas-taasan, puspos ng sukdulang kapangyarihan.”

Verse 35

ब्राह्मणं मां महादेव खादितुं समुपागतः । पुरुषोयं तवेशान सेवकोतिभयंकरः

O Mahādeva! May isang brāhmaṇa ang dumating dito na may balak akong lamunin. O Īśāna! Ang lalaking ito ay iyong tagapaglingkod—lubhang nakapanghihilakbot sa anyo at gawa.

Verse 36

एतस्माद्रक्ष देवेश शरणागतवत्सलः । न खादेत यथायं मां नमस्तेऽस्तु मुहुर्मुहुः

Kaya, O Panginoon ng mga diyos, O mapagmahal sa mga humihingi ng kanlungan—ingatan mo ako upang hindi niya ako lamunin. Muli’t muli, ako’y yumuyuko sa Iyo.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । महादेवो वचः श्रुत्वा ब्राह्मणस्य तदा मुने । अब्रवीत्स्वगणं तं वै दीनानाथप्रियः प्रभुः

Wika ni Sanatkumāra: O pantas, nang marinig ni Mahādeva ang mga salita ng brāhmaṇa, ang Panginoong mahal ng mga walang-kaya at kanlungan ng mga nagdurusa, ay nagsalita sa Kanyang sariling mga gaṇa na tagasunod.

Verse 38

महादेव उवाच । प्रभुं च ब्राह्मणं दूतं राह्वाख्यं शरणागतम् । शरण्या रक्षणीया हि न दण्ड्या गणसत्तम

Sinabi ni Mahādeva: “O pinakamainam sa mga gaṇa, ang marangal na brāhmaṇa na sugo na nagngangalang Rāhu ay dumating na humihingi ng kanlungan. Ang nagkanlong ay dapat pangalagaan ng nagbibigay-kanlungan; hindi siya dapat parusahan.”

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तौ गिरिजेशेन सगणः करुणात्मना । राहुं तत्याज सहसा ब्राह्मणेति श्रुताक्षरः

Wika ni Sanatkumāra: Nang siya’y masabihan ni Girijeśa (Panginoong Śiva) na may pusong mahabagin, siya kasama ang kanyang mga tagasunod ay agad na nagpalaya kay Rāhu pagkarinig sa salitang “brāhmaṇa.”

Verse 40

राहुं त्यक्त्वाम्बरे सोथ पुरुषो दीनया गिरा । शिवोपकंठमागत्य महादेवं व्यजिज्ञपत्

Pagkaraan, iniwan ng taong iyon si Rāhu sa himpapawid at lumapit sa Panginoong Śiva; sa tinig na mapagpakumbaba at nababalisa, kinausap niya si Mahādeva at iniharap ang kanyang pagsusumamo.

Verse 41

पुरुष उवाच । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । त्याजितं मम भक्ष्यं ते शरणागतवत्सलः

Wika ng lalaki: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Śaṅkara—karagatan ng habag! Ikaw na laging mahabagin sa mga dumudulog sa kanlungan, ay tinalikuran ang bagay na dapat sana’y maging aking pagkain.”

Verse 42

क्षुधा मां बाधते स्वामिन्क्षुत्क्षामश्चास्मि सर्वथा । किं भक्ष्यं मम देवेश तदाज्ञापय मां प्रभो

“Pinahihirapan ako ng gutom, O Panginoon, at lubos akong nanghihina dahil dito. O Hari ng mga diyos, ano ang dapat kong kainin? O Maharlika, utusan mo ako.”

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य पुरुषस्य महाप्रभुः । प्रत्युवाचाद्भुतोतिः स कौतुकी स्वहितंकरः

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang mga salita ng taong iyon, ang Dakilang Panginoon—na kahanga-hanga ang pananalita—ay sumagot. Dahil sa pag-uusisa at sa hangaring malaman ang makabubuti para sa sarili, siya’y nagsalita bilang tugon.

Verse 44

महेश्वर उवाच । बुभुक्षा यदि तेऽतीव क्षुधा त्वां बाधते यदि । संभक्षयात्मनश्शीघ्रं मांसं त्वं हस्तपादयोः

Sinabi ni Maheśvara: "Kung ang matinding gutom ay sumapit sa iyo—kung ang gutom ay tunay na nagpapahirap sa iyo—ay agad mong kainin ang laman ng iyong sariling mga kamay at paa."

Verse 45

सनत्कुमार उवाच । शिवेनैवमाज्ञप्तश्चखाद पुरुषस्स्वकम् । हस्तपादोद्भवं मांसं शिरश्शेषोऽ भवद्यथा

Sinabi ni Sanatkumāra: Sa gayon ay iniutos ni Shiva, kinain ng lalaking iyon ang sarili niyang laman na nagmula sa kanyang mga kamay at paa, hanggang sa ulo na lamang niya ang natira.

Verse 46

दृष्ट्वा शिरोवशेषं तु सुप्रसन्नस्सदाशिवः । पुरुषं भीमकर्माणं तमुवाच सविस्मयः

Nang makitang ulo na lamang ang natira, ang laging mapalad na Sadāśiva—na lubos na nasiyahan—ay kinausap ang makapangyarihang Tao na may mga kakila-kilabot na gawa, na nagsasalita nang may pagkamangha.

Verse 47

शिव उवाच । हे महागण धन्यस्त्वं मदाज्ञाप्रतिपालकः । संतुष्टश्चास्मि तेऽतीव कर्मणानेन सत्तम

Sinabi ni Shiva: “O dakilang Gaṇa, ikaw ay pinagpala, dahil tapat mong tinupad ang Aking utos. Ako ay lubos na nasisiyahan sa iyo dahil sa gawang ito, O pinakamabuti sa mga banal.”

Verse 48

त्वं कीर्तिमुखसंज्ञो हि भव मद्द्वारकस्सदा । महागणो महावीरस्सर्वदुष्टभयंकरः

“Ikaw ay tunay na makikilala bilang Kīrtimukha. Manatili kang palagi bilang tagapagbantay ng Aking pintuan — isang dakilang gaṇa, isang makapangyarihang bayani, at isang sindak na nagbibigay ng takot sa lahat ng masasama.”

Verse 49

मत्प्रियस्त्वं मदर्चायां सदा पूज्योऽहि मज्जनैः । त्वदर्चां ये न कुर्वंति नैव ते मत्प्रियंकराः

Ikaw ay mahal sa akin; kaya sa aking pagsamba, dapat kang laging parangalan at sambahin ng aking mga deboto. Ang mga hindi nagsasagawa ng pagsamba sa iyo ay tunay na hindi gumagawa ng bagay na nakalulugod sa akin.

Verse 50

सनत्कुमार उवाच । इति शंभोर्वरं प्राप्य पुरुषः प्रजहर्ष सः । तदाप्रभृति देवेश द्वारे कीर्तिमुखः स्थितः

Wika ni Sanatkumāra: “Sa gayon, nang matamo niya ang biyaya mula kay Śambhu (Panginoong Śiva), labis ang kanyang galak. Mula noon, O Panginoon ng mga diyos, si Kīrtimukha ay nanatiling nakatindig sa may pintuan.”

Verse 51

पूजनीयो विशेषेण स गणश्शिवपूजने । नार्चयंतीह ये पूर्वं तेषामर्चा वृथा भवेत्

Sa pagsamba kay Panginoong Śiva, ang Gaṇa na iyon ay dapat parangalan nang may natatanging paggalang. Ang sinumang hindi muna sumamba sa kanya rito bago simulan ang pūjā kay Śiva, ang kanilang pagsamba ay magiging walang bunga.