देवाः वैकुण्ठगमनम् तथा विष्णोः अवतारस्तुतिः | Devas Go to Vaikuṇṭha and Praise Viṣṇu’s Avatāras

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । पुनर्दैत्यं समायांतं दृष्ट्वा देवास्सवासवाः । भयात्प्रकंपितास्सर्वे सहैवादुद्रुवुर्द्रुतम्

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang makita ang daitya na muling sumusugod, ang mga deva—kasama si Vāsava (Indra)—ay pawang nanginig sa takot at agad na tumakas nang nagmamadali.

Verse 2

वैकुंठं प्रययुस्सर्वे पुरस्कृत्य प्रजापतिम् । तुष्टुवुस्ते सुरा नत्वा सप्रजापतयोऽखिलाः

Pagkaraan, silang lahat ay nagtungo sa Vaikuṇṭha, inilagay si Prajāpati sa unahan. Yumukod at nagpatirapa, ang lahat ng mga deva kasama ang mga Prajāpati ay nagpuri sa Panginoon doon nang may banal na paggalang.

Verse 3

देवा ऊचुः । हृषीकेश महाबाहो भगवन् मधुसूदन । नमस्ते देवदेवेश सर्वदैत्यविनाशक

Wika ng mga Deva: “O Hṛṣīkeśa, makapangyarihang may bisig, O Bhagavān Madhusūdana! Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon ng mga deva, tagapagwasak ng lahat ng mga daitya.”

Verse 4

मत्स्यरूपाय ते विष्णो वेदान्नीतवते नमः । सत्यव्रतेन सद्राज्ञा प्रलयाब्धिविहारिणे

Pagpupugay sa Iyo, O Viṣṇu, na nag-anyong Isda at nagligtas sa mga Veda. Pagpupugay sa Iyo na, kasama ang matuwid na haring Satyavrata, ay lumakbay sa karagatan ng pralaya, ang dagat ng pagkalipol.

Verse 5

कुर्वाणानां सुराणां च मथनायोद्यमं भृशम् । बिभ्रते मंदरगिरिं कूर्मरूपाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na nag-anyong Pagong (Kūrma) at pumasan sa Bundok Mandara habang ang mga deva, sa matinding pagsisikap, ay nagsagawa ng pag-ikot at paghalukay sa karagatan.

Verse 6

नमस्ते भगवन्नाथ क्रतवे सूकरात्मने । वसुंधरां जनाधारां मूद्धतो बिभ्रते नमः

Pagpupugay sa Iyo, O pinagpalang Panginoon at Natha—na alang-alang sa banal na yajña (sa pagpapanumbalik ng mga daigdig) ay nag-anyong Baboy-Damo (Varāha). Pagpupugay sa Iyo na nagdadala sa Daigdig, sandigan ng lahat ng nilalang, sa ibabaw ng Iyong ulo.

Verse 7

वामनाय नमस्तुभ्यमुपेन्द्राख्याय विष्णवे । विप्ररूपेण दैत्येन्द्रं बलिं छलयते विभो

Pagpupugay sa Iyo, O Vāmana—si Viṣṇu na kilala bilang Upendra. O Panginoong sumasaklaw sa lahat, Ikaw na nag-anyong brāhmaṇa at sa banal na talino ay nalinlang si Bali, hari ng mga Dānava.

Verse 8

नमः परशुरामाय क्षत्रनिःक्षत्रकारिणे । मातुर्हितकृते तुभ्यं कुपितायासतां द्रुहे

Pagpupugay kay Paraśurāma, ang tagapaglipol sa mga kṣatriya. Pagpupugay sa Iyo—na nag-alab sa galit para sa kapakanan ng Ina—kaaway ng masasama.

Verse 9

रामाय लोकरामाय मर्यादापुरुषाय ते । रावणांतकरायाशु सीतायाः पतये नमः

Pagpupugay sa Iyo, O Rāma—kagalakan ng mga daigdig, ang taong may maryādā at matuwid na pagpipigil. Pagpupugay sa Iyo, ang mabilis na pumatay kay Rāvaṇa, ang Panginoon at asawa ni Sītā.

Verse 10

नमस्ते ज्ञानगूढाय कृष्णाय परमात्मन । राधाविहारशीलाय नानालीलाकराय च

Pagpupugay sa Iyo—Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Sarili—na ang tunay na kaalaman ay malalim na nakatago; na nagagalak sa banal na paglalaro (līlā) kasama si Rādhā, at nagpapakita ng di-mabilang na līlā.

Verse 11

नमस्ते गूढदेहाय वेदनिंदाकराय च । योगाचार्याय जैनाय वौद्धरूपाय मापते

Pagpupugay sa Iyo na ang tunay na katawan ay nakatago; pagpupugay din sa Iyo na sa anyong nagtatakip ay nagdudulot ng paglibak sa mga Veda. Pagpupugay sa Iyo bilang guro ng Yoga; sa Iyo na nagpapakita bilang Jaina; at sa Iyo na tumatanggap ng anyong Buddha—O Panginoon.

Verse 12

नमस्ते कल्किरूपाय म्लेच्छानामंतकारिणे । अनन्तशक्तिरूपाय सद्धर्मस्थापनाय च

Pagpupugay sa Iyo na nagpapakita bilang Kalki, tagapaglipol ng mga mleccha; pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay walang-hanggang kapangyarihan; at pagpupugay sa Iyo na muling nagtatatag ng tunay na Dharma.

Verse 13

नमस्ते कपिलरूपाय देवहूत्यै महात्मने । वदते सांख्ययोगं च सांख्याचार्याय वै प्रभो

Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon, sa anyong Kapila—dakilang kaluluwa, marangal na anak ni Devahūti—na nagpahayag ng landas ng Sāṃkhya at Yoga, at tunay na iginagalang na guro ng Sāṃkhya.

Verse 14

नमः परमहंसाय ज्ञानं संवदते परम् । विधात्रे ज्ञानरूपाय येनात्मा संप्रसीदति

Pagpupugay sa Kataas-taasang Paramahaṃsa na nagpapahayag ng sukdulang karunungan. Pagpupugay sa Tagapag-ayos ng tadhana, na ang anyo ay mismong Kaalaman—sa pamamagitan Niya ang sarili ay ganap na napapapayapa at naliliwanagan.

Verse 15

वेदव्यासाय वेदानां विभागं कुर्वते नमः । हिताय सर्वलोकानां पुराणरचनाय च

Pagpupugay kay Vedavyāsa na nagsaayos ng paghahati ng mga Veda; at pagpupugay sa kanya na sumulat ng mga Purāṇa para sa kapakanan ng lahat ng daigdig.

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवयुद्धवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ikalabing-anim na kabanata, na tinatawag na "Ang Paglalarawan ng Labanan ng mga Deva," sa ikalimang bahagi (Yuddha-khaṇalda) ng ikalawang dibisyon, ang Rudra Saṃhitā, ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 17

आर्तिहंत्रे स्वदासानां सुखदाय शुभाय च । पीताम्बराय हरये तार्क्ष्ययानाय ते नमः । सर्वक्रियायैककर्त्रे शरण्याय नमोनमः

Pagpupugay sa Iyo—tagapag-alis ng pagdurusa ng Iyong mga lingkod, tagapagkaloob ng ligaya at pagpapala; kay Hari na nakadamit ng dilaw at nakasakay kay Tārkṣya (Garuḍa). Pagpupugay nang paulit-ulit sa tanging gumaganap ng lahat ng gawa, kanlungan ng mga humihingi ng pag-iingat.

Verse 18

दैत्यसंतापितामर्त्य दुःखादिध्वंसवज्रक । शेषतल्पशयायार्कचन्द्रनेत्राय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo—parang vajra na dumudurog sa dalamhati at pagdurusa ng mga taong pinahihirapan ng mga daitya; pagpupugay sa Iyo na nagpapahinga sa higaan ng ahas na Śeṣa, at ang mga mata ay Araw at Buwan.

Verse 19

कृपासिन्धो रमानाथ पाहि नश्शरणागतान् । जलंधरेण देवाश्च स्वर्गात्सर्वे निराकृताः

O karagatan ng habag, O Panginoon ni Ramā (Śrī Viṣṇu), ingatan Mo kami na sumilong sa Iyo. Dahil kay Jalandhara, ang lahat ng mga deva ay napaalis mula sa svarga.

Verse 20

सूर्यो निस्सारितः स्थानाच्चन्द्रो वह्निस्तथैव च । पातालान्नागराजश्च धर्मराजो निराकृतः

Ang Araw ay itinaboy mula sa kanyang kinalalagyan; gayundin ang Buwan at ang Apoy. Mula sa Pātāla, ang hari ng mga Nāga ay pinalayas, at maging si Yama, ang Dharmarāja, ay itinulak palayo.

Verse 21

विचरंति यथा मर्त्याश्शोभंते नैव ते सुराः । शरणं ते वयं प्राप्ता वधस्तस्य विचिंत्यताम्

Hindi na nagniningning ang mga diyos; sila’y gumagala na parang mga mortal. Lumapit kami sa Iyo bilang kanlungan—mangyaring pagpasiyahan na siya’y mapuksa.

Verse 22

सनत्कुमार उवाच । इति दीनवचश्श्रुत्वा देवानां मधुसूदनः । जगाद करुणासिन्धुर्मे घनिर्ह्रादया गिरा

Sinabi ni Sanatkumāra: Nang marinig ang kaawa-awang pananalita ng mga diyos, si Madhusūdana (Viṣṇu)—karagatan ng habag—ay nagsalita sa akin sa tinig na malalim at umuugong na parang kulog.

Verse 23

विष्णुरुवाच । भयं त्यजत हे देवा गमिष्याम्यहमाहवम् । जलंधरेण दैत्येन करिष्यामि पराक्रमम्

Wika ni Viṣṇu: “Iwan ninyo ang takot, O mga diyos. Pupunta ako sa larangan ng digmaan; kay Jalandhara na asura, ipamamalas ko ang aking kagitingan sa labanan.”

Verse 24

इत्युक्त्वा सहसोत्थाय दैत्यारिः खिन्नमानसः । आरोहद्गरुडं वेगात्कृपया भक्तवत्सलः

Pagkasabi nito, agad tumindig ang kaaway ng mga daitya, bagaman mabigat ang loob. Ang Panginoong mapagmahal sa mga deboto, dahil sa habag, ay mabilis na sumakay kay Garuḍa.

Verse 25

गच्छन्तं वल्लभं दृष्ट्वा देवैस्सार्द्धं समुद्रजा । सांजलिर्बाष्पनयना लक्ष्मीर्वचनमब्रवीत्

Nang makita ni Lakṣmī—ang isinilang mula sa Karagatan—na papaalis ang kanyang minamahal kasama ng mga diyos, tumindig siya na nakatiklop ang mga kamay, luhaan ang mga mata, at nagsalita ng ganito.

Verse 26

लक्ष्म्युवाच । अहं ते वल्लभा नाथ भक्ता यदि च सर्वदा । तत्कथं ते मम भ्राता युद्धे वध्यः कृपानिधे

Sinabi ni Lakṣmī: “O Panginoon, kung ako’y lagi mong minamahal at tapat na bhaktā, bakit ang aking kapatid ay dapat mapatay sa digmaang ito, O bukal ng habag?”

Verse 27

विष्णुरुवाच । जलंधरेण दैत्येन करिष्यामि पराक्रमम् । तैस्संस्तुतो गमिष्यामि युद्धाय त्वरितान्वितः

Wika ni Viṣṇu: “Ipapamalas ko ang aking kagitingan laban sa asurang Jalandhara. Sa kanilang papuri at pag-udyok, agad akong tutungo sa digmaan.”

Verse 28

रुद्रांशसंभवत्वाच्च ब्रह्मणो वचनादपि । प्रीत्या च तव नैवायं मम वध्यो जलंधरः

Sapagkat si Jalandhara ay isinilang mula sa isang bahagi ni Rudra, at ayon din sa pahayag ni Brahmā; at dahil sa aking paglingap sa iyo—hindi ko dapat patayin si Jalandhara.

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा गरुडारूढश्शंखचक्रगदासिभृत् । विष्णुर्वेगाद्ययौ योद्धुं देवैश्शक्रादिभिस्सह

Sabi ni Sanatkumāra: Pagkasabi nito, si Viṣṇu—nakasakay kay Garuḍa at tangan ang kabibe, diskos, pamalo, at espada—ay mabilis na lumabas upang makipaglaban, kasama ang mga diyos, si Indra at ang iba pa.

Verse 30

द्रुतं स प्राप तत्रैव यत्र दैत्यो जलंधरः । कुर्वन् सिंहरवं देवैर्ज्वलद्भिर्विष्णुतेजसा

Mabilis siyang nakarating sa mismong kinaroroonan ng daitya na si Jalandhara. Doon ay nagpalabas siya ng ungol na tila leon, habang ang mga deva—nagniningas sa kaningningan ng tejas ni Viṣṇu—ay nakatindig na nag-aalab sa banal na kapangyarihan.

Verse 31

अथारुणानुजजवपक्षवातप्रपीडिताः । वात्याविवर्तिता दैत्या बभ्रमुः खे यथा घनाः

Pagkaraan, ang mga Daitya ay hinampas ng hanging ibinunsod ng mabilis na pakpak ng nakababatang kapatid ni Aruṇa; pinaikot sila ng ipo-ipo at nagpagala-gala sa himpapawid—gaya ng mga ulap na iniikot ng hangin.

Verse 32

ततो जलंधरो दृष्ट्वा दैत्यान् वात्याप्रपीडितान् । उद्धृत्य वचनं क्रोधाद्द्रुतं विष्णुं समभ्यगात्

Pagkatapos, si Jalandhara, nang makita ang mga Daitya na pinahihirapan ng ipo-ipo, ay tumindig sa matinding poot; dahil sa galit, mabilis siyang lumabas upang harapin si Viṣṇu.

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे देवाश्चक्रुर्युद्धं प्रहर्षिताः । तेजसा च हरेः पुष्टा महाबलसमन्विताः

Samantala, ang mga diyos, puspos ng galak, ay pumasok sa labanan. Pinalakas ng ningning ni Hari (Viṣṇu) at pinagkalooban ng dakilang lakas, nakipagdigma sila nang may panibagong kapangyarihan.

Verse 34

युद्धोद्यतं समालोक्य देवसैन्यमुपस्थितम् । दैत्यानाज्ञापयामास समरे चातिदुर्मदान्

Nang makita niyang nagtipon at handa na sa digmaan ang hukbo ng mga diyos, inutusan niya ang mga Daitya—na labis ang kayabangan sa labanan—na sumabak sa sagupaan.

Verse 35

जलंधर उवाच । भोभो दैत्यवरा यूयं युद्धं कुरुत दुस्तरम् । शक्राद्यैरमरैरद्य प्रबलैः कातरैस्सदा

Sinabi ni Jalandhara: “Ho! Ho! O mga pinakadakila sa mga Daitya, makipagdigma kayo ngayon sa isang mabagsik at mahirap tawirin na labanan laban kay Indra at sa iba pang mga Deva—na bagama’t makapangyarihan, ay laging may takot sa loob.”

Verse 36

मौर्यास्तु लक्षसंख्याता धौम्रा हि शतसंख्यकाः । असुराः कोटिसंख्याताः कालकेयास्तथैव च

“Ang mga Maurya ay umabot sa laksa ang bilang, ang mga Dhūmra ay nasa daan-daan; ang mga Asura ay binilang sa mga krore, at gayundin ang mga Kālakeya.”

Verse 37

कालकानां दौर्हृदानां कंकानां लक्षसंख्यया । अन्येऽपि स्वबलैर्युक्ता विनिर्यांतु ममाज्ञया

“Pahayo ang mga Kālakā, ang mga Daurhṛda, at ang mga Kaṅka—na umaabot sa daan-daang libo—na lumusong. Ang iba pa man, taglay ang kani-kanilang hukbo, ay lumabas ayon sa aking utos.”

Verse 38

सर्वे सज्जा विनिर्यात बहुसेनाभिसंयुताः । नानाशस्त्रास्त्रसंयुक्ता निर्भयाः गतसंशयाः

Silang lahat ay lumusong, ganap na handa at may kasamang maraming pangkat ng hukbo. Taglay ang sari-saring sandata at mga pana’t sibat, sila’y sumulong nang walang takot, at napawi ang lahat ng alinlangan.

Verse 39

भोभो शुंभनिशुंभौ च देवान्समरकातरान् । क्षणेन सुमहावीर्यौ तुच्छान्नाशयतं युवाम्

“Hoy! Hoy! O Śumbha at Niśumbha—ang mga diyos na ito’y nanginginig sa digmaan. Kayong dalawa na may dakilang lakas, lipulin ninyo sa isang iglap ang mga hamak na ito.”

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । दैत्या जलंधराज्ञप्ता इत्थं युद्धविशारदाः । युयुधुस्ते सुरास्सर्वे चतुरंगबलान्विताः

Sinabi ni Sanatkumāra: Sa gayon, ang mga Daitya—sa utos ni Haring Jalandhara at bihasa sa digmaan—ay nakipaglaban; at ang lahat ng mga Deva man ay sumabak din, taglay ang apat na sangay ng hukbo.

Verse 41

गदाभिस्तीक्ष्णबाणैश्च शूलपट्टिशतोमरैः । केचित्परशुशूलैश्च निजघ्नुस्ते परस्परम्

May ilan na naghambalos sa isa’t isa gamit ang mga pamalo at matatalim na palaso; ang iba’y nakipaglaban gamit ang sibat, espada at diyabelin; at ang iba pa’y pumatay sa isa’t isa gamit ang palakol at trisula—gayon sila nagbakbakan sa isa’t isa.

Verse 42

नानायुधैश्च परैस्तत्र निजघ्नुस्ते बलान्विता । देवास्तथा महावीरा हृषीकेशबलान्विताः । युयुधुस्तीक्ष्णबाणाश्च क्षिपंतस्सिंहवद्रवाः

Doon, ang mga Deva—mga dakilang bayani na pinalakas ng kapangyarihan ni Hṛṣīkeśa (Viṣṇu)—ay nagpabagsak sa kalabang hukbo sa iba’t ibang sandata. Nagpatuloy sila sa labanan, nagpapakawala ng matatalim na palaso, umuungal na parang mga leon habang sumusugod sa digmaan.

Verse 43

केचिद्बाणैस्तु तीक्ष्णैश्च केचिन्मुसलतोमरैः । केचित्परशुशूलैश्च निजघ्नुस्ते परस्परम्

May ilan na nagpatamaan ng matatalim na palaso; may ilan na gumamit ng pamalo at diyabelin; at may ilan na gumamit ng palakol at trisula—kaya ang mga mandirigmang iyon ay nagbabanggaan sa isa’t isa sa labanan.

Verse 44

इत्थं सुराणां दैत्यानां संग्रामस्समभून्महान् । अत्युल्बणो मुनीनां हि सिद्धानां भय कारकः

Sa gayon, sa pagitan ng mga Deva at mga Daitya ay sumiklab ang isang dakilang digmaan—lubhang mabangis—na naging sanhi ng pangamba maging sa mga muni at mga siddha.