नारदप्रश्नवर्णन (Nāradapraśna-varṇana) — “Account of Nārada’s Inquiry”

Verse 1

सूत उवाच । अंतर्हिते हरौ विप्रा नारदो मुनिसत्तमः । विचचार महीं पश्यञ्छिवलिंगानि भक्तितः

Wika ni Sūta: O mga Brahmin, nang maglaho sa paningin si Hari (Viṣṇu), si Nārada—ang pinakadakila sa mga pantas—ay naglakbay sa daigdig, minamasdan ang mga Śiva-liṅga nang may debosyon.

Verse 2

पृथिव्या अटनं कृत्वा शिवरूपाण्यनेकशः । ददर्श प्रीतितो विप्रा भुक्तिमुक्तिप्रदानि सः

Pagkaraang maglibot sa buong daigdig, O mga Brahmin, masayang namasdan niya ang maraming pagpapakita ni Śiva—mga anyong nagkakaloob ng bhukti (kaganapang makamundo) at mukti (kalayaan).

Verse 3

अथ तं विचरंतं कौ नारदं दिव्यदर्शनम् । ज्ञात्वा शंभुगणौ तौ तु सुचित्तमुपजग्मतुः

Pagkaraan, nang makilala nila ang pantas na si Nārada na naglalakbay at nagniningning sa banal na pangitain, ang dalawang gaṇa ni Śambhu ay lumapit sa kanya na may payapang at mapitagang kalooban.

Verse 4

शिरसा सुप्रणम्याशु गणावूचतुरादरात् । गृहीत्वा चरणौ तस्य शापोद्धारेच्छया च तौ

Agad silang yumukod at nagpatirapa, at ang dalawang gaṇa ay nagsalita nang may paggalang; at habang hinahawakan ang kanyang mga paa, ginawa nila iyon sa hangaring maalis ang sumpa.

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदप्रश्नवर्णनोनाम पञ्चमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā—sa Unang Khaṇḍa, sa salaysay ng Sṛṣṭi (Paglikha)—nagtatapos ang Ikalimang Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Tanong ni Nārada.”

Verse 6

आवां हरगणौ विप्र तवागस्कारिणौ मुने । स्वयम्बरे राजपुत्र्या मायामोहितचेतसा

O brāhmaṇa, o pantas—kami ay dalawang Hara-gaṇa, mga tagapaglingkod ni Hara (Śiva), at naparito upang tuparin ang iyong layon. Sa svayaṃvara ng prinsesa, ang kanyang isip ay nalito at nabighani ng Māyā.

Verse 7

त्वया दत्तश्च नौ शापः परेशप्रेरितेन ह । ज्ञात्वा कुसमयं तत्र मौनमेव हि जीवनम्

“Ang sumpang ibinigkas mo sa amin ay tunay na naudyok ng Kataas-taasang Panginoon (Śiva). Nang maunawaan naming masama ang panahon doon, ang pananahimik lamang ang wastong paraan ng pamumuhay at pagtitiis sa gayong kalagayan.”

Verse 8

स्वकर्मणः फलं प्राप्तं कस्यापि न हि दूषणम् । सुप्रसन्नो भव विभो कुर्वनुग्रहमद्य नौ

“Ang natamo ay bunga lamang ng sariling karma; tunay na walang kasalanan ang sinuman pang iba. O Makapangyarihang Panginoon, maging lubos Kang mahabagin; ipagkaloob Mo sa amin ngayon ang Iyong biyaya.”

Verse 9

सूत उवाच । वच आकर्ण्य गणयोरिति भक्त्युक्तमादरात् । प्रत्युवाच मुनिः प्रीत्या पश्चात्तापमवाप्य सः

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ng pantas ang mga salitang binigkas nang may debosyon at paggalang ng dalawang tagapaglingkod ni Śiva, siya’y nagalak sa puso at, nang mapukaw din ng pagsisisi, ay muling sumagot.

Verse 10

नारद उवाच । शृणुतं मे महादेव गणा मान्यतमौ सताम् । वचनं सुखदं मोहनिर्मुक्तं च यथार्थकम्

Wika ni Narada: “O Mahādeva, pakinggan mo ang aking mga salita—o mga Gaṇa, ang pinakamarangal sa mga banal. Ang pahayag na ito’y nagbibigay-ligaya, malaya sa pagkalito, at ganap na kaayon ng katotohanan.”

Verse 11

पुरा मम मतिर्भ्रष्टासीच्छिवेच्छावशात् युवम् । सर्वथा मोहमापन्नश्शप्तवान्वां कुशेमुषिः

Noon, sa mismong kalooban ni Śiva, nalabo ang aking pag-unawa. Nang lubos akong mahulog sa pagkalito, ako—si Kuśemuṣi—ay nagbitiw ng sumpa sa inyong dalawa.

Verse 12

यदुक्तं तत्तथा भावि तथापि शृणुतां गणौ । शापोद्धारमहं वच्मि क्षमथा मघमद्य मे

“Ang nasabi ay tiyak na mangyayari ayon doon. Gayunman, o mga Gaṇa, makinig. Ipapahayag ko ngayon ang paraan ng pag-alis ng sumpa; kaya patawarin ninyo ang aking pagkakasala sa araw na ito.”

Verse 13

वीर्यान्मुनिवरस्याप्त्वा राक्षसेशत्वमादिशम् । स्यातां विभवसंयुक्तौ बलिनो सुप्रतापिनौ

Nang matamo ang bisa ng dakilang muni, itinakda niya para sa kanila ang pagka-panginoon sa mga Rākṣasa; kaya sila’y napuspos ng kasaganaan—malalakas at lubhang kakila-kilabot.

Verse 14

सर्वब्रह्मांडराजानौ शिवभक्तौ जितेन्द्रियौ । शिवापरतनोर्मृत्युं प्राप्य स्वं पदमाप्स्यथः

Kayong dalawa ay magiging mga naghaharing panginoon sa lahat ng mga sansinukob—mga deboto ni Śiva at mga nagwagi sa mga pandama. At kapag dumating ang kamatayan, sa ganap na pag-asa kay Śiva, mararating ninyo ang sarili ninyong kataas-taasang kalagayan (huling tahanan).

Verse 15

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नारदस्य महात्मनः । उभौ हरगणौ प्रीतौ स्वं पदं जग्मतुर्मुदा

Sinabi ni Sūta: “Pagkarinig sa mga salita ng dakilang pantas na si Nārada, ang dalawang tagapaglingkod ni Hara (Śiva) ay nagalak sa puso at masayang nagtungo sa sarili nilang tahanan.”

Verse 16

नारदोऽपि परं प्रीतो ध्यायञ्छिवमनन्यधीः । विचचार महीं पश्यञ्छिवतीर्थान्यभीक्ष्णशः

Si Nārada man ay napuspos din ng kataas-taasang galak; sa isip na hindi nahahati, nakalubog sa pagninilay kay Śiva. Siya’y naglakbay sa daigdig, paulit-ulit na minamasdan ang mga banal na tīrtha ni Śiva.

Verse 17

काशीं प्राप्याथ स मुनिः सर्वोपरि विराजिताम् । शिवप्रियां शंभुसुखप्रदां शम्भुस्वरूपिणीम्

Pagkaraan, dumating ang pantas na iyon sa Kāśī, ang lungsod na nagliliwanag higit sa lahat. Ito’y minamahal ni Śiva, nagbibigay ng kaligayahan ni Śambhu, at siyang mismong anyong-sarili (svarūpa) ni Śambhu.

Verse 18

दृष्ट्वा काशीं कृताऽर्थोभूत्काशीनाथं ददर्श ह । आनर्च परम प्रीत्या परमानन्दसंयुतः

Nang masilayan ang Kāśī, nadama niyang natupad ang layon ng kanyang buhay. Pagkaraan ay nakita niya ang Panginoon ng Kāśī (Śiva) at sinamba Siya nang may sukdulang pag-ibig, puspos ng pinakamataas na kaligayahan.

Verse 19

स मुदः सेव्यतां काशीं कृतार्थो मुनिसत्तमः । नमन्संवर्णयन्भक्त्या संस्मरन्प्रेमविह्वलः

“O pinakadakilang muni, manahan ka sa Kāśī nang may kagalakan at paglingkuran mo ang Kāśī; tunay kang ganap na. Yumuk at magpatirapa, purihin ang Panginoon nang may debosyon, at alalahanin Siya—nanginginig sa pag-ibig—at ipagpatuloy ang iyong pagsamba.”

Verse 20

ब्रह्मलोकं जगामाथ शिवस्मरणसन्मतिः । शिवतत्त्वं विशेषेण ज्ञातुमिच्छुस्स नारदः

Pagkaraan, si Nārada—na ang isip ay matatag na nakatuon sa pag-alaala kay Śiva—ay nagtungo sa Brahmaloka, nagnanais na malaman nang natatangi at tiyak ang tunay na tattva ni Śiva.

Verse 21

नत्वा तत्र विधिं भक्त्या स्तुत्वा च विविधैस्तवैः । पप्रच्छ शिवत्तत्वं शिवसंभक्तमानसः

Doon, matapos yumukod kay Brahmā nang may debosyon at purihin siya sa iba’t ibang himno, siya—na ang isip ay puspos ng malalim na bhakti kay Śiva—ay nagtanong tungkol sa tunay na tattva ni Śiva.

Verse 22

नारद उवाच । ब्रह्मन्ब्रह्मस्वरूपज्ञ पितामह जगत्प्रभो । त्वत्प्रसादान्मया सर्वं विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम्

Wika ni Nārada: “O Brahman—nakaaalam ng tunay na anyo ng Brahman; O Pitāmaha, Panginoon ng daigdig! Sa iyong biyaya, lubos kong nakilala ang kataas-taasang kadakilaan (māhātmya) ni Viṣṇu.”

Verse 23

भक्तिमार्गं ज्ञानमार्गं तपोमार्गं सुदुस्तरम् । दानमार्गञ्च तीर्थानां मार्गं च श्रुतवानहम्

“Narinig ko ang landas ng bhakti, ang landas ng kaalaman, ang napakahirap na landas ng tapas (pagpapakasakit), ang landas ng pagkakawanggawa, at ang landas ng paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha.”

Verse 24

न ज्ञातं शिवतत्त्वं च पूजाविधिमतः क्रमात् । चरित्रं विविधं तस्य निवेदय मम प्रभो

Hindi ko pa nauunawaan ang tunay na tattva ni Śiva, ni ang wastong pagkakasunod ng pagsamba ayon sa tuntuning-ritwal. O aking Panginoon, isalaysay mo sa akin ang sari-saring banal na gawa at mga salaysay tungkol sa Kanya.

Verse 25

निर्गुणोऽपि शिवस्तात सगुणश्शंकरः कथम् । शिवतत्त्वं न जानामि मोहितश्शिवमायया

O minamahal, bagaman si Śiva ay lampas sa lahat ng katangian (nirguṇa), paano naman si Śaṅkara ay may mga katangian (saguṇa)? Hindi ko nauunawaan ang tunay na tattva ni Śiva, sapagkat ako’y nalilito sa sariling māyā ni Śiva.

Verse 26

सृष्टेः पूर्वं कथं शंभुस्स्वरूपेण प्रतिष्ठितः । सृष्टिमध्ये स हि कथं क्रीडन्संवर्तते प्रभुः

Bago ang paglikha, paano nanatili si Śambhu sa Kanyang sariling tunay na anyo? At sa gitna ng paglikha, paano nagpapatuloy ang Kataas-taasang Panginoon—naglalaro sa Kanyang līlā at kasabay na nagdudulot ng saṃvarta, ang pagkalusaw?

Verse 27

तदन्ते च कथं देवस्स तिष्ठति महेश्वरः । कथं प्रसन्नतां याति शंकरो लोकशंकरः

At pagkatapos niyon, paano nananatili ang Diyos na si Mahēśvara? At paano nalulugod si Śaṅkara, ang tagapagpala ng mga daigdig?

Verse 28

संतुष्टश्च स्वभक्तेभ्यः परेभ्यश्च महेश्वरः । किं फलं यच्छति विधे तत्सर्वं कथयस्व मे

Kapag nalulugod si Mahādeva—sa Kanyang mga deboto at maging sa iba pa—anong bunga (phala) ang Kanyang ipinagkakaloob, O Lumikha (Brahmā)? Isalaysay mo sa akin ang lahat.

Verse 29

सद्यः प्रसन्नो भगवान्भवतीत्यनुसंश्रुतम् । भक्तप्रयासं स महान्न पश्यति दयापरः

Ayon sa nakaugaliang salaysay, agad na nalulugod ang Panginoon kapag ang bhakti ay tapat. Ang Dakilang Poon, puspos ng habag, ay hindi pinapansin ang hirap na dinaranas ng Kanyang deboto; bhakti lamang ang Kanyang tinitingnan.

Verse 30

ब्रह्मा विष्णुर्महेशश्च त्रयो देवाश्शिवांशजाः । महेशस्तत्र पूर्णांशस्स्वयमेव शिवः परः

Si Brahmā, Viṣṇu, at Maheśa—ang tatlong diyos na ito ay nagmula sa mga bahagi ni Śiva. Ngunit sa kanila, si Maheśa ang ganap na pagpapakita; tunay, Siya mismo si Śiva, ang Kataas-taasan.

Verse 31

तस्याविर्भावमाख्याहि चरितानि विशेषतः । उमाविर्भावमाख्याहि तद्विवाहं तथा विभो

O Panginoon, isalaysay mo nang masinsin ang pagpapakita Niya (Śiva) at ang Kanyang mga banal na gawain. Ilarawan din ang pagpapakita ni Umā, at gayundin ang salaysay ng kanilang maka-diyos na pag-iisang-dibdib.

Verse 32

तद्गार्हस्थ्यं विशेषेण तथा लीलाः परा अपि । एतत्सर्वं तथान्यच्च कथनीयं त्वयानघ

Ipaliwanag mo nang lalo ang Kanyang buhay-pambahay, at pati ang Kanyang kataas-taasang banal na mga lila. O walang dungis, ang lahat ng ito—at anumang iba pang kaugnay—ay nararapat mong isalaysay.

Verse 33

तदुत्पत्तिं विवाहं च शिवायास्तु विशेषतः । प्रब्रूहि मे प्रजानाथ गुहजन्म तथैव च

O Panginoon ng mga nilalang, isalaysay mo sa akin nang masinsin ang pinagmulan Niya at ang Kanyang pag-iisang-dibdib kay Śiva, at gayundin ang pagsilang ni Guha (Kārttikeya).

Verse 34

बहुभ्यश्च श्रुतं पूर्वं न तृप्तोऽस्मि जगत्प्रभो । अतस्त्वां शरणं प्राप्तः कृपां कुरु ममोपरि

O Panginoon ng sansinukob, noon pa man ay marami na akong napakinggang aral mula sa marami, ngunit hindi pa rin nasisiyahan ang aking puso. Kaya lumalapit ako sa Iyo bilang kanlungan—ipagkaloob Mo ang Iyong biyaya sa akin.

Verse 35

इति श्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्यांगजस्य हि । उवाच वचनं तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः

Pagkarinig niya sa gayon sa mga salita ni Nārada—ang anak na isinilang mula sa kanyang isipan—si Brahmā, ang dakilang ninuno at ama ng mga daigdig, ay nagsalita roon bilang tugon.