
Ipinagpapatuloy ng Adhyāya 4 ang Sṛṣṭyupākhyāna sa pagtutok kay Nārada matapos siyang maging vimohita (nalinlang/nalito) at makapagbigay ng angkop na śāpa sa mga gaṇa ni Śiva. Gayunman, dahil sa kalooban ni Śiva (śivecchayā), hindi pa siya nagigising sa katotohanan; naalala niya ang naunang panlilinlang ni Viṣṇu (harikṛta-chala) at, sa matinding galit, nagtungo sa Viṣṇuloka. Doon ay nagsalita siya nang mariin, inakusahan si Viṣṇu ng pagkadoble at kapangyarihang mang-akit sa daigdig, binanggit ang pangyayari kay Mohinī at ang pamamahagi ng vāruṇī sa mga asura sa halip na amṛta. Sa pamamagitan ng panunumbat ni Nārada, itinatampok ng kabanata ang pamamahala ng māyā: ang mga banal na estratehiya ay hindi kaguluhang moral, kundi isang līlā na pinamamahalaan sa mas mataas na kaayusang Śaiva. Ang kasunod na bahagi ay patungo sa tugon ni Viṣṇu bilang upadeśa—upang ituwid ang biglaang paghatol ni Nārada, pahupain ang krodha, at ibalik ang linaw ng aral tungkol sa papel ng mga diyos at sa layon ng pagkalito sa pag-andar ng kosmos.
Verse 1
शृणु तात प्रवक्ष्यामि सुहितं तव निश्चयात्
Makinig ka, mahal kong anak—sa matibay na pasiya, ipahahayag ko sa iyo ang tunay na kapaki-pakinabang para sa iyong kabutihan.
Verse 2
गतयोर्गणयोश्शंभोस्स्वयमात्मेच्छया विभोः । किं चकार मुनिः क्रुद्धो नारदः स्मरविह्वलः
Nang magpatuloy ang dalawang pangkat ng mga gaṇa ni Śambhu (Panginoong Śiva), na pinakilos ng sariling makapangyarihang kalooban ng Panginoon, ano ang ginawa ng pantas na si Nārada—nagngangalit at nanginginig sa loob dahil sa lakas ni Kāma (pagnanasa)?
Verse 3
सूत उवाच । विमोहितो मुनिर्दत्त्वा तयोश्शापं यथोचितम् । जले मुखं निरीक्ष्याथ स्वरूपं गिरिशेच्छया
Sinabi ni Sūta: Ang pantas, nalugmok sa pagkalito, ay nagwika sa kanila ng angkop na sumpa. Pagkaraan, pagtanaw niya sa kaniyang mukha sa tubig, nasilayan niya ang sarili niyang anyo—ayon sa kalooban ni Girīśa (Panginoong Śiva).
Verse 4
शिवेच्छया न प्रबुद्धः स्मृत्वा हरिकृतच्छलम् । क्रोधं दुर्विषहं कृत्वा विष्णुलोकं जगाम ह
Sa kalooban ni Śiva, hindi siya nagising sa pagkaunawa; at nang maalala niya ang panlilinlang na ginawa ni Hari (Viṣṇu), pinukaw niya ang galit na di-matiis, at saka nagtungo sa daigdig ni Viṣṇu.
Verse 5
उवाच वचनं कुद्धस्समिद्ध इव पावकः । दुरुक्तिगर्भितं व्यङ्गः नष्टज्ञानश्शिवेच्छया
Nilamon ng galit, nagsalita siya na parang naglalagablab na apoy—ang mga salita’y punô ng mabagsik na pananalita at pangungutya; sapagkat sa kalooban ni Śiva, natabingan ang kanyang pag-unawa.
Verse 6
नारद उवाच । हे हरे त्वं महादुष्टः कपटी विश्वमोहनः । परोत्साहं न सहसे मायावी मलिनाशयः
Sinabi ni Nārada: “O Hari, ikaw ay lubhang masama—mapanlinlang at tagapagligaw ng sanlibutan. Hindi mo matanggap ang sigasig at kahusayan ng iba; ikaw ay gumagamit ng māyā, at marumi ang layon ng puso.”
Verse 7
मोहिनीरूपमादाय कपटं कृतवान्पुरा । असुरेभ्योऽपाययस्त्वं वारुणीममृतं न हि
Sa pag-anyong kaakit-akit na Mohinī, minsan ay gumamit ka ng panlilinlang: pinainom mo ang mga Asura ng Vāruṇī, hindi ng amṛta—ang nektar ng kawalang-kamatayan.
Verse 8
चेत्पिबेन्न विषं रुद्रो दयां कृत्वा महेश्वरः । भवेन्नष्टाऽखिला माया तव व्याजरते हरे
Kung si Rudra—si Mahādeva, ang Mahēśvara—ay hindi iinom ng lason dahil sa habag, kung gayon, O Hari, ang buong māyā mo ay mawawasak at guguho dahil sa iyong pagkukunwari.
Verse 9
गतिस्स कपटा तेऽतिप्रिया विष्णो विशेषतः । साधुस्वभावो न भवान्स्वतंत्रः प्रभुणा कृतः
O Viṣṇu, ang baluktot mong landas ng panlilinlang ay labis mong kinagigiliwan. Sa likas na ugali, hindi ka tuwid; ni hindi ka malaya—kundi kumikilos ayon sa paghubog at paggabay ng Kataas-taasang Panginoon.
Verse 10
कृतं समुचितन्नैव शिवेन परमात्मना । तत्प्रभावबलं ध्यात्वा स्वतंत्रकृतिकारकः
Ang Kataas-taasang Sarili, si Panginoong Śiva, ay hindi talaga gumawa ng nararapat para sa agarang layunin. Sa pagninilay sa lakas at bisa ng Kanyang kapangyarihan, ang tagapagpaganap ng paglikha—na kumikilos nang malaya—ay nagpatuloy upang isagawa ang paglikha.
Verse 11
त्वद्गतिं सुसमाज्ञाय पश्चात्तापमवाप सः । विप्रं सर्वोपरि प्राह स्वोक्तवेद प्रमाणकृत्
Nang malinaw niyang maunawaan ang iyong tunay na landas (at kadakilaan), siya’y sinakmal ng pagsisisi. Pagkaraan, pinanghawakan niya ang kapangyarihan ng Veda na siya rin ang nagpahayag, at idineklara niyang ang brāhmaṇa (vipra) ang pinakamataas sa lahat.
Verse 12
तज्ज्ञात्वाहं हरे त्वाद्य शिक्षयिष्यामि तद्बलात् । यथा न कुर्याः कुत्रापीदृशं कर्म कदाचन
Yamang nalalaman ko ito, O Hari, tuturuan kita ngayon sa lakas ng kapangyarihang iyon, upang hindi mo na kailanman muling gawin ang gayong gawa—saan man at kailan man.
Verse 13
अद्यापि निर्भयस्त्वं हि संगं नापस्तरस्विना । इदानीं लप्स्यसे विष्णो फलं स्वकृतकर्मणः
Hanggang ngayon ay nananatili kang walang takot, sapagkat hindi mo pa natawid ang mapanganib na agos ng pagkakapit sa pagnanasa. Ngunit ngayon, O Viṣṇu, tatanggapin mo ang bunga ng sarili mong mga gawa.
Verse 14
इत्थमुक्त्वा हरिं सोथ मुनिर्माया विमोहितः । शशाप क्रोधनिर्विण्णो ब्रह्मतेजः प्रदर्शयन्
Pagkasabi niya nang gayon kay Hari (Viṣṇu), ang pantas—nalinlang ng Māyā—ay napuno ng dalamhati at nag-aalab na galit, at nagwika ng sumpa, ipinakikita ang nagliliyab na espirituwal na ningning na bunga ng brahminikong pag-aayuno at tapasya.
Verse 15
स्त्रीकृते व्याकुलं विष्णो मामकार्षीर्विमोहकः । अन्वकार्षीस्स्वरूपेण येन कापट्यकार्यकृत्
O Viṣṇu, ang manlilinlang na iyon ay nagpagulo sa akin dahil sa isang babae; at sa pag-aangkin ng sarili niyang anyo, hinabol niya ako—siya na gumagawa ng mga mapanlinlang na gawain.
Verse 16
इति शप्त्वा हरिं मोहान्नारदोऽज्ञानमोहितः । विष्णुर्जग्राह तं शापं प्रशंसञ्शांभवीमजाम्
Sa gayon, sa pagkalito, isinumpa ni Nārada—na naliligaw dahil sa kamangmangan—si Hari. Tinanggap ni Viṣṇu ang sumpang iyon habang pinupuri ang di-isinilang na Śāmbhavī, ang banal na kapangyarihan ni Śiva.
Verse 17
त्वं स्त्रीवियोगजं दुःखं लभस्व परदुःखदः । मनुष्यगतिकः प्रायो भवाज्ञानविमोहितः
“Ikaw na nagdudulot ng pighati sa iba, ikaw mismo’y magtatamo ng dalamhating isinilang sa pagkawalay sa isang babae. Nalilinlang ng kamangmangan, kadalasa’y tatahak ka sa landas ng pag-iral bilang tao.”
Verse 19
अथ शंभुर्महालीलो निश्चकर्ष विमोहिनीम । स्वमायां मोहितो ज्ञानी नारदोप्यभवद्यया
Pagkaraan, si Śambhu, sa Kanyang dakilang banal na lila, ay nagpalabas ng kapangyarihang nakalilinlang. Sa kapangyarihang iyon—ang sarili Niyang Māyā—maging ang pantas na si Nārada ay nalito rin.
Verse 20
अंतर्हितायां मायायां पूर्ववन्मतिमानभूत् । नारदो विस्मितमनाः प्राप्तबोधो निराकुलः
Nang maglaho at umurong ang Māyā na iyon, si Nārada ay muling naging marunong gaya ng dati. Bagama’t namangha ang isip, nang maibalik ang tunay na pagkaunawa, siya’y naging payapa at di na nababagabag.
Verse 21
पश्चात्तापमवाप्याति निनिन्द स्वं मुहुर्मुहुः । प्रशशंस तदा मायां शांभवीं ज्ञानिमोहिनीम्
Pagkaraan, siya’y sinakmal ng pagsisisi at paulit-ulit na sinisi ang sarili. Pagdaka’y pinuri niya ang Śāmbhavī Māyā—ang kapangyarihan ni Śiva na nakalilito maging sa mga pantas—na namamangha sa di-mapipigil na lakas nito.
Verse 22
अथ ज्ञात्वा मुनिस्सर्वं मायाविभ्रममात्मनः । अपतत्पादयोर्विष्णोर्नारदो वैष्णवोत्तमः
Pagdaka, nang lubos niyang maunawaan ang pagkalitong dulot ng Māyā sa kanyang sarili, ang pantas na si Nārada—pinakadakila sa mga deboto ni Viṣṇu—ay nagpatirapa sa paanan ng Panginoong Viṣṇu.
Verse 23
हर्य्युपस्थापितः प्राह वचनं नष्ट दुर्मतिः । मया दुरक्तयः प्रोक्ता मोहितेन कुबुद्धिना
Nang iharap siya kay Hari (Viṣṇu), ang taong napariwara ang pag-unawa ay nagsabi: “Sa pagkahibang, at sa baluktot na isip, nakapagsambit ako ng masasama at di-nararapat na pananalita.”
Verse 24
दत्तश्शापोऽपि तेनाथ वितथं कुरु तं प्रभो । महत्पापमकार्षं हि यास्यामि निरयं धुवम्
“O Panginoon, bagaman siya’y nagbitiw ng sumpa, gawin Mo sanang walang bisa ang sumpang iyon, O Prabhu. Tunay na nakagawa ako ng mabigat na kasalanan; tiyak na mapapasa-impiyerno ako.”
Verse 25
कमुपायं हरे कुर्यां दासोऽहं ते तमादिश । येन पापकुलं नश्येन्निरयो न भवेन्मम
O Panginoong Hari, anong paraan ang dapat kong tahakin? Ako’y iyong lingkod—mangyaring ituro mo sa akin ang landas na magwawasak sa buong angkan ng aking mga kasalanan, upang ang impiyerno ay hindi sumapit sa akin.
Verse 26
इत्युक्त्वा स पुनर्विष्णोः पादयोर्मुनिसत्तमः । पपात सुमतिर्भक्त्या पश्चात्तापमुपागतः
Pagkasabi niya nito, ang pinakadakilang muni—si Sumati—ay muling nagpatirapa sa paanan ni Panginoong Viṣṇu nang may debosyon, na nilamon ng pagsisisi.
Verse 27
अथ विष्णुस्तमुत्थाप्य बभाषे सूनृतं वचः । विष्णुरुवाच । न खेदं कुरु मे भक्त वरस्त्वं नात्र संशयः
Pagkatapos, itinindig siya ni Viṣṇu at nagsalita ng banayad at tapat na mga salita: “O aking deboto, huwag kang magdalamhati. Tunay na tatanggap ka ng isang biyaya—walang pag-aalinlangan.”
Verse 28
निरयस्ते न भविता शिवश्शं ते विधास्यति
Para sa iyo, hindi magkakaroon ng pagbagsak sa impiyerno; si Panginoong Śiva ay tunay na maggagawad ng pagpapala at kabutihang-mapalad sa iyo.
Verse 29
यदकार्षीश्शिववचो वितथं मदमोहितः । स दत्तवानीदृशं ते फलं कर्म फलप्रदः
Nalasing sa pagmamataas at pagkalito, itinuring mong kasinungalingan ang mga salita ni Śiva. Kaya Siya—ang Tagapagkaloob ng bunga ng gawa—ay nagkaloob sa iyo ng gayong bunga, ayon sa iyong karma.
Verse 30
शिवेच्छाऽखिलं जातं कुर्वित्थं निश्चितां मतिम् । गर्वापहर्ता स स्वामी शंकरः परमेश्वरः
Alamin nang may matibay na pananalig na ang lahat ay nagmumula lamang sa kalooban ni Śiva. Siya—ang Panginoong Śaṅkara, ang Kataas-taasang Īśvara—ang Maykapal na nag-aalis ng pagmamataas ng mga nilalang.
Verse 31
परं ब्रह्म परात्मा स सच्चिदानंदबोधनः । निर्गुणो निर्विकारो च रजस्सत्वतमःपर
Siya ang Kataas-taasang Brahman, ang Kataas-taasang Sarili—ang dalisay na kamalayan bilang Pag-iral, Kamalayan, at Kaligayahan (Sat-Cit-Ānanda). Siya’y walang mga katangian at walang pagbabago, at higit sa rajas, sattva, at tamas.
Verse 32
स एवमादाय मायां स्वां त्रिधा भवति रूपतः । ब्रह्मविष्णुमहेशात्मा निर्गुणोऽनिर्गुणोऽपि सः
Kaya nito, sa pag-angkin Niya ng sarili Niyang Māyā, Siya’y nagiging tatluhan sa anyo—na ang mismong Sarili Niya ay sina Brahmā, Viṣṇu, at Maheśa. Gayunman, nananatili Siyang Nirguṇa (lampas sa mga guna), at lumilitaw ding Anirguṇa—wari’y may mga guna—sa pamamagitan ng pagpapakita na iyon.
Verse 33
निर्गुणत्वे शिवाह्वो हि परमात्मा महेश्वरः । परं ब्रह्माव्ययोऽनंतो महादेवेति गीयते
Sa kalagayang walang mga guna (nirguṇa), ang Kataas-taasang Sarili—si MahāĪśvara—ay tunay na tinatawag na “Śiva.” Siya ang Kataas-taasang Brahman, di-nasisira at walang hanggan; kaya Siya’y inaawit bilang “Mahādeva.”
Verse 34
तत्सेवया विधिस्स्रष्टा पालको जगतामहम् । स्वयं सर्वस्य संहारी रुद्ररूपेण सर्वदा
Sa paglilingkod sa Kanya, si Vidhī (Brahmā) ay nagiging lumikha; ako’y nagiging tagapangalaga ng mga daigdig; at Siya mismo, laging nasa anyong Rudra, ang tagapagwasak ng lahat.
Verse 35
साक्षी शिवस्वरूपेण मायाभिन्नस्स निर्गुणः । स्वेच्छाचारी संविहारी भक्तानुग्रहकारकः
Bilang Saksi sa mismong anyo ni Śiva, nananatili Siyang Nirguṇa, di-nadadapuan ng Māyā. Kumikilos Siya ayon sa sarili Niyang malayang kalooban, naglalaro sa banal na līlā, at laging nagkakaloob ng biyaya sa mga deboto.
Verse 36
शृणु त्वं नारद मुने सदुपायं सुखप्रदम् । सर्वपापापहर्त्तारं भुक्तिमुक्तिप्रदं सदा
Makinig ka, O pantas na Nārada, sa marangal na paraan na nagbibigay ng tunay na ginhawa: winawasak nito ang lahat ng kasalanan at laging nagkakaloob ng kapakinabangan sa daigdig at ng paglaya.
Verse 37
इत्युक्त्वास्त्वसंशयं सर्वं शंकरसद्यशः । शतनामशिवस्तोत्रं सदानन्यमतिर्जप
Pagkasabi nito, si Śaṅkara—na ang kaluwalhatian ay agad na nahahayag at di nagkukulang—ay nag-alis ng lahat ng pag-aalinlangan. Pagkaraan, na may di-nahahating isip, itinuro niya: “Laging bigkasin ang himno ng Isangdaang Pangalan ni Śiva.”
Verse 38
यज्जपित्वा द्रुतं सर्वं तव पापं विनश्यति । इत्युक्त्वा नारदं विष्णुः पुनः प्राह दयान्वितः
“Sa pag-uulit ng mantrang iyon, ang lahat ng iyong kasalanan ay agad na mawawasak.” Pagkasabi nito kay Nārada, si Panginoong Viṣṇu—na puspos ng habag—ay muling nagsalita.
Verse 39
मुने न कुरु शोकं त्वं त्वया किंचित्कृतं नहि । स्वेच्छया कृतवान्शंभुरिदं सर्वं न संशयः
O pantas, huwag kang magdalamhati. Wala kang ginawa kahit ano sa bagay na ito. Si Śambhu ang naganap ng lahat ayon sa Kanyang sariling kalooban—walang alinlangan.
Verse 40
अहार्षित्त्वन्मतिं दिव्यां काम क्लेशमदात्स ते । त्वन्मुखाद्दापयांचक्रे शापं मे स महेश्वरः
Inagaw ni Kāma ang iyong banal na paninindigan at dinala sa iyo ang pighati. Pagkaraan, si Mahādeva, ang Maheśvara, ang nagpagawa na ang aking sumpa ay mabigkas mula sa sarili mong bibig.
Verse 41
इत्थं स्वचरितं लोके प्रकटीकृतवान् स्वयम् । मृत्युंजयः कालकालो भक्तोद्धारपरायणः
Sa gayon, ang Panginoon mismo ang naghayag sa daigdig ng Kanyang banal na mga gawa—Siya ang Mṛtyuñjaya, mananakop ng kamatayan; ang Kālākāla, ang “kamatayan ng Panahon”; at ang ganap na nakatuon sa pagliligtas sa Kanyang mga deboto.
Verse 42
न मे शिवसमानोस्ति प्रियः स्वामी सुखप्रदः । सर्वशक्तिप्रदो मेऽस्ति स एव परमेश्वरः
Para sa akin, walang minamahal na Panginoon na kapantay ni Śiva, ang tagapagkaloob ng kaligayahan. Siya lamang ang nagkakaloob sa akin ng lahat ng kapangyarihan; Siya nga ang Kataas-taasang Panginoon, si Parameśvara.
Verse 43
तस्योपास्यां कुरु मुने तमेव सततं भज । तद्यशः शृणु गाय त्वं कुरु नित्यं तदर्चनम्
O pantas, isagawa mo ang pagsamba sa Kanya; Siya lamang ang sambahin mo nang walang patid. Pakinggan mo ang Kanyang kaluwalhatian at awitin ito; maghandog ng araw-araw na pag-arcana at pagpupuri sa Kanya.
Verse 44
कायेन मनसा वाचा यश्शंकरमुपैति भो । स पण्डित इति ज्ञेयस्स जीवन्मुक्त उच्यते
O minamahal, ang lumalapit kay Śaṅkara sa pamamagitan ng katawan, isip, at pananalita ay dapat kilalaning tunay na pantas. Ang gayong deboto ay tinatawag na jīvanmukta—malaya kahit nabubuhay pa.
Verse 45
शिवेति नामदावाग्नेर्महापातकप र्वताः । भस्मीभवन्त्यनायासात्सत्यं सत्यं न संशयः
Ang mismong pangalan na “Śiva” ay gaya ng naglalagablab na apoy sa gubat; ang mga bundok na tumpok ng mabibigat na kasalanan ay nagiging abo nang walang hirap. Ito ay katotohanan—katotohanang tunay—walang pag-aalinlangan.
Verse 46
पापमूलानि दुःखानि विविधान्यपि तान्यतः । शिवार्चनैकनश्यानि नान्य नश्यानि सर्वथा
Kaya nga, ang sari-saring pagdurusang nagmumula sa ugat ng kasalanan ay napapawi sa pagsamba kay Śiva lamang; sa ibang paraan, hindi ito ganap na nawawala.
Verse 47
स वैदिकस्य पुण्यात्मा स धन्यस्स बुधो मुने । यस्सदा कायवाक्चित्तैश्शरणं याति शंकरम्
O pantas, siya lamang ang tunay na may diwang Veda—dalisay ang kaluluwa, pinagpala at marunong—na laging kumakalinga kay Śaṅkara sa katawan, salita, at isip.
Verse 48
भवंति विविधा धर्मा येषां सद्यःफलोन्मुखाः । तेषां भवति विश्वासस्त्रिपुरांतकपूजने
Yaong nagsasagawa ng iba’t ibang gawang-dharma na ang isip ay nakatuon sa agarang bunga ay nagkakaroon ng matibay na pananampalataya sa pagsamba kay Tripurāntaka (Śiva, tagapagwasak ng Tripura).
Verse 49
पातकानि विनश्यंति यावंति शिवपूजया । भुवि तावंति पापानि न संत्येव महामुने
O dakilang pantas, sa pagsamba kay Śiva, gaano man karaming kasalanan ang napapawi, gayon din karami ang kasalanan sa daigdig na hindi na nananatili—sapagkat binubura ng debosyong iyon.
Verse 50
ब्रह्महत्यादिपापानां राशयोप्यमिता मुने । शिवस्मृत्या विनश्यंति सत्यंसत्यं वदाम्यहम्
O pantas, kahit ang di-mabilang na bunton ng kasalanan—mula sa brahma-hatyā—ay napapawi sa pag-alaala kay Śiva. Ito’y katotohanan; katotohanan ang aking ipinahahayag.
Verse 51
शिवनामतरीं प्राप्य संसाराब्धिं तरंति ते । संसारमूलपापानि तस्य नश्यंत्यसंशयम्
Kapag natamo nila ang bangka ng Banal na Pangalan ni Śiva, tinatawid nila ang karagatan ng saṃsāra. Ang mga ugat na kasalanang pinagmumulan ng pag-iral sa daigdig ay napupuksa para sa debotong iyon—walang alinlangan.
Verse 52
संसारमूलभूतानां पातकानां महामुने । शिवनामकुठारेण विनाशो जायते ध्रुवम्
O dakilang pantas, ang mga kasalanang ugat ng pagkagapos sa sanlibutan ay tiyak na winawasak ng palakol ng Banal na Pangalan ni Śiva.
Verse 53
शिवनामामृतं पेयं पापदावानलार्दितैः । पापदावाग्नितप्तानां शांतिस्तेन विना न हि
Para sa mga sinusunog ng lagablab na parang sunog-gubat ng kasalanan, ang nektar ng Pangalan ni Śiva ang dapat inumin. Sa mga tinutupok ng apoy ng pagkakasala, walang tunay na kapayapaan kung wala ito.
Verse 54
शिवेति नामपीयूषवर्षधारापरिप्लुतः । संसारदवमध्यपि न शोचति न संशयः
Ang sinumang nababasa ng ulang-daloy ng nektar na siyang Pangalan na “Śiva,” kahit nasa gitna ng sunog-gubat ng pag-iral sa sanlibutan, ay hindi nagdadalamhati; walang pag-aalinlangan.
Verse 55
न भक्तिश्शंकरे पुंसां रागद्वेषरतात्मनाम् । तद्विधानां हि सहसा मुक्तिर्भवति सर्वथा
Sa mga taong ang isip ay nalulubog sa pagnanasa at poot, hindi sumisibol ang debosyon kay Śaṅkara. Ngunit sa mga sumusunod sa mga itinakdang disiplina Niya, ang kalayaan ay tunay na dumarating—bigla at ganap.
Verse 56
अनंतजन्मभिर्येन तपस्तप्तं भविष्यति । तस्यैव भक्तिर्भवति भवानी प्राणवल्लभे
O Bhavānī, sinta ng aking buhay—tanging yaong nagsagawa ng matinding tapa (austeridad) sa di-mabilang na mga kapanganakan ang tunay na nagkakamit ng banal na bhakti sa Iyo at sa Panginoon.
Verse 57
जातापि शंकरे भक्तिरन्यसाधारणी वृथा । परं त्वव्यभिचारेण शिवभक्तिरपेक्षिता
Kahit sumibol na ang debosyon kay Śaṅkara, kung ito’y karaniwang debosyon na pabagu-bago at may halong ibang layunin, nagiging walang bunga. Ang kailangan ay di-nalilihis at tanging debosyon kay Śiva lamang.
Verse 58
यस्या साधारणी शंभौ भक्तिरव्यभिचारिणी । तस्यैव मोक्षस्सुलभो नास्येतिन्य मतिर्मम
Ang may bhakti kay Śambhu na payak, matatag, at hindi nalilihis—sa kanya’y madaling makamtan ang mokṣa. Ito ang aking matibay na paniniwala; wala na akong ibang pananaw.
Verse 59
कृत्वाप्यनंतपापानि यदि भक्तिर्महेश्वरे । सर्वपापविनिर्मुक्तो भवत्येव न संशयः
Kahit nakagawa ng di-mabilang na kasalanan, kung may bhakti kay Maheśvara, tiyak na mapapalaya siya sa lahat ng kasalanan—walang pag-aalinlangan.
Verse 60
भवंति भस्मसाद्वृक्षादवदग्धा यथा वने । तथा भवंति दग्धानि शांकराणामघान्यपि
Gaya ng mga punongkahoy sa gubat na tinutupok ng naglalagablab na apoy at nagiging abo, gayon din ang mga kasalanan ng mga deboto ni Śaṅkara—nasusunog at nawawala.
Verse 61
यो नित्यं भस्मपूतांगो शिवपूजोन्मुखो भवेत् । स तरत्येव संसारमपारमतिदारुणम्
Ang sinumang ang katawan ay laging nililinis ng banal na abo (bhasma) at ang puso’y nakatuon sa pagsamba kay Panginoong Śiva—siya nga’y tunay na tumatawid lampas sa walang-hanggang at lubhang nakapanghihilakbot na saṃsāra.
Verse 62
ब्रह्मस्वहरणं कृत्वा हत्वापि ब्राह्मणान्बहून् । लिप्यते नरः पापैर्विरूपाक्षस्य सेवकः
Kahit nakapagnakaw ng ari-arian ng isang brahmana, at kahit nakapatay ng maraming brahmana—ang taong lingkod na deboto ni Virūpākṣa (Panginoong Śiva) ay hindi nadudungisan ng kasalanan.
Verse 63
विलोक्य वेदानखिलाञ्छिवस्यैवार्चनम्परम् । संसारनाशनोपाय इति पूर्वैर्विनिश्चितम्
Matapos siyasatin ang lahat ng Veda, pinagtibay ng mga sinaunang pantas na ang pinakadakilang paraan upang wasakin ang saṃsāra ay ang pagsamba kay Śiva lamang.
Verse 64
अद्यप्रभृति यत्नेन सावधानो यथाविधि । साम्बं सदाशिवं भक्त्या भज नित्यं महेश्वरम्
Mula sa araw na ito, magsikap nang taimtim, maging maingat at ayon sa itinakdang paraan—sambahin araw-araw nang may debosyon si Mahēśvara: si Sadāśiva, ang Panginoong laging kaisa ni Umā (Sāmba).
Verse 65
आपादमस्तकं सम्यक् भस्मनोद्धूल्य सादरम् । सर्वश्रुतिश्रुतं शैवम्मंत्रञ्जप षडक्षरम्
Pagkatapos pahiran nang may paggalang ang banal na abo (bhasma) nang wasto mula paa hanggang ulo, bigkasin nang may debosyon ang anim-na-pantig na mantrang Śaiva, na bantog at pinatutunayan ng lahat ng Veda.
Verse 66
सवार्ङ्गेषु प्रयत्नेन रुद्राक्षाञ्छिववल्लभान् । धारयस्वातिसद्भक्त्या समन्त्रम्विधिपूर्वकम्
Sa masusing pagsisikap, isuot ang mga butil ng Rudrākṣa—na minamahal ni Panginoong Śiva—sa lahat ng bahagi ng katawan. Gawin ito nang may malalim at tapat na debosyon, kalakip ang mantra at ayon sa itinakdang ritwal.
Verse 67
शृणु शैवीं कथां नित्यं वद शैवीं कथां सदा । पूजयस्वातियत्नेन शिवभक्तान्पुनः पुनः
Makinig araw-araw sa banal na salaysay na Śaiva, at laging magsalita tungkol sa salaysay na Śaiva. Sa malaking pagsisikap at paggalang, parangalan at sambahin ang mga deboto ni Śiva nang paulit-ulit.
Verse 68
अप्रमादेन सततं शिवैकशरणो भव । शिवार्चनेन सततमानन्दः प्राप्यते यतः
Kaya maging laging mapagmatyag at huwag magpabaya; kay Śiva lamang manangan. Sapagkat sa walang patid na pagsamba kay Śiva, nakakamtan ang di-napupunit na ānanda, ang ganap na ligaya.
Verse 69
उरस्याधाय विशदे शिवस्य चरणाम्बुजौ । शिवतीर्थानि विचर प्रथमं मुनिसत्तम
O pinakadakila sa mga muni, ipatong sa iyong dalisay na dibdib ang mga paang-lotong ni Śiva. Pagkatapos, una sa lahat, lumakad at maglakbay sa mga banal na tīrtha na inialay at pinabanal para kay Śiva.
Verse 70
पश्यन्माहात्म्यमतुलं शंकरस्य परात्मनः । गच्छानन्दवनं पश्चाच्छंभुप्रियतमं मुने
Pagmasdan ang di-matatawarang kadakilaan ni Śaṅkara—ang Kataas-taasang Sarili—at pagkatapos, o muni, tumungo sa Ānandavana, ang gubat na pinakamamahal ni Śambhu.
Verse 71
तत्र विश्वेश्वरं दृष्ट्वा पूजनं कुरु भक्तितः । नत्वा स्तुत्वा विशेषेण निर्विकल्पो भविष्यसि
Doon, kapag namasdan mo si Viśveśvara (Panginoon ng sansinukob), sambahin Siya nang may debosyon. Pagkatapos yumukod at pumuri sa Kanya nang may natatanging sigasig, ikaw ay magiging malaya sa mga guniguni ng isip—matatatag sa nirvikalpa na kamalayan.
Verse 72
ततश्च भवता नूनं विधेयं गमनं मुने । ब्रह्मलोके स्वकामार्थं शासनान्मम भक्तितः
Kaya nga, O pantas, tiyak na dapat kang maglakbay. Pumaroon ka sa Brahmaloka upang matupad ang iyong ninanais, ayon sa aking utos at dahil sa debosyon mo sa akin.
Verse 73
नत्वा स्तुत्वा विशेषेण विधिं स्वजनकं मुने । प्रष्टव्यं शिवमाहात्म्यं बहुशः प्रीतचेतसा
O pantas, matapos yumukod at maghandog ng natatanging pagpupuri kay Vidhī (Brahmā), ang sarili mong pinagmulan, paulit-ulit mong itanong—na may pusong puspos ng galak—ang kadakilaan (māhātmya) ng Panginoong Śiva.
Verse 74
स शैवप्रवरो ब्रह्मा माहात्म्यं शंकरस्य ते । श्रावयिष्यति सुप्रीत्या शतनामस्तवं च हि
Ang Brahmā na iyon—ang pinakadakila sa mga deboto ni Śiva—ay buong galak na bibigkas para sa iyo ng kaluwalhatian ni Śaṅkara, at gayundin ng himno ng Kanyang sandaang pangalan.
Verse 75
अद्यतस्त्वं भव मुने शैवश्शिवपरायणः । मुक्तिभागी विशेषेण शिवस्ते शं विधास्यति
Mula sa araw na ito, O pantas, maging isang tunay na Śaiva—lubos na nakatuon kay Śiva. Sa natatanging paraan, tatanggapin mo ang bahagi ng kalayaan, sapagkat si Śiva mismo ang tiyak na magtatakda ng iyong kagalingan at pagpapala.
Verse 76
इत्थं विष्णुर्मुनिं प्रीत्या ह्युपदिश्य प्रसन्नधीः । स्मृत्वा नुत्वा शिवं स्तुत्वा ततस्त्वंतरधीयत
Sa gayon, si Panginoong Viṣṇu—payapa ang isip—ay buong pagmamahal na nagturo sa pantas. Pagkaraan, inalaala niya si Śiva, yumukod at nagpuri sa Kanya, at saka naglaho sa paningin.
Nārada—deluded and angered—travels to Viṣṇuloka and confronts Viṣṇu, invoking the Mohinī episode and the distribution of vāruṇī to asuras, setting the stage for Viṣṇu’s corrective instruction (upadeśa).
It encodes a Śaiva causal hierarchy: even a sage’s cognition and affect (moha/krodha) can be temporarily governed by Śiva’s intentional order, making delusion a controlled condition that enables doctrinal clarification.
Śaṃbhavī māyā (Śiva’s māyā), Viṣṇu’s Mohinī-rūpa (enchanting form), and Rudra/Maheśvara’s salvific act of drinking poison—each referenced to argue about cosmic protection, deception, and divine function.