हंस-वराह-रूपग्रहण-कारणम् (The Reason for Assuming the Swan and Boar Forms)

Verse 1

नारद उवाच । विधे विधे महाभाग धन्यस्त्वं सुरसत्तम । श्राविताद्याद्भुता शैवकथा परमपावनी

Wika ni Nārada: “O Vidhātṛ (Brahmā), O Vidhātṛ! O lubhang mapalad, pinakamainam sa mga diyos—tunay na pinagpala ka, sapagkat ngayon ay ipinadinig mo sa akin ang kamangha-mangha at lubos na nagpapadalisay na banal na salaysay ni Śiva.”

Verse 2

तत्राद्भुता महादिव्या लिंगोत्पत्तिः श्रुता शुभा । श्रुत्वा यस्याः प्रभावं च दुःखनाशो भवेदिह

Doon ay naririnig ang kamangha-mangha, lubhang banal at mapalad na salaysay ng paglitaw ng Liṅga. Sa pakikinig dito at pag-unawa sa kapangyarihang espirituwal nito, napapawi ang dalamhati sa mismong buhay na ito.

Verse 3

अनंतरं च यज्जातं माहात्म्यं चरितं तथा । सृष्टेश्चैव प्रकारं च कथय त्वं विशेषतः

Pagkatapos, isalaysay mo nang masinsinan ang sumunod na nangyari—ang kaluwalhatian nito at ang salaysay ng mga pangyayari—at ipaliwanag, lalo na, kung paano umunlad ang paglikha (sṛṣṭi).

Verse 4

ब्रह्मोवाच । सम्यक् पृष्टे च भवता यज्जातं तदनंतरम् । कथयिष्यामि संक्षेपाद्यथा पूर्वं श्रुतं मया

Sinabi ni Brahmā: "Mabuti ang iyong pagtatanong tungkol sa nangyari agad pagkatapos niyon. Isasalaysay ko ito nang maikli, gaya ng narinig ko noong unang panahon."

Verse 5

अंतर्हिते तदा देवे शिवरूपे सनातने । अहं विष्णुश्च विप्रेन्द्र अधिकं सुखमाप्तवान्

O pinakamabuti sa mga brāhmaṇa, nang ang walang hanggang Deva na iyon—na may anyo ni Śiva—ay naglaho sa paningin, ako at si Viṣṇu ay nagkamit ng higit na kapayapaan at kaligayahan.

Verse 6

मया च विष्णुना रूपं हंसवाराहयोस्तदा । संवृतं तु ततस्ताभ्यां लोकसर्गावनेच्छया

Pagkaraan, sa pagnanais na likhain at pangalagaan ang mga daigdig, si Panginoong Viṣṇu at ako ay nag-anyong Haṃsa (sagradong sisne) at Varāha (baboy-ramo), at nagkatawang-tao sa mga pagpapakitang iyon.

Verse 7

नारद उवाच । विधे ब्रह्मन् महाप्राज्ञ संशयो हृदि मे महान् । कृपां कृत्वातुलां शीघ्रं तं नाशयितुमर्हसि

Wika ni Nārada: O Tagapag-ayos (Brahmā), O Brahman, O dakilang marunong—may malaking pag-aalinlangan sa aking puso. Sa di-matatawarang habag, pawiin mo ito nang madali.

Verse 8

हंसवाराहयो रूपं युवाभ्यां च धृतं कथम् । अन्यद्रूपं विहायैव किमत्र वद कारणम्

Paano ninyong dalawa kinuha ang anyong Haṃsa (sisne) at Varāha (baboy-ramo)? Isantabi muna ang iba ninyong anyo, at sabihin sa akin—ano ang dahilan nito rito?

Verse 9

सूत उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं ब्रह्मा सादरमब्रवीत्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon ng dakilang si Nārada, si Brahmā—na inalaala ang mga paang-lotus ni Śiva—ay nagsalita nang may taimtim na paggalang.

Verse 10

ब्रह्मोवाच । हंसस्य चोर्द्ध्वगमने गतिर्भवति निश्चला । तत्त्वातत्त्वविवेकोऽस्ति जलदुग्धविभागवत्

Sinabi ni Brahmā: “Kapag ang Haṃsa (ang nagising na kaluluwa) ay umaakyat paitaas, ang landas nito’y nagiging matatag at di-natitinag. Doon sumisilang ang paghiwatig sa Totoo at di-totoo—gaya ng paghihiwalay ng gatas sa tubig.”

Verse 11

अज्ञानज्ञानयोस्तत्त्वं विवेचयति हंसकः । हंसरूपं धृतं तेन ब्रह्मणा सृष्टिकारिणा

Ang Haṁsa (ang kaluluwang may paghiwatig at pag-unawa) ay kumikilala sa tunay na diwa ng kamangmangan at kaalaman. Kaya si Brahmā, ang Manlilikha, ay nag-anyong Haṁsa, upang ang paglikha ay magpatuloy sa pamamagitan ng wastong paghiwatig.

Verse 12

विवेको नैव लब्धश्च यतो हंसो व्यलीयत । शिवस्वरूपतत्त्वस्य ज्योतिरूपस्य नारद

Dahil hindi natamo ang tunay na paghiwatig, ang Haṃsa (ang maselang isip-kaluluwa) ay naglaho. O Nārada, ito’y nangyayari kapag hindi napagtatanto ang ubod na katotohanan ng sariling kalikasan ni Śiva—si Śiva na siyang anyo ng Liwanag (Jyoti).

Verse 13

सृष्टिप्रवृत्तिकामस्य कथं ज्ञानं प्रजायते । यतो लब्धो विवेकोऽपि न मया हंसरूपिणा

Para sa taong inuudyukan ng pagnanais na pasimulan ang paglikha, paano sisibol ang tunay na kaalaman? Maging ako—bagaman nasa anyong Haṃsa—ay hindi pa nakakamtan ang paghiwatig na yaon, na siyang wastong pagkakilala sa Katotohanan.

Verse 14

गमनेऽधो वराहस्य गतिर्भवति निश्चला । धृतं वाराहरूपं हि विष्णुना वनचारिणा

Nang bumaba ang Varāha, naging matatag at di matinag ang kanyang landas. Tunay nga, si Viṣṇu—ang Panginoong gumagala sa gubat—ay nag-anyong baboy-ramo (Varāha) para sa paglusong na iyon.

Verse 15

अथवा भवकल्पार्थं तद्रूपं हि प्रकल्पितम् । विष्णुना च वराहस्य भुवनावनकारिणा

O kaya naman, upang mapanatili ang siklo ng pag-iral (ang kosmikong aeon), ang anyong iyon ay sadyang itinakda—ni Viṣṇu, tagapangalaga at tagapagtaguyod ng mga daigdig, na nag-anyong Varāha, ang Baboy-ramo.

Verse 16

यद्दिनं हि समारभ्य तद्रूपं धृतवान्हरिः । तद्दिनं प्रति कल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञकः

Mula sa mismong araw na kinuha ni Hari (Viṣṇu) ang anyong iyon, mula roon binibilang ang aeon na iyon; at ang kalpa na iyon ay tinatawag na “Vārāha Kalpa.”

Verse 17

तदिच्छा वा यदा जाता ताभ्यां रूपं हि धारणे । तद्दिनं प्रतिकल्पोऽसौ कल्पो वाराहसंज्ञक्

Nang sumibol ang kaloobang iyon, upang itaguyod ang paglikha, silang dalawa ay nag-anyong iisa. Ang araw na iyon ay naging isang pratikalpa, na tinatawag na “Varāha Kalpa.”

Verse 18

इति प्रश्नोत्तरं दत्तं प्रस्तुतं शृणु नारद । स्मृत्वा शिवपदांभोजं वक्ष्ये सृष्टिविधिं मुने

Kaya nito, naibigay na ang tanong at ang sagot; ngayo’y pakinggan mo ang susunod, O Nārada. Sa pag-alaala sa mga paang-lotus ni Śiva, ipahahayag ko sa iyo, O pantas, ang paraan ng pag-unlad ng paglikha.

Verse 19

अंतर्हिते महादेवे त्वहं लोकपितामहः । तदीयं वचनं कर्तुमध्यायन्ध्यानतत्परः

Nang si Mahādeva ay naglaho sa paningin, ako—si Brahmā, ang lolo at ama ng mga daigdig—ay nagtuon sa pag-aaral at pagninilay, upang maisakatuparan ang Kanyang utos.

Verse 20

नमस्कृत्य तदा शंभुं ज्ञानं प्राप्य हरेस्तदा । आनंदं परमं गत्वा सृष्टिं कर्तुं मनो दधे

Pagkatapos, yumukod siya kay Śambhu at tumanggap ng banal na kaalaman mula kay Hari (Viṣṇu). Naabot niya ang sukdulang kaligayahan; saka niya itinuon ang isip sa gawain ng paglikha.

Verse 21

विष्णुश्चापि तदा तत्र प्रणिपत्य सदाशिवम् । उपदिश्य च मां तात ह्यंतर्धानमुपागतः

Noon din, si Viṣṇu ay yumukod at nagpatirapa kay Sadāśiva; at matapos niya akong turuan, anak ko, siya’y naglaho sa paningin.

Verse 22

ब्रह्माण्डाच्च बहिर्गत्वा प्राप्य शम्भोरनुग्रहम् । वैकुंठनगरं गत्वा तत्रोवास हरिस्सदा

Matapos lumabas sa kabila ng itlog ng sansinukob at makamit ang biyaya ni Sambhu, si Hari ay nagtungo sa lungsod ng Vaikuntha at nanirahan doon magpakailanman.

Verse 23

अहं स्मृत्वा शिवं तत्र विष्णुं वै सृष्टिकाम्यया । पूर्वं सृष्टं जलं यच्च तत्रांजलिमुदाक्षिपम्

Sa pagnanais na lumikha, inalaala ko roon ang Panginoong Shiva at si Vishnu; at kinuha ang tubig na unang nilikha sa aking magkadikit na mga palad, itinaas ko ito roon.

Verse 24

अतोऽण्डमभवत्तत्र चतुर्विंशतिसंज्ञ कम् । विराड्रूपमभूद्विप्र जलरूपमपश्यतः

Pagkaraan, sa yaong sinaunang kalagayan, lumitaw ang Kosmikong Itlog (Aṇḍa), na tinatawag na “dalawampu’t apat” (binubuo ng dalawampu’t apat na tattva). O brāhmaṇa, ito’y naging anyo ni Virāṭ (ang Kosmikong Tao), bagaman sa anyong nakikita ay wari’y tubig.

Verse 25

ततस्संशयमापन्नस्तपस्तेपे सुदारुणम् । द्वादशाब्दमहं तत्र विष्णुध्यानपरायणः

Pagkaraan, nang mapasok ng pag-aalinlangan, nagsagawa ako roon ng napakahigpit na pag-aayuno at pagninilay sa loob ng labindalawang taon, na lubos na nakatuon sa pagninilay kay Viṣṇu.

Verse 26

तस्मिंश्च समये तात प्रादुर्भूतो हरिस्स्वयम् । मामुवाच महाप्रीत्या मदंगं संस्पृशन्मुदा

Sa sandaling yaon, mahal kong anak, si Hari (Viṣṇu) mismo ay nagpakita. Sa dakilang pag-ibig, nagsalita Siya sa akin, masayang hinipo ang aking katawan.

Verse 27

विष्णुरुवाच । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽस्मि नादेयो विद्यते तव । ब्रह्मञ्छंभुप्रसादेन सर्वं दातुं समर्थकः

Wika ni Viṣṇu: “Sabihin mo ang hihingin mong biyaya; ako’y nalulugod. Walang anumang hindi maipagkakaloob sa iyo. O Brahmana, sa biyaya ni Śambhu (Śiva), kaya kong ipagkaloob ang lahat.”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । युक्तमेतन्महाभाग दत्तोऽहं शंभुना च ते । तदुक्तं याचते मेऽद्य देहि विष्णो नमोऽस्तु ते

Sinabi ni Brahmā: “Tunay na nararapat ito, O lubhang mapalad. Ipinagkatiwala ako ni Śambhu sa iyo. Kaya ngayon ay hinihiling ko ang ipinahayag at itinakda. Ipagkaloob mo, O Viṣṇu—pagpupugay sa iyo.”

Verse 29

विराड्रूपमिदं ह्यंडं चतुर्विंशतिसंज्ञकम् । न चैतन्यं भवत्यादौ जडीभूतं प्रदृश्यते

Ang kosmik na Itlog na ito, na may anyong Virāṭ, ay kilala bilang “dalawampu’t apat na prinsipyo.” Sa pasimula, wala itong kamalayan; nakikitang walang-buhay, naging purong bagay lamang.

Verse 30

प्रादुर्भूतो भवानद्य शिवानुग्रहतो हरे । प्राप्तं शंकरसंभूत्या ह्यण्डं चैतन्यमावह

O Hari, ngayon ay nahayag Ka sa biyaya ni Śiva. Sa paglitaw ni Śaṅkara, natamo ang kosmikong itlog; ngayo’y ipasok Mo rito ang kamalayan at hininga ng buhay.

Verse 31

इत्युक्ते च महाविष्णुश्शंभोराज्ञापरायणः । अनंतरूपमास्थाय प्रविवेश तदंडकम्

Nang masabi ito, ang Dakilang Viṣṇu—lubos na tapat sa utos ni Śambhu—ay nag-anyong Ananta, ang walang-hanggan, at pumasok sa kosmikong itlog na iyon.

Verse 32

सहस्रशीर्षा पुरुषस्सहस्राक्षः सहस्रपात् । स भूमिं सर्वतस्पृत्वा तदण्डं व्याप्तवानिति

Ang Kosmikong Purusha na iyon ay may sanlibong ulo, sanlibong mata, at sanlibong paa. Nilaganap Niya ang daigdig sa lahat ng panig; at sa paghipo sa paligid, lubos Niyang pinuno at binalot ang kosmikong Itlog na iyon.

Verse 33

प्रविष्टे विष्णुना तस्मिन्नण्डे सम्यक्स्तुतेन मे । सचेतनमभूदण्डं चतुर्विंशतिसंज्ञकम्

Nang pumasok si Viṣṇu sa kosmikong itlog na iyon—matapos Niya akong purihin nang wasto—ang itlog ay naging may kamalayan at masigla, at nakilala bilang “dalawampu’t apat na anyo/antas.”

Verse 34

पातालादि समारभ्य सप्तलोकाधिपः स्वयम् । राजते स्म हरिस्तत्र वैराजः पुरुषः प्रभुः

Mula sa Pātāla hanggang sa pitong daigdig, si Hari mismo—ang Panginoon ng lahat ng loka—ay nagningning doon bilang makapangyarihang Virāṭ (Vairāja) Puruṣa, ang kataas-taasang tagapaghari.

Verse 35

कैलासनगरं रम्यं सर्वोपरि विराजितम् । निवासार्थं निजस्यैव पंचवक्त्र श्चकार ह

Bilang sariling tahanan, nilikha ng Panginoong May Limang Mukha ang marikit na lungsod ng Kailāsa, na nagniningning higit sa lahat.

Verse 36

ब्रह्मांडस्य तथा नाशे वैकुण्ठस्य च तस्य च । कदाचिदेव देवर्षे नाशो नास्ति तयोरिह

O banal na rishi, kapag naganap ang pagkalusaw ng brahmāṇḍa, ang Vaikuṇṭha at yaong kataas-taasang tahanan ay hindi tunay na napaparam; dito, walang pagwasak sa dalawang iyon—ang mga daigdig sa ibaba lamang ang nalulusaw.

Verse 37

सत्यं पदमुपाश्रित्य स्थितोऽहं मुनिसत्तम । सृष्टिकामोऽभवं तात महादेवाज्ञया ह्यहम्

Sumandig ako sa tunay at di-nasisirang kalagayan at nanatiling matatag doon, O pinakamainam sa mga muni. Pagkaraan, mahal na kaibigan, sa utos ni Mahādeva, napukaw sa akin ang hangaring lumikha.

Verse 38

सिसृक्षोरथ मे प्रादुरभवत्पापसर्गकः । अविद्यापंचकस्तात बुद्धिपूर्वस्तमोपमः

Nang hangarin kong lumikha, mula sa akin ay lumitaw ang paglikhang tinawag na ‘pāpa-sarga’—ang madilim na agos ng pagkagapos. Mahal kong kaibigan, ito ang limang anyo ng Avidyā, na pinangungunahan ng Buddhi, at tulad ng siksik na dilim.

Verse 39

ततः प्रसन्नचित्तोऽहमसृजं स्थावराभिधम् । मुख्यसर्गं च निस्संगमध्यायं शंभुशासनात्

Pagkaraan, taglay ang payapa at masayang diwa, nilikha ko ang mga di-gumagalaw na nilalang na tinatawag na Sthāvara; at sa utos ni Śambhu, sinimulan ko rin ang pangunahing paglikha—malaya at di-nakagapos sa pagkapit sa daigdig.

Verse 40

तं दृष्ट्वा मे सिसृक्षोश्च ज्ञात्वा साधकमात्मनः । सर्गोऽवर्तत दुःखाढ्यस्तिर्यक्स्रोता न साधकः

Nang siya’y makita ko, at malaman kong ako’y nakatuon sa paglikha at siya’y makatutupad sa aking layon, umusad ang daloy ng paglikha; ngunit napuno ito ng dalamhati, dumaloy pababa sa agos ng tamas, at hindi nakabubuti sa espirituwal na kaganapan.

Verse 41

तं चासाधकमाज्ञाय पुनश्चिंतयतश्च मे । अभवत्सात्त्विकस्सर्ग ऊर्ध्वस्रोता इति द्रुतम्

Nang malaman kong siya’y di angkop sa kaganapan, at muli akong nagmuni-muni, agad na sumibol ang sāttvika na paglikha, na tinatawag na “paitaas na agos” (ūrdhva-srotas).

Verse 42

देवसर्गः प्रतिख्यातस्सत्योऽतीव सुखावहः । तमप्यसाधकं मत्वाऽचिंतयं प्रभुमात्मनः

Ang paglikha sa mga deva ay tanyag, wasto sa katotohanan, at lubhang nagdudulot ng ligayang makamundo. Gayunman, sa pag-aakalang maging iyon ay kulang pa para sa pinakamataas na kaganapan, kanyang pinagmunihan ang Kataas-taasang Panginoon—ang sariling Panloob na Guro.

Verse 43

प्रादुरासीत्ततस्सर्गो राजसः शंकराज्ञया । अवाक्स्रोता इति ख्यातो मानुषः परसाधकः

Pagkaraan, sa utos ni Śaṅkara, nahayag ang paglikhang rājasa. Nakilala ito bilang agos na “Avāksrotā”—may anyong tao—na may kakayahang magtamo ng mas mataas na pagsasakatuparan sa espirituwal na sādhanā.

Verse 44

महादेवाज्ञया सर्गस्ततो भूतादिकोऽभवत् । इति पंचविधा सृष्टिः प्रवृत्ता वै कृता मया

Sa utos ni Mahādeva, umusad ang gawain ng paglikha; at pagkaraan, lumitaw ang paglikhang nagsisimula sa mga elemento (bhūta). Kaya ang limang uri ng paglikha na ito ay pinakilos at isinagawa ko.

Verse 45

त्रयस्सर्गाः प्रकृत्याश्च ब्रह्मणः परिकीर्तिताः । तत्राद्यो महतस्सर्गो द्वितीयः सूक्ष्मभौतिकः

Tatlong paglikha ang binabanggit—yaong nagmumula sa Prakṛti at yaong mula kay Brahmā. Sa mga ito, ang una ay ang paglikha ng Mahat (kosmikong talino), at ang ikalawa ay ang maselang paglikha ng mga simulain ng mga elemento.

Verse 46

वैकारिकस्तृतीयश्च इत्येते प्रकृतास्त्रयः । एवं चाष्टविधास्सर्गाः प्रकृतेर्वेकृतैः सह

“Ang ikatlo ay tinatawag na Vaikārika; kaya ang tatlong ito ang mga paglikhang Prākṛta (isinilang sa kalikasan). Sa ganitong paraan, kasama ng mga paglikhang Vaikṛta (binagong anyo), ang mga paglalang mula sa Prakṛti ay sinasabing may walong uri.”

Verse 47

कौमारो नवमः प्रोक्तः प्राकृतो वैकृतश्च सः । एषामवांतरो भेदो मया वक्तुं न शक्यते

Ang ikasiyam ay ipinahayag na Paglikhang Kaumāra; ito’y may dalawang uri—Prākṛta (mula sa sinaunang Prakṛti) at Vaikṛta (mula sa pagbabago). Ang mas maselang mga pagkakahating nasa loob nito ay hindi ko kayang ilarawan nang ganap.

Verse 48

अल्पत्वादुपयोगस्य वच्मि सर्गं द्विजात्मकम् । कौमारः सनकादीनां यत्र सर्गो महानभूत्

Dahil kakaunti ang praktikal na pakinabang nito, ilalarawan ko nang maikli ang paglikhang may likas na ‘dalawang-besing isinilang’ (isinilang sa espiritu). Ito ang Paglikhang Kaumāra—kung saan naganap ang dakilang paglitaw ni Sanaka at ng iba pang mga Kumāra.

Verse 49

सनकाद्याः सुता मे हि मानसा ब्रह्मसंमिताः । महावैराग्यसंपन्ना अभवन्पंच सुव्रताः

Si Sanaka at ang iba pa ay tunay na aking mga anak na isinilang sa isip—dalisay at marangal na tulad ng Brahman. Taglay ang dakilang pagwawalang-kapit, ang limang yaon ay naging matatag sa kanilang mararangal na panata.

Verse 50

मयाज्ञप्ता अपि च ते संसारविमुखा बुधाः । शिवध्यानैकमनसो न सृष्टौ चक्रिरे मतिम्

Bagaman inutusan ko, ang mga pantas na yaon—na tumalikod sa saṃsāra—ay iisang-isip lamang sa pagninilay kay Śiva, at hindi nila itinakda ang loob sa paglikha.

Verse 51

प्रत्युत्तरं च तदनु श्रुत्वाहं मुनिसत्तम । अकार्षं क्रोधमत्युग्रं मोहमाप्तश्च नारद

O pinakamainam sa mga muni, matapos kong marinig ang tugong iyon, sinakmal ako ng napakabangis na galit at nahulog sa pagkalito, O Nārada.

Verse 52

कुद्धस्य मोहितस्याथ विह्वलस्य मुने मम । क्रोधेन खलु नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिंदवः

O pantas, nang ako’y nag-alab sa poot—nalito at nayanig—tunay ngang dahil sa galit na iyon, mula sa aking dalawang mata ay pumatak ang mga luha.

Verse 53

तस्मिन्नवसरे तत्र स्मृतेन मनसा मया । प्रबोधितोहं त्वरितमागतेना हि विष्णुना

Sa mismong sandaling iyon, doon, nang aking gunitain sa isip ang bagay na iyon, ako’y agad na ginising ni Viṣṇu na dumating nang mabilis.

Verse 54

तपः कुरु शिवस्येति हरिणा शिक्षितोऽप्यहम् । तपोकारी महद्घोरं परमं मुनिसत्तम

“Maging ako’y tinuruan ni Hari (Viṣṇu): ‘Magsagawa ng tapas para kay Śiva.’ O pinakadakila sa mga muni, kaya aking isinagawa ang pinakamatayog at pinakanakagigimbal na dakilang tapas, na inialay sa Panginoong Śiva.”

Verse 55

तपस्यतश्च सृष्ट्यर्थं भ्रुवोर्घ्राणस्य मध्यतः । अविमुक्ताभिधाद्देशात्स्वकीयान्मे विशेषतः

Habang ako’y nagsasagawa ng tapas para sa layunin ng paglikha, mula sa bahagi sa pagitan ng aking mga kilay at gitna ng ilong—lalo na mula sa sarili kong banal na pook na tinatawag na Avimukta—may isang banal na pagpapakita ang lumitaw.

Verse 56

त्रिमूर्तीनां महेशस्य प्रादुरासीद्घृणानिधिः । आर्द्धनारीश्वरो भूत्वा पूर्णाशस्सकलेश्वरः

Mula kay Maheśa—ang Dakilang Panginoon sa mga Trimūrti—nahayag ang kayamanang bukal ng habag. Sa pagiging Ardhanārīśvara, Siya’y lumitaw bilang ganap na Panginoon, ang naghahari sa lahat ng anyo at kapangyarihan.

Verse 57

तमजं शंकरं साक्षात्तेजोराशिमुमापतिम् । सर्वज्ञं सर्वकर्तारं नीललोहितसंज्ञकम्

Pagkaraan, namasdan niya si Śaṅkara—ang Di-isinilang at hayag na nahahayag—isang napakalaking bunton ng banal na liwanag, ang Panginoon ni Umā; ang Ganap na Nakaaalam, ang Gumagawa ng lahat, na kilala sa pangalang Nīlalohita.

Verse 58

दृष्ट्वा नत्वा महाभक्त्या स्तुत्वाहं तु प्रहर्षितः । अवोचं देवदेवेशं सृज त्वं विविधाः प्रजाः

Nang Siya’y masdan, yumukod ako at nagpatirapa sa dakilang debosyon; pinuri ko Siya at napuspos ng galak. Pagkaraan ay sinabi ko sa Panginoon ng mga panginoon: “Likhain Mo, O Ikaw, ang sari-saring nilalang.”

Verse 59

श्रुत्वा मम वचस्सोथ देवदेवो महेश्वरः । ससर्ज स्वात्मनस्तुल्यान्रुद्रो रुद्रगणान्बहून

Pagkarinig sa aking mga salita, ang Diyos ng mga diyos, si Maheśvara—si Rudra—ay lumikha ng maraming pangkat ng mga Rudra, na kauri ng Kanyang sariling kalikasan.

Verse 60

अवोचं पुनरेवेशं महारुद्रं महेश्वरम् । जन्ममृत्युभयाविष्टास्सृज देव प्रजा इति

Pagkaraan, nagsalita akong muli sa Panginoon—kay Mahārudra, Maheśvara: “O Deva, lumikha ka ng mga nilalang, sapagkat sila’y nababalot ng takot sa kapanganakan at kamatayan.”

Verse 61

एवं श्रुत्वा महादेवो मद्वचः करुणानिधिः । प्रहस्योवाच मां सद्यः प्रहस्य मुनिसत्तम

Nang marinig niya ang aking mga salita, si Mahādeva—karagatan ng habag—ay ngumiti, at agad na nagsalita sa akin nang may ngiti, O pinakamahusay sa mga pantas.

Verse 62

महादेव उवाच । जन्ममृत्युभयाविष्टा नाहं स्रक्ष्ये प्रजा विधे । अशोभनाः कर्मवशा विमग्ना दुःखवारिधौ

Wika ni Mahādeva: “O Vidhi (Brahmā), hindi Ako lilikha ng lahing nabibihag ng takot sa kapanganakan at kamatayan—di kanais-nais ang asal, alipin ng karma na walang magawa, at lumulubog sa dagat ng dalamhati.”

Verse 63

अहं दुःखोदधौ मग्ना उद्धरिष्यामि च प्रजाः । सम्यक्ज्ञानप्रदानेन गुरुमूर्तिपरिग्रहः

“Ililigtas Ko ang mga nilalang na nalulubog sa karagatan ng dalamhati. Sa pagbibigay ng wasto at ganap na kaalaman, inaangkin Ko ang anyo ng Guru.”

Verse 64

त्वमेव सृज दुःखाढ्याः प्रजास्सर्वाः प्रजापते । मदाज्ञया न बद्धस्त्वं मायया संभविष्यसि

“Ikaw lamang, O Prajāpati, ang lumikha ng lahat ng nilalang—yaong hitik sa pagdurusa. Sa Aking utos, hindi ka igagapos ng Māyā; lilitaw kang tagapaglikha nang hindi nasasangkot.”

Verse 65

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मां स भगवान्सुश्रीमान्नीललोहितः । सगणः पश्यतो मे हि द्रुतमंतर्दधे हरः

Wika ni Brahmā: “Pagkasabi Niya nito sa akin, ang Mapalad na Panginoon—ang mapagpala at bughaw-pulang Nīlalohita—kasama ang Kanyang mga gaṇa, ay naglaho agad sa aking paningin habang ako’y nakatingin. Sa gayon umurong si Hara.”