वीरभद्रस्य गमनप्रस्थानम् — Vīrabhadra’s Departure for Dakṣa’s Sacrifice

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तं श्रीमहेशस्य श्रुत्वा वचनमादरात् । वीरभद्रोतिसंतुष्टः प्रणनाम महेश्वरम

Sinabi ni Brahmā: Matapos magalang na marinig ang mga salitang ito ni Śrī Maheśa, si Vīrabhadra—na lubos na nasiyahan—ay yumukod nang may paggalang kay Maheśvara (Panginoong Śiva).

Verse 2

शासनं शिरसा धृत्वा देवदेवस्य शूलिनः । प्रचचाल ततः शीघ्रं वीरभद्रो मखं प्रति

Taglay sa kanyang ulo ang utos ng Panginoong may Trisula—si Śiva, ang Diyos ng mga diyos—si Vīrabhadra ay agad na umalis, matulin na tumungo sa paghahandog na yajña ni Dakṣa.

Verse 3

शिवोथ प्रेषयामास शोभार्थं कोटिशो गणान् । तेन सार्द्धं महावीरान्मलयानलसन्निभान्

Pagkaraan, si Panginoong Śiva, alang-alang sa karangalan at mapalad na karilagan, ay nagsugo ng mga gaṇa na di-mabilang na parang mga krore; kasama nila ang mga makapangyarihang bayani, naglalagablab na tila apoy na pinasiklab ng hanging Malaya.

Verse 4

अथ ते वीरभद्रस्य पुरतः प्रबला गणाः । पश्चादपि ययुर्वीराः कुतूहलकरा गणाः

Pagkatapos, ang malalakas na gaṇa ay nagmartsa sa unahan ni Vīrabhadra; at sa kanyang likuran ay sumunod din ang mga magigiting na gaṇa—mga pangkat na ang paglitaw pa lamang ay nagbubunsod ng pagkamangha at pagkatakot na may paggalang.

Verse 5

वीरभद्रसमेता येगणाश्शतसहस्रशः । पार्षदाः कालकालस्य सर्वे रुद्रस्वरूपिणः

Kasama ni Vīrabhadra, ang mga gaṇa—daan-daang libo ang bilang—ay humarap: silang lahat ay mga tagapaglingkod ng Pumupuksa sa Panahon (Śiva), at bawat isa’y may anyo at kapangyarihan ni Rudra.

Verse 6

गणैस्समेतः किलतैर्महात्मा स वीरभद्रो हरवेषभूषणः । सहस्रबाहुर्भुजगाधिपाढ्यो ययौ रथस्थः प्रबलोतिभीकरः

Kasama ang mga Gaṇa, ang dakilang-si Vīrabhadra—nakabihis at nakapalamuti sa anyo ni Hara—ay lumisan na nakasakay sa kanyang karwahe. May sanlibong bisig, hitik sa mga panginoon ng mga ahas, makapangyarihan at lubhang nakapanghihilakbot, siya’y sumulong patungo sa yajña ni Dakṣa.

Verse 7

नल्वानं च सहस्रे द्वे प्रमाणं स्यंदनस्य हि । अयुतेनैव सिंहानां वाहनानां प्रयत्नतः

Tunay nga, ang sukat ng karwahe ay dalawang libong nalva; at sa masusing pagsisikap, may sampung libong leon din na nagsilbing mga sasakyang sinasakyan sa hanay na iyon.

Verse 8

तथैव प्रबलाः सिंहा बहवः पार्श्वरक्षकाः । शार्दूला मकरा मत्स्या गजास्तत्र सहस्रशः

Gayundin, maraming makapangyarihang leon ang tumindig bilang mga bantay sa magkabilang panig; at naroon, sa libu-libo, ang mga tigre, buwaya, mga isda, at mga elepante.

Verse 9

वीरभद्रे प्रचलिते दक्षनाशाय सत्वरम् । कल्पवृक्षसमुत्सृष्टा पुष्पवृष्टिरभूत्तदा

Nang si Vīrabhadra ay mabilis na sumulong upang maghatid ng pagkapuksa kay Dakṣa, noon ay bumuhos ang ulan ng mga bulaklak—na wari’y ibinubuga mula sa Kalpavṛkṣa, ang punong makalangit na tumutupad ng hiling.

Verse 10

तुष्टुवुश्च गणा वीर शिपिविष्टे प्रचेष्टितम् । चक्रुः कुतूहलं सर्वे तस्मिंश्च गमनोत्सवैः

O magiting, pinuri ng mga gaṇa ang mga gawa at pagkilos ni Śipiviṣṭa; at silang lahat ay napuno ng masidhing pag-uusisa, anupa’t ginawa nilang parang isang pagdiriwang ang pagpunta roon.

Verse 11

काली कात्यायिनीशानी चामुंडा मुंडमर्दिनी । भद्रकाली तथा भद्रा त्वरिता वैष्णवी तथा

Siya ay si Kālī; si Kātyāyanī; si Īśānī (ang naghaharing Diyosa); si Cāmuṇḍā, tagapagpuksa ng mga asura; si Muṇḍamardinī, dumudurog kay Muṇḍa; si Bhadrakālī; si Bhadrā, ang mapalad; si Tvaritā, ang mabilis magbigay ng pag-iingat; at gayundin si Vaiṣṇavī.

Verse 12

एताभिर्नवदुर्गाभिर्महाकाली समन्विता । ययौ दक्षविनाशाय सर्वभूतगणैस्सह

Kasama ang siyam na Durgā na ito, si Mahākālī ay lumisan—kasama ang lahat ng pangkat ng mga nilalang—upang isakatuparan ang pagkapuksa ni Dakṣa.

Verse 13

डाकिनी शाकिनी चैव भूतप्रमथगुह्यकाः । कूष्मांडाः पर्पटा श्चैव चटका ब्रह्मराक्षसाः

Naroon ang mga Dākinī at Śākinī, at gayundin ang mga pangkat ng espiritu—mga Pramatha at Guhyaka—kasama ang mga Kūṣmāṇḍa, Parpaṭa, Caṭaka, at mga Brahma-rākṣasa (mga multong Brahmin), bilang bahagi ng mabangis na kasamahan.

Verse 14

भैरवाः क्षेत्रपालाश्च दक्षयज्ञविनाशकाः । निर्ययुस्त्वरितं वीराश्शिवाज्ञाप्रतिपालकाः

Ang mga Bhairava at mga Kṣetrapāla—mga bayaning tagapagwasak ng handog ni Dakṣa—ay agad na lumisan, mabilis, bilang matatapat na tagapagpatupad ng utos ni Panginoong Śiva.

Verse 15

तथैव योगिनीचक्रं चतुःषष्टिगणान्वितम् । निर्ययौ सहसा क्रुद्धं दक्षयज्ञं विनाशितुम्

Gayundin, ang bilog ng mga Yoginī—na may kasamang animnapu’t apat na gaṇa—ay biglang sumugod sa galit, upang wasakin ang handog ni Dakṣa.

Verse 16

तेषां गणानां सर्वेषां संख्यानं शृणु नारद । महाबलवतां संघोमुख्यानां धैर्यशालिनाम्

O Nārada, pakinggan mo ang bilang ng lahat ng gaṇa—ang mga pangunahing pinuno ng mga pangkat, puspos ng dakilang lakas at matatag na tapang.

Verse 17

अभ्ययाच्छंकुकर्णश्च दशकोट्या गणेश्वरः । दशभिः केकराक्षश्च विकृतो ष्टाभिरेव

Pagkaraan, sumulong ang Panginoon ng mga Gaṇa na si Śaṅkukarṇa, na may kasamang sampung koṭi (crore). Dumating si Kekarākṣa na may sampung koṭi, at si Vikṛta naman ay nag-iisa ngunit may walong koṭi na kasama.

Verse 18

चतुःषष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः । षड्भिस्सर्वाङ्गको वीरस्तथैव विकृताननः

Si Viśākha ay may animnapu’t apat na kasama; si Pāriyātrika ay may siyam. Gayundin, ang magiting na Sarvāṅgaka ay may anim, at si Vikṛtānana ay may anim din.

Verse 19

ज्वालकेशो द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः । सप्तभिः समदज्जीमान् दुद्रभोष्टाभिरेव च

Dumating si Jvālakeśa, ang pinakadakilang pinuno sa mga gaṇa ni Śiva, na may labindalawang koṭi (crore) na kasama. Kasama niya si Samadajjīmān na may pitong koṭi, at si Dudrabhoṣṭa rin na may walong koṭi.

Verse 20

पंचभिश्च कपालीशः षड्भिस्संदारको गणः । कोटिकोटिभिरेवेह कोटिकुण्डस्तथैव च

Dito, si Kapālīśa ay may limang pangkat na kasama, at ang gaṇa na tinatawag na Saṃdāraka ay may anim. Gayundin, naroon si Koṭikuṇḍa na may mga hukbong koṭi sa koṭi—di masukat ang dami—na nagpapahayag ng walang-hanggang kamahalan ng mga gaṇa ng Panginoong Śiva.

Verse 21

विष्टंभोऽष्टाभिर्वीरैः कोटिभिर्गणसप्तमः । सहस्रकोटिभिस्तात संनादः पिप्पलस्तथा

O minamahal, ang ikapitong pangkat ng mga Gaṇa ni Śiva ay tinatawag na Viṣṭambha, na may walong koṭi ng matatapang na tagasunod. Sina Saṃnāda at Pippala rin, bawat isa’y namumuno sa tig-iisang libong koṭi (ng mga Gaṇa).

Verse 22

आवेशनस्तथाष्टाभिरष्टाभिश्चंद्रतापनः । महावेशः सहस्रेण कोटिना गणपो वृतः

Si Āveśana, kasama ang walong pangkat ng mga tagasunod, at si Candratāpana na may isa pang walong kasama; at si Mahāveśa, pinuno ng mga Gaṇa, ay napalibutan ng sanlibong koṭi. Sa gayon nahahayag ang di-masukat at nakapanghihilakbot na karilagan ng mga Gaṇa ni Śiva na naglilingkod sa Panginoon.

Verse 23

कुण्डी द्वादशकोटीभिस्तथा पर्वतको मुने । विनाशितुं दक्षयज्ञं निर्ययौ गणसत्तम

O pantas, si Kuṇḍī, kasama ang labindalawang koṭi ng mga Gaṇa, at si Parvataka—pinakamainam sa mga tagasunod ni Śiva—ay lumakad upang lipulin ang yajña ni Dakṣa.

Verse 24

कालश्च कालकश्चैव महाकालस्तथैव च । कोटीनां शतकेनैव दक्षयज्ञं ययौ प्रति

Sina Kāla, Kālaka, at Mahākāla rin—mga kakila-kilabot na Gaṇa ni Rudra—kasama ang sandaang koṭi, ay tumungo sa yajña ni Dakṣa. Ang kanilang paglakad ay tanda ng di-mapipigil na pamamahala ni Śiva sa panahon at kaayusan ng sansinukob, upang ibalik ang balanse kapag nilapastangan ang banal na dangal.

Verse 25

अग्निकृच्छतकोट्या च कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यमूर्द्धा कोट्या च तथा चैव घनावहः

Si Rudra ay tinatawag na Agnikṛcchata-koṭya; at tinatawag ding Koṭy-agnimukha, “ang mukha’y di-mabilang na apoy.” Siya rin ang Koṭy-āditya-mūrdhā, “ang ulo’y di-mabilang na araw,” at gayundin ang Ghanāvaha, “tagapagdala ng makakapal na ulap.”

Verse 26

सन्नाहश्शतकोट्या च कोट्या च कुमुदो गणः । अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या गणाधिपः

Dumating si Sannāha na may sandaang koṭi, at ang gaṇa na si Kumuda na may isang koṭi. Dumating din sina Amogha at Kokila—bawat isa’y panginoon ng mga gaṇa—kasama ang koṭi sa ibabaw ng koṭi na mga tagasunod.

Verse 27

काष्ठागूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशी वृषभस्तथा । सुमन्त्रको गणाधीशस्तथा तात सुनिर्ययौ

Pagkaraan, umalis si Kāṣṭhāgūḍha kasama ang animnapu’t apat na mga kasama; gayundin sina Sukeśī at Vṛṣabha. Gayon din si Sumantraka, pinuno ng mga gaṇa—o minamahal—silang lahat ay sabay-sabay na lumisan.

Verse 28

काकपादोदरः षष्टिकोटिभिर्गणसत्तमः । तथा सन्तानकः षष्टिकोटिभिर्गणपुंगवः

Si Kākapādodara, ang pinakadakila sa mga gaṇa ni Śiva, ay may animnapung koṭi na gaṇa na kasama. Gayundin si Santānaka, ang nangunguna sa mga gaṇa, ay may animnapung koṭi na gaṇa na kaagapay.

Verse 29

महाबलश्च नवभिः कोटिभिः पुंगवस्तथा

Naroon din si Mahābala, kasama ang siyam na koṭi ng matatapang na pinuno—mga bayani na tila toro sa lakas.

Verse 30

मधुपिंगस्तथा तात गणाधीशो हि निर्ययौ । नीलो नवत्या कोटीनां पूर्णभद्रस्तथैव च

Pagkatapos, o minamahal, umalis din si Madhupiṅga; at si Gaṇādhiśa, ang Panginoon ng mga gaṇa, ay lumabas din. Si Nīla naman—kasama ang siyamnapung koṭi na mga tagasunod—at si Pūrṇabhadra rin, ay sabay na lumisan.

Verse 31

निर्ययौ शतकोटीभिश्चतुर्वक्त्रो गणाधिपः । काष्ठागूढेश्चतुष्षष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा

Pagkaraan, umalis ang Gaṇādhipa—si Caturvaktra na may sandaang koṭi na mga kasamahan; at kasama ng animnapu’t apat na nakatago sa mga panig, umalis din sina Sukeśa at Vṛṣabha.

Verse 32

विरूपाक्षश्च कोटीनां चतुःषष्ट्या गणेश्वरः । तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च गणाधिपः

Sa mga gaṇa, si Virūpākṣa ang panginoon ng mga koṭi-koṭing kasama; at pinupuri rin ang Gaṇeśvara ng animnapu’t apat na pangkat. Sina Tālaketu, Ṣaḍāsya (anim ang mukha), at Pañcāsya (lima ang mukha) ay mga pinunong kumandante—mga panginoon ng gaṇa.

Verse 33

संवर्तकस्तथा चैव कुलीशश्च स्वयं प्रभुः । लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यान्तको मुने

“Siya ay si Saṃvartaka, at si Kulīśa rin—ang Panginoon Mismo; si Lokāntaka na may nagniningning na diwa; at gayundin si Daityāntaka, O pantas.”

Verse 34

गणो भृंगीरिटिः श्रीमान् देवदेवप्रियस्तथा । अशनिर्भालकश्चैव चतुःषष्ट्या सह्स्रकः

Sa mga gaṇa ay naroon ang maringal na Bhṛṅgīriṭi, minamahal ng Deva-deva; at naroon din sina Aśani at Bhālaka—kasama ang animnapu’t apat na libong gaṇa na tagasunod.

Verse 35

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंश तिभिर्वृतः । वीरेशो ह्यभ्ययाद्वीरः वीरभद्र शिवाज्ञया

Napapalibutan ng daan-daan at mga pangkat na tig-dalawampu, na ang bilang ay crores sa crores at libo sa libo, ang panginoon ng mga mandirigma—si Vīrabhadra—ay sumulong nang buong tapang, ayon sa utos ni Śiva.

Verse 36

भूतकोटिसहस्रैस्तु प्रययौ कोटिभिस्त्रिभिः । रोमजैः श्वगणै श्चैव तथा वीरो ययौ द्रुतम्

Kasama ang libo-libong crores ng mga bhūta, at dagdag pang tatlong crores—kalakip ang mga pangkat na isinilang mula sa buhok at ang mga pulutong ng mga aso—ang makapangyarihang mandirigmang iyon ay umalis nang matulin.

Verse 37

तदा भेरीमहानादः शंखाश्च विविधस्वनाः । जटाहरोमुखाश्चैव शृंगाणि विविधानि च

Noon ay umalingawngaw ang malakas na dagundong ng mga tambol na bhērī; tumunog din ang mga kabibe (śaṅkha) sa sari-saring himig, gayundin ang mga instrumentong jhaṭā-hara at romukha, kasama ang iba’t ibang uri ng mga sungay.

Verse 38

ते तानि विततान्येव बंधनानि सुखानि च । वादित्राणि विनेदुश्च विविधानि महोत्सवे

Sa dakilang pagdiriwang na iyon, ang mga mapalad na palamuti at mga nakasabit na tabing ay inilatag at ikinalat; at ang sari-saring tugtugin ay umalingawngaw nang masaya.

Verse 39

वीरभद्रस्य यात्रायां सबलस्य महामुने । शकुनान्यभवंस्तत्र भूरीणि सुखदानि च

O dakilang pantas, habang si Virabhadra ay humahayo kasama ang kanyang mga hukbo, maraming mapalad na pangitain ang lumitaw, na nagbibigay ng kaligayahan at tagumpay.