पार्वतीबाल्यलीलावर्णनम् — Description of Pārvatī’s Childhood/Birth Festivities

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततो मेना पुरस्सा वै सुता भूत्वा महाद्युतिः । चकार रोदनं तत्र लौकिकीं गतिमाश्रिता

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, sa harap ni Menā, ang maningning na anak na babae (Pārvatī) ay wari’y naging bata muli; sa pagsunod sa karaniwang gawi ng tao, siya’y nagsimulang umiyak doon.

Verse 2

अरिष्टशय्यां परितस्सद्विसारिसुतेजसा । निशीथदीपा विहतत्विष आसन्नरं मुने

O pantas, sa palibot ng higaan ng masamang pangitain ay naglalagablab ang isang nakapanghihilakbot at mapanlaban na liwanag; at ang mga ilawan sa hatinggabi, napawi ang ningning, ay nakatayo sa tabi na tila nanlupaypay at walang lakas.

Verse 3

श्रुत्वा तद्रोदनं रम्यं गृहस्थास्सर्वयोषितः । जहृषुस्सम्भ्रमात्तत्रागताः प्रीतिपुरस्सराः

Nang marinig ang kaakit-akit na iyak na iyon, ang lahat ng kababaihan sa sambahayan, nag-alab sa pananabik, ay agad na nagtungo roon—ang galak ang nanguna sa kanilang pagdating.

Verse 4

तच्छुद्धान्तचरः शीघ्रं शशंस भूभृते तदा । पार्वतीजन्म सुखदं देवकार्यकरं शुभम्

Pagkaraan, isang tagapaglingkod sa palasyo ang nagmadaling magbalita sa hari na ang pagsilang ni Pārvatī ay mapalad, nagbibigay-galak, at itinakda upang ganapin ang gawain ng mga deva—alinsunod sa banal na layon.

Verse 5

तच्छुद्धान्तचरायाशु पुत्रीजन्म सुशंसते । सितातपत्रं नादेयमासीत्तस्य महीभृतः

Sa loob ng panloob na palasyo, habang siya’y naglalakad-lakad, ang pagsilang ng isang anak na babae ay agad na ipinahayag na mapalad. Para sa haring iyon, ang puting payong na panghari—tanda ng paghahari—ay hindi na muling itataas gaya ng dati, sapagkat ang dating palatandaan ay lumipat sa bagong yugto sa pagdating ng banal na kapalaran ng Dakilang Ina.

Verse 6

गतस्तत्र गिरिः प्रीत्या सपुरोहितसद्विजः । ददर्श तनयां तान्तु शोभमानां सुभाससा

Pagkaraan, ang Hari ng Kabundukan, si Himālaya, na may galak, ay nagtungo roon kasama ang punong pari at ang mararangal na brāhmaṇa. Nasaksihan niya ang kanyang anak na babae—siya’y nagniningning, kumikislap sa marilag na liwanag.

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीबाल्यलीलावर्णनंनाम सप्तमो ऽध्यायः

Kaya nito, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Rudra-saṃhitā, sa Ikatlong bahagi, ang Pārvatī-khaṇḍa—nagtatapos ang ikapitong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng mga Līlā ng Pagkabata ni Pārvatī.”

Verse 8

सर्वे च मुमुदुस्तत्र पौराश्च पुरुषाः स्त्रियः । तदोत्सवो महानासीन्नेदुर्वाद्यानि भूरिशः

Doon, ang lahat ng taga‑lungsod—lalaki man o babae—ay nagalak. Ang pagdiriwang ay naging tunay na maringal, at maraming tugtugin ng mga instrumento ang umalingawngaw nang paulit‑ulit sa lahat ng dako.

Verse 9

बभूव मंगलं गानं ननृतुर्वारयोषितः । दानं ददौ द्विजातिभ्यो जातकर्मविधाय च

Pagkaraan, umalingawngaw ang mga awit na mapalad, at nagsayaw ang mga babaeng mananayaw. At matapos isagawa nang wasto ang jātakarma, nagkaloob sila ng mga handog sa mga Brāhmaṇa na “dalawang‑beses isinilang,” upang parangalan ang dharma at gawing banal ang okasyon.

Verse 10

अथ द्वारं समागत्य चकार सुमहोत्सवम् । हिमाचलः प्रसन्नात्मा भिक्षुभ्यो द्रविणन्ददौ

Pagkaraan, dumating si Himācala sa may pintuan, payapa at masaya ang kalooban. Nagsagawa siya ng isang napakadakilang pagdiriwang at namahagi ng kayamanan bilang kawanggawa sa mga pulubing banal at mga namamalimos.

Verse 11

अथो मुहूर्त्ते सुमते हिमवान्मुनिभिः सह । नामाऽकरोत्सुतायास्तु कालीत्यादि सुखप्रदम्

Pagkaraan, sa isang mapalad na sandali, si Himavān—kasama ang mga rishi—ay nagsagawa ng paglalagay-ngalan sa kaniyang anak na babae, na nagkaloob ng mga pangalang nagsisimula sa “Kālī,” mga pangalang nagbibigay ng kagalingang espirituwal at panlupa.

Verse 12

दानं ददौ तदा प्रीत्या द्विजेभ्यो बहु सादरम् । उत्सवं कारयामास विविधं गानपूर्व्वकम्

Pagkatapos, sa taos-pusong galak, magalang niyang ipinagkaloob ang saganang mga handog sa mga dwija (mga brahmana), at ipinahanda niya ang isang dakilang pagdiriwang na hitik sa sari-saring awit at tugtugin.

Verse 13

इत्थं कृत्वोत्सवं भूरि कालीं पश्यन्मुहुर्मुहुः । लेभे मुदं सपत्नीको बहुपुत्रोऽपि भूधरः

Matapos maisagawa ang masaganang pagdiriwang na iyon, si Bhūdhara—bagaman may maraming anak na lalaki at kasama ang kanyang asawa—ay paulit-ulit na tumingin kay Kāli at nagtamo ng dakilang kagalakan.

Verse 14

तत्र सा ववृधे देवी गिरिराजगृहे शिवा । गंगेव वर्षासमये शरदीवाथ चन्द्रिका

Doon, sa tahanan ni Girirāja (Himālaya), ang Diyosa—Śivā (Pārvatī)—ay lumaki at umunlad: gaya ng Gaṅgā sa panahon ng tag-ulan, at gaya ng liwanag ng buwan sa malinaw na panahon ng taglagas.

Verse 15

एवं सा कालिका देवी चार्वङ्गी चारुदर्शना । दध्रे चानुदिनं रम्यां चन्द्रबिम्बकलामिव

Kaya nga, ang Diyosa Kālikā—may marikit na pangangatawan at kaibig-ibig pagmasdan—ay araw-araw na nagtataglay ng lalong dumaraming ningning, na parang isang bahagi ng buwan sa bilog ng buwan.

Verse 16

कुलोचितेन नाम्ना तां पार्वतीत्याजुहावहा । बन्धुप्रियां बन्धुजनः सौशील्यगुणसंयुताम्

Ayon sa kaugalian ng kanilang marangal na angkan, tinawag nila siya sa pangalang “Pārvatī.” Taglay ang mahinahong asal at mga banal na katangian, minahal siya ng mga kamag‑anak at inaruga ng angkan nang may pag‑ibig.

Verse 17

उमेति मात्रा तपसे निषिद्धा कालिका च सा । पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम भुवने मुने

O pantas, ipinagbawal siya ng kanyang ina na ipagpatuloy ang mga pag-aayuno at pagninilay, na nagsasabing, “Ume—anak ko, huwag.” Kaya noon ay tinawag siyang Kālīkā; at pagkaraan, ang makinang at magandang-mukhang Diyosa ay nakilala sa daigdig sa pangalang Umā.

Verse 18

दृष्टिः पुत्रवतोऽप्यद्रेस्तस्मिंस्तृप्तिं जगाम न । अपत्ये पार्वतीत्याख्ये सर्वसौभाग्य संयुते

Bagaman may mga anak na lalaki ang Hari ng Bundok (Himālaya), hindi pa rin napawi ang kanyang pananabik. Ngunit nang isilang ang sanggol na tinawag na Pārvatī—puspos ng lahat ng mapalad na biyaya—napuspos ng kaganapan ang kanyang puso.

Verse 19

मधोरनन्तपुष्पस्य चूते हि भ्रमरावलिः । विशेषसंगा भवति सहकारे मुनीश्वर

O panginoon sa mga pantas, bagaman ang punong mangga ay may di-mabilang na bulaklak na hitik sa tamis, ang pulutong ng mga bubuyog ay nagtitipon doon na may natatanging pagkapit ng loob—nahihila ng mismong kagalingan nito.

Verse 20

पूतो विभूषितश्चापि स बभूव तया गिरिः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषीव हिमालयः

Dahil sa kanya, ang bundok na iyon ay nalinis at lalo pang napalamutian. Ang Himālaya’y waring pinino ng marangal na pananalita—gaya ng isang pantas na nagiging dakila sa liwanag ng panloob na pag-unawa.

Verse 21

प्रभामहत्या शिखयेव दीपो भुवनस्य च । त्रिमार्गयेव सन्मार्गस्तद्वद्गिरिजया गिरिः

Gaya ng ilawan na nagiging maningning dahil sa liyab at nagbibigay-liwanag sa daigdig, at gaya ng tunay na landas na nahahayag sa gitna ng tatlong daan, gayon din ang Bundok (Himālaya) ay naging maluwalhati dahil kay Girijā (Pārvatī).

Verse 22

कन्दुकैः कृत्रिमैः पुत्रैस्सखीमध्यगता च सा । गंगासैकतवेदीभिर्बाल्ये रेमे मुहुर्मुहुः

Sa kanyang pagkabata, napaliligiran ng mga kaibigang dalaga, siya’y nagalak nang paulit-ulit—naglalaro ng bola at mga laruan na kunwari, at gumagawa ng maliliit na dambana mula sa buhangin ng Ilog Ganga bilang bahagi ng kanyang inosenteng laro.

Verse 23

अथ देवी शिवा सा चोपदेशसमये मुने । पपाठ विद्यात्सुप्रीत्या यतचित्ता च सद्गुरोः

O pantas, nang dumating ang oras ng pagtuturo, ang Diyosa Śivā (Pārvatī) ay buong pag-ibig na bumigkas ng banal na kaalaman, pinipigil ang isip at lubos na deboto sa tunay na Satguru.

Verse 24

प्राक्तना जन्मविद्यास्तां शरदीव प्रपेदिरे । हंसालिस्स्वर्णदी नक्तमात्मभासो महौषधिम्

Gaya ng taglagas na nagpapalinaw sa langit, gayon din ang kaalamang dala mula sa mga dating kapanganakan ay sumibol sa loob nila. Tulad ng mga sisne sa gintong ilog, sa gabi sila’y kumilos—nagniningning sa sarili—patungo sa dakilang halamang-gamot, ang sukdulang lunas.

Verse 25

इत्थं सुवर्णिता लीला शिवायाः काचिदेव हि । अन्यलीलाम्प्रवक्ष्येऽहं शृणु त्वं प्रेमतो मुने

Sa ganito, ang isang banal na līlā ni Śivā ay naisalaysay nang mabuti. Ngayon ay magsasalita ako ng isa pang līlā—makinig ka nang may pag-ibig, O pantas.