वैवाहिकानुष्ठानसमापनं दानप्रशंसा च / Completion of Wedding Rites and Praise of Gifts (Dāna)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततश्चाहं मुनिगणैश्शेषकृत्यं शिवाज्ञया । अकार्षं नारद प्रीत्या शिवाशिवविवाहतः

Wika ni Brahmā: Pagkaraan, ayon sa utos ni Śiva, ako—kasama ang mga pangkat ng mga pantas—ay nagsagawa ng mga nalalabing ritwal. O Nārada, ginawa ko iyon nang may galak dahil sa mapalad na kasal nina Śivā (Pārvatī) at Śiva.

Verse 2

तयोश्शिरोऽभिषेकश्च बभूवादरतस्ततः । ध्रुवस्यदर्शनं विप्राः कारयामासुरादरात

Pagkaraan, sa puspos na paggalang, isinagawa ang abhiṣeka—ang banal na pagbabasbas at pagpapaligo sa kanilang mga ulo. Pagkatapos nito, O mga brāhmaṇa, sa dakilang debosyon ay inayos nila ang mapalad na darśana ni Dhruva.

Verse 3

हृदयालम्भनं कर्म बभूव तदनन्तरम् । स्वस्तिपाठश्च विप्रेन्द्र महोत्सवपुरस्सरः

Kaagad pagkatapos noon, isinagawa ang isang ritwal na nagpapasaya sa puso. Pagkaraan, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, inusal ang mga mapagpala at mapalad na svasti-pāṭha bilang paunang tanda ng dakilang pagdiriwang.

Verse 4

शिवाशिरसि सिन्दूरं ददौ शम्भुर्द्विजाज्ञया । तदानीं गिरिजाभिख्याद्भुतावर्ण्या बभूव ह

Sa utos ng brāhmaṇa, inilagay ni Śambhu ang sindūra, ang banal na pulang pulbos, sa ulo ni Śivā. Sa sandaling iyon, si Girijā ay naging kahanga-hangang maningning, ang ganda’y di masukat ng salita.

Verse 5

ततो विप्राज्ञया तौ द्वावेकासनसमास्थितौ । लेभाते परमां शोभां भक्तचित्त मुदावहाम्

Pagkaraan, sa utos ng brāhmaṇa, ang dalawang iyon ay umupo nang magkasama sa iisang āsana. Natamo nila ang sukdulang ningning na nagdudulot ng galak sa puso ng mga deboto.

Verse 6

ततः स्वस्थानमागत्य संस्रवप्राशनं मुदा । चक्रतुस्तौ निदेशान्मेऽद्भुतलीलाकरौ मुने

Pagkaraan, bumalik silang dalawa sa kanilang nararapat na kinalalagyan; bilang mga gumaganap ng kamangha-manghang banal na lila, masayang ininom nila ang banal na nalalabing handog ayon sa aking tagubilin, O pantas.

Verse 7

इत्थं निवृत्ते विधिवद्याज्ञे वैवाहिके शिवः । ब्रह्मणे पूर्णपात्रं मे ददौ लोककृते प्रभुः

Nang matapos nang wasto ayon sa tuntunin ang handog na yajña ng kasal, si Panginoong Śiva—ang Soberanong kumikilos para sa kapakanan ng mga daigdig—ay nagkaloob kay Brahmā, sa aking ngalan, ng isang sisidlang lubos na napuno bilang handog na kaloob.

Verse 8

गोदानं विधिवच्छम्भुराचार्याय ददौ ततः । महादानानि च प्रीत्या यानि मङ्गलदानि वै

Pagkatapos, si Śambhu, ayon sa wastong ritwal, ay nagkaloob ng handog na baka sa ācārya; at sa masayang debosyon ay nag-alay din siya ng mga dakilang dāna—mga mapagpalang kaloob na nagdudulot ng banal na kagalingan.

Verse 9

ततश्शतसुवर्णं च विप्रेभ्यस्स ददौ पृथक् । बहुभ्यो रत्नकोटीश्च नानाद्रव्याण्यनेकशः

Pagkaraan, namahagi siya ng daan-daang piraso ng ginto, hiwa-hiwalay, sa mga Brāhmaṇa; at sa marami pang iba ay nagkaloob siya ng mga hiyas na di-mabilang hanggang koṭi-koṭi, kasama ang sari-saring handog na sagana. Sa pagkaunawang Śaiva, ang gayong mapagbigay na dāna, kapag inihandog nang may debosyon at paggalang sa dharma, ay nagiging tulong sa paglilinis, inihahanda ang isip para sa matatag na bhakti kay Panginoong Śiva.

Verse 10

तदानीममरास्सर्वे परे जीवाश्चराचराः । मुमुदुश्चेतसातीव जयध्वनिः

Sa mismong sandaling iyon, ang lahat ng mga deva, at gayundin ang lahat ng nilalang—gumagalaw man o di-gumagalaw—ay labis na nagalak sa puso, at umalingawngaw ang sigaw ng tagumpay.

Verse 11

मङ्गलध्वनिगानश्च बभूव बहु सर्वतः । वाद्यध्वनिरभूद्रम्यो सर्वानन्दप्रवर्द्धनः

Ang mga awit na mapalad at mga sigaw ng pagdiriwang ay umalingawngaw sa lahat ng dako nang sagana; at ang kaaya-ayang tunog ng mga instrumento ay nagpalago ng kagalakan ng lahat.

Verse 12

हरिर्मयाथ देवाश्च मुनयश्चापरेऽखिलाः । गिरिमामन्त्र्य सुप्रीत्या स्वस्थानम्प्रययुर्द्रुतम्

Pagkaraan, si Hari (Viṣṇu), ako, at ang lahat ng iba pang mga diyos at mga muni—matapos magpaalam nang may pag-ibig sa Bundok (Himālaya)—ay mabilis na umalis patungo sa kani-kaniyang tahanan.

Verse 13

तदानीं शैलनगरे स्त्रियश्च मुदिता वरम् । शिवाशिवौ समानीय ययुः कुह वरालयम्

Noon, sa lungsod sa bundok, ang mga kababaihan ay labis na nagalak; pinagsama nila si Śiva at si Śivā at nagtungo sa maringal na tahanang pangkasal.

Verse 14

लौकिकाचारमाजह्रुस्ताः स्त्रियस्तत्र चादृताः । महोत्साहो बभूवाथ सर्वतः प्रमुदावहः

Doon, ang mga babaeng iyon ay sumunod sa wastong kaugaliang pangmundo at pinarangalan nang nararapat. Pagkaraan, isang dakilang sigla at sigasig (utsāha) ang sumibol sa lahat ng dako, na naghatid ng galak sa bawat panig.

Verse 15

अथ तास्तौ समानीय दम्पती जनशंकरौ । वासालयम्महादिव्यं भवाचारं व्यधुर्मुदा

Pagkaraan, dinala roon ang dalawa—si Śiva at si Pārvatī, ang mapalad na banal na mag-asawang nagdudulot ng pagpapala sa lahat ng nilalang. Sa kagalakan, inayos nila ang isang lubhang maringal na tahanan, at itinatag ang wastong banal na asal na angkop kay Bhava (Panginoong Śiva).

Verse 16

अथो समीपमागत्य शैलेन्द्रनगरस्त्रियः । निर्वृत्य मङ्गलं कर्म प्रापयन्दम्पती गृहम्

Pagkatapos, lumapit ang mga kababaihan ng lungsod ng Śailendra; matapos ganap na maisagawa ang mga mapalad na ritwal, inihatid nila ang banal na mag-asawa at dinala sa kanilang tahanan.

Verse 17

कृत्वा जयध्वनिं चक्रुर्ग्रन्थिनिर्मोचनादिकम् । सस्मितास्सकटाक्षाश्च पुलकाञ्चितविग्रहाः

Nagtaas sila ng sigaw ng tagumpay at isinagawa ang mga kaugaliang mapalad, gaya ng pagkalas ng mga buhol na pangseremonya. Nakangiti, nagpapalitan ng sulyap, at nangingilabot sa banal na galak, sila’y nagdiwang—mga tanda ng taos-pusong debosyon at sagradong kagalakan.

Verse 18

वासगेहं सम्प्रविश्य मुमुहुः कामिनीवराः । प्रसंशन्त्यस्स्वभाग्यानि पश्यन्तः परमेश्वरम्

Pagpasok sa tahanan, ang mahuhusay na kababaihang iyon ay napuspos ng pagkalugod. Sa pagtanaw kay Parameśvara (Panginoong Śiva), pinuri nila ang sarili nilang mabuting kapalaran.

Verse 19

महासुरूपवेषश्च सर्व लावण्यसंयुतम् । नवीनयौवनस्थञ्च कामिनीचित्तमोहनम्

Nagpakita Siya sa anyo at kasuotang sukdulang marilag, hitik sa lahat ng kagandahan; nakatindig sa sariwang sigla ng bagong kabataan, at binibihag ang isipan ng mga babae.

Verse 20

ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं सकटाक्षं सुसुन्दरम् । सुसूक्ष्मवासो बिभ्राणं नानारत्न विभूषितम्

Nagpakita Siya na lubhang marikit—ang mukha’y payapa na may bahagyang ngiti, at ang mga mata’y marahang sumulyap sa gilid; suot Niya ang napinong kasuotan at pinalamutian ng mga alahas na may sari-saring hiyas.

Verse 21

तदानीन्दिव्यनार्यश्च षोडशारं समाययुः । तौ दम्पती च संद्रष्टुं महादरपुरस्सरम्

Noon ding iyon, nagtipon ang mga dalagang makalangit sa bilog na may labing-anim na bahagi, at buong pananabik na lumabas upang masilayan ang banal na mag-asawa—si Śiva at Pārvatī—na nangunguna sa dakilang prusisyon.

Verse 22

सरस्वती च लक्ष्मीश्च सावित्री जाह्नवी तथा । अदितिश्च शची चैव लोपामुद्राप्यरुन्धती

Naroon sina Sarasvatī at Lakṣmī; sina Sāvitrī at Jāhnavī; si Aditi at si Śacī rin—kasama pa sina Lopāmudrā at Arundhatī.

Verse 23

अहल्या तुलसी स्वाहा रोहिणी च वसुन्धरा । शतरूपा च संज्ञा च रतिरेतास्सुरस्त्रियः

“Sina Ahalyā, Tulasī, Svāhā, Rohiṇī, at Vasundharā; sina Śatarūpā, Saṃjñā, at Rati—sila ang mga kababaihan sa hanay ng mga deva na binabanggit dito.”

Verse 24

देवकन्या नागकन्या मुनिकन्या मनोहराः । तत्र या याः स्थितास्तासां सङ्ख्यां कर्तुं च कः क्षमः

Naroon ang mga kaakit-akit na dalaga—mga anak na babae ng mga Deva, ng mga Nāga, at ng mga pantas na muni. Sa lahat ng nakatipon na nakatayo roon, sino ang may kakayahang bilangin ang kanilang dami?

Verse 25

ताभी रत्नासने दत्ते तत्रोवास शिवो मुदा । तमूचुः क्रमतो देव्यस्सुहास मधुरं वचः

Nang mailuklok nila Siya sa trono na may hiyas, nanatili roon si Śiva sa kagalakan. Pagkaraan, ayon sa pagkakasunod, ang mga Devī—na nakangiti—ay nagsalita sa Kanya ng matatamis na salita.

Verse 26

सरस्वत्युवाच । प्राप्ता सती महादेवाधुना प्राणाधिका मुदा । दृष्ट्वा प्रियास्यञ्चन्द्राभं सन्तापन्त्यज कामुक

Sinabi ni Sarasvatī: “Ngayon ay dumating na si Satī kay Mahādeva, na higit Niyang iniibig kaysa sariling buhay, at nagdadala ng dakilang galak. O mapusok na umiibig, pagmasdan ang mukhang tila buwan ng minamahal at iwaksi ang iyong dalamhati.”

Verse 27

कालं गमय कालेश सतीसंश्लेषपूर्वकम् । विश्लेषस्ते न भविता सर्वकालं ममाश्रिता

O Kāleśa, Panginoon ng Panahon, palipasin ang oras sa pakikipag-isa kay Satī. Hindi kailanman magkakaroon ng paghiwalay para sa Iyo; sa lahat ng panahon ako’y aasa at sasandig, at sasaklolo sa Iyo.

Verse 28

लक्ष्मीरुवाच । लज्जां विहाय देवेश सतीं कृत्वा स्ववक्षसि । तिष्ठ ताम्प्रति का लज्जा प्राणा यान्ति यया विना

Wika ni Lakṣmī: “O Panginoon ng mga diyos, iwaksi ang hiya; yakapin si Satī sa sarili Mong dibdib at manatili sa kanya. Ano pa ang lugar ng pagkamahinhin sa harap niya? Kung wala siya, pati hininga ng buhay ay lumilisan.”

Verse 29

सावित्र्युवाच । भोजयित्वा सती शम्भो शीघ्रं त्वं भुंक्ष्व मा खिद । तदाचम्य सकर्पूरन्तांबूलं देहि सादरम्

Wika ni Sāvitrī: “O Śambhu, matapos pakainin si Satī, agad Mong kainin ang Iyong pagkain—huwag mabagabag. Pagkaraan, magsagawa ng ācamana at tanggapin nang may paggalang ang tāmbūla (nguyang betel) na inihanda na may kamper.”

Verse 30

जाह्नव्युवाच । स्वर्णकांतिकरां धृत्वा केशान्मार्जय योषितः । कामिन्यास्स्वामिसौभाग्यसुखं नातः परं भवेत्

Wika ni Jāhnavī: “Sa paghawak ng ginintuang kamay (o suklay na ginto), dapat suklayin at linisin ng babae ang kanyang buhok. Para sa minamahal na asawa, walang ligayang hihigit pa sa pagpapala ng pagsang-ayon at kagalingan ng kanyang kabiyak.”

Verse 31

अदितिरुवाच । भोजनान्ते शिवः शम्भुं मुखं शुद्ध्यर्थमादरात् । जलं देहि महाप्रीत्या दम्पतिप्रेम दुर्लभम्

Sinabi ni Aditi: “Pagkatapos kumain, si Śivā (bilang asawang deboto) ay magalang na humihingi kay Śambhu ng tubig upang luminis ang bibig. ‘Ibigay ang tubig nang may dakilang pag-ibig—ang ganitong pag-iibigan at pagkakaisa ng mag-asawa ay tunay na bihira.’”

Verse 32

शच्युवाच । कृत्वा विलापं यद्धेतोः शिवां कृत्वा च वक्षसि । यो बभ्रामानिशं मोहात् का लज्जा ते प्रियाम्प्रति

Sinabi ni Śacī: “Para kanino ka naghinagpis—kahit yakap mo na si Śivā sa iyong dibdib—ngunit pagkatapos, sa pagkahibang, gumala ka buong magdamag? Anong hiya o pagpipigil pa ang natitira sa iyo sa harap ng iyong minamahal?”

Verse 33

लोपामुद्रोवाच । व्यवहारोऽस्ति च स्त्रीणां भुक्त्वा वासगृहे शिव । दत्त्वा शिवायै ताम्बूलं शयनं कर्तुमर्हसि

Sinabi ni Lopāmudrā: “O Śiva, may kaugalian para sa mga babae: matapos kumain sa tahanan, ialay mo kay Śivā (Pārvatī) ang nganga (betel), at saka nararapat na ikaw ay magpahinga.”

Verse 34

अरुन्धत्युवाच । मया दत्तां सतीमेनां तुभ्यन्दातुमनीप्सिताम् । विविधं बोधयित्वेमां सुरतिं कर्तुमर्हसि

Sinabi ni Arundhatī: “Ibinigay ko sa iyo ang marangal na babaeng ito, bagaman hindi niya nais na ipagkaloob. Pagkatapos mo siyang turuan sa iba’t ibang paraan, nararapat na makipag-isa ka sa kanya sa pagsasamang mag-asawa.”

Verse 35

अहल्योवाच । वृद्धावस्थाम्परित्यज्य ह्यतीव तरुणो भव । येन मेनानुमन्येत त्वां सुतार्पितमानसा

Sinabi ni Ahalyā: “Iwan mo ang katandaan at maging lubhang kabataan, upang si Menā—na ang puso’y ganap na inialay sa kanyang anak na babae—ay pumayag sa iyo.”

Verse 36

तुलस्युवाच । सती त्वया परित्यक्ता कामो दग्धः पुरा कृतः । कथन्तदा वसिष्ठश्च प्रभो प्रस्थापितोऽधुना

Sinabi ni Tulasi: “O Panginoon, minsan ay iniwan mo si Satī, at noon pa’y sinunog mo si Kāma, ang diyos ng pagnanasa. Kung gayon, O Guro, paano naman na si Vasiṣṭha ay ipinadala ngayon?”

Verse 37

स्वाहोवाच । स्थिरो भव महादेव स्त्रीणां वचसि साम्प्रतम् । विवाहे व्यवहारोऽस्ति पुरन्ध्रीणां प्रगल्भता

Sinabi ni Svāhā: “Manatiling matatag, O Mahādeva, sa harap ng mga salita ng kababaihan sa sandaling ito. Sa usapin ng kasal ay may maraming pakikitungong makamundo, at ang babae’y maaaring maging matapang sa pananalita at kilos.”

Verse 38

रोहिण्युवाच । कामम्पूरय पार्वत्याः कामशास्त्रविशारद । कुरु पारं स्वयं कामी कामिनीकामसागरम्

Wika ni Rohiṇī: “O dalubhasa sa śāstra ng pag-ibig, tuparin mo ang pagnanais ni Pārvatī. Ikaw mismo—nag-aalab sa pagnanasa—ihatawid mo sa malayong pampang ang karagatan ng pananabik ng dalaga.”

Verse 39

वसुन्धरोवाच । जानासि भावं भावज्ञ कामार्तानां च योषिताम् । न च स्वं स्वामिनं शम्भो ईश्वरं पाति सन्ततम्

Sabi ni Vasundharā: “O nakaaalam ng mga damdamin, nauunawaan mo ang isip ng mga babaeng pinahihirapan ng pagnanasa. Ngunit, O Śambhu, ang isip na pabagu-bago ay hindi laging nag-iingat—ni nananatiling tapat—sa sarili nitong Panginoon, ang Kataas-taasang Īśvara.”

Verse 40

शतरूपोवाच । भोगं दिव्यं विना भुक्त्वा न हि तुष्येत्क्षुधातुरः । येन तुष्टिर्भवेच्छंभो तत्कर्तुमुचितं स्त्रियाः

Sabi ni Śatarūpā: “Ang taong pinahihirapan ng gutom ay hindi nasisiyahan kung kakain nang walang makalangit na ligaya. Kaya, O Śambhu, yaong makapagpapalugod sa Iyo—iyon ang nararapat gawin ng isang babae ayon sa wastong daan.”

Verse 41

संज्ञोवाच । तूर्णं प्रस्थापय प्रीत्या पार्वत्या सह शङ्करम् । रत्नप्रदीपन्ताम्बूलं तल्पं निर्माय निर्जने

Sinabi ni Saṃjñā: “Dali-dali, sa pag-ibig at debosyon, ihatid si Śaṅkara kasama si Pārvatī. Sa isang liblib na lugar, maghanda ng higaan, ayusin ang mga ilawang tila hiyas, at ihanda ang nganga.”

Verse 42

ब्रह्मोवाच । स्त्रीणान्तद्वचनं श्रुत्वा ता उवाच शिवः स्वयम् । निर्विकारश्च भगवान्योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ng mga babaeng iyon, si Śiva mismo ang nagsalita sa kanila—ang Mapalad na Panginoon na di-nagbabago, ang Kataas-taasang Guru, maging guro ng mga guro ng pinakadakilang yogin.

Verse 43

शंकर उवाच । देव्यो न ब्रूत वचनमेवंभूतं ममान्तिकम् । जगतां मातरः साध्व्यः पुत्रे चपलता कथम्

Wika ni Śaṅkara: “O mga diyosa, huwag ninyong sambitin sa akin ang gayong mga salita. Kayo ang mga banal at matuwid na ina ng mga daigdig—paano magkakaroon ng pabagu-bagong loob sa sarili ninyong anak?”

Verse 44

ब्रह्मोवाच । शङ्करस्य वचः श्रुत्वा लज्जितास्सुरयोषितः । बभूवुः सम्भ्रमात्तूष्णीं चित्रपुत्तलिका यथा

Wika ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Śaṅkara, napahiya ang mga asawa ng mga diyos; at dahil sa biglang pagkalito, sila’y nanahimik—gaya ng mga manikang pinintahan.

Verse 45

भुक्त्वा मिष्टान्नमाचम्य महेशो हृष्टमानसः । सकर्पूरं च तांबूलं बुभुजे भार्य या सह

Matapos kainin ang matatamis na pagkain at magsagawa ng ācamana, si Maheśa—na may galak sa puso—ay nagsalo kasama ang kanyang asawa (Pārvatī) ng tāmbūla (ngangà/betel) na hinaluan ng kamper.

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीय पार्वतीखण्डे परिहासवर्णनंनाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ikalimampung kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Mapaglarong Biruan,” sa Pārvatī-khaṇḍa (ikatlong bahagi) ng Rudra-saṃhitā (ikalawang dibisyon) ng kagalang-galang na Śiva Mahāpurāṇa.