तृतीयनेत्राग्निनिवृत्तिः / Quelling the Fire of the Third Eye (Vāḍava Fire Placed in the Ocean)

Verse 1

नारद उवाच । विधे नेत्रसमुद्भूतवह्निज्वाला हरस्य सा । गता कुत्र वद त्वं तच्चरित्रं शशिमौलिनः

Sinabi ni Nārada: “O Lumikha (Brahmā), sabihin mo sa akin—saan nagtungo ang naglalagablab na apoy na isinilang mula sa mata ni Hara? Isalaysay mo sa akin ang banal na pangyayaring iyon ng Panginoong may gasuklay na buwan sa tuktok.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । यदा भस्म चकाराशु तृतीयनयनानलः । शम्भोः कामं प्रजज्वाल सर्वतो विफलस्तदा

Wika ni Brahmā: Nang ang apoy mula sa ikatlong mata ni Śambhu ay mabilis na nagpaabo, si Kāma ay nagliyab; at noon, sa lahat ng dako, siya’y naging ganap na walang kapangyarihan at walang saysay.

Verse 3

हाहाकारो महानासीत्त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वदेवर्षयस्तात शरणं मां ययुर्द्रुतम्

Isang malaking daing ang umalingawngaw sa tatlong daigdig, sa lahat ng nilalang—gumagalaw man o hindi. Pagkaraan, ang lahat ng mga diyos at banal na rishi, mahal kong anak, ay nagmadaling lumapit sa akin upang humingi ng kanlungan.

Verse 4

सर्वे निवेदयामासुस्तद्दुखं मह्यमाकुलाः । सुप्रणम्य सुसंस्तुत्य करौ बद्ध्वा नतानना

Silang lahat, nababalisa at nagdadalamhati, ay nagsumbong sa akin ng gayong malungkot na pangyayari. Lubos silang yumukod, nagpuri sa angkop na pananalita, at nagdikit ang mga palad sa paggalang, saka nagsalita nang nakayuko ang mukha.

Verse 5

तच्छ्रुत्वाहं शिवं स्मृत्वा तद्धेतुं सुविमृश्य च । गतस्तत्र विनीतात्मा त्रिलोकावनहेतवे

Nang marinig ko iyon, inalaala ko ang Panginoong Śiva; at matapos pagnilayan nang mabuti ang sanhi, nagtungo ako roon na may mapagpakumbaba at disiplinadong diwa—upang pangalagaan at ikabuti ng tatlong daigdig.

Verse 6

संदग्धुकामः स शुचिज्वालामालातिदीपितः । स्तंभितोऽरं मया शंभुप्रसादाप्तसुतेजसा

Nagnanais siyang sunugin ang kanyang puntirya, at nag-alab nang matindi, na wari’y sinindihan ng dalisay na kuwintas ng mga liyab. Ngunit agad ko siyang napigil, sa ningning ng kapangyarihang natamo ko sa biyaya ni Śambhu (Panginoong Śiva).

Verse 7

अथ क्रोधमयं वह्निं दग्धुकाम जगत्त्रयम् । वाडवांतकमार्षं च सौम्यज्वालामुखं मुने

Pagkaraan, O pantas, lumitaw ang apoy na puspos ng poot, nagnanais sunugin ang tatlong daigdig—isang liyab na lumalamon sa lahat, tagapagwasak ng apoy na Vaḍava sa ilalim ng dagat, ang di-mapipigil na apoy ng mga rishi, ngunit may mukhang banayad at maningning.

Verse 8

तं वाडवतनुमहं समादाय शिवेच्छया । सागरं समगां लोकहिताय जगतां पतिः

“Sa kalooban mismo ni Shiva, kinuha ko ang anyong Vaḍava na may mukhang kabayo, at nagtungo sa karagatan para sa kapakanan ng mga daigdig—ako, ang Panginoon ng sansinukob.”

Verse 9

आगतं मां समालोक्य सागरस्सांजलिर्मुने । धृत्वा च पौरुषं रूपमागतस्संनिधिं मम

O pantas, nang makita ng Karagatan ang aking pagdating, tumindig siya na nakatiklop ang mga kamay sa paggalang; at nag-anyong tao, lumapit sa aking harapan.

Verse 10

सुप्रणम्याथ मां सिंधुस्संस्तूय च यथा विधि । स मामुवाच सुप्रीत्या सर्वलोकपितामहम्

Pagkatapos, ang Sindhu (Karagatan) ay yumukod sa akin nang lubos at nagpuri ayon sa wastong ritwal; at sa malaking galak, ang Matandang Ama ng lahat ng daigdig ay nagsalita sa akin.

Verse 11

सागर उवाच । किमर्थमागतोऽसि त्वं ब्रह्मन्नत्राखिलाधिप । तन्निदेशय सुप्रीत्या मत्वा मां च स्वसेवकम्

Wika ni Sāgara: “O Brahmā, panginoon ng lahat dito, sa anong layon ka dumating? Ipag-utos mo nang may kagandahang-loob, at ituring mo akong sarili mong tagapaglingkod.”

Verse 12

अथाहं सागरवचश्श्रुत्वा प्रीतिपुरस्सरम् । प्रावोचं शंकरं स्मृत्वा लौकिकं हितमावहन्

Pagkaraan, nang marinig ko ang mga salita ng Karagatan na binigkas nang may taos-pusong pag-ibig, naalaala ko si Śaṅkara at sumagot—nagpahayag ng payong magdudulot ng kapakanan maging sa buhay sa daigdig.

Verse 13

ब्रह्मोवाच । शृणु तात महाधीमन्सर्वलोकहितावह । वच्म्यहं प्रीतितस्सिंधो शिवेच्छाप्रेरितो हृदा

Wika ni Brahmā: O mahal kong anak, O pantas na pantas at dakilang-isip na rishi, makinig ka. Sasabihin ko ang salitang nagdudulot ng kapakanan sa lahat ng daigdig. O karagatan ng pag-ibig, mula sa aking puso’y nagsasalita ako nang may galak, na inuudyukan ng kalooban ni Śiva.

Verse 14

अयं क्रोधो महेशस्य वाडवात्मा महाप्रभुः । दग्ध्वा कामं द्रुतं सर्वं दग्धुकामोऽभवत्ततः

Ang poot na ito ni Mahādeva—makapangyarihan at naglalagablab na gaya ng apoy na Vāḍava sa ilalim ng dagat—pagkasunog kay Kāma nang madali, ay naghangad pang sunugin ang lahat ng iba pa.

Verse 15

प्रार्थितोऽहं सुरैश्शीघ्रं पीडितैश्शंकरेच्छया । तत्रागत्य द्रुतं तं वै तात स्तंभितवाञ्शुचिम्

Dahil sa pahirap ng kalooban ni Śaṅkara, agad akong pinakiusapan ng mga diyos. Pagdating ko roon nang walang pag-aatubili, anak ko, kaagad kong pinatigil at pinirmi ang yaong maningning na nilalang.

Verse 16

वाडवं रूपमाधत्त तमादायाग तोत्र ह । निर्दिशामि जलाधार त्वामहं करुणाकरः

Taglayin mo ang anyong Vāḍava (apoy sa ilalim ng dagat) at pumarito agad, dala iyon. O tagapagsuporta ng mga tubig, ako—na isang karagatan ng habag—ay itinatalaga ka ngayon sa iyong kinalalagyan.

Verse 17

अयं क्रोधी महेशस्य वाडवं रूपमाश्रितः । ज्वालामुखस्त्वया धार्य्यो यावदाभूतसंप्लवम्

Ang mabagsik na ito, sa galit, ay nag-anyong Vāḍava (apoy sa ilalim ng dagat) ni Maheśa; isang kapangyarihang may bibig na naglalagablab. Ikaw ay dapat pumigil at magtiis dito hanggang sa panahon ng pralaya, ang pagkalusaw ng lahat ng nilalang.

Verse 18

यदात्राहं समागम्य वत्स्यामि सरितां पते । तदा त्वया परित्याज्यः क्रोधोऽयं शांकरोऽद्भुतः

O panginoon ng mga ilog, kapag ako’y nagbalik dito at muling manahan matapos lumapit sa iyo, kung gayon ay dapat mong bitawan ang kamangha-manghang poot na ito na isinilang mula kay Śaṅkara.

Verse 19

भोजनं तोयमेतस्य तव नित्यं भविष्यति । यत्नादेवावधार्य्योऽयं यथा नोपैति चांतरम्

Ang pagkain at tubig para sa kanya ay laging magmumula sa iyo. Kaya’t pag-ingatan mo ito nang may pagsisikap, upang walang pagkukulang o anumang pagkaantala ang mangyari.

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे वडवानलचरितं नाम विंशोऽध्यायः

Sa gayon nagwakas ang ikadalawampung kabanata, na tinatawag na “Ang Salaysay ng Vaḍavānala (Apoy-Kabayong-Dagat),” sa Pārvatī-khaṇḍa—ikatlong bahagi ng Rudra-saṃhitā, sa loob ng Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 21

ततः प्रविष्टो जलधौ स वाडवतनुः शुचिः । वार्योघान्सुदहंस्तस्य ज्वालामालाभिदीपितः

Pagkaraan, ang dalisay na iyon, na nag-anyong Vāḍava—ang apoy sa ilalim ng dagat—ay pumasok sa karagatan; at naglalagablab na may kuwintas ng mga liyab, marahas niyang sinunog ang rumaragasang agos ng tubig ng dagat.

Verse 22

ततस्संतुष्टचेतस्कस्स्वं धामाहं गतो मुने । अंतर्धानमगात्सिंधुर्दिव्यरूपः प्रणम्य माम्

Pagkaraan, na lubos na nasiyahan ang aking loob, ako’y nagbalik sa sarili kong tahanan, O muni. Ang Karagatan din—nag-anyong banal—ay yumukod sa akin at saka naglaho sa paningin.

Verse 23

स्वास्थ्यं प्राप जगत्सर्वं निर्मुक्तं तद्भवाद्भयात् । देवा बभूवुः सुखिनो मुनयश्च महामुने

O dakilang muni, ang buong daigdig ay muling nagkamit ng kagalingan, pinalaya sa takot na sumibol mula sa kapahamakan na iyon. Natuwa ang mga deva, at ang mga rishi man ay napasaya rin.