शिवस्य तपोऽनुष्ठानम् — Śiva’s Austerity and Meditation at Himavat (Gaṅgā-Region)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वर्द्धमाना गिरेः पुत्री सा शक्ति लोकपूजिता । अष्टवर्षा यदा जाता हिमालयगृहे सती

Wika ni Brahmā: Habang lumalaki ang anak na babae ng hari ng mga bundok, siya ang banal na Śakti na sinasamba ng lahat ng daigdig. Nang siya’y magwalong taong gulang, ang dalisay na dalaga ay nanahan sa tahanan ni Himālaya.

Verse 2

तज्जन्म गिरिशो ज्ञात्वा सतीविरहकातरः । कृत्वा तामद्भुतामन्तर्मुमोदातीव नारद

O Nārada, nang malaman ni Girīśa (Panginoong Śiva) ang kanyang pagsilang, siya’y nananatiling nagdurusa sa pagkalayo kay Satī; sa loob ng kanyang puso’y nagpasya ng isang kamangha-manghang panata at labis na nagalak.

Verse 3

तस्मिन्नेवान्तरे शम्भुर्लौकिकीं गतिमाश्रितः । समाधातुं मनस्सम्यक्तपः कर्त्तुं समैच्छत

Noon ding iyon, si Śambhu (Śiva) ay nag-anyong may panlabas na gawi ng sanlibutan, na nagnanais patatagin ang kanyang isip sa tunay na samādhi at magsagawa ng wastong pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 4

कांश्चिद्गणवराञ्छान्तान्नंद्यादीनवगृह्य च । गङ्गावतारमगमद्धिमवत्प्रस्थमुत्तमम्

Kasama ang ilan sa mga pinakadakila at payapang Gaṇa—na pinangungunahan ni Nandī—siya’y nagtungo sa pinakamarangal na pook sa mga dalisdis ni Himavān upang isakatuparan ang pagbaba ng Gaṅgā.

Verse 5

यत्र गंगा निपतिता पुरा ब्रह्मपुरात्स्रुता । सर्वाघौघविनाशाय पावनी परमा मुने

“O pantas na muni, sa mismong pook na yaon noon bumaba ang Gaṅgā—dumadaloy mula sa makalangit na tahanan ni Brahmā—ang pinakadalisay na tagapaglinis, upang lipulin ang buong baha ng kasalanan.”

Verse 6

हरे ध्यानपरे तिस्मिन्प्रमथा ध्यानतत्पराः । अभवन्केचिदपरे नन्दिभृंग्यादयो गणाः

Nang si Panginoong Hara ay lubos na nalubog sa pagninilay, ang mga Pramatha man ay naging masigasig sa pagninilay. Sa kanila, ang iba pa—gaya nina Nandin, Bhṛṅgī, at ang natitirang mga Gaṇa—ay pumasok din sa gayunding pagkalubog ng diwa.

Verse 7

चेतो ज्ञानभवं नित्यं ज्योतीरूपं निरामयम् । जगन्मयं चिदानन्दं द्वैतहीनं निराश्रयम्

Siya ang walang hanggang bukal ng kamalayan at kaalaman, anyo ng liwanag, walang bahid ng karamdaman. Siya’y lumalaganap sa sansinukob; Siya ang Kamalayan at Kaligayahan—walang dalawahan at walang inaasahan sa iba.

Verse 9

सेवां चक्रुस्तदा केचिद्गणाः शम्भोः परात्मनः । नैवाकूजंस्तु मौना हि द्वरपाः केचनाभवन्

Noon, ang ilan sa mga gaṇa ay nagsimulang maglingkod kay Śambhu, ang Kataas-taasang Sarili. Ang iba nama’y naging mga bantay-pinto, nanatiling tahimik at hindi naglabas ng anumang tinig.

Verse 10

एतस्मिन्नन्तरे तत्र जगाम हिमभूधरः । शङ्करस्यौषधिप्रस्थं श्रुत्वागमनमादरात्

Sa sandaling iyon, nagtungo roon si Himabhūdhara (Himalaya, panginoon ng mga bundok). Nang marinig niya nang may paggalang ang pagdating ni Śaṅkara sa talampas na hitik sa mga halamang-gamot, dali-dali siyang sumalubong sa Kanya.

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे शिवशैलसमागमवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Saṃhitā, ang Rudrasaṃhitā, sa Ikatlong bahagi, ang Pārvatī-khaṇḍa—nagtatapos ang Ikalabing-isang Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagpupulong sa Bundok ni Śiva.”

Verse 12

हिमालय उवाच । देवदेव महादेव कपर्दिच्छंकर प्रभो । त्वयैव लोकनाथेन पालितं भुवनत्रयम्

Wika ni Himālaya: O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva, O Kapardin, O Śaṅkara, O Panginoon—sa Iyo lamang, na Panginoon ng mga daigdig, iniingatan at sinusuportahan ang tatlong kaharian ng pag-iral.

Verse 13

नमस्ते देवदेवेश योगिरूपधराय च । निर्गुणाय नमस्तुभ्यं सगुणाय विहारिणे

Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon ng mga panginoon, na nag-aanyong Kataas-taasang Yogi. Pagpupugay sa Iyo bilang Nirguṇa—lampas sa lahat ng katangian; at pagpupugay rin sa Iyo bilang Saguṇa, na malayang naglalaro (līlā) at kumikilos sa nahahayag na daigdig.

Verse 14

कैलासवासिने शम्भो सर्वलोकाटनाय च । नमस्ते परमेशाय लीलाकाराय शूलिने

Pagpupugay sa Iyo, O Śambhu, nananahan sa Kailāsa, na malayang naglalakbay sa lahat ng mga daigdig. Paggalang sa Iyo, Paramēśa, Kataas-taasang Panginoon, na nag-aanyong ayon sa banal na līlā at may tangan ng trisula.

Verse 15

परिपूर्णगुणाधानविकाररहितायते । नमोऽनीहाय वीहाय धीराय परमात्मने

Pagpupugay sa Kataas-taasang Sarili—ganap na sisidlan ng lahat ng mapalad na katangian, ngunit di naaapektuhan ng anumang pagbabago; walang pagnanasa at malaya sa pagnanais ng sanlibutan; ang matatag at payapang Panginoon na nananahan sa lahat ng nilalang.

Verse 16

अबहिर्भोगकाराय जनवत्सलते नमः । त्रिगुणाधीश मायेश ब्रह्मणे परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo—Ikaw na nagkakaloob ng kagalakan nang walang panlabas na pagkakabigkis; Ikaw na mahabagin sa lahat ng nilalang na parang sariling mga anak. O Panginoon ng tatlong guṇa, Tagapaghari ng Māyā—pagpupugay sa Iyo, Kataas-taasang Brahman, Pinakamataas na Sarili.

Verse 17

विष्णुब्रह्मादिसेव्याय विष्णुब्रह्मस्वरूपिणे । विष्णुब्रह्मकदात्रे ते भक्तप्रिय नमोऽस्तु ते

Pagpupugay sa Iyo—na sinasamba maging nina Viṣṇu, Brahmā, at iba pang mga diyos; sa Iyo na nagtataglay ng mismong anyo nina Viṣṇu at Brahmā; sa Iyo na nagkakaloob kina Viṣṇu at Brahmā ng kani-kanilang tungkulin at kapangyarihan. O Minamahal ng mga bhakta, nawa’y tanggapin Mo ang aking pagyukod.

Verse 18

तपोरत तपस्थानसुतपः फलदायिने । तपःप्रियाय शान्ताय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

Pagpupugay sa Iyo—Ikaw na laging nakalubog sa tapas, tagapagkaloob ng bunga ng banal na pagninilay at pag-aayuno sa mga sagradong pook; Ikaw na umiibig sa tapas, ang Mapayapang Panginoon, na ang anyo ay mismong Brahman, ang Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 19

व्यवहारकरायैव लोकाचारकराय ते । सगुणाय परेशाय नमोस्तु परमात्मने

Pagpupugay sa Iyo, ang Kataas-taasang Sarili—Ikaw na nagtatatag ng mga ugnayang pangmundo at nag-iingat ng wastong asal ng lipunan; para sa mga deboto Ikaw ay Saguna (may mga katangian), ngunit Ikaw pa rin ang Panginoong lampas sa lahat.

Verse 20

लीला तव महेशानावेद्या साधुसुखप्रदा । भक्ताधीनस्वरूपोऽसि भक्तवश्यो हि कर्मकृत्

O Maheśāna, ang banal Mong lila ay lampas sa ganap na pag-unawa, ngunit nagkakaloob ng ligaya sa mga banal. Ikaw ay nag-aanyong wari’y nakasalalay sa mga deboto; tunay, Ikaw ay ‘napapanaig’ ng bhakti, at alang-alang sa kanila Ikaw ay kumikilos at tinatapos ang mga gawain.

Verse 21

मम भाग्योदयादत्र त्वमागत इह प्रभो । सनाथ कृतवान्मां त्वं वर्णितो दानवत्सलः

O Panginoon, sa pagsikat ng aking mabuting kapalaran Ikaw ay dumating dito. Ginawa Mo akong may masisilungan, hindi na walang-kakampi; sapagkat Ikaw ay kilala bilang mahabagin—maging sa mga humihingi ng kanlungan, kabilang ang mga daitya.

Verse 22

अद्य मे सफलं जन्म सफलं जीवनं मम । अद्य मे सफलं सर्वं यदत्र त्वं समागतः

Ngayong araw, ganap ang aking kapanganakan; ang aking buhay ay naging mabunga. Ngayong araw, natupad ang lahat ng sa akin, sapagkat dumating Ka rito.

Verse 23

ज्ञात्वा मां दासमव्यग्रमाज्ञान्देहि महेश्वर । त्वत्सेवां च महाप्रीत्या कुर्यामहमनन्यधीः

O Maheśvara, kilalanin Mo ako bilang Iyong lingkod na hindi naliligalig; ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong utos. Upang sa dakilang pag-ibig ay makapaglingkod ako sa Iyo nang may iisang-tutok at tanging debosyon.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरीशस्य महेश्वरः । किंचिदुन्मील्य नेत्रे च ददर्श सगणं गिरिम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig Niya ang mga salita ni Girīśa (Panginoon ng Bundok), bahagyang binuksan ni Maheśvara ang Kanyang mga mata at minasdan ang bundok, kasama ang Kanyang mga pangkat ng mga tagasunod.

Verse 25

सगणं तन्तथा दृष्ट्वा गिरिराजं वृषध्वजः । उवाच ध्यानयोगस्थः स्मयन्निव जगत्पतिः

Nang makita ang Hari ng mga Bundok na dumating kasama ang kanyang mga kasama, ang Panginoong may watawat ng Toro (Śiva), na nananatili sa yoga ng pagninilay, ang Panginoon ng mga daigdig, ay nagsalita na wari’y nakangiti.

Verse 26

महेश्वर उवाच । तव पृष्ठे तपस्तप्तुं रहस्यमहमागतः । यथा न कोपि निकटं समायातु तथा कुरु

Sinabi ni Maheśvara: “Dumating Ako rito nang lihim upang magsagawa ng tapasya sa likuran mo. Ayusin mo ito upang walang sinuman ang makalapit.”

Verse 27

त्वं महात्मा तपोधामा मुनीनां च सदाश्रयः । देवानां राक्षसानां च परेषां च महात्मनाम्

Ikaw ay Mahātma, ang tahanan ng tapas (kapangyarihang espirituwal), at ang laging kanlungan ng mga muni. Maging ng mga deva, ng mga rākṣasa, at ng iba pang mararangal na dakilang nilalang ay Ikaw ang sinasandigan.

Verse 28

सदा वासो द्विजादीनां गंगापूतश्च नित्यदा । परोपकारी सर्वेषां गिरीणामधिपः प्रभुः

Siya ay laging tahanan ng mga dvija (mga ‘isinilang nang dalawang ulit’) at ng iba pang naghahanap; walang hangganang pinadadalisay ng Ilog Gaṅgā. Mapagkawanggawa sa lahat ng nilalang, Siya ang Panginoong naghahari sa mga bundok.

Verse 29

अहं तपश्चराम्यत्र गंगावतरणे स्थले । आश्रितस्तव सुप्रीतो गिरिराज यतात्मवान्

“Dito, sa banal na pook ng pagbaba ng Gaṅgā, isinasagawa ko ang tapas (pagpapakasakit-espirituwal). Sa pagkanlong sa iyo, O Girirāja, nananatili akong lubhang nalulugod at may pagpipigil-sa-sarili.”

Verse 30

निर्विघ्नं मे तपश्चात्र हेतुना येन शैलप । सर्वथा हि गिरिश्रेष्ठ सुयत्नं कुरु साम्प्रतम्

O panginoon ng bundok, sa anumang paraan upang ang aking tapas dito ay magpatuloy nang walang sagabal—O pinakamainam sa mga bundok, gawin mo ang lahat ng pagsisikap ngayon.

Verse 31

ममेदमेव परमं सेवनं पर्वतोत्तम । स्वगृहं गच्छ सत्प्रीत्या तत्संपादय यत्नतः

O pinakamainam na bundok, ito lamang ang Aking pinakamataas na paglilingkod: bumalik ka sa iyong tahanan na may marangal at mapagmahal na layon, at tuparin mo ang gawaing iyon nang buong sikap at pagsisikap.

Verse 32

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा जगतां नाथस्तूष्णीमास स सूतिकृत् । गिरिराजस्तदा शम्भुं प्रणयादिदमब्रवीत्

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga daigdig—ang naghatid ng lahi—ay nanahimik. Pagkaraan, si Girirāja (Himālaya), na may pag-ibig at paggalang, ay nagsalita kay Śambhu nang ganito.

Verse 33

हिमालय उवाच । पूजितोऽसि जगन्नाथ मया त्वम्परमेश्वर । स्वागतेनाद्य विषये स्थितं त्वाम्प्रार्थयामि किम्

Sinabi ni Himālaya: “O Panginoon ng sansinukob, O Parameśvara, sinamba na kita. Ngayon na ikaw ay dumating nang may biyaya at naririto sa araw na ito, anong pagpapala ang dapat kong hingin sa Iyo?”

Verse 34

महता तपसा त्वं हि देवैर्यत्नपराश्रितैः । न प्राप्यसे महेशान स त्वं स्वयमुपस्थितः

O Maheśāna, kahit sa pamamagitan ng dakilang pag-aayuno at pagsasadhana ng mga deva—bagaman sila’y nagsisikap nang buong lakas—hindi Ka nila naaabot. Ngunit ang Panginoong iyon, sa Kanyang sariling kalayaan at biyaya, ay nagpakita ngayon sa harap mo nang kusa.

Verse 35

मत्तोप्यन्यतमो नास्ति न मत्तोऽन्योऽस्ति पुण्यवान् । भवानिति च मत्पृष्ठे तपसे समुपस्थितः

“Walang higit na dakila kaysa sa akin, at walang higit na marapat sa gantimpala kaysa sa akin. Ngunit ikaw—na tumatawag sa akin na ‘Bhavān’, O Panginoon—ay lumapit sa harap ko at nagharap ng sarili para sa pagsasadhana at pag-aayuno.”

Verse 36

देवेन्द्रादधिकम्मन्ये स्वात्मानम्परमेश्वर । सगणेन त्वयागत्य कृतोऽनुग्रहभागहम्

O Parameśvara, itinuturing kong ang sarili ko’y higit pa kahit kay Indra; sapagkat dumating Ka rito kasama ang Iyong mga gaṇa, kaya ako’y naging tumatanggap ng Iyong biyaya.

Verse 37

निर्विघ्नं कुरु देवेश स्वतन्त्रः परमन्तपः । करिष्येऽहन्तथा सेवां दासोऽहन्ते सदा प्रभो

O Panginoon ng mga diyos, gawin Mo sanang walang balakid ang gawaing ito. Ikaw ay ganap na malaya at makapangyarihan, O dakilang pumapawi ng pagdurusa. Kaya maglilingkod ako ayon sa itinakda; sapagkat ako’y lagi Mong alipin, O Guro at Panginoon.

Verse 38

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा गिरिराजोऽसौ स्वं वेश्म द्रुतमागतः । वृत्तांत्तं तं समाचख्यौ प्रियायै च समादरात्

Wika ni Brahmā: Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga Bundok (Himālaya) ay nagbalik nang mabilis sa sariling tahanan, at may paggalang na isinalaysay ang buong pangyayari sa kanyang minamahal na asawa.

Verse 39

नीयमानान्परीवारान्स्वगणानपि नारद । समाहूयाखिलाञ्छैलपतिः प्रोवाच तत्त्वतः

O Nārada, nang makita niyang inaakay palayo ang kanyang mga tagapaglingkod at lahat ng sariling mga kasama, tinipon ng Panginoon ng Bundok (Himālaya) ang lahat at nagsalita ayon sa tunay na kalagayan ng bagay.

Verse 40

हिमालय उवाच । अद्य प्रभृति नो यातु कोपि गंगावतारणम् । मच्छासनेन मत्प्रस्थं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

Wika ni Himālaya: “Mula sa araw na ito, huwag nang hayaang may sinumang magtungo upang pababain ang banal na Gaṅgā. Sa aking utos at kapangyarihan, ito ang matibay kong pasiya. Tunay, ito ang aking sinasabi bilang katotohanan.”

Verse 41

गमिष्यति जनः कश्चित्तत्र चेत्तं महाखलम् । दण्डयिष्ये विशेषेण सत्यमेतन्मयोदितम्

“Kung may sinumang pumunta roon at siya’y maging isang dakilang masama, parurusahan ko siya nang may natatanging kabigatan. Ito ang tunay na aking ipinahayag.”

Verse 42

इति तान्स नियम्याशु स्वगणान्निखिलान्मुने । सुयत्नं कृतवाञ्छैलस्तं शृणु त्वं वदामि ते

Kaya nga, O pantas, matapos niyang mabilis na pigilan ang lahat ng sarili niyang mga kasama, ang Bundok (Himālaya) ay nagsikap nang buong ingat. Makinig ka sa ginawa niya—isasalaysay ko sa iyo.