सतीविरहानन्तरं शम्भोश्चरितम् / Śiva’s Conduct After Satī’s Separation

Verse 1

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे शैववर प्रभो । शिवलीलामिमां व्यासात्प्रीत्या मे वक्तुमर्हसि

Sinabi ni Narada: 'O dakila, alagad ni Vishnu—O kagalang-galang na Brahma, ang pinakamahusay sa mga deboto ni Shiva! Dahil sa pagmamahal, mangyaring maging mabait na isalaysay sa akin ang banal na laro na ito ni Shiva, gaya ng narinig mo mula kay Vyasa.'

Verse 2

सतीविरहयुक्शंम्भुः किं चक्रे चरितन्तथा । तपः कर्तुं कदायातो हिमवत्प्रस्थमुत्तमम्

Taglay ang dalamhati ng pagkalayo kay Satī, ano ang ginawa ni Śambhu noon, at paano siya namuhay? At kailan siya nagtungo sa pinakadakilang kaitaasan ni Himavān upang magsagawa ng tapas, ang banal na pag-aayuno at pagninilay?

Verse 3

शिवाशिवशिवादो ऽभूत्कथं कामक्षयश्च मे । तपः कृत्वा कथम्प्राप शिवं शम्भुं च पार्वती

Paano lumitaw ang pagbigkas at pagninilay ng 'Shiva—Ashiva—Shiva'? At paano naubos ang aking pagnanasa? Matapos magsagawa ng penitensya, paano nakamit ni Parvati si Shiva—Shambhu Mismo?

Verse 4

तत्सर्वमपरं चापि शिवसच्चरितं परम् । वक्तुमर्हसि मे ब्रह्मन्महानन्दकरं शुभम्

O Brahman, higit sa lahat ng iyon, dapat mo ring isalaysay sa akin ang kataas-taasan at totoong sagradong ulat tungkol kay Shiva—mapalad at nagbibigay ng dakilang kaligayahan.

Verse 6

गणानाभाष्य शोचंस्तां तद्गुणान्प्रे मवर्धनान् । वर्णयामास सुप्रीत्या दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्

Sa pakikipag-usap sa mga Gana, tinangisan niya siya, at nang may malaking pagmamahal ay inilarawan niya ang kanyang mga katangian—yaong mga nagpapadami ng pag-ibig.

Verse 7

आगत्य स्वगिरिं शम्भुः प्रियाविरहकातरः । सस्मार स्वप्रियां देवीं सतीं प्राणाधिकां हृदा

Pagbalik ni Śambhu sa Kanyang sariling bundok na tahanan, nabagabag Siya sa pangungulila sa minamahal; sa puso Niya’y inalala Niya ang Kanyang pinakamamahal na Diyosa Satī, na higit pa sa buhay ang halaga sa Kanya.

Verse 9

दिगम्बरो बभूवाथ त्यक्त्वा गार्हस्थ्यसद्गतिम् । पुनर्बभ्राम लोकन्वै सर्वांल्लीलाविशारदः

Pagkaraan, tinalikdan Niya ang salat na landas ng makamundong pagkakapit sa buhay-bahay; naging Digambara Siya (balabal ang langit, walang pag-aari), at muling gumala sa lahat ng mga daigdig—dalubhasa sa banal na līlā.

Verse 10

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे भौमोत्पत्तिशिवलीलावर्णनं नाम दशमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra-saṃhitā, sa Ikatlong dibisyon na tinatawag na Pārvatī-khaṇḍa—nagtatapos ang Ikasampung Kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pinagmulan ni Bhūmi (Daigdig) at ng Banal na Līlā ni Śiva.”

Verse 11

समाधाय मनो यत्नात्समाधिन्दुःखनाशिनम । चकार च ददर्शासौ स्वरूपं निजमव्ययम्

Sa masusing pagsisikap, pinatatag niya ang isip at pumasok sa samādhi na pumupuksa sa dalamhati; at sa pagkalubog na iyon, nasilayan niya ang sariling tunay na anyo—ang di-nasisirang likas na kalagayan.

Verse 12

इत्थं चिरतरं स्थाणुस्तस्थौ ध्वस्तगुणत्रयः । निर्विकारी परम्ब्रह्म मायाधीशस्स्वयंप्रभुः

Kaya nga, sa napakahabang panahon, si Sthāṇu (Panginoong Śiva) ay nanatiling di-gumagalaw—nalampasan na ang tatlong guṇa. Di-nagbabago, ang Kataas-taasang Brahman, ang Panginoon ng Māyā, sariling-liwanag at makapangyarihan, Siya’y nanatiling nakatatag sa Kanyang sariling kalikasan.

Verse 13

ततस्समाधिन्तत्त्याज व्यतीय ह्यमितास्समाः । यदा तदा बभूवाशु चरितं तद्वदामि वः

Pagkaraan, lumabas Siya mula sa samādhi na iyon; sa pagitan nito, di-mabilang na mga taon ang lumipas. Anuman ang naganap pagkatapos, at kung paanong ito’y mabilis na nangyari—ngayon ay isasalaysay ko sa inyo ang pangyayaring iyon.

Verse 14

प्रभोर्ललाटदेशात्तु यत्पृषच्छ्रमसंभवम् । पपात धरणौ तत्र स बभूव शिशुर्द्रुतम्

Mula sa noo ng Panginoon, isang patak na isinilang mula sa pagsisikap ang bumagsak sa lupa; at doon mismo, ito’y agad na naging isang sanggol.

Verse 15

चतुर्भुजोऽरुणाकारो रमणीयाकृतिर्मुने । अलौकिकद्युतिः श्रीमांस्तेजस्वी परदुस्सहः

O pantas, siya’y may apat na bisig at kulay pulang-aruna, na may anyong kaaya-aya. Ang kanyang liwanag ay di-makasanlibutan; siya’y mapalad at maringal, naglalagablab sa tejas na di-matiis ng iba.

Verse 16

रुरोद स शिशुस्तस्य पुरो हि परमेशितुः । प्राकृतात्मजवत्तत्र भवाचाररतस्य हि

Ang sanggol na iyon ay umiyak nga roon, sa harap ng Kataas-taasang Panginoon, na kumikilos na parang karaniwang anak—ipinapakita ang likás na asal ng buhay sa daigdig.

Verse 17

तदा विचार्य सुधिया धृत्वा सुस्त्रीतनुं क्षितिः । आविर्बभूव तत्रैव भयमानीय शंकरात्

Pagkaraan, matapos magnilay nang malinaw ang isip, ang Daigdig ay nag-anyong marangal na babae at nagpakita roon din, sapagkat sinakmal siya ng takot kay Śaṅkara (Panginoong Śiva).

Verse 18

तम्बालं द्रुतमुत्थाय क्रोडयां निदधे वरम् । स्तन्यं सापाययत्प्रीत्या दुग्धं स्वोपरिसम्भवम्

Mabilis siyang tumindig, binuhat ang marangal na sanggol at inilagay sa kaniyang kandungan; saka, sa pag-ibig, pinasuso niya ito—gatas na umusbong mula sa sarili niyang pagkatao.

Verse 19

चुचुम्ब तन्मुखं स्नेहात्स्मित्वा क्रीडयदात्मजम् । सत्यभावात्स्वयं माता परमेशहितावहा

Sa lambing, hinalikan niya ang mukha nito, at habang nakangiti’y nakipaglaro sa sarili niyang anak. Sa kapangyarihan ng kaniyang tapat at di-natitinag na likas, ang Inang iyon mismo ang naging tagapagdala ng mapalad na kabutihan para kay Parameśa (Panginoong Śiva).

Verse 20

तद्दृष्ट्वा चरितं शम्भुः कौतुकी सूतिकृत्कृती । अन्तर्यामी विहस्याथोवाच ज्ञात्वा रसां हरः

Nang makita ang gawang iyon, si Śambhu—mapaglaro ngunit ganap sa tungkuling komadrona—si Hara, ang Antaryāmin na nakakabatid sa lahat ng puso, ay ngumiti. Nang maunawaan Niya ang panloob na lasa ng pangyayari, saka Siya nagsalita.

Verse 21

धन्या त्वं धरणि प्रीत्या पालयैतं सुतं मम । त्वय्युद्भूतंश्रमजलान्महातेजस्विनो वरम्

Mapalad ka, O Inang Lupa. Sa pag-ibig, ingatan mo ang anak kong ito—ang dakila at lubhang maningning—na ang mga butil ng pawis ay sumibol sa ibabaw mo.

Verse 22

मम श्रमकभूर्बालो यद्यपि प्रियकृत्क्षिते । त्वन्नाम्ना स्याद्भवेत्ख्यातस्त्रितापरहितस्सदा

O Inang Lupa, bagama’t ang anak kong ito’y isinilang mula sa pagod at siya’y bata pa, gayunman sa pagdadala ng iyong pangalan siya’y magiging tanyag at laging malaya sa tatlong uri ng pagdurusa.

Verse 23

असौ बालः कुदाता हि भविष्यति गुणी तव । ममापि सुखदाता हि गृहाणैनं यथारुचि

Ang batang ito’y tunay na magiging tagapagkaloob ng marapat na handog at isang may kabutihan para sa iyo; at para sa akin din, siya’y tiyak na magdudulot ng ligaya. Tanggapin mo siya ayon sa iyong nais.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विररामाथ किंचिद्विरहमुक्तधीः । लोकाचारकरो रुद्रो निर्विकारी सताम्प्रियः

Sinabi ni Brahmā: Pagkasabi nito, tumahimik si Rudra. Ang kanyang isipan ay malaya kahit sa bahagyang damdamin ng pagkawalay. Bilang nagtatatag ng wastong asal ng mga daigdig, si Rudra—di-nagbabago at walang pagbabago—ay minamahal ng mga banal.

Verse 25

अपि क्षितिर्जगामाशु शिवाज्ञामधिगम्य सा । स्वस्थानं ससुता प्राप सुखमात्यंतिकं च वै

Pagkaraan, si Kṣiti (Pārvatī), nang agad na maunawaan ang utos ni Śiva, ay kaagad na lumisan; at kasama ang kaniyang anak, narating niya ang sariling tahanan at tunay na nakamtan ang sukdulan at walang hanggang kaligayahan.

Verse 27

विश्वेश्वरप्रसादेन ग्रहत्वं प्राप्य भूमिजः । दिव्यं लोकं जगामाशु शुक्रलोकात्परं वरम्

Sa biyaya ni Viśveśvara (Panginoong Śiva), natamo ni Bhūmija ang kalagayang maging isang planeta at agad na nagtungo sa isang banal at marangal na daigdig, higit pa kaysa sa mundo ni Śukra.

Verse 28

इत्युक्तं शम्भुचरितं सतीविरहसंयुतम् । तपस्याचरणं शम्भोश्शृणु चादरतो मुने

Sa ganito ay naisaysay na ang banal na salaysay ni Śambhu, na may tatak ng Kanyang pagkalayo kay Satī. Ngayon, O pantas, makinig nang may paggalang sa paraan ng pagtalima ni Panginoong Śambhu sa mga austeridad.

Verse 276

स बालो भौम इत्याख्यां प्राप्य भूत्वा युवा द्रुतम् । तस्यां काश्यां चिरं कालं सिषेवे शंकरम्प्रभुम्

Ang batang iyon, na nagkamit ng pangalang “Bhauma,” ay mabilis na lumaki at naging binata; at sa Kāśī na iyon, sinamba niya si Panginoong Śaṅkara, ang Kataas-taasang Guro, sa mahabang panahon.