युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

Verse 1

ब्रह्मोवाच । हर्य्यादयस्सुरास्ते च दृष्ट्वा तच्चरितं विभोः । सुप्रसन्ना बभूवुर्हि विश्वासासक्तमानसाः

Sinabi ni Brahmā: Nang makita ang banal na gawa ng Panginoong sumasaklaw sa lahat, si Hari (Viṣṇu) at ang iba pang mga diyos ay lubhang nalugod; ang kanilang mga isipan ay matatag na kumapit sa pananampalataya at pagtitiwala sa Kanya.

Verse 2

वल्गंतः कुर्वतो नादं भाविताश्शिवतेजसा । कुमारन्ते पुरस्कृत्य तारकं हंतुमाययुः

Sila’y naglulundag at nagpapalakas ng umaalingawngaw na sigaw; pinalakas ng banal na ningning ni Śiva, sila’y lumisan—inuuna si Kumāra—upang patayin si Tāraka.

Verse 3

देवानामुद्यमं श्रुत्वा तारकोऽपि महाबलः । सैन्येन महता सद्यो ययौ योद्धुं सुरान् प्रति

Nang marinig ang pagbangon ng mga deva, si Tāraka na makapangyarihan ay agad na lumabas na may malaking hukbo, upang makipagdigma laban sa mga deva.

Verse 4

देवा दृष्ट्वा समायांतं तारकस्य महाबलम् । बलेन बहुकुर्वन्तः सिंहनादं विसिस्मियुः

Nang makita ng mga Deva si Tāraka na papalapit na taglay ang napakalaking lakas, tinipon nila ang sarili nilang puwersa at nagtaas ng sigaw-digmaang tila ungol ng leon; subalit sa loob-loob nila’y namangha sila sa kanyang kapangyarihan.

Verse 5

तदा नभोऽऽङ्गना वाणीं जगादोपरि सत्वरम् । शङ्करप्रेरिता सद्यो हर्यादीनखिलान् सुरान्

Noon din, biglang nagsalita mula sa itaas ang Makalangit na Tinig sa himpapawid—uudyok ni Śaṅkara—at agad na tinawag ang lahat ng mga diyos, simula kay Hari (Viṣṇu).

Verse 6

व्योमवाण्युवाच । कुमारं च पुरस्कृत्य सुरा यूयं समुद्यताः । दैत्यान्विजित्य संग्रामे जयिनोऽथ भविष्यथ

Wika ni Vyomavāṇī: “O mga diyos, ilagay ninyo si Kumāra sa unahan bilang pinuno at sumulong nang may matibay na loob. Pag inyong napagtagumpayan ang mga Dāitya sa labanan, kayo’y magiging mga nagwagi.”

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे युद्धप्रारंभवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang bahagi, ang Rudra Saṃhitā, at sa Ikaapat na dibisyong tinatawag na Kumārakhaṇḍa—nagtatapos ang ikapitong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagsisimula ng Labanan.”

Verse 8

कुमारं च पुरस्कृत्य सर्वे ते जातसाध्वसाः । योद्धुकामास्सुरा जग्मुर्महीसागरसंगमम्

Inilagay nila si Kumāra sa unahan, at ang lahat ng Asura—na ngayo’y sinakmal ng takot—ay umalis, sabik sa labanan, patungo sa tagpuan ng lupa at karagatan.

Verse 9

आजगाम द्रुतं तत्र यत्र देवास्स तारकः । सैन्येन महता सार्द्धं सुरै र्बहुभिरावृत्

Pagkatapos, si Tāraka ay dumating nang mabilis sa kinaroroonan ng mga diyos, napaliligiran ng maraming deva at may kasamang napakalaking hukbo.

Verse 10

रणदुंदुभयो नेदुः प्रलयांबुद्निस्स्वनाः । कर्कशानि च वाद्यानि पराणि च तदागमे

Pagkaraan, umalingawngaw ang mga tambol ng digmaan—gaya ng ugong ng mga ulap ng pralaya—at sa pagdating niya, pati ang iba pang matitinis at magagaspang na tugtugin ay sabay-sabay na bumalandra.

Verse 11

गर्जमानास्तदा दैत्यास्तारकेणसुरेण ह । कंपयन्तो भुवं पादक्रमैर्वल्गुनकारकाः

Noon, ang mga Daitya ay umatungal nang malakas sa pamumuno ng asura na si Tāraka; sa pagbagsak ng kanilang mga yapak ay nayanig ang lupa, at nagdulot ng kaguluhan at pangamba sa lahat ng dako.

Verse 12

तच्छ्रुत्वा रवमत्युग्रं सर्वे देवा विनिर्भयाः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्

Nang marinig ang napakabangis na ugong na iyon, ang lahat ng mga deva ay naging walang takot. Sa isang iglap ay sabay-sabay silang tumindig, sabik na makipaglaban kay Tāraka.

Verse 13

गजमारोप्य देवेन्द्रः कुमारं त्यग्रतोऽभवत् । सुरसैन्येन महता लोकपालैस्समावृतः

Sumakay sa kanyang elepante si Indra, panginoon ng mga Deva, at sumulong patungo kay Kumāra, napalilibutan ng malaking hukbo ng mga Deva at sinasamahan ng mga tagapangalaga ng mga daigdig.

Verse 14

तदा दुंदुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः । वीणावेणुमृदंगानि तथा गंधर्वनिस्स्वनाः

Noon, umalingawngaw ang mga duṃdubhi; paulit-ulit na tinugtog ang mga bherī at sari-saring tūrīya. Umugong din ang vīṇā, mga plawta, at mṛdaṅga, kasama ang matatamis na alingawngaw ng mga Gandharva.

Verse 15

गजं दत्त्वा महेन्द्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकाश्चर्यसंभूतं नानारत्नसमन्वितम्

Matapos ihandog ang isang elepante kay Mahendra (Indra), sumakay si Kumāra sa kanyang makalangit na karwahe—kahanga-hangang nilikha, hitik sa sari-saring hiwaga, at pinalamutian ng iba’t ibang hiyas.

Verse 16

विमानमारुह्य तदा महायशास्स शांकरिस्सर्वगुणैरुपेतः । श्रिया समेतः परया बभौ महान् संवीज्यमानश्चमरैर्महाग्रभैः

Pagkaraan, sumakay siya sa karwaheng makalangit; ang tanyag na anak ni Śaṅkara—puspos ng lahat ng mararangal na katangian—ay nagningning sa dakilang karilagan, kasama ang sukdulang Śrī (kasaganaan), habang siya’y pinapaypayan ng malalaking mapalad na pamaypay na camara (buntot-yak).

Verse 17

प्राचेतसं छत्रमतीवसुप्रभं रत्नैरुपेतं विविधैर्विराजितम् । धृतं तदा तच्च कुमारमूर्ध्नि वै ह्यनन्तचान्द्रैः किरणैर्महाप्रभैः

Pagkatapos, ang lubhang maningning na payong-hari ng hari, pag-aari ni Prācetas at pinalamutian ng sari-saring hiyas, ay inihawak sa ibabaw ng ulo ng banal na Kumāra; ito’y naglalagablab sa di-mabilang na sinag na tulad ng buwan, sa dakilang liwanag.

Verse 18

मिलितास्ते तदा सर्वे देवाश्शक्रपुरोगमा । स्वैःस्वैर्बलैः परिवृता युद्धकामा महाबलाः

Noon, nagtipon ang lahat ng mga deva, na pinangungunahan ni Śakra (Indra). Napalilibutan ng kani-kanilang mga hukbo, ang mga makapangyarihan, uhaw sa labanan, ay naghanda sa digmaan.

Verse 19

एवं देवाश्च दैत्याश्च योद्धुकामाः स्थिता भुवि । सैन्येन महता तेन व्यूहं कृत्वा पृथक् पृथक्

Kaya nga, kapwa ang mga deva at mga Daitya, sabik makipaglaban, ay tumindig sa lupa; at sa pamamagitan ng malaking hukbong iyon, bawat panig ay hiwa-hiwalay na bumuo ng kani-kanilang ayos-pandigma (vyūha).

Verse 20

ते सेने सुरदैत्यानां शुशुभाते परस्परम् । हंतुकामे तदान्योन्यं स्तूयमाने च बन्दिभिः

Pagkaraan, ang dalawang hukbo—ng mga Deva at ng mga Daitya—ay nagningning na magkaharap, bawat isa’y may hangaring pumatay sa kabila, habang ang mga makata at mang-aawit ay nagpupuri sa kanila.

Verse 21

उभे सेनं तदा तेषामगर्जेतां वनोपमे । भयंकरेऽत्यवीराणामितरेषां सुखावहे

Pagkatapos, ang dalawang hukbo ay umungal na parang kagubatang umaalingawngaw. Ang ugong na iyon ay nakapanghihilakbot sa mga lubhang di-matapang, ngunit sa mga bayani’y nagdudulot ng lakas-loob at galak.

Verse 22

एतस्मिन्नन्तरे तत्र बलोन्मत्ताः परस्परम् । दैत्या देवा महावीरा युयुधुः क्रोधविह्वलाः

Samantala, sa sandaling iyon at sa lugar ding iyon, ang mga makapangyarihang bayani—mga Daitya at mga Deva—na tila nalalasing sa sariling lakas, ay naglabanan, ang isip ay nayayanig at itinutulak ng poot.

Verse 23

आसीत्सुतुमुलं युद्धं देवदैत्यसमाकुलम् । रुण्डमुंडांकितं सर्वं क्षणेन समपद्यत

Isang napakagulong labanan ang naganap sa pagitan ng mga Deva at Daitya; sa isang sandali, ang buong larangan ay napuno ng mga putol na katawan at ulo.

Verse 24

भूमौ निपतितास्तत्र शतशोऽथ सहस्रशः । निकृत्तांगा महाशस्त्रैर्निहता वीरसंमताः

Doon, sa lupa, sila ay nabulagta—ng daan-daan at libu-libo—mga biyas na pinutol ng makapangyarihang mga sandata; ang mga bayaning tanyag ay napatay.

Verse 25

केषांचिद्बाहवश्छिन्ना खड्पातैस्सुदारुणैः । केषांचिदूरवश्छिन्ना वीराणां मानिनां मृधे

Sa matinding labanang iyon, ang mga kamay ng iba ay naputol ng mga kakila-kilabot na taga ng espada; at ang mga hita ng iba ay tinapyas din.

Verse 26

केचिन्मथितसर्वांगा गदाभिर्मुद्गरैस्तथा । केचिन्निर्भिन्नहृदयाः पाशैर्भल्लैश्च पातिताः

Ang ilan ay nadurog ang lahat ng mga paa't kamay ng mga batuta at martilyo; ang iba naman, ang kanilang mga puso ay natusok, at napatumba sa lupa ng mga silo at matatalim na sibat.

Verse 27

केचिद्विदारिताः पृष्ठे कुंतैरृष्टिभिरंकुशैः । छिन्नान्यपि शिरांस्येव पतितानि च भूतले

Ang ilan ay nahati ang likuran ng mga sibat, lansa, at pantaboy; at ang mga pugot na ulo ay nahulog din sa lupa.

Verse 28

बहूनि च कबंधानि नृत्यमानानि तत्र वै । वल्गमानानि शतशो उद्यतास्त्रकराणि च

Doon nga, maraming katawang walang ulo ang nakitang sumasayaw; daan-daan ang naglulundag, nakataas ang mga kamay na may hawak na sandata.

Verse 29

नद्यः प्रवर्तितास्तत्र शतशोऽसृङ्वहास्तदा । भूतप्रेतादयस्तत्र शतशश्च समागताः

Pagkaraan, sa pook na iyon, nagsimulang umagos ang daan-daang ilog—mga agos na may dalang dugo. At doon din, nagtipon nang daan-daan ang mga pangkat gaya ng bhūta at preta.

Verse 30

गोमायवश्शिवा तत्र भक्षयन्तः पलं बहु । तथा गृध्रवटाश्येना वायसा मांसभक्षकाः । बुभुजुः पतितानां च पलानि सुबहूनि वै

Doon, ang mga asong-gubat at hyena ay lumamon ng napakaraming laman. Gayundin, ang mga buwitre, paniki, lawin, at uwak—mga kumakain ng karne—ay kumain ng napakaraming piraso ng laman mula sa mga nabuwal.

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे तत्र तारकाख्यो महाबलः । सैन्येन महता सद्यो ययौ योद्धुं सुरान् प्रति

Samantala, sa sandaling iyon, si Tāraka na makapangyarihan, kasama ang napakalaking hukbo, ay agad na nagtungo roon upang makidigma laban sa mga Deva.

Verse 32

देवा दृष्ट्वा समायान्तं तारकं युद्धदुर्मदम् । योद्धुकामं तदा सद्यो ययुश्शक्रादयस्तदा । बभूवाथ महोन्नादस्सेनयोरुभयोरपि

Nang makita ng mga Deva si Tāraka na papalapit, palalo sa pagkalasing ng digmaan, ang mga diyos na pinamunuan ni Śakra (Indra) ay agad na sumulong, sabik makipaglaban. Pagkaraan, isang napakalakas na ugong ang sumiklab mula sa dalawang hukbo.

Verse 33

अथाभूद्द्वंद्वयुद्धं हि सुरासुरविमर्दनम् । यं दृष्ट्वा हर्षिता वीराः क्लीबाश्च भयमागता

Pagkatapos ay sumiklab ang isang mabangis na tunggalian—isang matinding pagdurog na labanan ng mga deva at asura. Sa pagtanaw nito, ang matatapang ay napuno ng galak, ngunit ang mga duwag ay sinakmal ng takot.

Verse 34

तारको युयुधे युद्धे शक्रेण दितिजो बली । अग्निना सह संह्रादो जंभेनैव यमः स्वयम्

Sa labang iyon, ang makapangyarihang Daitya na si Tāraka ay nakipaglaban kay Śakra (Indra). Si Saṃhrāda ay nakipagsagupa kay Agni, at si Yama mismo ay nakipagdigma kay Jambha.

Verse 35

महाप्रभुर्नैरृतेन पाशी सह बलेन च । सुवीरो वायुना सार्धं पवमानेन गुह्यराट्

Si Mahāprabhu, ang makapangyarihang Panginoon, ay lumakad na kasama si Nairṛta; si Pāśī naman ay sumama kay Bala. Si Suvīra ay sumulong kasama si Vāyu at si Pavamāna, at si Guhyarāṭ, hari ng mga Guhyaka, ay pumuwesto rin. Sa gayon, nagtipon ang mga banal na tagapaglingkod sa maayos na hanay para sa layon ng Panginoon.

Verse 36

ईशानेन समं शंभुर्युयुधे रणवित्तमः । शुंभश्शेषेण युयुधे कुंभश्चन्द्रेण दानवः

Si Śambhu, ang pinakadakila sa kaalaman sa digmaan, ay nakipaglaban nang kapantay kay Īśāna. Si Śuṃbha ay nakipaglaban kay Śeṣa, at ang asurang si Kuṃbha ay nakipaglaban kay Candra, ang Buwan.

Verse 37

कुंबरो मिहिरेणाजौ महाबल पराक्रमः । युयुधे परमास्त्रैश्च नानायुद्धविशारदः

Sa labang iyon, si Kumbara—taglay ang dakilang lakas at tapang—ay nakipagsagupa kay Mihira, gamit ang mga kataas-taasang sandatang makalangit, sapagkat bihasa siya sa sari-saring paraan ng pakikidigma.

Verse 38

एवं द्वन्द्वेन युद्धेन महता च सुरासुराः । संगरे युयुधुस्सर्वे बलेन कृतनिश्च याः

Kaya nito, sa mababangis na tunggalang labanan at sa isang dakilang digmaan, ang lahat ng mga deva at asura ay nagtagisan sa sagupaan, matatag ang pasya dahil sa sariling lakas.

Verse 39

अन्योन्यं स्पर्द्धमानास्तेऽमरा दैत्या महाबलाः । तस्मिन्देवासुरे युद्धे दुर्जया अभवन्मुने

O pantas, ang makapangyarihang mga deva at daitya ay naghamunan sa isa’t isa; sa digmaang deva at asura, sila’y naging mahirap daigin.

Verse 40

तदा च तेषां सुरदानवानां बभूव युद्धं तुमुलं जयैषिणाम् । सुखावहं वीरमनस्विनां वै भयावहं चैव तथेतरेषाम्

Noon, sa pagitan ng mga deva at dānava na naghahangad ng tagumpay, sumiklab ang isang mabagsik at magulong digmaan. Sa matatapang at matitibay ang loob, ito’y nagdulot ng sigla; ngunit sa iba, tunay itong nakapanghihilakbot.

Verse 41

मही महारौद्रतरा विनष्टकैस्सुरासुरैर्वै पतितैरनेकशः । तस्मिन्नगम्यातिभयानका तदा जाता महासौख्यवहा मनस्विनाम्

Ang lupa ay naging lubhang kakila-kilabot, puno ng mga bangkay ng mga deva at asura. Gayunpaman, para sa mga may matatag na isipan, ito ay naging sanhi ng dakilang kagalakan at panloob na kaligayahan.