Adhyaya 5
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 567 Verses

कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka (Consecration/Installation)

Sa Adhyaya 5, lumilipat ang salaysay mula sa lihim na pag-aaruga tungo sa hayag na tadhana. Nasaksihan ni Brahmā ang pambihirang karwaheng ginawa ni Viśvakarman—malawak, maraming gulong, kasingbilis ng isip—na inihanda sa patnubay ni Pārvatī at napalilibutan ng mararangal na tagasunod. Sumakay si Ananta (bilang isang debotong nilalang) na may pusong sugatan, at lumitaw si Kumāra/Kārttikeya—pinakamatalino, isinilang mula sa kapangyarihan ni Parameśvara. Dumating ang mga Kṛttikā na lugmok sa dalamhati, gusot ang buhok, at tumutol sa pag-alis ni Kumāra bilang paglabag sa dharma ng ina: pinalaki nila siya sa pag-ibig, kaya’t iniyakan ang pag-iwan at pagkawala. Umabot sa paghihimatay ang kanilang lungkot habang yakap siya sa dibdib. Inaliw at ginising sila ni Kumāra sa pamamagitan ng aral na adhyātma, na inilalagay ang paghihiwalay sa liwanag ng panloob na kaalaman at banal na kaayusan. Kasama ang mga Kṛttikā at mga tagapaglingkod ni Śiva, sumakay siya sa karwahe, naglakbay sa gitna ng mapalad na tanawin at tunog, at nagtungo sa tahanan ng kanyang ama—inihahanda ang batayang ritwal at teolohikal para sa abhiṣeka at pormal na pagkilala.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र ददर्श रथमुत्तमम् । अद्भुतं शोभितं शश्वद्विश्वकर्मविनिर्मितम्

Wika ni Brahmā: Sa pagitan ng sandaling iyon, doon ay nakita niya ang isang napakahusay na karwahe—kamangha-mangha, maringal ang gayak, laging nagniningning—na nilikha ni Viśvakarmā.

Verse 2

शतचक्रं सुविस्तीर्णं मनोयायि मनोहरम् । प्रस्थापितं च पार्वत्या वेष्टितं पार्षदैर्वरैः

Isang maringal na karwaheng may sandaang gulong—malawak, kasingbilis ng isip, at lubhang kaakit-akit—ang inihanda ng Diyosa Pārvatī, at ito’y napalilibutan ng kaniyang mararangal na tagapaglingkod.

Verse 3

समारोहत्ततोऽनंतो हृदयेन विदूयता । कार्त्तिकः परम ज्ञानी परमेशानवीर्यजः

Pagkaraan, sumakay si Ananta sa sasakyan, na ang puso’y nagliliyab sa dalamhati. Si Kārttikeya—pinakamataas na marunong—ay isinilang mula sa banal na kapangyarihan ni Parameśāna (Panginoong Śiva).

Verse 4

तदैव कृत्तिकाः प्राप्य मुक्तकेश्यश्शुचाऽऽतुराः । उन्मत्ता इव तत्रैव वक्तुमारेभिरे वचः

Sa sandaling iyon, pagdating nila sa mga Kṛttikā, nakalugay ang kanilang buhok at nababagabag ang puso sa dalamhati; doon mismo sila nagsimulang magsalita, na wari’y mga taong wala sa sarili.

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कुमाराभिषेकवर्णनं नाम पंचमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa ikalawang bahagi na tinatawag na Rudra Saṃhitā, sa ikaapat na dibisyon na kilala bilang Kumāra-khaṇḍa, nagtatapos ang ikalimang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Banal na Abhiṣeka (pagpupunong-sagrado) ni Kumāra.”

Verse 6

स्नेहेन वर्द्धितोऽस्माभिः पुत्रोऽस्माकं च धर्मतः । किं कुर्मः क्व च यास्यामो वयं किं करवाम ह

“Sa pag-ibig namin pinalaki ang anak na ito, at ayon sa dharma, siya nga ay amin. Ano ang gagawin namin ngayon? Saan kami tutungo? Sabihin ninyo—ano ang dapat naming gawin?”

Verse 7

इत्युक्त्वा कृत्तिकास्सर्वाः कृत्वा वक्षसि कार्त्तिकम् । द्रुतं मूर्च्छामवापुस्तास्सुतविच्छेदकारणात्

Pagkasabi nito, inilagay ng lahat ng Kṛttikā si Kārttikeya sa kanilang dibdib. Ngunit agad silang nawalan ng malay, nilamon ng dalamhati sa sanhi ng pagkakahiwalay sa kanilang anak.

Verse 8

ताः कुमारो बोधयित्वा अध्यात्मवचनेन वै । ताभिश्च पार्षदैस्सार्द्धमारुरोह रथं मुने

O pantas, matapos turuan ni Kumāra ang mga babaeng iyon ng mga salita ng panloob na karunungang espirituwal, siya’y sumakay sa karuwahe kasama nila at ng kaniyang mga gaṇa na tagapaglingkod.

Verse 9

दृष्ट्वा श्रुत्वा मंगलानि बहूनि सुखदानि वै । कुमारः पार्षदैस्सार्द्धं जगाम पितृमन्दिरम्

Nang makita at marinig ang maraming mapagpalang tanda na nagdudulot ng ligaya, si Kumāra (Skanda) ay nagtungo kasama ng kaniyang mga tagapaglingkod sa tahanan ng kaniyang ama—ang banal na dako ni Panginoong Śiva.

Verse 10

दक्षेण नंदियुक्तश्च मनोयायिरथेन च । कुमारः प्राप कैलासं न्यग्रोधाऽक्षयमूलके

Kasama si Dakṣa at kaisa si Nandin, at naglalakbay sa karwaheng sumusunod sa isip lamang, narating ni Kumāra ang Kailāsa—sa banal na pook sa ilalim ng nyagrodha na may ugat na di-nasisira.

Verse 11

तत्र तस्थौ कृत्तिकाभिः पार्षदप्रवरैः सह । कुमारश्शांकरिः प्रीतो नानालीलाविशारदः

Doon siya nanatili kasama ng mga Kṛttikā at ng pinakadakilang mga gaṇa ni Śiva. Ang banal na Kumāra—isinilang sa biyaya ni Śaṅkara—ay tumindig na lugod, bihasa sa maraming kamangha-manghang līlā.

Verse 12

तदा सर्वे सुरगणा ऋषयः सिद्धचारणाः । विष्णुना ब्रह्मणा सार्द्धं समाचख्युस्तदागमम्

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva—kasama ang mga ṛṣi, mga Siddha at mga Cāraṇa—na sinamahan nina Viṣṇu at Brahmā, ay magalang na nag-ulat ng banal na pangyayaring iyon at ng kahulugan nito, ayon sa tunay na naganap.

Verse 13

तदा दृष्ट्वा च गांगेयं ययौ प्रमुदितश्शिवः । अन्यैस्समेतो हरिणा ब्रह्मणा च सुरर्षिभिः

Pagkaraan, nang makita ang anak ni Gaṅgā (si Kārttikeya), ang Panginoong Śiva—punô ng galak—ay sumulong, na kasama si Hari (Viṣṇu), si Brahmā, at ang mga banal na rishi.

Verse 14

शंखाश्च बहवो नेदुर्भेरी तूर्याण्यनेकशः । उत्सवस्तु महानासीद्देवानां तुष्टचेतसाम्

Maraming kabibe ang umalingawngaw, at ang mga tambol at sari-saring tugtugin ay paulit-ulit na tinugtog. Isang dakilang pagdiriwang ang sumiklab sa hanay ng mga deva, na ang mga puso’y punô ng galak at kasiyahan.

Verse 15

तदानीमेव तं सर्वे वीरभद्रादयो गणाः । कुर्वन्तः स्वन्वयुः केलिं नानातालधरस्वराः

Sa mismong sandaling iyon, ang lahat ng mga gaṇa—sa pangunguna ni Vīrabhadra—ay nagsimulang lumikha ng umaalingawngaw na mga tunog. Sa iba’t ibang ritmo at himig, sila’y nagsaya at nagdiwang sa paligid niya.

Verse 16

स्तावकाः स्तूयमानाश्च चक्रुस्ते गुणकीर्त्तनम् । जयशब्दं नमश्शब्दं कुर्वाणाः प्रीतमानसाः

Taglay ang pusong puspos ng debosyon, ang mga tagapuri—habang nagpupugay—ay nagsimulang ipahayag ang Kanyang mga kabutihan. Paulit-ulit nilang isinigaw ang “Tagumpay!” at “Pagpupugay!”

Verse 17

द्रष्टुं ययुस्तं शरजं शिवात्मजमनुत्तमम्

Sila’y nagtungo upang masdan ang walang kapantay na anak ni Śiva—ang isinilang mula sa mga tambo (Śaraja), ang lubhang dakila at pinakamainam.

Verse 18

पार्वती मंगलं चक्रे राजमार्गं मनोहरम् । पद्मरागादिमणिभिस्संस्कृतं परितः पुरम्

Si Diyosa Pārvatī ay nagpagawa ng mga pagpapalang paghahanda: hinubog niya ang isang kaakit-akit na lansangang maharlika, at ang buong lungsod sa paligid ay pinaganda at pinalamutian ng rubi at iba pang mahahalagang hiyas.

Verse 19

पतिपुत्रवतीभिश्च साध्वीभिः स्त्रीभिरन्विता । लक्ष्म्यादित्रिंशद्देवीश्च पुरः कृत्वा समाययौ

Dumating siya na may kasamang mga babaeng banal—mga asawa at mga inang may anak na lalaki—at inilagay sa unahan si Lakṣmī at ang tatlumpung diyosang sumunod sa kanya.

Verse 20

रम्भाद्यप्सरसो दिव्यास्स स्मिता वेषसंयुताः । संगीतनर्तनपरा बभूवुश्च शिवाज्ञया

Sa utos ni Śiva, ang mga makalangit na Apsarā—pinangungunahan ni Rambhā—ay nagpakita, nakangiti at nakasuot ng maringal na kasuotan, lubos na nakatuon sa awit at sayaw.

Verse 21

ये तं समीक्षयामासुर्गागेयं शंकरोपमम् । ददृशुस्ते महत्तेजो व्याप्तमासीज्जगत्त्रये

Nang masdan nila ang anak ni Gaṅgā—na kawangis ni Śaṅkara mismo—nasaksihan nila ang dakilang banal na liwanag na lumalaganap sa tatlong daigdig.

Verse 22

तत्तेजसा वृतं बालं तप्तचामीकरप्रभम् । ववंदिरे द्रुतं सर्वे कुमारं सूर्यवर्चसम्

Nang masdan nila ang banal na Sanggol na nababalot ng sariling liwanag—kumikinang na parang gintong pinainit at nagliliyab sa ningning ng araw—silang lahat ay nagmadaling yumukod at sumamba sa Kumāra.

Verse 23

जहुर्षुर्विनतस्कंधा नमश्शब्दरतास्तदा । परिवार्योपतस्थुस्ते वामदक्षिणमागताः

Pagkatapos, habang ang kanilang mga balikat ay nakayuko sa paggalang at nagagalak sa pagbigkas ng "Namaḥ," pinalibutan nila siya at tumayo sa paglilingkod—dumating sa kanyang kaliwa at kanang panig.

Verse 24

अहं विष्णुश्च शक्रश्च तथा देवादयोऽखिलाः । दण्डवत्पतिता भूमौ परिवार्य्य कुमारकम्

"Ako, si Viṣṇu, si Śakra (Indra), at katunayan ang lahat ng mga diyos—matapos palibutan ang Banal na Kumāra—ay nagpatirapa sa lupa (daṇḍavat), yumuyukod nang may paggalang."

Verse 25

एतस्मिन्नन्तरे शंभुर्गिरिजा च मुदान्विता । महोत्सवं समागम्य ददर्श तनयं मुदा

Samantala, si Śambhu at si Girijā, puspos ng kagalakan, ay dumating sa dakilang pagdiriwang at buong tuwa nilang nasilayan ang kanilang anak.

Verse 26

पुत्रं निरीक्ष्य च तदा जगदेकबंधुः प्रीत्यान्वितः परमया परया भवान्या । स्नेहान्वितो भुजगभोगयुतो हि साक्षात्सर्वेश्वरः परिवृतः प्रमथैः परेशः

Nang masdan ang anak, ang tanging kamag-anak ng lahat ng daigdig—si Panginoong Śiva mismo, ang Kataas-taasang Panginoon—ay napuspos ng pinakadakilang galak kasama ni Bhavānī. Umaapaw sa pag-ibig ng magulang, may ahas na banal na palamuti, at napalilibutan ng mga Pramatha, ang Panginoon ng lahat ay nahayag sa Kanyang mapagpalang anyo.

Verse 27

अथ शक्तिधरः स्कन्दौ दृष्ट्वा तौ पार्वतीशिवौ । अवरुह्य रथात्तूर्णं शिरसा प्रणनाम ह

Pagkaraan, si Śaktidhara, nang makita si Skanda at ang dalawang iyon—sina Pārvatī at Śiva—ay mabilis na bumaba sa kanyang karwahe at yumukod, idinampi ang ulo sa pagpupugay.

Verse 28

उपगुह्य शिवः प्रीत्या कुमारं मूर्ध्नि शंकरः । जघ्रौ प्रेम्णा परमेशानः प्रसन्नः स्नेहकर्तृकः

Sa galak na tuwa, niyakap ni Śaṅkara—si Śiva, ang Kataas-taasang Panginoon—ang banal na Kumāra at buong lambing na hinalikan (inamyos) ang tuktok ng ulo niya. Si Parameśāna, lugod at napuspos ng pag-ibig, ay gumawa nito sa dalisay na pagmamahal ng magulang.

Verse 29

उपगुह्य गुहं तत्र पार्वती जातसंभ्रमा । प्रस्नुतं पाययामास स्तनं स्नेहपरिप्लुता

Doon, si Pārvatī, biglang napuspos ng damdamin, ay niyakap si Guha at, lunod sa pag-ibig ng ina, pinasuso siya sa gatas na umaagos mula sa kanyang dibdib.

Verse 30

तदा नीराजितो देवैस्सकलत्रैर्मुदान्वितैः । जयशब्देन महता व्याप्तमासीन्नभस्तलम्

Pagkaraan, ang Diyos ay pinarangalan ng mga diyos—kasama ang kanilang mga kabiyak—na puspos ng kagalakan sa seremonyang pag-aalay ng ilaw; at ang buong kalangitan ay napuno ng malakas na sigaw na “Tagumpay!”.

Verse 31

ऋषयो ब्रह्मघोषेण गीतेनैव च गायकाः । वाद्यैश्च बहवस्तत्रोपतस्थुश्च कुमारकम्

Doon, ang mga ṛṣi ay nagtaas ng mga banal na pagbubunyi ng Veda; ang mga mang-aawit ay umawit ng mga himno; at marami ring tumugtog ng mga instrumento—lahat ay tumindig na naglilingkod at dumadalo sa banal na Batang si Kumāra sa pamamagitan ng mapalad na tunog.

Verse 32

स्वमंकमारोप्य तदा महेशः कुमारकं तं प्रभया समुज्ज्वलम् । बभौ भवानीपतिरेव साक्षाच्छ्रियाऽन्वितः पुत्रवतां वरिष्ठः

Pagkaraan, iniluklok ni Mahesha sa Kanyang sariling kandungan ang batang nagliliwanag; at Siya—ang Panginoon ni Bhavānī—ay nagningning na waring hayag na anyo, pinalamutian ng banal na karilagan, pinakadakila sa mga pinagpala ng mga anak na lalaki.

Verse 33

कुमारः स्वगणैः सार्द्धमाजगाम शिवालयम् । शिवाज्ञया महोत्साहैस्सह देवैर्महासुखी

Si Kumāra (Skanda), kasama ang Kanyang mga tagapaglingkod, ay dumating sa tahanan ni Śiva. Sa utos ni Śiva, at sa dakilang sigasig kasama ng mga diyos, Siya’y napuspos ng sukdulang kagalakan.

Verse 34

दंपती तौ तदा तत्रैकपद्येन विरेजतुः । विवंद्यमानावृषिभिरावृतौ सुरसत्तमैः

Noon, doon mismo, ang banal na mag-asawa ay nagningning sa iisang hakbang, pinararangalan ng mga rishi at pinalilibutan ng pinakadakilang mga diyos.

Verse 35

कुमारः क्रीडयामास शिवोत्संगे मुदान्वितः । वासुकिं शिवकंठस्थं पाणिभ्यां समपीडयत्

Ang banal na Kumāra, puspos ng galak, ay naglaro sa kandungan ni Śiva. Sa dalawang kamay niya ay marahang pinisil si Vāsuki, ang ahas na nakapahinga sa leeg ni Śiva.

Verse 36

प्रहस्य भगवाञ् शंभुश्शशंस गिरिजां तदा । निरीक्ष्य कृपया दृष्ट्या कृपालुर्लीलयाकृतिम्

Ngumiti ang Mapalad na Śambhu at saka nagsalita kay Girijā. Ang Maawain, sa isang matang hitik sa habag, ay minasdan ang kanyang mapaglarong anyong banal.

Verse 37

मदस्मितेन च तदा भगवान्महेशः प्राप्तो मुदं च परमां गिरिजासमेतः । प्रेम्णा स गद्गदगिरो जगदेकबंधुर्नोवाच किंचन विभुर्भुवनैकभर्त्ता

Noon, ang Mapalad na Panginoong Maheśa, kasama si Girijā, ay napuspos ng sukdulang kagalakan; may banayad na ngiting may marangal na pagmamataas, at sa pag-ibig na nagpanginig sa Kanyang tinig—ang tanging kamag-anak ng sanlibutan, ang Makapangyarihan, ang nag-iisang Panginoon ng sansinukob—ay hindi nagsalita ng anuman.

Verse 38

अथ शंभुर्जगन्नाथो हृष्टो लौकिकवृत्तवान् । रत्नसिंहासने रम्ये वासयामास कार्त्तिकम्

Pagkaraan, si Śambhu, ang Panginoon ng sansinukob, na nagalak at nagpakita ng mapagpalang asal na gaya ng sa daigdig, ay pinaupo si Kārttikeya sa isang marikit na trono na hitik sa hiyas.

Verse 39

वेदमंत्राभिपूतैश्च सर्वतीर्थोदपूर्णकैः । सद्रत्नकुंभशतकैः स्नापया मास तं मुदा

Pagkaraan, sa kagalakan, isinagawa Niya ang banal na pagligo (abhiṣeka) sa kanya gamit ang daan-daang mapalad na banga na may hiyas, punô ng tubig na tinipon mula sa lahat ng sagradong tīrtha, at pinabanal ng mga mantra ng Veda—isang ganap na abhiṣeka na dalisay sa mantra ayon sa banal na ritwal ni Śiva.

Verse 40

सद्रत्नसाररचितकिरीटमुकुटांगदम् । वैजयन्ती स्वमालां च तस्मै चक्रं ददौ हरिः

Pagkaraan, ipinagkaloob ni Hari (Viṣṇu) sa kanya ang korona, diadema, at mga pulseras sa bisig na hinubog mula sa diwa ng pinakadakilang hiyas; at ibinigay rin Niya ang sarili Niyang kuwintas na Vaijayantī at ang diskong (Sudarśana).

Verse 41

शूलं पिनाकं परशुं शक्ति पाशुपतं शरम् । संहारास्त्रं च परमां विद्यां तस्मै ददौ शिवः

Ipinagkaloob ni Śiva sa kanya ang trisula, ang busog na Pināka, ang palakol, ang sibat (śakti), ang sandatang Pāśupata, ang palaso, ang sandata ng paglipol, at ang kataas-taasang kaalamang espirituwal.

Verse 42

अदामहं यज्ञसूत्रं वेदांश्च वेदमातरम् । कमण्डलुं च ब्रह्मास्त्रं विद्यां चैवाऽरिमर्दिनीम्

“Ipinagkaloob Ko ang banal na sinulid (yajñasūtra), ang mga Veda at ang Ina ng mga Veda; ang banga ng tubig ng asceta (kamaṇḍalu), ang sandatang Brahmā, at ang kaalamang mapagtagumpay na dumudurog sa mga kaaway.”

Verse 43

गजेन्द्रं चैव वज्रं च ददौ तस्मै सुरेश्वरः । श्वेतच्छत्रं रत्नमालां ददौ वस्तुं जलेश्वरः

Si Indra, panginoon ng mga diyos, ay nagkaloob sa kanya ng maharlikang elepanteng si Gajendra at ng sandatang Vajra. Si Varuṇa, panginoon ng mga tubig, ay nagbigay ng puting payong, kuwintas na may hiyas, at iba pang mahahalagang handog.

Verse 44

मनोयायिरथं सूर्यस्सन्नाहं च महाचयम् । यमदंडं यमश्चैव सुधाकुंभं सुधानिधिः

Ipinagkaloob ng Araw ang karwaheng kasingbilis ng isip, at ang dakilang baluti at malaking imbakan ng mga sandata. Ibinigay ni Yama ang kanyang tungkod ng paghatol, at si Yama mismo’y lumapit upang umalalay. Ang Panginoon ng amṛta ay nagkaloob ng banga ng ambrosya at ng kayamanang nektar.

Verse 45

हुताशनो ददौ प्रीत्या महाशक्तिं स्वसूनवे । ददौ स्वशस्त्रं निरृतिर्वायव्यास्त्रं समीरणः

Si Agni (Hutāśana), na nagagalak, ay buong pagmamahal na ibinigay ang dakilang sibat (Mahāśakti) sa kanyang sariling anak. Ibinigay ni Nirr̥ti ang kanyang sariling sandata, at ibinigay ni Samīraṇa ang misil na Vāyavya.

Verse 46

गदां ददौ कुबेरश्च शूलमीशो ददौ मुदा । नानाशस्त्राण्युपायांश्च सर्वे देवा ददुर्मुदा

Masayang ibinigay ni Kubera ang isang batuta, at malugod na ibinigay ng Panginoon (Śiva) ang kanyang trident. Gayundin, ang lahat ng mga diyos, na nagagalak, ay nag-alay ng maraming uri ng mga sandata at paraan.

Verse 47

कामास्त्रं कामदेवोऽथ ददौ तस्मै मुदान्वितः । गदां ददौ स्वविद्याश्च तस्मै च परया मुदा

Pagkatapos, si Kāma-deva, na puspos ng kagalakan, ay ibinigay sa kanya ang sandatang Kāma. Sa sukdulang kagalakan ay binigyan din siya nito ng isang batuta, at ibinahagi rin ang kanyang sariling mga lihim na kaalaman.

Verse 48

क्षीरोदोऽमूल्यरत्नानि विशिष्टं रत्ननूपुरम् । हिमालयो हि दिव्यानि भूषणान्यंशुकानि च

Ang Karagatan ng Gatas ay naghandog ng mga hiyas na di-matatawaran at isang napakahusay na pares ng pulseras sa bukung-bukong na may hiyas; at ang Himalaya naman ay nag-alay ng mga banal na palamuti at maringal na kasuotan din.

Verse 49

चित्रबर्हणनामानं स्वपुत्रं गरुडो ददौ । अरुणस्ताम्रचूडाख्यं बलिनं चरणायुधम्

Inihandog ni Garuḍa ang sarili niyang anak na nagngangalang Citrabarhaṇa. Si Aruṇa naman ay nag-alay ng makapangyarihang tinatawag na Tāmracūḍa, na ang sandata ay ang sarili niyang mga paa.

Verse 50

पार्वती सस्मिता हृष्टा परमैश्वर्यमुत्तमम् । ददौ तस्मै महाप्रीत्या चिरंजीवित्वमेव च

Ngumingiti at puspos ng galak, si Pārvatī—ang Kataas-taasang Ginang ni Śiva—ay buong pag-ibig na ipinagkaloob sa kanya ang pinakamataas na karangalan ng banal na pagka-Panginoon, at pati ang biyaya ng mahabang buhay.

Verse 51

लक्ष्मीश्च संपदं दिव्यां महाहारं मनोहरम् । सावित्री सिद्धविद्यां च समस्तां प्रददौ मुदा

Si Lakṣmī, sa kagalakan, ay nagkaloob ng banal na kasaganaan at isang maringal at kaakit-akit na malaking kuwintas; at si Sāvitrī naman ay masayang nagkaloob ng ganap na sagradong kaalamang nagdudulot ng siddhi o kaganapan.

Verse 52

अन्याश्चापि मुने देव्यो यायास्तत्र समागताः । स्वात्मवत्सु ददुस्तस्मै तथैव शिशुपालिकाः

O pantas na muni, ang iba pang mga diyosa—sinumang nagtipon doon—ay gayundin na inihandog sa kanya ang sarili nilang mga anak, gaya ng mga debotong yaya at mga inang-ampon.

Verse 53

महामहोत्सवस्तत्र बभूव मुनिसत्तम । सर्वे प्रसन्नतां याता विशेषाच्च शिवाशिवौ

O pinakadakila sa mga pantas, naganap doon ang isang dakilang pagdiriwang. Lahat ay napuspos ng kagalakan—lalo na sina Śiva at Śivā (Śakti).

Verse 54

एतस्मिन्नंतरे काले प्रोवाच प्रहसन् मुदा । मुने ब्रह्मादिकान् देवान् रुद्रो भर्गः प्रतापवान्

Sa sandaling iyon, O muni, si Rudra na maluwalhati—si Bharga, ang nagniningning na Panginoon na makapangyarihan—ay nagsalita nang may banayad na ngiti at kagalakan, na tinutugon si Brahmā at ang iba pang mga diyos.

Verse 55

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवास्सर्वे शृणुत मद्वचः । सर्वथाहं प्रसन्नोस्मि वरान्वृणुत ऐच्छिकान्

Wika ni Śiva: “O Hari, O Vidhātrā (Manlilikha), at kayong lahat na mga diyos—pakinggan ninyo ang Aking mga salita. Sa lahat ng paraan Ako’y lubos na nalulugod; kaya piliin ninyo ang mga biyayang inyong ninanais.”

Verse 56

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं शंभोर्मुनेविष्ण्वादयस्सुराः । सर्वे प्रोचुः प्रसन्नास्या देवं पशुपतिं प्रभुम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Śambhu, si Viṣṇu at ang iba pang mga diyos, na may payapang at masayang mukha, ay sabay-sabay na nagsalita sa Panginoong Paśupati, ang Kataas-taasang Guro.

Verse 57

कुमारेण हतो ह्येष तारको भविता प्रभो । तदर्थमेव संजातमिदं चरितमुत्तमम्

O Panginoon! Ang Tāraka na ito ay tiyak na mapapatay ng banal na Kumāra (Skanda). At dahil sa layuning iyon mismo, nahayag ang pinakadakilang kabanatang sagrado na ito.

Verse 58

तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हन्तुमुद्यता । आज्ञां देहि कुमाराय स तं हंतुं सुखाय नः

Kaya ngayong araw din, kami’y aalis na, handang lipulin si Tāraka. Ipagkaloob mo ang iyong utos kay Kumāra, upang siya’y makapagpuksa sa kanya at maghatid ng ginhawa at kabutihan sa aming lahat.

Verse 59

ब्रह्मोवाच । तथेति मत्वा स विभुर्दत्तवांस्तनयं तदा । देवेभ्यस्तारकं हंतुं कृपया परिभावितः

Sinabi ni Brahmā: “Gayon nga.” Sa pag-aakalang ganoon, ang Makapangyarihang Panginoon ay nagkaloob noon ng isang anak, na ginabayan ng habag—upang alang-alang sa mga deva, mapuksa si Tāraka.

Verse 60

शिवाज्ञया सुरास्सर्वे ब्रह्मविष्णुमुखास्तदा । पुरस्कृत्य गुहं सद्यो निर्जग्मुर्मिलिता गिरेः

Sa utos ni Śiva, ang lahat ng mga deva—pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—ay agad na umalis nang magkakasama mula sa bundok, inilalagay si Guha (Kumāra/Kārttikeya) sa unahan.

Verse 61

बहिर्निस्सृत्य कैलासात्त्वष्टा शासनतो हरेः । विरेचे नगरं रम्यमद्भुतं निकटे गिरेः

Paglabas mula sa Kailāsa, si Tvaṣṭṛ—sa utos ni Hari (Viṣṇu)—ay nagtindig ng isang lungsod na kaaya-aya at kagila-gilalas sa paanan ng bundok.

Verse 62

तत्र रम्यं गृहं दिव्यमद्भुतं परमो ज्ज्वलम् । गुहार्थं निर्ममे त्वष्टा तत्र सिंहासनं वरम्

Doon, nilikha ni Tvaṣṭā ang isang tahanang kaaya-aya, banal at kamangha-mangha, na lubhang nagniningning, upang maging parang sagradong yungib na tirahan; at sa loob nito’y ginawa rin niya ang isang marangal na trono.

Verse 63

तदा हरिस्सुधीर्भक्त्या कारयामास मंगलम् । कार्त्तिकस्याभिषेकं हि सर्वतीर्थजलैस्सुरैः

Pagkaraan, si Hari (Viṣṇu), ang marunong at puspos ng debosyon, ay nagpagawa ng mga mapalad na ritwal. Tunay nga, isinagawa ng mga diyos ang abhiṣeka ni Kārttikeya gamit ang tubig na tinipon mula sa lahat ng sagradong tīrtha.

Verse 64

सर्वथा समलंकृत्य वासयामास संग्रहम् । कार्त्तिकस्य विधिं प्रीत्या कारयामास चोत्सवम्

Matapos palamutian ang lahat sa bawat paraan, pinatuloy niya nang maayos ang buong kapulungan. Sa pusong nagagalak, ipinagawa niya ang itinakdang mga ritwal para kay Kārttika, at inayos din ang pagdiriwang ng kapistahan.

Verse 65

ब्राह्मांडाधिपतित्वं हि ददौ तस्मै मुदा हरिः । चकार तिलकं तस्य समानर्च सुरैस्सह

Pagkaraan, si Hari (Viṣṇu), na nagalak sa puso, ay nagkaloob sa kanya ng paghahari sa saklaw ng sansinukob (Brahmāṇḍa). Ipinahid din niya ang banal na tilaka sa kanyang noo at, kasama ng mga diyos, ay naghandog ng pagsamba ayon sa nararapat.

Verse 66

प्रणम्य कार्त्तिकं प्रीत्या सर्वदेवर्षिभिस्सह । तुष्टाव विविधस्स्तोत्रैः शिवरूपं सनातनम्

Yumukod nang may pag-ibig kay Kārttikeya, kasama ang lahat ng mga diyos at mga rishi, siya’y nagpuri sa pamamagitan ng sari-saring mga himno sa walang hanggang anyo ni Śiva na nahayag sa kanya.

Verse 67

वरसिंहासनस्थो हि शुशुभेऽतीव कार्तिकः । स्वामिभावं समापन्नो ब्रह्मांडस्यासि पालकः

Nakaupo sa maringal na trono ng leon, si Kārtikeya ay nagniningning nang labis. Nang makamtan niya ang kalagayan ng tunay na Panginoon, siya’y naging tagapangalaga ng buong sansinukob.

Frequently Asked Questions

Kumāra/Kārttikeya’s departure by a divine chariot toward his father’s abode, framed as the narrative prelude to his abhiṣeka (ritual installation/recognition), alongside the Kṛttikās’ protest and grief.

Kumāra’s adhyātma-vacana reframes attachment and separation through inner knowledge, implying that divine roles unfold by a higher order; grief is acknowledged but redirected toward spiritual understanding and acceptance of dharmic destiny.

Kumāra is highlighted as Parameśvara’s vīryaja (born of divine potency) and as parama-jñānī (supremely wise), while the Viśvakarman-made chariot and the presence of Pārvatī and the pārṣadas emphasize sanctioned divine power and ritual legitimacy.