Adhyaya 4
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 466 Verses

कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम् (Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue)

Ang adhyaya na ito ay inihahabi bilang sunod-sunod na diyalogo: tinanong ni Nārada si Brahmā tungkol sa mga sumunod na pangyayari matapos tanggapin ng mga Kṛttikā ang anak ni Śiva. Isinalaysay ni Brahmā na lumipas ang panahon at ang anak na babae ni Himādri (Pārvatī/Durgā) ay hindi pa batid ang nangyari; saka siya nagsalita kay Śiva nang may pag-aalala at mga tanong na may bigat na pang-aral tungkol sa vīrya ni Śiva—bakit ito bumagsak sa lupa at hindi pumasok sa kanyang sinapupunan, saan ito napunta, at paanong ang di-nabibigong kapangyarihan ay tila naitago o waring nasayang. Si Śiva bilang Jagadīśvara/Maheśvara ay mahinahong sumagot at tinipon ang mga diyos at mga rishi upang linawin ang katanungan ni Pārvatī, kaya ang salaysay ay lumipat mula sa pribadong pag-aalala ng mag-asawa tungo sa isang kosmikong kapulungan na magpapaliwanag ng kahulugan at bunga ng pangyayari. Itinatampok ng pamagat ang “paghahanap kay Kārttikeya” at ang “diyalogo kay Nandī,” patungo sa pag-unawa sa kalagayan ni Kārttikeya at sa teolohikong dahilan ng pagtatago at pagpapakita ng banal na enerhiya.

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । देवदेव प्रजानाथ ततः किमभवद्विधे । वदेदानीं कृपातस्तु शिवलीलासमन्वितम्

Sinabi ni Nārada: “O Diyos ng mga diyos, O Panginoon ng mga nilalang, O Tagapag-ayos ng tadhana—ano ang nangyari pagkatapos niyon? Ngayon, dahil sa habag, isalaysay mo sa akin, kalakip ang banal na līlā ni Śiva.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । कृत्तिकाभिर्गृहीते वै तस्मिञ्शंभुसुते मुने । कश्चित्कालो व्यतीयाय बुबुधे न हिमाद्रिजा

Wika ni Brahmā: O pantas, nang ang anak ni Śambhu ay tunay na inalagaan ng mga Kṛttikā, lumipas ang ilang panahon; subalit ang anak na babae ni Himādri (Pārvatī) ay hindi pa nakaaalam nito.

Verse 3

तस्मिन्नवसरे दुर्गा स्मेराननसरोरुहा । उवाच स्वामिनं शंभुं देवदेवेश्वरं प्रभुम्

Sa sandaling iyon, ang Diyosa Durgā—na ang mukha’y tulad ng lotus at may ngiting maliwanag—ay nagsalita sa kanyang Panginoong si Śambhu, ang Kataas-taasang Guro, ang Diyos ng mga diyos, ang naghaharing Panginoon.

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कार्त्तिकेयान्वेषणनन्दिसंवादवर्णनं नाम चतुर्थोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa—sa Ikalawang Aklat, ang Rudra-saṃhitā, sa ikaapat na Kumāra-khaṇḍa—nagtatapos dito ang Ikaapat na Kabanata na pinamagatang “Ang salaysay ng paghahanap kay Kārttikeya at ang pag-uusap kay Nandi.”

Verse 5

कृपया योगिषु श्रेष्ठो विहारैस्तत्परोऽभवः । रतिभंगः कृतो देवैस्तत्र मे भवता भव

Dahil sa habag, O pinakamainam sa mga yogin, ikaw ay naging nakatuon sa mga paglalakbay na mapaglaro. Doon, ang mga diyos ay nagdulot ng pagkasira ng inyong pagsasanib; sa bagay na iyon, pumanig ka sa akin—tumindig kang kasama ko.

Verse 6

भूमौ निपतितं वीर्यं नोदरे मम ते विभो । कुत्र यातं च तद्देव केन दैवेन निह्णुतम्

“O Panginoong sumasaklaw sa lahat! Ang binhing makapangyarihan na bumagsak sa lupa ay hindi pumasok sa aking sinapupunan. O Diyos, saan naparoon iyon, at sa anong banal na kautusan ito itinago?”

Verse 7

कथं मत्स्वामिनो वीर्यममोघं ते महेश्वर । मोघं यातं च किं किंवा शिशुर्जातश्च कुत्रचित्

O Mahēśvara, paanong ang di-nabibigo na kapangyarihan ng aking Panginoon ay magiging walang bunga? O may nangyaring nagpawalang-bisa rito? O may sanggol bang isinilang sa kung saan man?

Verse 8

ब्रह्मोवाच । पार्वतीवचनं श्रुत्वा प्रहस्य जगदीश्वरः । उवाच देवानाहूय मुनींश्चापि मुनीश्वर

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Pārvatī, ngumiti ang Panginoon ng sansinukob. Pagkaraan, ang dakilang Panginoon, ang pinuno ng mga muni, ay ipinatawag ang mga diyos at ang mga pantas, at nagsalita.

Verse 9

महेश्वर उवाच । देवाः शृणुत मद्वाक्यं पार्वतीवचनं श्रुतम् । अमोघं कुत्र मे वीर्यं यातं केन च निह्नुतम्

Wika ni Mahādeva: “O mga Deva, pakinggan ninyo ang aking mga salita, matapos marinig ang pahayag ni Pārvatī. Saan napunta ang aking di-nabibigong kapangyarihan, at sino ang nagkubli nito?”

Verse 10

सभयं नापतत्क्षिप्रं स चेद्दंडं न चार्हति । शक्तौ राजा न शास्ता यः प्रजाबाध्यश्च भक्षकः

Kung ang isang tao, kahit natatakot, ay hindi agad humanap ng kanlungan, hindi siya karapat-dapat sa parusa ng hari. Ngunit ang haring may kapangyarihan ngunit hindi pumipigil sa kasamaan ay nagiging maninila—mapang-api na sumasakit sa sariling nasasakupan.

Verse 11

शंभोस्तद्वचनं श्रुत्वा समालोच्य परस्परम् । ऊचुस्सर्वे क्रमेणैव त्रस्तास्तु पुरतः प्रभोः

Nang marinig nila ang mga salita ni Śambhu, nag-usap-usap sila sa isa’t isa; at pagkaraan, isa-isa, bagama’t nanginginig sa takot, silang lahat ay nagsalita sa harap ng Panginoon.

Verse 12

विष्णुरुवाच । ते मिथ्यावादिनस्संतु भारते गुरुदारिकाः । गुरुनिन्दारताश्शश्वत्त्वद्वीर्यं यैश्च निह्नुतम्

Wika ni Viṣṇu: “Nawa’y ang mga sinungaling sa Bhārata ay maging mga taksil sa Guru; nawa’y lagi silang malugod sa paninirang-puri sa Guru—yaong mga nagkaila at nagkubli sa iyong walang-kupas na dakilang kabayanihan.”

Verse 13

ब्रह्मोवाच । त्वद्वीर्यं निह्नुतं येन पुण्यक्षेत्रे च भारते । स नाऽन्वितो भवेत्तत्र सेवने पूजने तव

Wika ni Brahmā: “Sa banal na lupain ng Bhārata, sinumang magkubli ng iyong kapangyarihan sa isang sagradong pook—ang gayong tao’y hindi karapat-dapat na makibahagi roon sa paglilingkod at pagsamba sa iyo.”

Verse 14

लोकपाला ऊचुः । त्वदवीर्यं निह्नुतं येन पापिना पतितभ्रमात् । भाजनं तस्य सोत्यन्तं तत्तपं कर्म संततिम्

Wika ng mga Lokapāla: “Ang makasalanang iyon, dahil sa ligaw na pagkalugmok, ay nagkubli ng binhi Mo; nawa’y siya’y maging sisidlang ganap na tatanggap ng bunga niyon—isang di-napapatid na sunod-sunod na pag-aayuno at gawaing ritwal na may bigat ng kapalaran.”

Verse 15

देवा ऊचुः । कृत्वा प्रतिज्ञां यो मूढो नाऽऽपादयति पूर्णताम् । भाजनं तस्य पापस्य त्वद्वीर्यं येन निह्नुतम्

Wika ng mga deva: “Ang hangal na matapos manumpa (vrata) ay hindi tinutupad hanggang ganap—siya ang magiging sisidlan ng kasalanang yaon, ang kasalanang nagtatanggi at nagkukubli sa banal Mong kapangyarihan.”

Verse 16

देवपत्न्य ऊचुः । या निदति स्वभर्तारं परं गच्छति पूरुषम् । मातृबन्धुविहीना च त्वद्वीर्यं निह्नुतं यया

Nagsalita ang mga asawa ng mga diyos: “Ang babaeng lumalait sa sariling asawa at sumusunod sa ibang lalaki, na wala ring ina at kamag‑anak, at siyang nagkubli sa iyong vīrya—ipahayag mo at hatulan ang gayong asal.”

Verse 17

ब्रह्मोवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा देवदेवेश्वरो हरः । कर्म्मणां साक्षिणश्चाह धर्मादीन्सभयं वचः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, si Hara—Panginoon ng mga diyos—ay nagsalita nang may pag-aalala kay Dharma at sa iba pa, na mga saksi ng lahat ng gawa (karma).

Verse 18

श्रीशिव उवाच । देवैर्न निह्नुतं केन तद्वीर्यं निह्नुतं ध्रुवम् । तदमोघं भगवतो महेशस्य मम प्रभोः

Wika ni Śrī Śiva: “Ang kapangyarihang iyon ay hindi ikinubli ng mga diyos—sa katotohanan, walang sinuman ang makapagtatago niyon. Ang lakas na iyon ay di-nabibigo, sapagkat ito’y sa Bhagavān Maheśa, ang aking Kataas-taasang Panginoon.”

Verse 19

यूयं च साक्षिणो विश्वे सततं सर्वकर्मणाम् । युष्माकं निह्नुतं किम्वा किं ज्ञातुं वक्तुमर्हथ

“Kayo ang mga saksi ng sansinukob na nakakakita ng lahat, laging nagmamasid sa bawat gawa. Kaya ano pa ang maikukubli sa inyo? Ano ang hindi ninyo nalalaman—at bakit pa kailangang sabihin sa inyo?”

Verse 20

ब्रह्मोवाच । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा सभायां कंपिताश्च ते । परस्परं समालोक्य क्रमेणोचुः पुराः प्रभोः

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang mga salita ni Īśvara, silang lahat ay nanginig sa kapulungan. Nagtinginan sila sa isa’t isa, at pagkaraan ay ang mga lunsod ng Panginoon ay sumagot nang sunod-sunod.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । रते तु तिष्ठतो वीर्यं पपात वसुधातले । मया ज्ञातममोघं तच्छंकरस्य प्रकोपतः

Wika ni Brahmā: Habang siya’y nakatayo sa pagsasanib ng pag-ibig, ang binhi (vīrya) ay bumagsak sa ibabaw ng lupa. Mula sa poot ni Śaṅkara, naunawaan kong iyon ay di-nasisira at di-nawawalang-bisa ang kapangyarihan.

Verse 22

क्षितिरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्ताहं तद्वह्नो न्यक्षिपं पुरा । अतोऽत्र दुर्वहं ब्रह्मन्नबलां क्षंतुमर्हसि

Wika ng Daigdig: Hindi ko nakayang pasanin ang kapangyarihang iyon, kaya noon ay inihagis ko ito sa Apoy. Kaya, O Brahman, dito’y naging lubhang mabigat na tiisin; ako’y walang lakas, hinihiling kong pagtiisan mo ako.

Verse 23

वह्निरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्तोहं तव शंकर पर्वते । कैलासे न्यक्षिपं सद्यः कपोतात्मा सुदुस्सहम्

Wika ni Agni: O Śaṅkara, hindi ko nakayang tiisin ang kapangyarihang iyon sa bundok. Kaya, sapagkat ito’y labis na di-matiis, agad ko itong ibinagsak sa Kailāsa, sa pag-anyong kalapati.

Verse 24

गिरिरुवाच । वीर्यं सोढुमशक्तोऽहं तव शंकर लोकप । गंगायां प्राक्षिपं सद्यो दुस्सहं परमेश्वर

Wika ng Bundok (Himālaya): “O Śaṅkara, tagapangalaga ng mga daigdig, hindi ko kayang pasanin ang makapangyarihang lakas ng Iyong bisa. Kaya, O Parameśvara, agad kong inihagis ang di-matiis na kapangyarihang iyon sa Gaṅgā.”

Verse 25

गंगोवाच । वीर्यं सोढुमशक्ताहं तव शंकर लोकप । व्याकुलाऽति प्रभो नाथ न्यक्षिपं शरकानने

Sinabi ni Gaṅgā: “O Śaṅkara, Panginoon ng mga daigdig, hindi ko rin kayang tiisin ang Iyong makapangyarihang bisa. Sa matinding pagkabalisa, O Prabhu at Nātha, inihagis ko iyon sa gubat ng mga tambo.”

Verse 26

वायुरुवाच । शरेषु पतितं वीर्यं सद्यो बालो बभूव ह । अतीव सुन्दरश्शम्भो स्वर्नद्याः पावने तटे

Sinabi ni Vāyu: “Nang ang vīrya (lakas ng binhi) ay bumagsak sa mga tambo, agad na may isang sanggol na isinilang. O Śambhu, siya’y napakaganda, lumitaw sa banal na pampang ng ilog Svarṇā.”

Verse 27

विष्णुस्त्वं जगतां व्यापी नान्यो जातोसि शांभव । यथा न केषां व्याप्यं च तत्सर्वं व्यापकं नभः

O Śāmbhava, Ikaw ang tunay na Panginoong lumalaganap sa lahat ng mga daigdig—sa diwa ay si Viṣṇu; wala nang ibang isinilang na gaya Mo. Gaya ng kalangitan na hindi umaasa sa anuman upang mapaglagyan, ngunit sumasaklaw sa lahat, gayon Ka rin ang Pangkalahatang Lumalaganap.

Verse 28

चन्द्र उवाच रुदंतं बालकं प्राप्य गृहीत्वा कृत्तिकागणः । जगाम स्वालयं शंभो गच्छन्बदरिकाश्रमम्

Wika ni Candra: Nang matagpuan ang batang umiiyak at buhatin siya, ang pangkat ng mga Kṛttikā, O Śambhu, ay nagtungo sa sarili nilang tahanan, sa paglalakbay patungo sa Badarikā-āśrama.

Verse 29

जलमुवाच । अमुं रुदंतमानीय स्तन्यपानेन ताः प्रभो । वर्द्धयामासुरीशस्य सुतं तव रविप्रभम्

Wika ni Jala: “O Panginoon, nang dalhin ang batang umiiyak na iyon, pinasuso siya ng mga ina at sa gayon ay pinalaki nila ang iyong anak—nagniningning na gaya ng araw—na anak ni Īśa (Śiva).”

Verse 30

संध्योवाच । अधुना कृत्तिकानां च वनं तम्पोष्य पुत्रकम् । तन्नाम चक्रुस्ताः प्रेम्णा कार्त्तिकश्चेति कौतुकात्

Sinabi ni Sandhyā: “Ngayon, matapos alagaan at palakihin ng mga Kṛttikā ang batang iyon sa kanilang gubat, ang mapagmahal na mga ina, sa masayang lambing, ay pinangalanan siyang ‘Kārttika.’”

Verse 31

रात्रिरुवाच । न चक्रुर्बालकं ताश्च लोचनानामगोचरम् । प्राणेभ्योपि प्रीतिपात्रं यः पोष्टा तस्य पुत्रकः

Wika ni Rātri: Hindi nakita ng mga babae ang bata, sapagkat siya’y lampas sa abot ng kanilang mga mata. Gayunman, siya—na higit pang mahal kaysa mismong hininga ng buhay—ay ang minamahal na anak ng nag-aruga at nag-ingat sa kanya.

Verse 32

दिनमुवाच । यानि यानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च । प्रशंसितानि स्वादूनि भोजयामासुरेव तम्

Lumipas ang araw. Pagkaraan, inihandog nila sa kanya ang iba’t ibang kasuotan, mahuhusay na palamuti at mga piling kaloob; at pinakain nila siya ng mga pagkaing pinupuri at tunay na masarap.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा संतुष्टः पुरसूदनः । मुदं प्राप्य ददौ प्रीत्या विप्रेभ्यो बहुदक्षिणाम्

Sinabi ni Brahmā: Nang marinig ang kanilang mga salita, si Purasūdana (ang pumatay sa demonyo sa lungsod) ay nalugod. Napuspos ng galak, buong pag-ibig niyang ipinagkaloob sa mga brāhmaṇa ang saganang dakṣiṇā.

Verse 34

पुत्रस्य वार्त्तां संप्राप्य पार्वती हृष्टमानसा । कोटिरत्नानि विप्रेभ्यो ददौ बहुधनानि च

Nang matanggap ang balita tungkol sa kanyang anak, si Pārvatī ay nagalak sa puso. Sa galak na iyon, ipinagkaloob niya sa mga brāhmaṇa ang mga hiyas na umaabot sa crores at saganang kayamanan.

Verse 35

लक्ष्मी सरस्वती मेना सावित्री सर्वयोषितः । विष्णुस्सर्वे च देवाश्च ब्राह्मणेभ्यो ददुर्धनम्

Si Lakṣmī, Sarasvatī, Menā, Sāvitrī, at ang lahat ng mararangal na kababaihan—kasama si Viṣṇu at ang lahat ng mga diyos—ay nagkaloob ng kayamanan sa mga brāhmaṇa, upang itaguyod ang banal na dharma at mapanatili ang kaayusang makalangit na humahantong sa biyaya ni Śiva.

Verse 36

प्रेरितस्स प्रभुर्देवैर्मुनिभिः पर्वतैरथ । दूतान् प्रस्थापयामास स्वपुत्रो यत्र तान् गणान्

Dahil sa pag-uudyok ng mga diyos, ng mga muni, at maging ng mga bundok, ang Panginoong iyon—ang sariling anak ni Śiva—ay nagsugo ng mga mensahero sa pook na kinaroroonan ng mga gaṇa.

Verse 37

वीरभद्रं विशालाक्षं शंकुकर्णं कराक्रमम् । नन्दीश्वरं महाकालं वज्रदंष्ट्रं महोन्मदम्

Natanaw niya si Vīrabhadra; ang may malalawak na mata; si Śaṅkukarṇa; si Karākrama; si Nandīśvara; si Mahākāla; si Vajradaṃṣṭra; at ang lubhang nag-aalab sa poot—mga kakila-kilabot na tagasunod ni Rudra, nagniningning sa kapangyarihang nag-uutos ni Śiva.

Verse 38

गोकर्णास्यं दधिमुखं ज्वलदग्निशिखोपमम् । लक्षं च क्षेत्रपालानां भूतानां च त्रिलक्षकम्

Ang kanyang mukha ay gaya ni Gokarṇa at ang anyo ay tulad ni Dadhimukha, nagniningning na wari’y tuktok ng naglalagablab na apoy. Kasama niya ang isang daang libong tagapagbantay na diyos ng banal na pook, at tatlong daang libong bhūta na mga espiritung tagasunod.

Verse 39

रुद्रांश्च भैरवांश्चैव शिवतुल्यपराक्रमान् । अन्यांश्च विकृताकारानसंख्यानपि नारद

“(Ipinamalas) ang mga bahagi ni Rudra at ang mga bahagi ni Bhairava rin—matapang at makapangyarihan, kapantay ni Śiva; at marami pang iba, O Nārada, na di-mabilang, na may mga anyong kamangha-mangha at di-karaniwan.”

Verse 40

ते सर्वे शिवदूताश्च नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । कृत्तिकानां च भवनं वेष्टयामासुरुद्धताः

Ang lahat ng mga sugo ni Śiva, tangan ang sari-saring sandata at mga pana, ay buong tapang na pumalibot sa tahanan ng mga Kṛttikā.

Verse 41

दृष्ट्वा तान् कृत्तिकास्सर्वा भयविह्नलमानसाः । कार्त्तिकं कथयामासुर्ज्वलंतं ब्रह्मतेजसा

Nang makita sila, ang lahat ng Kṛttikā ay nanginig ang loob sa takot at pagkamangha, at nagsimulang magsalita tungkol kay Kārttika na nagliliyab sa ningning ng Brahman (banal na liwanag).

Verse 42

कृत्तिका ऊचुः । वत्स सैन्यान्यसंख्यानि वेष्टयामासुरालयम् । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं महाभयमुपस्थितम्

Wika ng mga Kṛttikā: “Mahal naming anak, di-mabilang na mga hukbo ang pumalibot sa aming tahanan. Ano ang dapat gawin, at saan kami tutungo? Dumating na ang malaking pangamba.”

Verse 43

कार्तिकेय उवाच । भयं त्यजत कल्याण्यो भयं किं वा मयि स्थिते । दुर्निवार्योऽस्मि बालश्च मातरः केन वार्यते

Sinabi ni Kārttikeya: “Itakwil ninyo ang takot, O mga mapalad na Ina. Anong takot ang mayroon habang ako’y narito? Ako’y di-mapipigil—bagaman ako’y bata, sino ang makapipigil sa mga Ina?”

Verse 44

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र सैन्येन्द्रो नन्दिकेश्वरः । पुरतः कार्तिकेयस्योपविष्टस्समुवाच ह

Wika ni Brahmā: Sa sandaling iyon, si Nandikeśvara, pinunò ng hukbo, ay umupo sa harap ni Kārtikeya at saka nagsalita.

Verse 45

नन्दीश्वर उवाच । भ्रातः प्रवृत्तिं शृणु मे मातरश्च शुभावहाम् । प्रेरितोऽहं महेशेन संहर्त्रा शंकरेण च

Wika ni Nandīśvara: “Kapatid, pakinggan mo ang aking salaysay—isang mapalad na balita rin para sa mga Ina (Mātṛ). Ako’y isinugo ni Maheśa, ni Śaṅkara, ang banal na Panginoong nagwawakas at nagbabalik ng mga daigdig.”

Verse 46

कैलासे सर्वदेवाश्च ब्रह्मविष्णुशिवादयः । सभायां संस्थितास्तात महत्युत्सवमंगले

Sa Kailāsa, nagtipon ang lahat ng mga diyos—sina Brahmā, Viṣṇu, Śiva, at iba pa—minamahal kong kaibigan, at naupo sa dakilang bulwagan para sa isang malaki at mapalad na pagdiriwang.

Verse 47

तदा शिवा सभायां वै शंकरं सर्व शंकरम् । सम्बोध्य कथयामास तवान्वेषणहेतुकम्

Pagkaraan, sa kapulungan, si Śivā ay nagsalita kay Śaṅkara, ang tagapagpala sa lahat, at ipinaliwanag sa kanya ang dahilan kung bakit ikaw ay hinahanap.

Verse 48

पप्रच्छ ताञ्शिवो देवान् क्रमात्त्वत्प्राप्तिहेतवे । प्रत्युत्तरं ददुस्ते तु प्रत्येकं च यथोचितम्

Pagkatapos, tinanong ni Śiva ang mga diyos na iyon isa-isa ayon sa pagkakasunod, upang malaman ang paraan ng pag-abot sa ninanais na kaganapan; at bawat isa, sa kanyang pagkakataon, ay nagbigay ng sagot na angkop sa kanyang pagkaunawa at kalagayan.

Verse 49

त्वामत्र कृत्तिकास्थाने कथयामासुरीश्वरम् । सर्वे धर्मादयो धर्माधर्मस्य कर्मसाक्षिणः

Dito, sa banal na tahanan ng mga Kṛttikā, ipinaabot nila sa Iyo ang salaysay tungkol sa Panginoon. At si Dharma at ang iba pang banal na simulain—lahat sila—ay nakatindig na mga saksi sa mga gawaing makatarungan at di-makatarungan.

Verse 50

प्रबभूव रहः क्रीडा पार्वतीशिवयोः पुरा । दृष्टस्य च सुरैश्शंभोर्वीर्यं भूमौ पपात ह

Noong una, sumibol ang lihim na paglalarong pag-ibig nina Pārvatī at Śiva. Ngunit nang makita ng mga diyos si Śambhu, ang Kanyang banal na lakas (vīrya) ay bumagsak sa lupa.

Verse 51

भूमिस्तदक्षिपद्वह्नौ वह्निश्चाद्रौ स भूधरः । गंगायां सोऽक्षिपद्वेगात् तरंगैश्शरकानने

Mula sa Kanyang mata at paa, ang lupa ay inihagis sa apoy; ang apoy naman ay itinapon sa bundok, at ang bundok ay naging tagapagdala ng naglalagablab na puwersa. At dahil sa bilis ng paghagis, ito’y naibulid sa Ilog Gaṅgā, kung saan dinala ng mga alon ang marahas na lakas patungo sa gubat ng Śara.

Verse 52

तत्र बालोऽभवस्त्वं हि देवकार्यकृति प्रभुः । तत्र लब्धः कृत्तिकाभिस्त्वं भूमिं गच्छ सांप्रतम्

Doon nga, O Panginoon, ikaw ay naging isang sanggol upang maisakatuparan ang gawain ng mga diyos. Doon ka tinanggap at inaruga ng mga Kṛttikā; ngayo’y lumakad ka na agad patungo sa lupa.

Verse 53

तवाभिषेकं शंभुस्तु करिष्यति सुरैस्सह । लप्स्यसे सर्वशस्त्राणि तारकाख्यं हनिष्यसि

Si Śambhu (Śiva) mismo, kasama ang mga deva, ang magsasagawa ng banal na abhiṣeka (pagpapabanal at pagtatalaga) sa iyo. Makakamtan mo ang lahat ng sandata, at mapapatay mo ang nagngangalang Tāraka.

Verse 54

पुत्रस्त्वं विश्वसंहर्त्तुस्त्वां प्राप्तुञ्चाऽक्षमा इमाः । नाग्निं गोप्तुं यथा शक्तश्शुष्कवृक्षस्स्व कोटरे

Ikaw ay anak ng Tagapaglusaw ng sansinukob (Śiva); ngunit ang mga hadlang na ito’y hindi makalalapit sa iyo—gaya ng tuyong punongkahoy sa sariling guwang na hindi kayang pigilan ang apoy.

Verse 55

दीप्तवांस्त्वं च विश्वेषु नासां गेहेषु शोभसे । यथा पतन्महाकूपे द्विजराजो न राजत

Bagaman ikaw ay maningning sa gitna ng mga diyos, hindi ka nagliliwanag sa kanilang mga tahanan—gaya ng hari ng mga ibon na, kapag nahulog sa napakalalim na balon, ay hindi na nagmumukhang marangal.

Verse 56

करोषि च यथाऽलोकं नाऽऽच्छन्नोऽस्मासु तेजसा । यथा सूर्यः कलाछन्नो न भवेन्मानवस्य च

Ikaw ang nagpapalinaw sa mga daigdig, ngunit hindi Ka natatakpan sa amin ng sarili Mong ningning—gaya ng araw na kahit bahagyang natatakpan ng yugto nito, hindi nawawala sa paningin ng tao.

Verse 58

योगीन्द्रो नाऽनुलिप्तश्च भागी चेत्परिपोषणे । नैव लिप्तो यथात्मा च कर्मयोगेषु जीविनाम्

Kahit ang Panginoon ng mga yogin ay hindi nadudungisan. Bagama’t tumatanggap Siya ng bahagi sa pagpapanatili ng daigdig, nananatili Siyang di-nadadapuan—gaya ng Sarili (Ātman) na di kailanman nababahiran ng mga gawa ng may katawan sa landas ng karma-yoga.

Verse 59

विश्वारंभस्त्वमीशश्च नासु ते संभवेत् स्थितिः । गुणानां तेजसां राशिर्यथात्मानं च योगिनः

O Panginoon (Īśa), Ikaw ang pinagmulan ng pagsisimula ng sansinukob; ngunit hindi Ka nananahan dito na parang bagay na nakakulong o nalilimitahan. Ikaw ang siksik na bukal ng lahat ng kapangyarihan at katangian—gaya ng ganap na yogin na nakikilala ang Ātman bilang panloob na katotohanan ng sarili.

Verse 60

भ्रातर्ये त्वां न जानंति ते नरा हतबुद्धयः । नाद्रियन्ते यथा भेकास्त्वेकवासाश्च पंकजान्

O kapatid, yaong mga hindi nakakakilala sa iyo ay mga taong wasak ang pag-unawa. Gaya ng mga palakang hindi nagpapahalaga sa lotus, gayon din ang makitid ang loob at iisang hilig—hindi nila iginagalang ang tunay na karapat-dapat igalang.

Verse 61

कार्त्तिकेय उवाच । भ्रातस्सर्वं विजानासि ज्ञानं त्रैकालिकं च यत् । ज्ञानी त्वं का प्रशंसा ते यतो मृत्युञ्जयाश्रितः

Wika ni Kārttikeya: “Kapatid, batid mo ang lahat—oo, ang kaalamang sumasaklaw sa tatlong panahon: nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap. Tunay kang marunong; anong papuri ang sasapat sa iyo, yamang kumupkop ka kay Mṛtyuñjaya (Śiva), ang Manlulupig sa Kamatayan?”

Verse 62

कर्मणां जन्म येषां वा यासु यासु योनिषु । तासु ते निर्वृतिं भ्रातः प्राप्नुवंतीह सांप्रतम्

O kapatid, sa alinmang sinapupunan na kapanganakan ng mga nilalang ayon sa kanilang karma, sa mismong mga pagsilang na iyon ay nakakamtan nila ang kapayapaan at paglaya, dito at ngayon.

Verse 63

कृत्तिका ज्ञानवत्यश्च योगिन्यः प्रकृतेः कलाः । स्तन्येनासां वर्द्धितोऽहमुपकारेण संततम्

Ang mga Kṛttikā—mga Yoginī na marurunong, mga bahagi ng kapangyarihan ni Prakṛti—ay nagpasuso sa akin; kaya ako’y patuloy na pinalaki ng kanilang di-napaparam na kagandahang-loob.

Verse 64

आसामहं पोष्यपुत्रो मदंशा योषितस्त्विमाः । तस्याश्च प्रकृतेरंशास्ततस्तत्स्वामिवीर्यजः

“Ako ang anak na inaruga ng mga inang ito, at ang mga babaeng ito’y mga bahagi ko. At Siya (ang pangunahing Ina) ay bahagi ni Prakṛti; kaya ang isang ito’y isinilang mula sa lakas-panlalaki ng kanyang Panginoon.”

Verse 65

न मद्भंगो हे शैलेन्द्रकन्यया नन्दिकेश्वर । सा च मे धर्मतो माता यथेमास्सर्वसंमताः

“O Nandikeśvara, walang paglapastangan sa akin dahil sa anak na babae ng Bundok. Ayon sa dharma, siya ang aking ina, gaya ng pagkilala ng lahat ng iginagalang na ito.”

Verse 66

शम्भुना प्रेषितस्त्वं च शंभोः पुत्रसमो महान् । आगच्छामि त्वया सार्द्धं द्रक्ष्यामि देवताकुलम्

Ikaw man ay isinugo ni Śambhu; dakila ka, na wari’y anak mismo ni Śambhu. Sasama ako sa iyo at mamamasdan ang kapulungan ng mga diyos.

Verse 67

इत्येवमुक्त्वा तं शीघ्रं संबोध्य कृत्तिकागणम् । कार्त्तिकेयः प्रतस्थे हि सार्द्धं शंकरपार्षदैः

Pagkasabi nito, agad niyang tinawag at kinausap ang pangkat ng mga Kṛttikā; at si Kārttikeya ay tunay na lumisan, kasama ang mga tagapaglingkod ni Śaṅkara.

Frequently Asked Questions

Pārvatī’s questioning of where Śiva’s vīrya went after it fell to the earth and was taken/handled in connection with the Kṛttikās, setting up the clarification of Kārttikeya’s status and whereabouts.

It asserts that divine creative potency cannot be nullified; even when its trajectory appears irregular (not entering Pārvatī’s womb), it remains safeguarded and purposeful, culminating in a cosmically necessary manifestation.

Śiva is emphasized as Jagadīśvara/Maheśvara (supreme governor), while Pārvatī appears as Durgā/Himādrijā (divine consort and power), and the gods/sages function as witnesses and interpreters of līlā within cosmic administration.